Podkomisja stała do spraw rozwoju i promocji Ochotniczych Straży Pożarnych, obradująca pod przewodnictwem posła Pawła Hreniaka (PiS), przewodniczącego podkomisji, rozpatrzyła:

– informację na temat procesu wdrażania ustawy o Ochotniczych Strażach Pożarnych oraz przyjętych do niej rozporządzeń.

W posiedzeniu udział wzięli: Maciej Wąsik sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikami, nadbryg. Adam Konieczny zastępca komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej wraz ze współpracownikami oraz Adam Nowak członek prezydium zarządu głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej wraz ze współpracownikami.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Magda Jedynak i Anna Ornat – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Witam państwa bardzo serdecznie. Otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji Ochotniczych Straży Pożarnych.

Jest z nami pan minister Maciej Wąsik, którego witam bardzo serdecznie. Witam pana generała Koniecznego – zastępcę komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej. Jest z nami pan Krzysztof Miazga – radca prawny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Witam bardzo serdecznie pana Romana Jaworskiego – naczelnika wydziału w Departamencie Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Witam pana Adama Nowaka – członka prezydium zarządu głównego ZOSP RP. Oczywiście bardzo serdecznie witam również naszych parlamentarzystów – panią poseł i panów posłów.

Szanowni państwo, dziś mamy jeden punkt. To informacja na temat procesu wdrażania ustawy o Ochotniczych Strażach Pożarnych oraz przyjętych do niej rozporządzeń. Mamy pięć rozporządzeń i ustawę, która funkcjonuje już od pewnego czasu, więc myślę, że przyszła już pora na pierwsze podsumowanie. Podkomisja zadecydowała, że dziś w tym trybie się spotkamy i porozmawiamy chwilę na ten temat.

Panie ministrze, bardzo prosimy o informację. Jeżeli będzie trzeba uzupełnić, to rozumiem, że pan minister wskaże osobę odpowiedzialną. Dziękuję bardzo.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Wąsik:
Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, najistotniejsze rozwiązanie zawarte w ustawie o OSP dotyczy wprowadzenia corocznego, waloryzowanego świadczenia ratowniczego, przyznawanego strażakowi ratownikowi OSP. Dotyczy to strażaków OSP, którzy przez co najmniej przez 25 lat w przypadku mężczyzn oraz 20 lat w przypadku kobiet brali czynny udział w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych.

Ustawa o OSP wzmacnia również ochronę prawną i osłonę socjalną strażaków OSP. Wprowadza legitymację strażaka ochotnika. Jest to wyróżnienie, a zarazem sposób na ułatwienie korzystania z uprawnień i systemu zniżek, który może być wykupiony, jeżeli minister spraw wewnętrznych i administracji będzie podpisywał stosowne umowy. Istotne jest również zagwarantowanie w ustawie, że Państwowa Straż Pożarna nadal będzie nieodpłatnie szkoliła druhny i druhów OSP.

Uruchomiona została również kwestia odszkodowań dla strażaków ratowników z OSP i ich rodzin w sytuacji uszczerbku na zdrowiu lub śmierci strażaka albo poniesienia szkody w mieniu w związku z uczestnictwem w działaniach ratowniczych. Dodatkowo na mocy ustawy o OSP strażak ratownik, który dozna uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku, będąc dysponowanym przez PSP do działań ratowniczych lub akcji ratowniczych, za czas niezdolności do pracy, za który nie zachował prawa do wynagrodzenia, nie otrzymał zasiłku chorobowego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie odrębnych przepisów, będzie mógł wnioskować o przyznanie rekompensaty pieniężnej.

Ustawa o OSP gwarantuje również ubezpieczenie strażaków ratowników OSP i kandydatów na strażaków ratowników OSP oraz członków młodzieżowych drużyn pożarniczych i dziecięcych drużyn pożarniczych. Jest to realizacja postulatów strony społecznej zgłaszanych podczas konsultacji.

Rozporządzenia – akty wykonawcze. W związku z wejściem w życie ustawy w resorcie spraw wewnętrznych i administracji oraz w resorcie zdrowia podjęto prace legislacyjne nad projektami aktów wykonawczych – rozporządzeń, których obowiązek wydania wynika z przepisów ustawy. W rezultacie wydano następujące rozporządzenia. To rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 14 stycznia 2022 r. w sprawie zakresu danych zawartych w zbiorczym zestawieniu świadczeń ratowniczych, z dnia 1 lutego 2022 r. w sprawie przyznawania rekompensaty pieniężnej oraz wyrównania do wysokości rekompensaty wypłacanej strażakowi ratownikowi OSP, z dnia 2 lutego 2022 r. w sprawie wniosku o przyznanie świadczenia ratowniczego oraz z dnia 1 czerwca 2022 r. w sprawie legitymacji strażaka ratownika OSP lub osoby posiadającej uprawnienie do świadczenia ratowniczego, a także rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 11 kwietnia 2022 r. w sprawie przeprowadzania okresowych badań lekarskich strażaka ratownika OSP oraz badań lekarskich kandydata na strażaka ratownika OSP. W tej chwili trwają prace nad rozporządzeniem w sprawie wzoru oraz sposobu i trybu nadawania, wręczania oraz noszenia Odznaki Świętego Floriana „Za Zasługi dla Społeczności Lokalnej”. Pierwszych druhów planuje się odznaczyć 11 listopada br.

Teraz jeśli chodzi o dane dotyczące realizacji tej ustawy, to chyba najważniejszym elementem jest świadczenie ratownicze w wysokości 200 zł. Zostało już ono zindeksowane w wysokości 7%. Tak, pani dyrektor? To tak jak wszystkie świadczenia, czyli 214 zł, jeśli dobrze liczę. Nie, nie 200 zł. O 200 zł będzie zrewaloryzowane. Tak, oczywiście. Przepraszam najmocniej. Na dzień 20 czerwca złożono 62 354 wnioski o świadczenie ratownicze, z czego wydano 61 649 decyzji pozytywnych i 13 decyzji negatywnych. Już 47 833 decyzje przekazano do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Czyli można powiedzieć, że za chwilę 61 tys. strażaków będzie korzystało ze świadczenia ratowniczego. To ważna liczba. Rzeczywiście grupa jest nawet większa niż przewidywaliśmy w ocenie skutków regulacji tej ustawy.

Jeśli chodzi o finansowanie OSP z budżetu państwa, to zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o OSP istnieje możliwość ubiegania się przez jednostki OSP o dofinansowanie m.in. ze środków z budżetu państwa, których dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych. Planowane są środki finansowe na wsparcie realizacji zadania publicznego z zakresu ochrony przeciwpożarowej na zakup sprzętu i wyposażenia. Środki te przekazywane są OSP przez komendanta głównego PSP w formie dotacji, z pominięciem otwartego konkursu ofert na zadania.

Przygotowanie jednostek OSP do działań ratowniczo-gaśniczych w przypadku jednostek spoza krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego to jest 39 mln zł. Na dzień 21 czerwca komendant główny PSP podpisał z jednostkami OSP 2481 umów na realizację wymienionego zadania publicznego. Na podstawie podpisanych umów do OSP zostały przekazane środki finansowe w łącznej kwocie 19,688 mln zł, z czego majątkowe wydatki to 14,7 mln zł, a bieżące 4,966 mln zł. Ponadto komendant główny PSP podpisał z jednostkami OSP 193 umowy na organizację obozów dla MDP. Na podstawie podpisanych umów zostały przekazane środki finansowe w łącznej kwocie 2,142 mln zł. Według stanu na dzień 21 czerwca br., czyli na wczoraj, OSP spoza KSRG otrzymały łącznie niemalże 22 mln zł.

Zapewnienie gotowości bojowej jednostki przeciwpożarowej włączonej do KSRG dotyczy OSP włączonych do systemu KSRG. Ogółem to 73 mln zł w planie wydatków budżetowych Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, z czego wydatki majątkowe to 46,8 mln zł, a wydatki bieżące 26,195 mln zł, w tym zakładowe straże pożarne – 35 tys. zł wydatków bieżących. Do dziś komendant główny podpisał 3299 umów na realizację zadania publicznego. Na podstawie tych umów wydatkowano na majątek – 44,2 mln zł i na wydatki bieżące OSP – 9,902 mln zł.

Zakup nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego wymaga zaangażowania znacznych środków finansowych. Wiele OSP ich nie posiada, dlatego zakup tych specyficznych pojazdów odbywa się w ramach montażu finansowego z różnych źródeł przy jednoczesnym zapewnieniu wkładu własnego ze strony jednostki OSP i środków finansowych właściwej gminy, która jest odpowiedzialna za pokrywanie kosztów funkcjonowania OSP. Hierarchię jednostek przewidywanych do dofinansowania i doposażenia w samochody określają właściwi terytorialnie komendanci wojewódzcy PSP. Natomiast koordynatorem procesu zakupu samochodów dla jednostek OSP w całym kraju jest komendant główny PSP, który od 2016 r. w imieniu ministra udziela dotacji celowych dla OSP na zakup niezbędnego sprzętu i wyposażenia, w tym samochodów ratowniczo-gaśniczych.

Wsparcie OSP realizowane jest m.in. ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej czy wojewódzkich funduszy, a polega w szczególności na dofinansowaniu. W tym roku to jest ponad 30 mln zł dla OSP jako wymiana zużytego sprzętu. Zakup ten odbywa się w ramach podpisanego 23 lutego między ministrem spraw wewnętrznych i administracji a ministrem klimatu i środowiska porozumieniem w sprawie współdziałania w zakresie zwalczania zagrożeń dla środowiska.

W 2022 r. planowany jest zakup samochodów ratowniczo-gaśniczych dla OSP w łącznej liczbie 526. Przypomnę lata poprzednie. W 2016 r. – 202, w 2017 r. – 350, w 2018 r. – 455, w 2019 r. – 499, w 2020 r. – 597, w 2021 r. – 317 i w tym roku – 526 samochodów. Patrząc na dane, jeśli chodzi o doposażenie w niezbędny sprzęt i realizację zadań związanych z ochroną przeciwpożarową oraz zapewnienie gotowości bojowej, to wydatki w tym roku wyniosą 112 mln zł. Jeszcze podsumowanie. Od 2016 r. jednostki OSP otrzymały łącznie ponad 1,2 mld zł dofinansowania.

Programy szkoleń. Ustawa o OSP mocniej niż dotychczas akcentuje kwestię szkoleń OSP, które obecnie współdziałają z jednostkami PSP oraz innymi podmiotami i instytucjami w celu zapewnienia bezpieczeństwa obywateli. Za chwilę przejdziemy do programu szkoleń. Chciałem o nich tutaj powiedzieć, ale patrzę i widzę, że w materiałach nie ma informacji na temat szkoleń dla strażaków z zakresu prawa jazdy kategorii C. Myślę, że pan komendant będzie mógł to za chwilę uzupełnić, bo to jest jeden z ważnych elementów. Widzę wzmiankę, ale nie widzę liczb, panie dyrektorze, więc pan komendant je za chwilę poda. To może poproszę pana komendanta, bo to jest ważny element ustawy – zapewnienie darmowych szkoleń na kategorię C dla ochotników, organizowanych przez PSP. Panie komendancie, bardzo proszę, a później jeszcze będę kontynuował.

Zastępca komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej Adam Konieczny:
Panie ministrze, panie przewodniczący, szanowni państwo parlamentarzyści, jeżeli chodzi o programy szkoleń, są one realizowane od marca według programów zatwierdzonych od 4 marca.

Istotne jest, że rozpoczęcie kursów na prawo jazdy kategorii C będzie miało miejsce 1 lipca. W związku z tym, że napłynęło do nas zapotrzebowanie na takie szkolenie w liczbie ponad 20 tys. osób, przyjęliśmy pewną listę priorytetową, związaną z tym, że chcemy przeszkolić najpierw krajowy system ratowniczo-gaśniczy i wyłonić te jednostki, które nie mają trzech kierowców. To nam dało liczbę 528 strażaków ratowników w całej Polsce. Te kursy będą uruchomione w pierwszej kolejności. Oczywiście po zakończeniu procesu konkursów dla kategorii C w tym zakresie będziemy dokonywać naboru na jednostki spoza KSRG, gdzie liczba osób – poniżej trzech kierowców – również będzie wynikała z naszych danych. W tej chwili wszystkie samochody są przygotowane do prowadzenia tych kursów. Jednocześnie od przyszłego roku będą też przygotowane dodatkowe zakupy samochodów do zwiększenia naboru na te kursy.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Panie komendancie, jeżeli pan pozwoli, to teraz ja. Rozumiem, że mamy niemal 600 osób od 1 lipca na kursach kategorii C. Zapotrzebowanie sięga 10 tys. Rozumiem, że rocznie nie zrobimy kursów dla 10 tys. osób, bo to jest niemożliwe. Czy jeszcze w tym roku przewidujecie jeden kurs?

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
W tym roku przewidujemy przeszkolenie 600 osób.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
A w przyszłym roku możemy sobie założyć jakiś limit?

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Jesteśmy w stanie to podwoić, a nawet potroić, ponieważ będziemy już dysponować większą liczbą samochodów.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Czyli rozumiem, że 2 tys. od przyszłego roku będziemy mogli przeszkolić. Dziękuję bardzo. Chciałem się tylko upewnić i uzupełnić swoją wiedzę przy okazji posiedzenia podkomisji.

Chciałem powiedzieć o jeszcze jednej ważnej rzeczy dotyczącej ustawy. Od 1 stycznia przyszłego roku wchodzi w życie kolejny przepis, a mianowicie przepis, który daje możliwość wprowadzenia stosownej, dedykowanej remizom OSP taryfy na zakup energii elektrycznej. To jest bardzo istotne szczególnie w dzisiejszych, tak trudnych czasach inflacji i wzrostu cen energii związanego z wojną. Myślę, że to będzie też ciekawa inicjatywa i wsparcie strażaków OSP. Z Ministerstwem Klimatu i Środowiska podjęliśmy już prace, jeśli chodzi o realizację tego zadania.

Panie przewodniczący, szanowni państwo, to są chyba najważniejsze rzeczy, o których powinniśmy powiedzieć. Patrzę jeszcze po swoich pracownikach, czy chcieliby coś dodać. Tak, oczywiście. Nie tak dawno, dwa tygodnie temu, a może więcej, bo pod koniec maja, minister spraw wewnętrznych i administracji powołał 16 funkcjonariuszy PSP na stanowiska zastępców komendantów wojewódzkich do spraw OSP. To są osoby, które w komendach wojewódzkich będą zajmować się wszystkimi sprawami dotyczącymi straży pożarnych – od spraw dotyczących składania wniosków o świadczenia, przez kwestie odszkodowań, rekompensat, po kierowanie na kursy prawa jazdy kategorii C.

Ze swojej strony jeszcze dodam, że jeżdżę po strażach i rozmawiam ze strażakami, prawdopodobnie tak samo jak państwo posłowie. Przyznam, że jestem bardzo zadowolony z opinii dotyczących ustawy, jakie mają strażacy. Ustawa została bardzo dobrze przyjęta. Jeszcze raz chciałem wszystkim państwu podziękować za ciężką pracę w parlamencie. Być może jeszcze przyjdą czasy na głębsze podsumowania, na refleksje dotyczące wysokości świadczenia czy innych rozwiązań. Przyznam, że nie chcę jeszcze tutaj wybiegać za szybko, ale szykujemy jeszcze jedno rozwiązanie dla całości funkcjonariuszy państwa polskiego, którzy codziennie narażają życie i zdrowie. W formie nowelizacji ustawy ujmiemy tam także strażaków OSP. Przymierzamy się do tego. Pewnie niebawem będziemy to ogłaszać. Generalnie chcemy strażaków OSP traktować jak funkcjonariuszy służb mundurowych. Taki jest generalnie kierunek.

Panie przewodniczący, myślę, że to tyle z naszej strony. Jesteśmy tutaj szeroką ławą. Jesteśmy chętni do rozmowy i do odpowiedzi na pytania.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dziękuję bardzo. Przejdźmy w takim razie do drugiej części naszego spotkania. Rozumiem, że w tej części również osoby, które są tutaj ze strony zarządu OSP, wezmą udział w dyskusji. Zaczniemy od parlamentarzystów.

Skoro jestem już przy mikrofonie, pozwolę sobie zadać dwa bardzo konkretne pytania. Zresztą jeszcze jedno zdanie. Potwierdzam też to, co mówi tak pan minister, jak i wszyscy, którzy są członkami podkomisji stałej do spraw OSP, a którzy jeżdżą, spotykają się i rozmawiają ze strażakami ochotnikami. Faktycznie potwierdzam, że ta ustawa jest dobrze przyjmowana, ale jest równocześnie ustawą wyjątkową, która jest też mocno obserwowana przez strażaków ochotników, którzy wcześniej nie mieli dedykowanej sobie ustawy. Stąd też ustawa jest mocno przez nich przeglądana, ale to dobrze. Myślę, że to dobrze. Każdy akt prawny powinien być takiej kontroli poddawany. Mam kilka pytań, a właściwie dwa konkretne pytania odnośnie do tej ustawy.

Wiemy, że pojawiała się dyskusja wokół tematu świadków. Zresztą również członkowie naszej Komisji podnosili wcześniej ten temat. Mówię o świadkach strażaków, którzy starali się o świadczenia ratownicze, a jednocześnie nie mieli możliwości – często z racji wieku – znalezienia takich świadków. Chciałem spytać o ten wątek. Jak to zostało rozwiązane? Wiem, że komenda nad tym się zastanawiała. Jaka jest praktyka? Czy to praktycznie jest częsty przypadek, czy też nie?

Druga rzecz, o którą chciałem spytać, to legitymacje. Chyba kilka dni temu pojawiło się rozporządzenie odnoszące się do legitymacji. Kiedy te legitymacje fizycznie będą mogły trafić do strażaków? Jaka jest procedura ich przekazywania?

Trzecia rzecz jest bardzo szczegółowa, ale chciałem też spytać o kursy na prawo jazdy. Czy to będzie realizowane przez komendy wojewódzkie? Czy będą to realizowały firmy zewnętrzne? Pojawiały się różne elementy. Chciałem o to spytać.

Jeszcze raz dziękuję za realizację ustawy i za zastępców komendantów wojewódzkich. Widzę, że przynajmniej na moim terenie, na Dolnym Śląsku, zastępca komendanta mocno wziął się do pracy. Jest też dobrze oceniany przez ochotników. Przypuszczam, że podobnie jest w innych grupach.

Może teraz odpowiedzi na te pytania. Później poprosimy o kolejną turę. Widzę, że pani poseł się zgłasza, a także pan poseł. Poproszę o odpowiedzi na te trzy krótkie pytania, chyba że pan minister chce zebrać więcej pytań.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Nie. Od razu odpowiem. Szkolenia odbywają się nie za pomocą firm zewnętrznych, tylko siłami własnymi PSP przez ośrodki szkoleniowe w komendach wojewódzkich. Tak naprawdę racjonalizujemy tutaj koszty i robimy to w ramach kosztów, które już są w tej chwili, czyli podnosimy wydajność pracy w ośrodkach szkoleniowych. To jeśli o to chodzi, a na pozostałe pytania odpowie pan komendant PSP.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Jeżeli chodzi o najczęściej zadawane pytania o art. 50 ustawy, to są świadkowie. Faktycznie jest pewien problem ze świadkami 80 plus, gdzie jeden świadek pełniący funkcje publiczne sprawiał pewne trudności. Natomiast przeprowadziliśmy szereg spotkań konsultacyjnych ze Stowarzyszeniem Gmin i Powiatów Wielkopolski, a były też takie szerokie konsultacje w województwach lubelskim i podlaskim. Przeprowadzaliśmy też szereg spotkań z komendantami powiatowymi i miejskimi. Na tych spotkaniach wyjaśnialiśmy szczegółowo kwestie i sprawy w tym zakresie. Trzeba przyznać, że to są sporadyczne przypadki. Natomiast nie ukrywam, że chcemy to też uściślić, żeby była pełna wiedza, że nam chodzi o takiego świadka, który jest w stanie potwierdzić udział za ten okres. Trudno jest dzisiaj faktycznie ze świadkami, którzy byliby w tym czasie 25 lat…

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Panie przewodniczący, ale wydaje się, że system działa. Oczywiście są odmowy, jest ich niedużo, ale generalnie system działa. Przyznam, że spodziewałem się większych perturbacji i większych emocji w całym procesie przyznawania świadczeń. Wydaje się więc, że ten system działa. Przyjęte przez nas propozycje, żeby odchodzić od dokumentów, a w tych starszych sprawach korzystać ze świadków, zadziałały. Nie mamy tutaj problemów, nie mamy skandali, nie mamy jakichś bardzo burzliwych sytuacji. Czy będą problemy powyżej 80 roku życia? Będą problemy. Niestety nie ma systemu doskonałego. Ten system jest jednak na tyle sprawny, że osoby starsze otrzymują świadczenia.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Jeszcze druga kwestia – legitymacje. Rozporządzenie jest podpisane. Środki w budżecie państwa są zabezpieczone. Akurat realizujemy to zadanie równolegle z legitymacjami, które otrzymają strażacy Państwowej Straży Pożarnej. Jeśli chodzi o obydwa przetargi, przygotowujemy opis przedmiotu zamówienia. Będziemy wyłaniać wykonawców. Legitymacje będziemy sukcesywnie przekazywać do druku. Praktycznie w tej chwili zostało opublikowane rozporządzenie, więc rusza cała procedura. Przystępujemy do działań i jak tylko wyłonimy wykonawcę, będziemy sukcesywnie… Myślę, że najpierw krajowy system ratowniczo-gaśniczy, a w następnej kolejności pozostałe jednostki ochotniczych straży pożarnych.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dziękuję bardzo. Pani poseł, bardzo proszę.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Bardzo dziękuję. Panie przewodniczący, panie ministrze, panie generale, szanowni państwo, mam pytanie w zasadzie również odnoszące się do kwestii prawa jazdy kategorii C. Zamknę się w pytaniu regionalnie. Mianowicie chciałam zapytać, jak wygląda sytuacja szkoleń na terenie województwa małopolskiego. Czy Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie dokonała stosownych zakupów? Kto będzie wykonywał szkolenia funkcjonariuszy, którzy będą zakwalifikowani do szkolenia, które jest konieczne do uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami, zawartymi w kategorii C? To jest jedno pytanie. Ilu jest takich szkoleniowców, jeżeli chodzi o województwo małopolskie? Czy to są funkcjonariusze PSP? Czy to są osoby, które pracują w ośrodkach szkoleniowych, które ogólnie zajmują się przyznawaniem prawa jazdy?

Drugie moje pytanie jest chyba skierowane bardziej do pana ministra. Chciałam o coś zapytać, bo ustawa o OSP generalnie definiuje szkolenia, ale odnosi się również w jakiejś mierze do wyposażenia i konsumowania, o których mówił pan minister. Chodzi tutaj o zakup samochodów strażackich itd. Pewnie niedługo będziemy dyskutować o nowej ustawie o ochronie ludności. Chciałam zapytać, czy nastąpi pewne powiązanie tych dwóch ustaw właśnie w zakresie szkolenia, pełnionych funkcji i działań społecznych, jak również zakupów inwestycyjnych w tym zakresie. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dziękuję. Panie ministrze, bardzo proszę.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Pani poseł, od 1 lipca będzie uruchamiany proces zatrudniania, naboru instruktorów prawa jazdy. Jednocześnie we wszystkich województwach mamy już wyłonionych instruktorów posiadających niezbędne kwalifikacje funkcjonariuszy PSP, którzy będą te kursy prowadzić. W ocenie skutków regulacji zakupy samochodów są zaplanowane od 1 stycznia. Natomiast od 1 lipca kursy będą prowadzone na naszych samochodach specjalnych, przygotowanych do tego celu, przystosowanych do tego rodzaju kursów, które są już po przeglądach. Realizujemy to własnymi siłami na sprzęcie, który w tej chwili posiadamy i który będzie do tego celu służył, natomiast od 1 stycznia będziemy zwiększać liczbę samochodów w ośrodkach szkolenia komend wojewódzkich i w szkołach PSP, żebyśmy po prostu mogli jednocześnie robić kilka kursów. Przewidujemy 30 osób na jeden kurs. To jest wystarczająca liczba naszych funkcjonariuszy, którzy mają niezbędne kwalifikacje instruktorów prawa jazdy kategorii C.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Czyli rozumiem, panie generale, że na razie szkolenie będzie odbywało się na samochodach ciężkich, które uczestniczą w działaniach bojowych.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Średnich.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Średnich, które uczestniczą w działaniach ratowniczo-gaśniczych, a które już są…

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Specjalnych, logistycznych, skrzyniowych, które do tego będą przygotowane. To głównie takie, które nie będą generowały żadnych trudności dla naszych formacji.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Ale czy te pojazdy uczestniczą w akcjach? Czy to są samochody przeznaczone tylko do działań szkoleniowych?

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Do działań zabezpieczających, logistycznych.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Zabezpieczających? Pytam w zasadzie z czystej ciekawości, czy nie należy w jakiś sposób uregulować przepisów. Wiadomo, że pojazd strażacki wyjeżdżający na drogę jest samochodem uprzywilejowanym. Jeżeli więc tutaj będzie kwestia szkolenia kierowców, którzy chcą uzyskać taką kategorię, to czy nie będzie to kolidowało z jakimiś ogólnie przyjętymi zasadami i tak naprawdę stosowaniem prawa drogowego?

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Nie. Biuro Logistyki Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej przeprowadziło już szereg konsultacji z komendantami wojewódzkimi. Nie będzie to w żaden sposób kolidowało. Będą to dalej samochody, które również będą mogły być wykorzystywane do działań.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Okej. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Panie pośle, bardzo proszę.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Było jeszcze drugie pytanie pani poseł Urszuli. Pani poseł, ustawa o ochronie ludności jest oczywiście dużo szerszym aktem prawnym i regulującym zupełnie szerokie rzeczy, ale widzimy także ważną rolę dla obecnego systemu KSRG powołanego rozporządzeniem. Chcemy te przepisy przenieść do ustawy i przekształcić KSRG w krajowy system ratowniczy.

Jaka tu będzie kluczowa zmiana? Nie chcemy psuć tego, co jest dobre w tym systemie, bo on działa, funkcjonuje i jest najważniejszym elementem ochrony przeciwpożarowej, ale chcemy dać możliwość zarówno PSP, jak i wybranym OSP – nie mówię jakim, nie mówię tu o kryteriach – budowania kompetencji w zakresie ratownictwa medycznego. To jest dla nas kluczowa rzecz, żeby doprowadzić do sytuacji, w której każda gmina posiadałaby – czy to w formie zawodowej na bazie komendy powiatowej PSP, czy to w formie ochotniczej na bazie ochotników, którzy przeszli stosowne szkolenia – ekipę ratowników medycznych mogących obsługiwać karetkę pogotowia, tak jak mogą obsługiwać wóz strażacki i nieść pomoc, co wymaga oczywiście pewnych kompetencji. Tutaj kompetencje są szersze i ten projekt będzie szedł dalej i trwał dłużej. Chcemy dokonać zmiany nie rewolucyjnej, a ewolucyjnej, nie niszcząc, a zachowując tę substancję, która jest.

W związku z tym będziemy budowali cały system szkolenia ratowników medycznych, także na podstawie uczelni podległych PSP. Już jesienią w Szkole Głównej Służby Pożarniczej rusza taki kierunek. Będziemy chcieli dawać młodym ludziom, którzy są czy w jednej, czy w drugiej formacji, możliwość poszerzania czy zdobywania nowych kompetencji i rozwoju zawodowego, bo tak to trzeba nazwać. Oczywiście finansowanie tych procesów widzimy w Funduszu Ochrony Ludności, który ma tworzyć nowa ustawa, ale na pewno, pani poseł, będziemy mieli jeszcze mnóstwo czasu, żeby o tym porozmawiać.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Tak jest, panie ministrze, na pewno będzie dużo czasu. Natomiast myślę, że to też jest moment, żeby się państwo odpowiednio przygotowali do dyskusji pod jednym, bardzo ważnym aspektem, mianowicie takim, że na pewno rozszerzamy kompetencje, dajemy nowe możliwości, kupujemy nowy sprzęt, ale jest jeszcze jedna kwestia, o której muszą państwo wiedzieć. Mianowicie chodzi o dopuszczenie do stosowania leków i preparatów medycznych. W tym zakresie należy to doskonale uregulować, bo pewnie będą się rodziły różne problemy społeczne, które będą wynikały z rodzaju działań, uczestniczenia w poszczególnych akcjach ratowniczych. Nie wiem, czy posiadam dobrą wiedzę, ale niektórzy funkcjonariusze PSP, nawet ratownicy… Chyba że funkcjonują w systemie ratowniczym, bo wtedy mają dopuszczenia do stosowania takich leków, które są używane w pierwszej pomocy, natomiast w zasadzie większość pewnie ich nie ma. Jeżeli państwo piszą ustawę i przygotowują się do takich działań, to na pewno będzie ważny aspekt, który będzie wymagał poważnego zastanowienia.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Bardzo dziękujemy pani poseł za zwrócenie na to uwagi. Na pewno będziemy to analizować. Rzeczywiście będziemy rozwiązywać te problemy prawne, zastanowimy się zapewne jak, ale jesteśmy przed wpisem do wykazu prac rządu. Mam nadzieję, że ten wpis…

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
To tym bardziej jest to stosowna uwaga.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Nie szybciej niż jesienią będziemy rozmawiać tutaj na ten temat.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Panie pośle, bardzo proszę.

Poseł Filip Kaczyński (PiS):
Panie przewodniczący, panie ministrze, panie generale, szanowni państwo, jeśli chodzi o kwestię rozszerzenia lat służby, oczywiście w kontekście dodatków emerytalnych dla druhów ochotników, chciałem zapytać o ewentualną możliwość uwzględnienia służby w strażach zakładowych. U mnie w województwie małopolskim w powiecie wadowickim rzeczywiście było sporo tych zakładów, szczególnie w okresie PRL, ale są również dzisiaj. Tego typu straże funkcjonowały tak naprawdę w większości dużych zakładów pracy w poprzednim okresie, ale są również i dzisiaj. Często też właśnie dochodzi do tego typu sytuacji, że jeśli chodzi o 25 lat potrzebnej służby czynnej, to druhowi przykładowo brakuje 5–6 lat, a przez ten okres m.in. sprawował służbę właśnie w straży przyzakładowej. Czy ministerstwo i komenda główna ewentualnie myślą o tym, aby na drodze rozporządzenia rozszerzyć wachlarz właśnie o kwestię służby w strażach przyzakładowych? Bardzo dziękuję.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Panie pośle, jeśli dobrze rozumiem, chodzi o te przywileje, które zyskują strażacy ratownicy OSP, żeby rozszerzyć wszystkie przywileje, czyli – jak mówię – odszkodowania, świadczenia…

Poseł Filip Kaczyński (PiS):
Źle się zrozumieliśmy, panie ministrze. Generalnie chodzi mi o to, żeby do okresu 25 lat czynnej służby, który dzisiaj obowiązuje druha ochotnika, mógł wliczać się również okres, w którym druh, po prostu strażak pracował czy służył w straży przyzakładowej. Chodzi o to, aby można było również ten okres doliczyć do tych potrzebnych 25 lat czynnej służby w OSP.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Ale dlaczego w straży przyzakładowej, jeżeli w PSP pracował?

Poseł Filip Kaczyński (PiS):
Jeszcze raz.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
A jeżeli ktoś służył w PSP, to też mu się będzie zaliczało czy nie?

Poseł Filip Kaczyński (PiS):
No nie.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Ale dlaczego nie?

Poseł Filip Kaczyński (PiS):
Bo to jest inna służba.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Nie, taka sama.

Poseł Filip Kaczyński (PiS):
Tylko szczególnie w poprzednim okresie przyzakładowe straże funkcjonowały na takiej zasadzie, że to byli tak naprawdę ochotnicy. To nie byli – że tak powiem – funkcjonariusze publiczni.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Bierzemy to do głowy, zastanowimy się. Nie wiem, jakiego typu, jak duża to jest skala. W tej chwili, tak jak rozmawiam z komendantem, mamy około 1 tys. pracowników zakładowych straży pożarnych w Polsce. Rzeczywiście nie mają takich uprawnień emerytalnych jak PSP. Myślałem właśnie o innym elemencie, żeby być może ich podłączyć pod ustawę o OSP, żeby chociaż mieli ten dodatek, takie świadczenie. Zastanowimy się nad tym, przeanalizujemy.

Rzeczywiście mamy też bardzo poważne wsparcie ze strony zakładowych straży pożarnych, choćby lotniskowych, na końcu którego gdzieś tam jest wchłonięcie ich przez PSP, bo oni zyskają emerytury, a zdjęcie z kosztów zyskują chociażby lotniska i nie tylko lotniska, bo inne zakłady też często się zgłaszają do tego, żeby mogły zlikwidować straż, a PSP przejęła jej zadania. To jest oczywiście duży problem i to są duże pieniądze, gdybyśmy mieli to rozwiązać w masowej skali. Analizowaliśmy to i nie stać nas na rozwiązanie najdalej idące.

Być może jednak tego typu rozwiązanie mogłoby być dedykowane tym środowiskom. Być może zaliczanie zakładowych straży pożarnych do… Wie pan, jaka to jest skala w pana regionie? Ile osób?

Poseł Filip Kaczyński (PiS):
Szczerze mówiąc, spotkałem się dosłownie z kilkoma przypadkami, ale mówię tutaj o spektrum funkcjonowania powiatu wadowickiego, który ma 160 tys. mieszkańców. Przypuszczam więc, że nie jest to skala, która byłaby imponująca i miała jakikolwiek znaczący wpływ, jeśli chodzi o finanse publiczne, ale nie potrafię w tym momencie w sposób precyzyjny i dokładny określić, ile tego typu przypadków jest w Polsce.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Ale dziękujemy za zasygnalizowanie tego problemu. Pewnie nie rozstrzygniemy tego dzisiaj, ale może będziemy myśleć…

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Przepraszam, panie ministrze. Panie pośle, chciałem tylko uszczegółowić. Czy panu posłowi chodzi o ochotnicze jednostki zakładowej straży pożarnej sprzed 1992 r.?

Poseł Filip Kaczyński (PiS):
Dokładnie tak.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Tylko o te chodzi?

Poseł Filip Kaczyński (PiS):
Te, które funkcjonowały wtedy. Chodzi o okres pełnienia funkcji w ochotniczych strażach zakładowych.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
To w takim razie to nie będzie duża… Tak, to przygotujemy analizę dotyczącą tych osób. Dobrze. Do komendantów wojewódzkich czy powołanych koordynatorów pójdą stosowne polecenia i będziemy w najbliższym czasie to analizować.

Poseł Filip Kaczyński (PiS):
Serdecznie dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Pani poseł, bardzo proszę.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Jeszcze coś, skoro tutaj kolega poseł podniósł tak naprawdę kwestię tego, że warto byłoby rozszerzyć wachlarz osób, którym ewentualnie ten dodatek by się należał. Czy nie zastanawiali się szanowni państwo nad taką kwestią? Dlatego że z kolei do mnie napływają takie sygnały, że jest wielu funkcyjnych, np. prezesów OSP, którzy nie zawsze wyjeżdżali do akcji, tak naprawdę pełnili obowiązki nadzorcze i organizacyjne w obrębie OSP, a nie spełniają kryteriów wpisanych do ustawy. Czy też nie należałoby się zastanowić nad tą kwestią? Przeanalizować, czy w takim przypadku…

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Zastanawialiśmy się i rozmawialiśmy o tym przy ustawie o OSP. Musimy być konsekwentni, bo jeżeli prezesi, to dlaczego nie orkiestra?

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Panie ministrze, z całym szacunkiem dla pana, ale orkiestra jednak trochę inną funkcję w strażach ochotniczych spełnia.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Ważniejszą?

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Powiedziałabym, że bardziej zagrzewającą do działania, a nie ratowniczo-gaśniczą.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Pani poseł, uważam, że tu kryteria muszą być takie: „Jestem ratownikiem/Nie jestem ratownikiem”, „Jeżdżę do akcji/Nie jeżdżę do akcji”. Jeden wyjazd w roku. Pamiętajmy o tym – jeden wyjazd w roku.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Tak, wszystko się zgadza, panie ministrze.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Członków stowarzyszenia jest naprawdę dużo więcej niż ratowników. Musimy o tym pamiętać. To są świadczenia, naprawdę świadczenia. Równie dobrze można podciągnąć panią dyrektor z ZER MSWiA, bo ona wypłaca te świadczenia, działa na rzecz PSP i będzie pewnie przez 25 lat jeszcze PSP je wypłacać, więc po 25 latach osiągnie dodatek. Nie róbmy w ten sposób.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Panie ministrze, mówię teraz naprawdę bardzo poważnie. Sytuacja namacalna. Posłużę się konkretnym przykładem.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Też mówię dosyć poważnie.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Na przykład na terenie województwa małopolskiego w powiecie limanowskim w miejscowości Stronie działa jednostka, która jest wpisana do KSRG. Tam były osoby, które mogły składać wnioski, były uprawnione do składania tych wniosków. Spośród wielu funkcjonariuszy działających obecnie, ale też i tych, którzy działali wcześniej, tylko jedna osoba spełniła kryteria. Rozumiem, że to wynika z raportowania, które było wcześniej wykonywane. Jedne straże robiły to bardziej skrupulatnie i dokładnie, inne robiły mniej.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Nie z raportowania, a ze świadków. Z jakiego raportowania?

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Panie ministrze, trzeba się było cofnąć 25 lat. Niektóre straże pożarne nie wymieniały z imienia i z nazwiska poszczególnych funkcjonariuszy, którzy uczestniczyli w działaniach ratowniczych.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Nie potrzeba tego typu dokumentów, pani poseł. Dlatego przyjęliśmy, zdając sobie sprawę, że ta papierologia 25 lat temu w zasadzie nie istniała, nie było dokumentów, że…

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
No właśnie istniała, bo w niektórych miejscach istniała.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Ale nawet tam, gdzie istniała… Aha, istniała i ona powoduje, że nie jeździli.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Istniała. Właśnie dlatego mówię, że niektórzy raportowali dokładniej, inni raportowali mniej dokładnie, więc stąd wynika ta dysproporcja i stąd moje pytanie.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
I co, nie pojechał ani razu na akcję ratowniczą?

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Pojechał, tylko mniej razy wyjeżdżał. W innych strażach bardziej ogólnie to traktowano.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Jeden raz w roku wystarczy wyjechać. To jest naprawdę nic.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Broń Boże, nie polemizuję, panie ministrze, tylko mówię, że zdarzają się takie sytuacje, że w jednych regionach tych osób, które dostają świadczenia, będzie mniej, a w innych będzie więcej. Wynika to też po prostu z lokalnych i regionalnych uwarunkowań.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Chciałem powiedzieć, pani poseł, że z pani regionu w systemie jest już 4177 świadczeń.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
W regionie małopolskim?

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Tak.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
A w okręgu np. z powiatu limanowskiego? Tak z ciekawości pytam.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Jest 315.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Na pewno nie tyle.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Przygotujemy to dla pani poseł.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Pytam po prostu z ciekawości. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dobrze. Dziękuję. Widzę, że posłowie już się nie zgłaszają, więc pozwolę sobie jeszcze na dwa pytania.

Pierwsze pytanie dotyczy legitymacji. Rozumiem, panie ministrze, że za legitymacjami pójdą również pewne ulgi. Chciałem o to dopytać pana ministra, jak ta sytuacja wygląda. Czy możemy tutaj liczyć, przynajmniej w przyszłości, na jakiś kalendarz związany właśnie z tymi legitymacjami? To jedna rzecz.

Druga rzecz. Chciałem spytać o ratowników medycznych, którzy mieliby pojawić się dodatkowo po wejściu w życie ustawy o ochronie ludności. Pan minister powiedział, że będziemy inwestowali w młodych ludzi. Rozumiem to, ale tak subiektywnie. Ci młodzi to w jakim wieku? Też się czuję młody i tak się zastanawiam, czy jeszcze jest szansa, czy nie.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Niech pan nie przesadza, panie przewodniczący.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Nie, ale pytam naprawdę poważnie, bo faktycznie jest dosyć duże zainteresowanie kwestiami związanymi z ratownictwem medycznym. To również jest ważne dla obrony cywilnej. Rozumiem, że wzmocnienie obrony cywilnej to też taka ważna rola ustawy o ochronie ludności, a tutaj ratownictwo medyczne jest niezwykle istotne. Stąd też moje pytanie. Jakimi środkami i siłami będziemy dysponowali? Jaką liczbę jesteśmy w stanie przeszkolić w systemie, jeżeli chodzi o ratowników medycznych? Czy może już wiecie? Są takie prognozy? Myślę, że zainteresowanie będzie równie duże jak z kierowcami, a być może nawet większe, bo ludzie naprawdę są tym zainteresowani. Wydaje się to dobrym pomysłem.

To tyle. Jeszcze coś, żeby już nie zabierać czasu. Mam pewne zmiany, propozycje prawne czy może bardziej przemyślenia, które do mnie trafiły, jak chociażby uszczegóławianie kwestii związanych z odszkodowaniami. Pytanie, czy tam są kontrowersje, czy nie ma… Przekazałbym to może teraz, panie ministrze, ale nie wiem za bardzo komu – czy panu ministrowi, czy panu dyrektorowi. Pan dyrektor się zgłasza.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Zastanowimy się i odpowiemy na piśmie.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dobrze. Zastanowicie się. Nie wiem zresztą, czy to jest zgodne z tym, jaka jest potrzeba. Panie ministrze, to tyle z mojej strony.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Antycypując ustawę o ochronie ludności, to jest 10 tys. Taki korpus chcielibyśmy zbudować w ciągu 10 lat.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
A powiedzmy, ilu mamy dzisiaj. Jak szacujecie? Ilu jest w PSP ratowników medycznych?

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Powiem tak, że w PSP mamy około 2,5 tys. Częściowo oni mają zgodę na wykonywanie innego zawodu i pracują jeden dzień czy co drugi dzień w ratownictwie medycznym. Natomiast generalnie jest już jakiś korpus, jest jakaś podstawa. Chcielibyśmy mieć – powiedzmy – w gminach i w powiatach około 10 tys. ludzi w ciągu 10 lat. Szacunki komendanta dotyczą przygotowania 1 tys. osób rocznie. To generalnie zwiększy w ogóle udział ratowników medycznych w społeczeństwie, co zwiększy oczywiście ochronę ludności samo z siebie, bo to nawet nie jest korpus pierwszej pomocy, a profesjonalne ratownictwo. Liczymy na to, że będzie to odgrywało rolę.

A jeszcze przypomnę, że chcemy, żeby ratownicy medyczni w szkołach ponadpodstawowych przeprowadzali 40 godzin obowiązkowych zajęć na zaliczenie w ramach profesjonalnego kursu pierwszej pomocy. To jest już uzgodnione z Ministerstwem Edukacji i Nauki. Jest to w ustawie – na co MEiN się zgodził – jako ważny element ochrony ludności. Chodzi o to, żeby młodzi ludzie kończący szkołę, zdający maturę mieli taki kurs przygotowawczy. Mówimy o takich ludziach, którzy wchodząc w dorosłość, mają przygotowanie, żeby iść chociażby na studia licencjackie, bo te studia ratowników medycznych są trzyletnie. No właśnie to są ci ludzie, którzy przyszli do swojej jednostki OSP, robią prawo jazdy i kurs ratownika medycznego, co im otwiera możliwości zarówno tutaj, jak i gdzie indziej. Mówimy o takich młodych ludziach. Jeżeli 30-latek czy 35-latek zgłosi się na kurs ratownika medycznego, nie widzę żadnego problemu. W naszym wieku to już jest kłopot.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Jestem ciut młodszy.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Od kogo?

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Panie ministrze, jeszcze legitymacje.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Legitymacje? Tak jak opowiadał komendant, legitymacje będą podlegały dystrybucji w momencie, kiedy je zrobimy. Mamy już rozporządzenie. Natomiast jakie są plany dotyczące podpisania umów? Są zamierzenia, natomiast jeszcze nie są zoperacjonalizowane. Oczywiście zniżki komunikacyjne. Pierwszy kierunek to są Polskie Koleje Państwowe.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Ale rozumiem, że możemy liczyć od początku przyszłego roku czy od półrocza?

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Pan nie będzie miał takiej zniżki.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Nie, ja nie.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Pan za darmo jeździ. Będziemy chcieli jak najszybciej, ale zobaczymy, kto wygra przetarg. Zobaczymy, jak to będzie.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Mam jeszcze jedno pytanie. Przepraszam. Wykraczam poza zakres materii, że tak powiem, ale nurtuje mnie jedna rzecz i to już od dłuższego czasu. Słuchajcie, odnośnie do tych wyjazdowych karetek OSP. Czy one będą obstawione tylko ratownikami OSP czy one będą współpracowały z wyjazdowymi zespołami, które są rozmieszczone w terenie, a działają w ramach pogotowania ratunkowego?

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Będą w systemie.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
No właśnie, bo to jest zasadnicza różnica. Czyli one będą niejako rozszerzały wachlarz usług wyjazdowych zespołów ratowniczych, tak? Okej.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Pani poseł, wyobrażam to sobie tak, że jeżeli mamy wypadek na siódemce i straż w Korczewie jedzie samochodem, żeby wyciąć ludzi, to z tyłu za samochodem gaśniczym jedzie karetka pogotowia i ona na pewno będzie pierwsza.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Ta karetka pogotowia z obstawą ochotniczych straży?

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Tak jest.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Słuchajcie, ale to wszystko się zgadza, bo idea jest bardzo dobra, tylko teraz cały czas chodzi mi o uprawnienia i tak naprawdę o możliwości działań, bo z całym szacunkiem…

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Porozmawiamy przy ustawie. Naprawdę to jest za szczegółowo, żeby rozmawiać dzisiaj.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Okej. Dobrze.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Będziemy mieli przepisy. Wiem, że pani profesjonalnie na to patrzy. Wskaże nam pani też problemy, które pani zobaczy. Pani poseł, my te uwagi przyjmiemy i będziemy pracować.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Bo to w prawie tak naprawdę wyjdzie.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Tak, wiem.

Poseł Urszula Nowogórska (KP):
Właśnie dlatego, słuchajcie… A kwestie stosowania leków i działań ratowniczych to są poważne kwestie.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Mamy pewną strategię. Przygotowaliśmy te przepisy. Ministerstwo Zdrowia jeszcze je zobaczy i ze swojej strony powie, jakie przepisy trzeba wprowadzić, żeby to działało. Zdaję sobie sprawę z tego, że wchodzimy dopiero w proces legislacyjny. Zaczynamy. Stworzyliśmy ustawę w wyniku wielu doświadczeń i przemyśleń wielu ludzi, samorządowców, wojewodów itd. Będziemy ją uzupełniać przepisami resortów. To nie będzie ustawa, gdzie nie będzie uwag. Zdaję sobie sprawę, że MZ postawi pewne warunki albo powie: „Stworzymy nowy system ratowniczy oczko mniej niż ratownictwo medyczne”, ale z kim nie rozmawiamy, to ten kierunek uważają za dobry. Zgadzam się z tymi wątpliwościami, które pani podniosła. Tak, trzeba to wszystko przepracować punkt po punkcie. Pełna zgoda. Nie mamy jednak jeszcze gotowych rozwiązań. Wrzucamy to na forum rządu i MZ będzie o tym mówiło bardzo mocno, o czym jestem przekonany.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dobrze. Bardzo dziękuję. Widzę, że nie ma pytań. A, tam jeszcze. Proszę bardzo. Proszę się przedstawić do protokołu i proszę mówić.

Członek prezydium zarządu głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych         Rzeczypospolitej Polskiej Adam Nowak:
Adam Nowak, członek prezydium zarządu głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Panie przewodniczący, panie ministrze, Wysoka Komisjo, panie nadbrygadierze, generalnie oceniając ustawę o OSP, dziś możliwość mamy nieco większą z uwagi na wprowadzone akty wykonawcze, z których część już weszła w życie, o czym rozmawiamy na dzisiejszym posiedzeniu podkomisji stałej. Jest kilka uwag i wątpliwości natury generalnej, które stwarzają duże problemy i które przez środowisko zostały przyjęte negatywnie. Postulowalibyśmy, aby być może w toku nowelizacji zmienić je jeszcze w samej ustawie, bo akty wykonawcze tych przepisów niestety nie dadzą rady zmienić.

Mam na myśli zapis dotyczący ekwiwalentu dla strażaków ratowników OSP, co wyklucza kandydatów na szkolenie. Tutaj mamy troszkę nadmierną regulację, co jest szczególnie kłopotliwe nie tyle dla młodych, uczniów, studentów, co dla osób, które z uwagi na wydłużony system szkolenia podstawowego muszą często poświęcać dni pracy, a są niejednokrotnie jedynymi żywicielami rodziny. Brak tego ekwiwalentu jest sytuacją dosyć kłopotliwą. Po zjazdach oddziałów wojewódzkich, które odbywaliśmy w ostatnich miesiącach, widzimy, że stanowi to znaczny problem i ma wpływ na obniżenie motywacji strażaków OSP właśnie co do tego szkolenia. Oczywiście zapis dotyczący umożliwienia udziału w szkoleniu osobom poniżej 18 roku życia jest jak najbardziej pozytywny, bo dzięki temu zwiększamy grono osób i wykorzystujemy lukę między 16 a 18 rokiem życia, gdy członkowie młodzieżowych drużyn pożarniczych mogą przygotowywać się do pełnienia służby. Natomiast zagadnienie ekwiwalentu niewątpliwie jest problemem.

Drugie zagadnienie, które jest dosyć istotne, to jest kwestia uprawnień do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi. W związku z wprowadzeniem ustawy o OSP zniknęła ta regulacja, która poprzednio dawała właśnie możliwość nadawania uprawnień do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi strażakom OSP. To również wymagałoby pilnej nowelizacji, pilnej zmiany.

Trzeci element generalny to zagadnienia związane z potwierdzeniem przez świadków lat stażowych czy wyjazdów do działań ratowniczo-gaśniczych. Problem wynika też z tego, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta de facto potwierdza, że strażak brał udział w działaniach w tych latach, natomiast w naszej ocenie powinno to być ograniczone jedynie do potwierdzania danych osobowych i potwierdzania, że dany świadek złożył takie a nie inne zeznanie, bo wiemy doskonale, że w tej chwili organ samorządowy nie ma możliwości weryfikacji merytorycznej tego zeznania. Możemy dać wiarę, że jest ono prawdziwe, złożone przez świadka pod rygorem odpowiedzialności. To jest trzecia kwestia generalna.

Natomiast jeśli mógłbym, panie przewodniczący, poprosić pana mecenasa Krzysztofa Miazgę o przedstawienie szczegółowych zapisów, to byłbym bardzo wdzięczny. Generalnie ZOSP RP, aby nie pogłębiać pewnych zmian w przepisach ani też nie wprowadzać pewnego chaosu, po roku funkcjonowania ustawy przekaże zarówno do podkomisji, jak i do MSWiA oraz do PSP stosowne, konkretne zapisy i propozycje regulacji. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Bardzo dziękuję. Dziękuję też za tę konkretną propozycję. Wracając do pana prośby, mam również ze swojej strony taką prośbę, trochę techniczną i organizacyjną. Wiem, że mamy ograniczony czas obecności. Szczerze mówiąc, myślałem, że państwo wcześniej się zgłoszą do dyskusji. Mam pewną propozycję. Pan minister albo osobiście, albo przez osobę wskazaną przez siebie odniósłby się do tych wątków, które pan przekazał. Jeżeli chodzi o kwestie szczegółowe, to mam prośbę. Czy można byłoby po prostu już w trybie roboczym przekazać to na piśmie? Jako podkomisja spotykamy się w miarę regularnie. Jak państwo widzą, w tym gronie atmosfera rozmowy jest dobra, trochę klimatyczna. Jest nas niedużo, ale to dobrze wpływa na przebieg dyskusji. Gdyby można było o coś takiego prosić, czy pan by się na to zgodził? A teraz pan minister odpowiedziałby na te wątki.

Członek prezydium ZOSP RP Adam Nowak:
Wiem, że część tych uwag była kierowana drogą pisemną do pana ministra Mariusza Kamińskiego. Nie wiem, panie mecenasie, czy jest tu coś szczególnie ważnego, pilnego, co należałoby wskazać jeszcze dzisiaj.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Chyba że tak króciutko, bo pan trochę mnie wystraszył, mówiąc, że uwagi są bardzo szczegółowe. Chyba że bardzo króciutko konkretne pytania.

Radca prawny ZOSP RP Krzysztof Miazga:
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, krótko. Natomiast część uwag już została zgłoszona. Jedna sprawa została załatwiona, bo pan generał Konieczny powiedział, że 3 czerwca minister spraw wewnętrznych i administracji podpisał programy szkoleń. Czyli od 3 czerwca szkolenia dla strażaków OSP prawnie obowiązują.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Od czerwca kurs kategorii C, a od marca już się odbywają inne szkolenia. Natomiast ostatni program został 4 czerwca… Ten dotyczący prawa jazdy kategorii C, który rusza od 1 lipca.

Radca prawny ZOSP RP Krzysztof Miazga:
Jeśli można, mam jeden problem, ponieważ na stronie Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej są programy szkoleń zatwierdzone przez komendanta głównego PSP, a zgodnie z ustawą komendant przygotowuje programy szkoleń, a minister je zatwierdza. Nie mamy żadnej informacji, że minister spraw wewnętrznych i administracji zatwierdził te programy szkoleń. Dopóki nie zostaną zatwierdzone, chyba że są, one nie obowiązują prawnie.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Panie mecenasie, trzeba wejść w zakładkę OSP. Tam są programy szkoleń dla OSP zatwierdzone przez pana ministra.

Radca prawny ZOSP RP Krzysztof Miazga:
Właśnie tam nie ma informacji, że są zatwierdzone. Otworzyłem dzisiaj stronę komendy głównej. Na szkoleniu BHP jest: „Zatwierdzam”.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Drogi panie, naprawdę szanujmy swój czas.

Radca prawny ZOSP RP Krzysztof Miazga:
Nie, ale to jest do…

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Błagam. No jest w internecie. Mówi to komendant. Są zatwierdzone, są daty, a pan twierdzi, że nie jest napisane, że są to programy zatwierdzone przez ministra. Szanujmy swój czas.

Wiem, jaki macie problem z tą ustawą. Naprawdę doskonale wiem, jaki macie z nią problem. Byliście jedynym ośrodkiem, który był przeciwny tej ustawie.

Radca prawny ZOSP RP Krzysztof Miazga:
Nie.

Sekretarz stanu w MSWiA Maciej Wąsik:
Tak, de facto jedynym ośrodkiem. Jedyne wypowiedzi negatywne pochodziły z ust pana Waldemara Pawlaka. Przyznam się, że jestem tym rozczarowany, bo liczyłem na to, że ta ustawa będzie w rzeczywistym konsensusie… Wiem, dlaczego jesteście rozczarowani, bo rozmawiałem z panem przewodniczącym Pawlakiem.

Panie przewodniczący, proszę o zwolnienie mnie z obowiązku uczestniczenia w obradach podkomisji. Niestety mam inne, bardzo ważne rzeczy. Muszę już biec. Jestem umówiony. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Panie ministrze, zgodnie z umową. Bardzo dziękuję. Rozumiem, że pan generał jeszcze chwilę z nami zostanie, żeby na te ogóle, generalne pytania odpowiedzieć. Dobrze. Bardzo dziękujemy, panie ministrze, za przyjęcie zaproszenia. Panie generale, jeżeli można poprosić…

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Akurat jestem na stronie internetowej. Panie mecenasie, są zatwierdzone przez pana ministra…

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Ale bardzo proszę do mikrofonu, panie generale.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Wszedłem na stronę komendy głównej. Program szkolenia zatwierdzony przez pana ministra. Jest zakładka. Szkolenia OSP. Proszę wejść niżej. Wszystkie programy są zatwierdzone przez pana ministra. Data – 4 marca.

Radca prawny ZOSP RP Krzysztof Miazga:
Przepraszam, bo jestem na…

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Ale bardzo proszę… Tutaj jesteśmy na posiedzeniu podkomisji w Sejmie. Bardzo proszę o zgłaszanie się do odpowiedzi. Teraz bardzo proszę stronę rządową o odpowiedź na te trzy wątki, które były podniesione przez zarząd główny. Bardzo proszę. Czy pan generał, czy pan dyrektor?

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Które wątki?

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dziękujemy, panie ministrze.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Czyli chodzi o ekwiwalent dla strażaków?

Członek prezydium ZOSP RP Adam Nowak:
Ekwiwalent, kierowcy, potwierdzanie.

Zastępca komendanta głównego PSP Adam Konieczny:
Jeżeli chodzi o ekwiwalent, to nie zmieniliśmy zasad przyznawania. Oczywiście w ustawie o ochronie przeciwpożarowej było dla członków OSP, u nas jest to dla strażaków ratowników. Natomiast mamy tutaj już wcześniej podawaną kwestię odnośnie do badań, co też nie znajduje potwierdzenia, ponieważ w art. 10 ust. 1 pkt 4 wyraźnie jest napisane, że obowiązkiem gminy jest przebadać kandydata na strażaka.

Co do ekwiwalentów, są to ludzie najczęściej… W związku z tym, że rozszerzyliśmy grono o osoby w wieku 16–18 lat, pozostawiliśmy jednak tę kwestię do wyboru gminy. Stąd w ustawie znajduje się również kwestia umów, które dobrowolnie mogą zawierać gminy z ochotnikami, tak żeby tę kwestię doregulować. Zdaniem resortu spraw wewnętrznych i administracji najlepszym rozwiązaniem było uznanie ekwiwalentu dla strażaków ratowników uczestniczących w szkoleniu.

Nie wiem, bo pana ministra już nie ma, ale ewentualnie można byłoby poddać tę kwestię do uregulowania w tej ustawie, ale tutaj jednak ważny byłby głos strony samorządowej z uwagi na to, że to będzie bardzo duża liczba osób, które jeszcze nie są strażakami ratownikami, a pobierałyby taki ekwiwalent z budżetu gminy. Stąd ograniczyliśmy grono tylko do kwestii strażaków ratowników. To jednak wymaga na pewno analizy, ile jest takich osób, jeżeli chodzi o kandydatów. Faktycznie to należałoby jeszcze sprawdzić.

Jeżeli chodzi o kierowców, nie widzimy tutaj problemów z tym związanych. Oczywiście jest pewna luka, wynikająca tylko z jednego artykułu w ustawie o kierujących pojazdami. Niektórzy wójtowie, którzy do nas też się zwracali z tym zapytaniem, mieli problem, czy mogą wystawić zaświadczenie, ponieważ tam został stary zapis wynikający z ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Jednak nowe zapisy w art. 10 mówią wyraźnie, że organ zaświadczający dla strażaka się nie zmienił. Dalej gmina jest zobowiązana do tego, by zapewnić gotowość bojową danej OSP i wójtowie po prostu podpisują… Mamy już przygotowaną propozycję nowelizacji tego jednego artykułu. Myślę, panie dyrektorze, że będziemy to oczywiście w najbliższym czasie nowelizować. Natomiast nie ma żadnych zagrożeń, że nagle wójtowie nie mają możliwości wystawiania zaświadczeń, bo dalej są organem, który jest odpowiedzialny ustawowo za utrzymanie gotowości OSP.

Trzecia sprawa to świadkowie, tak? Weryfikacja przez samorząd to potwierdza, że nie była prowadzona ewidencja, tak samo jak nie była prowadzona ewidencja samych druhów, ponieważ po wprowadzeniu legitymacji chcemy ich zewidencjonować, bo wielu druhów jest członkami dwóch, trzech czy nawet czterech OSP. Nie wiemy, czy tak jest, ale prawdopodobnie mamy niepełną wiedzę co do tego, jaki jest stan OSP. Generalnie chodzi o strażaków ratowników. Legitymacja będzie przyznawana raz – jako tej jednostki, która jest wiodąca. Przynależność do innych jednostek – być może specjalistycznych, bo są jednostki ratownictwa specjalistycznego, ratownictwa medycznego, gdzie druhowie też uczestniczą – będzie już uzupełnieniem, ale będziemy mieć pełną wiedzę i zabezpieczenie tych druhów.

Jeżeli chodzi o weryfikację, to na licznych spotkaniach z komendantami powiatowymi i miejskimi PSP komendanci dostali polecenie, by ściśle współpracować ze stroną samorządową w związku z tym, że to było w różny sposób prowadzone. Byłem też komendantem miejskim i prowadziłem taką ewidencję ścisłą w naszych systemach informatycznych, ale nie był to też wymóg. W niektórych komendach ani w gminach nie było to należycie prowadzone. Dlatego są świadkowie, których wprowadziliśmy. Komendanci otrzymali polecenie, żeby pomagać gminom i samym prezesom w pozyskiwaniu takich świadków. Dlaczego? Ponieważ m.in. na spotkaniu zespołu strażackiego przekazaliśmy interpretacje wyroków sądów administracyjnych, które określały definicję osoby publicznej, rozszerzając bardzo istotnie to pojęcie. W naszym odczuciu, naszym zdaniem i zgodnie z wyrokami sądów, a były przytoczone wojewódzkie sądy administracyjne w Rzeszowie i we Wrocławiu, które mówią wyraźnie, że dowódca jednostki ratowniczo-gaśniczej z poprzednich lat może być traktowany jako osoba publiczna, gdyż dysponował majątkiem publicznym.

Cały czas pomagamy gminom, żeby uzyskiwać jak najszersze grono świadków, biorąc pod uwagę, że druhowie powyżej 80. roku życia są po prostu też osamotnieni i najzwyczajniej w świecie trzeba im pomóc, bo są po prostu na tyle starsi… Zresztą po programie PESEL widzimy, że naprawdę nie mieliśmy pojęcia, jaki to jest problem w tym wieku, jeżeli chodzi o druhów. Mam na myśli niestety już liczbę zgonów, która ma miejsce od wydania świadczeń ratowniczych, a jest to liczba 280 druhów od czasu rozpoczęcia wypłat. Staramy się pomagać to weryfikować. Szanowni państwo, kiedyś trzeba było zacząć. Ta dokumentacja nie była tak prowadzona, jak byśmy sobie tego życzyli, żeby dzisiaj można było wszystkim wypłacać świadczenia na podstawie dokumentów. Dlatego naszych strażaków, jeżeli pełnili funkcje komendantów, dowódców, zastępców dowódców, również prosimy o to, żeby potwierdzać taki udział.

Myślę, że pan minister byłby właściwą osobą, która powinna udzielić takiej informacji, czy można gdzieś tutaj jeszcze cokolwiek zmienić. Wydaje się, że przez ten najtrudniejszy okres musimy po prostu jakoś przebrnąć i liczyć na wsparcie w pozyskiwaniu świadków. W tym przepisie ani w lewo, ani w prawo po prostu się nie da w żaden sposób pójść. Można jedynie doprecyzować tego świadka o osobę publiczną, której konieczność zatrudnienia przez 25 lat absolutnie nie jest wymagana, ponieważ ta osoba w tym okresie po prostu miała wgląd do ówczesnych dokumentów, które mogły potwierdzać udział druha w działaniach. Tak to po prostu w tej chwili tłumaczymy. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Hreniak (PiS):
Bardzo dziękuję, panie generale. Szanowni państwo, nie ma więcej pytań. Bardzo dziękuję za spotkanie. Myślę, że jeszcze nieraz będziemy rozmawiali. Tak jak było tutaj powiedziane, pewnie jesienią możemy spodziewać się jakiejś większej nowelizacji po pewnych przemyśleniach. Większej albo mniejszej. Zobaczymy jeszcze, jak to będzie wyglądało. Dobrze. Dziękuję bardzo wszystkim.