Komisje:

Mówcy:

Komisja Finansów Publicznych, obradująca pod przewodnictwem posła Andrzeja Kosztowniaka (PiS), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– rozpatrzenie opinii komisji sejmowych o sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022r. (druk nr 3305):

1. Opinia Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o:
a) części budżetowej 80 – Regionalne izby obrachunkowe:
– dochody i wydatki,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych;
b) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji 44;

2. Opinia Komisji Infrastruktury o:
a) części budżetowej 18 – Budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo:
– dochody i wydatki,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych;
– dotacje podmiotowe i celowe;
b) części budżetowej 26 – Łączność:
– dochody i wydatki,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych;
c) części budżetowej 39 – Transport:
– dochody i wydatki,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,
– dotacje podmiotowe i celowe;
d) części budżetowej 71 – Urząd Transportu Kolejowego:
– dochody i wydatki,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych;
e) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji 68;
f) części budżetowej 85 – Budżety wojewodów ogółem, w zakresie działu 600 – Transport i łączność:
– dochody i wydatki,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,
– dotacje celowe;
g) zadaniach z zakresu administracji rządowej i innych zadaniach zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami w części 85 – budżety wojewodów;
h) dotacjach przedmiotowych;
i) programach wieloletnich w układzie zadaniowym;
j) państwowym funduszu celowym – Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym;
k) państwowych osobach prawnych:
– Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej,
– Transportowym Dozorze Technicznym;

3. Opinia Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o:
a) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji 5, 41, 61 i 69;
b) części budżetowej 85 – Budżety wojewodów ogółem, w zakresie działów:
– 700 – Gospodarka mieszkaniowa:
– dochody i wydatki,
– dotacje celowe;
– 710 – Działalność usługowa:
– dochody i wydatki,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych;
c) dotacjach podmiotowych;
d) państwowych funduszach celowych:
– Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg,
– Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej,
– Fundusz Dostępności;
e) państwowej osobie prawnej – Krajowym Zasobie Nieruchomości.

W posiedzeniu udział wzięli: Sebastian Skuza sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikami, Andrzej Bittel sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury wraz ze współpracownikami, Jan Kanthak sekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych, Krzysztof Bujański p.o. dyrektor Transportu Dozoru Technicznego, Marcin Trela wiceprezes Urzędu Transportu Kolejowego wraz ze współpracownikami, Marek Maj p.o. dyrektor Departamentu Infrastruktury Najwyższej Izby Kontroli, Anna Wojcieszkiewicz p.o. wicedyrektor Departamentu Budżetu i Finansów Najwyższej Izby Kontroli, Alicja Kulka p.o. Główny Geodeta Kraju, Beata Mastalerz dyrektor generalny Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, Monika Stadnicka naczelnik Wydziału Planowania Budżetu w Departamencie Budżetu i Finansów Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Alicja Ogonowska zastępca dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Anna Sobczak zastępca dyrektora Departamentu Budżetu i Finansów Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Aleksandra Dmitruk zastępca dyrektora Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Robert Dzierzgwa dyrektor Departamentu Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Marek Kalupa dyrektor Departamentu Budżetu Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej wraz ze współpracownikiem, Agnieszka Kida dyrektor Departamentu Budżetu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikiem, Joanna Lech dyrektor Centrum Unijnych Projektów Transportowych wraz ze współpracownikiem, Damian Grzelka przewodniczący Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych, Grzegorz Lachowicz ekspert do Spraw Budżetowania i Kontrolingu Krajowego Zasobu Nieruchomości, Robert Banach doradca prezesa Krajowego Zasobu Nieruchomości, Jolanta Pawluk dyrektor Centrum Realizacji Inwestycji w PKP PLK SA, Wojciech Stankiewicz dyrektor Biura Finansów i Księgowości Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, Robert Żulewski dyrektor Biura Kontrolingu i Finansów w PKP PLK SA oraz Łukasz Ołdak dyrektor projektu w PKP SA.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Adrian Maćkiewicz i Bogdan Wojtów – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Olga Olkowska – z Biura Analiz Sejmowych.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Dzień dobry.

Witam państwa bardzo serdecznie na dzisiejszym posiedzeniu Komisji Finansów. Na początku Komisji pragnę powitać gości przybyłych na dzisiejsze posiedzenie Komisji. Witam serdecznie Sebastiana Skuzę, sekretarza stanu w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikami. Witam serdecznie, panie ministrze. Witam pana ministra Andrzeja Bittela, sekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury, również z gronem współpracowników. Witam Damiana Grzelaka, przewodniczącego Krajowego Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych. Dzień dobry, panie przewodniczący. Witam bardzo serdecznie pana Marcina Trelę, wiceprezesa Urzędu Transportu Kolejowego, pewnie również wraz ze współpracownikami. Witam wszystkich państwa bardzo gorąco. Witam przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli. Witam, proszę państwa, jeszcze pana Jana Kanthaka, sekretarza stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych. Witam Piotra Uścińskiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii. Witam panią Alicję Kulkę, pełniącą obowiązki Głównego Geodety Kraju. Witam Krzysztofa Bujańskiego, pełniącego obowiązki dyrektora Transportu Dozoru Technicznego. Witam wszystkich państwa przybyłych na Komisję. Witam koleżanki kolegów pracujących również z nami zdalnie.

Otwieram posiedzenie Komisji Finansów Publicznych.

Porządek dzienny posiedzenia przewiduje rozpatrzenie opinii Komisji sejmowych o sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. z druku nr 3055. Posiedzenie obejmować będzie, proszę państwa, trzy punkty. Pierwszym z nich jest opinia Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. W drugim punkcie omówimy sprawozdanie Komisji Infrastruktury. W trzecim opinię Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

Przystępujemy, proszę państwa, do sprawdzenia kworum. Bardzo gorąco proszę koleżanki i kolegów o oddanie głosu. Nie będziemy zamykać głosowania, abyście państwo mogli oddać głos, potwierdzając swoją obecność na posiedzeniu Komisji.

Czy jest, szanowni państwo, sprzeciw wobec zaproponowanego porządku dziennego? Nie słyszę. Wobec czego przyjęliśmy porządek dzienny.

Informuję państwa, że posiedzenie będzie prowadzone z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających porozumiewanie się na odległość.

Informuję również, że zgłoszenia do zabrania głosu w dyskusji przez posłów należy wysyłać pod adres kfpb@sejm.gov.pl. Tak jak powiedziałem, członkowie Komisji obecni na Sali, proszę państwa, będą oddawać głos wyłącznie przy użyciu urządzeń do głosowania za pomocą legitymacji, więc jeszcze raz gorąco proszę, abyśmy się wszyscy zalogowali, a członkowie pracujący zdalnie za pośrednictwem tabletów.

Czy mamy kworum? Mamy kworum.

Proszę państwa, przystępujemy do realizacji porządku dziennego, kontynuujemy rozpatrywanie wykonania budżetu w częściach należących do właściwości innych komisji sejmowych. Posłowie, członkowie Komisji Finansów Publicznych otrzymali informacje o wykonaniu budżetu przygotowane przez dysponentów części budżetowych, informację Najwyższej Izby Kontroli z wykonania kontroli budżetu, w tym części budżetowych, a także opracowania Biura Analiz Sejmowych.

Jednocześnie informuję, że wszystkie materiały, łącznie z materiałami przygotowanymi przez właściwe resorty i urzędy oraz informacje Najwyższej Izby Kontroli o wykonaniu kontroli, są dostępne w wersji elektronicznej na państwa iPadach.

Rozpatrzenie opinii Komisji sejmowych o sprawozdaniu z wykonania budżetu będzie odbywało się w następującym porządku: wystąpienie posła referenta, następnie wystąpienie posła koreferenta z ramienia Komisji Finansów Publicznych, wystąpienie przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli, następnie pytania posłów i dyskusja.

Przystępujemy, proszę państwa, do realizacji pkt 1 porządku dziennego, a więc rozpatrzenie opinii Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

Bardzo proszę o przedstawienie opinii przez pana posła Dariusza Stefaniuka. Czy mamy pana posła? Jest. Witam serdecznie, panie pośle. Oddaję głos. Bardzo proszę.

Poseł Dariusz Stefaniuk (PiS) – spoza składu Komisji:
Dzień dobry.

Witam serdecznie. Bardzo mi miło. Szanowny panie przewodniczący, szanowni panowie ministrowie, szanowni państwo, nasza Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej rekomenduje oczywiście przyjęcie sprawozdań ministra spraw wewnętrznych dotyczących regionalnych izb obrachunkowych i dotyczących rezerw. Może skupię się na RIO, ponieważ rezerwy, jak państwo widzieliście w opracowaniu, to jest 90 kilka stron, bodajże 70 punktów rezerwy dotyczącej zakładki 83.

Jeżeli chodzi o RIO, dochody zaplanowane w ustawie budżetowej zostały zrealizowane w 129%, jeżeli chodzi o plan, który był wcześniej założony. W 2022 r. 14 z 16 regionalnych izb obrachunkowych osiągnęło dochody wyższe od zaplanowanych. Zostały tylko należności pozostałe do zapłaty na koniec 2022 r. w kwocie 137 tys. zł. Wydatki, to jest plan na 2022 r., wynosiły 138 mln 46 tys. zł. W trakcie roku plan został zwiększony o 582 tys. zł na wzrost wynagrodzeń. Plan realizacji wydatków to 100% planu po zmianach. Wynagrodzenia i pochodne – 112 mln 212 tys. zł. Z tego średnioroczne zatrudnienie według planu  1400 osób realnie, a faktycznie było to 1175 osób, na co składały się 202 osoby – etatowi członkowie kolegium, 973 osoby nieobjęte mnożnikami. Nastąpił spadek w stosunku do 2021 r.  do 30 pracowników, co wynikało z fluktuacji pracowników i długotrwałej procedury naboru. Wzrost wydatków na wynagrodzenia był spowodowany ujęciem dodatkowych środków, o których mówiłem wcześniej. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w 2022 r. to 6675 zł. Zobowiązania niewymagalne na 2022 r. to 8 mln 648 tys. zł, głównie dotyczyły wynagrodzenia rocznego i pochodnych oraz podatku od wynagrodzeń za miesiąc grudzień 2022 r., zobowiązań wymagalnych nie było.

Nasz Komisja rekomenduje przyjęcie informacji ministra MSWiA o wykonaniu dochodów i wydatków budżetu państwa na 2022 r. w części 80 – Regionalne izby obrachunkowe oraz części 83 – Rezerwy. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję, panie pośle, za przedstawienie opinii.

W tym momencie oddaję głos panu posłowi Wojciechowi Sałudze. Proszę o przedstawienie koreferatu.

Poseł Wojciech Saługa (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący.

Budżet wykonany dobrze, więc nie ma co się rozwodzić. Pan referent to przedstawił. Zresztą na Komisji Kontroli Państwowej i Samorządu też to było dokładnie przedstawione. Dochody większe niż planowane, wydatki zrealizowane. Niezmiennie już wiele razy na tej Komisji, i nie tylko, była mowa o stanie wynagradzania pracowników regionalnych izb obrachunkowych. Tu padła kwota 6675 zł średnia, spadło zatrudnienie, to czasami bywa oczywiście dobre, tylko, że z tego, co słyszymy od lat, to raczej regionalne izby obrachunkowe mają bardzo duży kłopot z naborem ludzi z tego powodu, że są niedofinansowane. Zachęty finansowe dla fachowców, którzy mieliby pracować w tych regionalnych izbach obrachunkowych bankowych są niewystarczające. Ciągle dyskutujemy, przy tworzeniu budżetu i przy opinii budżetu, że ciągle mało. Wakaty są, trudno wakaty uzupełnić, a na pewno trudno uzupełnić za taką kwotę wysokiej klasy fachowcami. Jest to kłopotem. Tu się powołują na długotrwałe nabory w dużej mierze, przynajmniej tak jest w sprawozdaniu, że długotrwałe nabory powodują, że ludzi też nie ma, ale też długotrwałe nabory, ponieważ naprawdę bardzo trudno znaleźć chętnego do pracy w RIO, chętnego fachowca, ponieważ znajduje gdzie indziej, chociażby w innych państwowych jednostkach, jak PIP, NIK czy inne, łatwiej znajdzie pracę za większe pieniądze niż w regionalnych izbach obrachunkowych. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję za ten koreferat.

Proszę państwa, Najwyższa Izba Kontroli, czy są jakieś uwagi? Bardzo proszę.

P.o. wicedyrektor Departamentu Budżetu i Finansów Najwyższej Izby Kontroli Anna Wojcieszkiewicz:
Dzień dobry. Anna Wojcieszkiewicz, Departament Budżetu i Finansów.

Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, NIK pierwszy raz w 2022 r. nie przeprowadzała kontroli tej części 80 w ramach ograniczania zakresu podmiotowego kontroli wykonania budżetu państwa. Kontrola tej części będzie przeprowadzana co 3 lata. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś uwagi do tej części?

Otwieram dyskusję.

Szanowni państwo, czy są pytania? Nie widzę. Tym samym stwierdzam zakończenie omawiania wykonania budżetu we właściwości Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

Przechodzimy do pkt 2, a więc rozpatrzenie opinii Komisji Infrastruktury.

Proszę o przedstawienie ze strony pani… Czy w tym momencie sprawozdanie ze strony pana posła Marka Sowy? Tak?

Poseł Marek Sowa (KO):
Tak.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo proszę.

Poseł Marek Sowa (KO):
Panie przewodniczący, panie ministrze, jeśli można, to w imieniu pani poseł Krystyny Sibińskiej przedstawię w tym przypadku zarówno opinie Komisji, jak również koreferat, bo akurat mi została przypisana w tym zakresie. To dotyczy 7 części: części budżetowej 18 – Budownictwo, 21 – Urząd Transportu Kolejowego, 83 – Rezerwy celowe w zakresie pozycji 68, 85 – Budżety wojewodów ogółem, w zakresie działu 600 – Transport i łączność i ostatnia to jest zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami w części 85 – Budżety województw.

W wyniku analizy przedłożonych dokumentów i przeprowadzonej dyskusji, poszerzonej o wyjaśnienia przedstawicieli ministerstw i urzędów, Komisja stwierdziła, że budżet został wykonany zgodnie z ustawą budżetową, co pozwala na przyjęcie przedłożonego sprawozdania za 2022 r. w omawianych częściach. Do przedstawienia takiego stanowiska zostałem zobowiązany, panie przewodniczący.

Wysoka Komisjo, teraz kilka słów na temat koreferatów w tym zakresie. Pomijam obszary objęte sprawozdaniem i przejdę może bezpośrednio do konkluzji, które pani poseł mi przekazała. Tu jest kilka jej uwag. Po pierwsze, trudno się zgodzić z pozytywną opinią w zakresie części budżetowej 18 – Budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo. W ocenie pani poseł żaden z elementów tej części budżetu nie zasługuje na ocenę pozytywną, dlatego rekomenduje ocenę negatywną. Podsumować to należy – 8 lat rządów PiS-u i spustoszenie, jakie zostało dokonane. I tak po kolei: budownictwo – kilkadziesiąt zmian w prawie budowlanym, bałagan legislacyjny, zmiany dokonywane pod kolejne niczego nie wnoszące programy, specustawy na żądanie. Ostatni taki kuriozalny przykład mieliśmy na ostatnim posiedzeniu Sejmu ze strzelnicami i innymi patriotycznymi instalacjami. Kolejny element, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, również mnóstwo zmian przepisów, a na koniec długo obiecywana i oczekiwana wielka nowelizacja i znowu niewypał, bo w ocenie wszystkich organizacji samorządowych ustawa nadaje się do kosza. Na koniec coś, co miało być wisienką na torcie PiS-u, czyli mieszkalnictwo. Przypomnę, że to jest jedna z 5 takich priorytetowych interwencji inwestycji, o których mówiła w swoim exposé pani premier Beata Szydło. Słynne „Mieszkanie plus” okazało się wielkim minusem. Począwszy od prezesa PiS-u, przez premiera, po wszystkich ministrów, którzy po kolei ogłaszali klęskę swojego sztandarowego projektu i w tym zakresie oczywiście trzeba się z nimi wszystkimi zgodzić. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Proszę państwa, pytanie do Najwyższej Izby Kontroli, czy w tym momencie będzie zabierała głos?

P.o. dyrektor Departamentu Infrastruktury Najwyższej Izby Kontroli Marek Maj:
Dyrektor Departamentu Infrastruktury, pełniący obowiązki dyrektora Marek Maj.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo proszę, panie dyrektorze.

P.o. dyrektor Departamentu Infrastruktury NIK Marek Maj:
Może w stosunku do tych części, do których odniósł się pan poseł, powiem tylko tyle, że wszystkie części zostały przez NIK ocenione jako pozytywne wykonanie budżetu państwa i praktycznie nic więcej nie mam…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Otwieram dyskusję w tym punkcie, szanowni państwo.

Czy są pytania?

Pani przewodnicząca Krystyna Skowrońska.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Pytanie do pana ministra w sprawie budownictwa, nie wiem, który minister będzie, pan minister Bittel, tak? Nie.

Poseł Zdzisław Sipiera (PiS):
Nie. Jest minister Uściński.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
OK. Zatem do pana ministra – „Mieszkanie plus” nie bardzo wyszło, jakie były tego powody? To, co zanotowaliśmy, jak państwo zamierzacie sprzedawać te mieszkania, skoro są takie wysokie koszty i nieudany program? Jaka jest funkcjonalna ocena po realizacji tego programu? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Czy jest z nami na łączach pan minister Piotr Uściński?

Zastępca dyrektora Departamentu Budżetu i Finansów Ministerstwa Rozwoju  i Technologii Anna Sobczak:
Przepraszam, szanowny panie przewodniczący, Szanowna Komisjo, pan minister Uściński musiał udać się w podróż służbową. Jesteśmy delegowani do udzielenia odpowiedzi. Prosilibyśmy panią Alicję Ogonowską, dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa, która jest z nami online o udzielenie odpowiedzi.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo proszę. W takim razie panią dyrektor proszę o udzielenie odpowiedzi.

Zastępca dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa Ministerstwa Rozwoju i Technologii Alicja Ogonowska:
Dzień dobry. Alicja Ogonowska, zastępca dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa.

Czy mnie dobrze słychać?

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Słyszymy panią, chcielibyśmy jeszcze panią móc zobaczyć, bylibyśmy wtedy wdzięczni.

Zastępca dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa MRiT Alicja Ogonowska:
Tak, próbowałam, panie przewodniczący, włączyć kamerkę, ale są jakieś problemy techniczne. Jeśli to nie jest problem, to postarałabym się w imieniu pana ministra udzielić odpowiedź na…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
To bardzo proszę o udzielenie w takim razie odpowiedzi.

Zastępca dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa MRiT Alicja Ogonowska:
Dobrze. Na wstępie należy podkreślić, że podstawy prowadzenia polityki mieszkaniowej państwa stanowi Narodowy Program Mieszkaniowy przyjęty uchwałą Rady Ministrów we wrześniu 2016 r. i w ramach tego programu od razu założono, że główne efekty budownictwa mieszkaniowego będą nadal osiągane w ramach budownictwa, zarówno rynkowego, jak i budownictwa społecznego. Uzupełnieniem tej podaży mieszkania na wynajem miało być w przypadku części rynkowej mieszkalnictwo, które jest realizowane przez PFRN z opcją dojścia do własności. Narodowy Program Mieszkaniowy zakłada, że w 2030 r. wskaźnik liczby na tysiąc mieszkańców osiągnie wartość 435, co w znaczny sposób zbliży Polskę do przeciętnej wartości dla krajów Unii Europejskiej.

Tu warto podkreślić, że był to dla nas główny wyznacznik w realizacji polityki mieszkaniowej. Na koniec 2014 r. warto wskazać, że ten wskaźnik wynosił 363, a obecnie, zgodnie z naszymi statystykami mamy już ponad 61% realizacji tego celu.

Jeżeli chodzi o wypowiedź merytoryczną moją jako dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa, realizujemy na bieżąco ten cel i corocznie nasze zeznania są również analizowane przez NIK, tak jak to było w tym roku i uzyskujemy pozytywne rekomendacje, jeśli chodzi o wykonanie budżetu państwa w tym zakresie.

Jeszcze warto tutaj wskazać na efekty rządowego programu mieszkaniowego, też mamy statystykę, oczywiście możemy tutaj do szanownej Komisji przesłać wszystkie materiały bardzo szczegółowe, z których wynika, że od 2016 r. są to dane narastające, zarówno w zakresie mieszkań rynkowych realizowanych przez PFRN, jak również w zakresie mieszkań społecznych. Ten zasób mieszkaniowy za pierwszy kwartał 2023 r. wynosi 52 170 mieszkań.

Dodatkowo warto podkreślić, że nowelizacją ustaw, o których też państwo wspominaliście, które są niezbędne i konieczne, żeby dostosowywać instrumenty mieszkaniowe do zmieniających się warunków na rynku, było w znaczny sposób zwiększenie dofinansowania budowy mieszkań komunalnych, bo aż do 80%, co spotkało się z ogromnym zainteresowaniem gmin. Gminy realizują budownictwo komunalne, mamy w budżecie 2022 r. i 2023 r. przeznaczone na ten cel miliard złotych. W związku z tym sądzę, że te wyniki narastające w poszczególnych kolejnych latach będą jeszcze większe. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś dodatkowe pytania? Bardzo proszę, pan poseł Marek Sowa.

Poseł Marek Sowa (KO):
Panie przewodniczący, wiem, że w Krajowym Planie Odbudowy zabezpieczono kilkadziesiąt miliardów złotych, które miały być przekazane właśnie na budownictwo mieszkaniowe. Tam były dwie formuły, jedna to jest to, o czym mówiła pani dyrektor, ta 80% dotacja do mieszkań komunalnych i drugi system miał być chyba spółdzielczy, tak mi się wydaje, ale w innym trybie.

Pytanie jest takie, bo jak rozumiem ministerstwo jest instytucją pośredniczącą, czy przeprowadzono już konkursy w tym zakresie i jaka część KPO, a może cała, chciałbym się dowiedzieć, została już w tym zakresie zakontraktowana? Bardzo proszę.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Oddaję głos pani dyrektor.

Zastępca dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa MRiT Alicja Ogonowska:
Panie przewodniczący, jeśli chodzi o KPO, to w zakresie mieszkalnictwa środki będą skierowane na program termomodernizacji budynków. Jeśli chodzi o…

Poseł Marek Sowa (KO):
Mówię o budowie, w KPO mówię o tej części, co jest na budowie, a nie o termomodernizacji…

Zastępca dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa MRiT Alicja Ogonowska:
Jeżeli chodzi o mieszkalnictwo komunalne, to mieszkalnictwo komunalne w całości jest finansowane ze środków budżetu państwa i na ten cel nie są przekazywane środki z KPO. Jeżeli chodzi o środki, które będą przekazane na budownictwo społeczne, które będą w przyszłości pochodziły z KPO, to ten proces jest u nas w trakcie przygotowania, jeżeli będziemy mieli jakiekolwiek dane… Chciałam tutaj zwrócić uwagę, że w roku 2022, a przedmiotem dzisiejszej Komisji jest wykazywanie, jakie były wydatki 2022 r., nie było pozycji związanej z KPO. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Szanowni państwo, czy są jeszcze jakieś dodatkowe pytania w tym zakresie? Nie widzę.

Wobec powyższego stwierdzam zakończenie omawiania wykonania części budżetowej we właściwości Komisji Infrastruktury.

Przechodzimy, proszę państwa, do pkt 3, a więc rozpatrzenie opinii Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

Proszę o przedstawienie stanowiska, opinii Komisji, przez pana posła Andrzeja Gawrona. Pan poseł jest z nami online. Witamy serdecznie. Panie pośle, oddaję głos.

Poseł Andrzej Gawron (PiS) – spoza składu Komisji:
Witam.

Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej oraz Komisja Infrastruktury rozpatrzyły i zaopiniowały dla Komisji Finansów Publicznych sprawozdanie z wykonania budżetu za 2020 r. Po pierwsze, w części budżetowej 83 – Rezerwy celowe w zakresie pozycji 5, 41, 61 i 69. Tutaj opinia Komisji była pozytywna. W drugim punkcie części budżetowej 85 – Budżety wojewodów ogółem w zakresie działów: 700 – Gospodarka mieszkaniowa, 710 – Działalność usługowa, tutaj również opinia połączonych Komisji była pozytywna. W pkt 3 – Państwowych funduszów celowych. Tutaj była jedna opinia negatywna – Rządowy Funduszu Rozwoju Dróg. Minimalnie w głosowaniu przeważyła opinia negatywna. Tu była też krytyczna opinia NIK,  m.in. z powodu późnego postawienia możliwości wykorzystania tych funduszu. Jeżeli chodzi o pozostałe fundusze, Fundusz rozwoju przewozów autobusowych oraz Dostępności była opinia pozytywna. Również w pkt 4 – Krajowy Zasób Nieruchomości mimo krytycznych uwag NIK Komisja zaopiniowała pozytywnie. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Proszę o przedstawienie koreferatu ze strony pana posła Marka Sowy. Oddaję głos, panie pośle.

Poseł Marek Sowa (KO):
Panie przewodniczący, szanowni państwo, również ten koreferat przedstawiam w imieniu pani poseł Krystyny Sibińskiej. Jak zresztą zostało przed momentem wspomniane, poza Rządowym Funduszem Rozwoju Dróg, wszystkie pozostałe części zostały zaopiniowane pozytywnie przez Komisję Infrastruktury i Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

Niemniej wrócę do Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, bo sprawa jest bardzo poważna i powtarza się już drugi rok z rzędu, dlatego warto temu poświęcić nieco więcej uwagi. Przytoczę część opinii NIK-u w tym zakresie, która również powinna nam posłużyć do wydania negatywnej oceny dla tego funduszu. NIK negatywnie ocenił działania dysponenta funduszu, to jest ministra infrastruktury, który nie przekazał beneficjentom 285 mln zł zaplanowanych na 2022 r. na realizację tzw. zadań miejskich. Są to zadania dotyczące przebudowy lub remontu dróg wojewódzkich, powiatowych lub gminnych, zarządzanych przez prezydenta miasta na prawach powiatu, będącego siedzibą wojewody lub sejmiku województwa, czyli mogą być realizowane w 18 miastach na prawach powiatu będących siedzibami wojewody lub sejmików województw.

Nabór wniosków o dofinansowanie tych zadań został ogłoszony przez ministra dopiero 21 lipca, ponad 7 miesięcy po uchwaleniu planu finansowego funduszu. Dalsze postępowanie zakończone zatwierdzeniem listy zadań miejskich przeznaczonych do dofinansowania przez prezesa Rady Ministrów trwało jeszcze pół roku aż do 6 lutego 2023 r., co uniemożliwiło wykorzystanie w ubiegłym roku środków ujętych na ten cel w planie finansowym w kwocie 285 mln zł.

Środków na ten cel, które zostały zaplanowane w kwocie 150 mln zł, nie przekazano także w roku 2021. Tym samym w latach 2021-2022 minister infrastruktury nie zrealizował założeń przyjętych w ocenie skutków regulacji projektu ustawy o zmianie ustawy o funduszu dróg samorządowych oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którymi na zadania miejskie miało być przeznaczone w roku 2021 400 mln zł, a w roku 2022 300 mln zł.

W związku z takimi ustaleniami kontroli NIK, zasadna jest, co również rekomenduję, negatywna ocena wykonania budżetu państwa w 2022 r. w części dotyczącej Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg.

Również bardzo źle wygląda wykonanie budżetu przez Krajowy Zasób Nieruchomości. Z zaplanowanych przychodów zrealizowano jedynie 28%. To oznacza, że Krajowy Zasób Nieruchomości praktycznie nie funkcjonował. Padają pytania, po co w takim razie utrzymywać taką instytucję, która nie realizuje ustawowych zadań. Dlaczego PiS dalej to utrzymuje? Odpowiedź jest chyba dosyć prosta. Wygląda na to, że utrzymuje to dla stołków dla koalicjanta. Nie ma bowiem większego uzasadnienia, by ta instytucja istniała. Nadzór nad programami mieszkaniowymi powinien być w jednym ministerstwie, a obserwujemy sytuację, że jeden z instrumentów, który powstał w ramach realizacji „Mieszkania plus”, został wyrwany z tego systemu, przeniesiony do innego ministerstwa, które tworzy własny program społecznych inicjatyw mieszkaniowych, a właściwie program zakładania społecznych inicjatyw mieszkaniowych. Każda społeczna inicjatywa otrzymuje 3 mln zł dotacji i utrzymuje oczywiście zarząd, w którym przypomnę jest  2 przedstawicieli Krajowego Zarządu Nieruchomości w każdym z tych zarządów. Tych spółek powstało ok. 30. W KZN są oszczędności, a SIM-y nie mają z czego budować. Nie ma na to pieniędzy z budżetu, nie ma pieniędzy z KPO, również kredyt z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, który KZN dostał, to nie są pieniądze na SIM-y. Wszystko postawione na głowie, dlatego również i w tym przypadku rekomenduje ocenę negatywną.

Pani poseł Sibińska ma również zastrzeżenia dotyczące Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Z zaplanowanych 800 mln zł dopłaty na przewozy autobusowe rząd wydał jedynie 542 mln zł, a 250 mln zł zostało zmarnowane. Stąd również rekomendacja negatywnej oceny. Należałoby ten program rozszerzyć, tak aby zadania mogły być finansowane również przez miasta, które obsługują gminy podmiejskie – miasta na prawach powiatu nie mogą ubiegać się o środki z tego funduszu.

Mamy nadzieję, że złożony przez nasz klub projekt ustawy, który umożliwia aplikowanie miast na prawach powiatu o środki z tego funduszu pozwoli na realizację tego zadania i szybko zostanie rozpatrzony przez Sejm. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Poseł Andrzej Gawron (PiS) – spoza składu Komisji:
Panie przewodniczący, mogę prosić o głos?

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Tak. Bardzo proszę. Oczywiście.

Poseł Andrzej Gawron (PiS) – spoza składu Komisji:
Dziękuję, panie przewodniczący.

Chciałbym się jeszcze odnieść do uwag koreferenta Komisji Finansów, ponieważ dyskutowaliśmy na połączonych Komisjach na ten temat, m.in., jeżeli chodzi o Krajowy Zasób Nieruchomości. Tak jak pan poseł powiedział, powstają społeczne inicjatywy mieszkaniowe. Tylko proszę zauważyć, jest to dobrowolna inicjatywa samorządów, które wchodzą w społeczne inicjatywy mieszkaniowe i które widzą w tym szansę, że mieszkania zostaną zbudowane. Tak samo w zarządach i w radach nadzorczych to są nie tylko przedstawiciele KZN-u, ale w głównej mierze są to przedstawiciele właśnie samorządu. Bardzo dobrze, że taka inicjatywa powstała, ponieważ jest to szansa na wybudowanie nowych mieszkań. Oczywiście to wszystko jest na wstępnym etapie i trzeba będzie finansowanie, które będzie finansować określone inwestycje mieszkaniowe, pozyskać z dodatkowych źródeł.

Jeżeli chodzi o Fundusz rozwoju przewozów autobusowych, tutaj rzeczywiście funkcjonuje to rewelacyjnie. Udało się przez to narzędzie, tak można powiedzieć, uratować wiele linii komunikacji w terenach, szczególnie wiejskich. Absolutnie nie zgodzę się z taką tezą, że pieniądze nie zostały wykorzystane. Niestety część samorządów nie podejmuje tej inicjatywy, część samorządów wykorzystuje środki bardzo dobrze i to właśnie od aktywności samorządów zależy, jak środki są wykorzystywane.

Z tego co wiem, to ministerstwo jeszcze nawet pod koniec roku przesuwało pieniądze tam, gdzie samorządy były zainteresowane w tym, żeby zapewnić taką komunikację publiczną. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję za to wystąpienie.

Szanowni państwo czy przedstawiciele Najwyższej Izby Kontroli mają w tym punkcie coś do dodania? Pytanie do pana…

P.o. wicedyrektor Departamentu Budżetu i Finansów NIK Anna Wojcieszkiewicz:
Jeżeli można.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Jest pani.

P.o. wicedyrektor Departamentu Budżetu i Finansów NIK Anna Wojcieszkiewicz:
Tak.

P.o. wicedyrektor Departamentu Budżetu i Finansów NIK Anna Wojcieszkiewicz:
Anna Wojcieszkiewicz, pełniąca obowiązki dyrektora Departamentu Budżetu i Finansów.

Wypowiem się odnośnie części 83 w zakresie pozycji 5, 41, 61 i 69. NIK nie stwierdziła nieprawidłowości…

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Jak one się nazywają, bo pani ma przed sobą dokument?

P.o. wicedyrektor Departamentu Budżetu i Finansów NIK Anna Wojcieszkiewicz:
I w zakresie… Nie mam tego dokumentu. Natomiast w zakresie działu 700 – Gospodarka mieszkaniowa NIK w ramach przeprowadzonej na początku roku kontroli budżetowej skontrolowała 11 urzędów wojewódzkich. Kontroli podlegały m.in. działania windykacyjne mające na celu odzyskanie należności. Za wyjątkiem jednej nieprawidłowości w województwie śląskim, polegającej na niedokonaniu odpisu nieściągalnej należności w kwocie blisko 4 mln zł innych nieprawidłowości nie stwierdzono.

Istotnych nieprawidłowości nie wykazała także kontrola wydatków realizowanych przez wojewodów w tym dziale. Natomiast wydatki i dochody budżetów wojewodów w dziale 710 – Działalność usługowa, z uwagi na znikomy udział w wartościach ogółem wynoszący niespełna 1%, nie były przedmiotem szczegółowych badań przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Pytanie.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Pytanie. Bardzo proszę pani przewodnicząca, następnie…

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Nie. Najpierw pan Marek Sowa.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Najpierw pan poseł Marek Sowa. Tak, oddaję głos, panie pośle.

Poseł Marek Sowa (KO):
Panie przewodniczący, szanowni państwo, kilka pytań uzupełniających dotyczących społecznych inicjatyw mieszkaniowych. Pan poseł, który przedstawiał opinię Komisji, ma takie bardzo entuzjastyczne podejście do tej inwestycji. Natomiast już chyba po przynajmniej półtorarocznym okresie funkcjonowania chcielibyśmy wiedzieć i cokolwiek usłyszeć o pierwszych efektach tego programu. Program powstał jeszcze, gdy w rządzie był pan premier Gowin. Wówczas inicjatywa została zgłoszona pod uwagę, a jak donoszą media stała się później łupem czy właściwie królestwem pani poseł Pawłowskiej. Ona podobno ma bardzo duży wpływ właśnie na funkcjonowanie SIM-ów w Polsce.

W związku z powyższym kilka pytań. Ile, jakie środki finansowe zostały przekazane na wkład samorządów do SIM-ów? Jakie to są kwoty? Ile miejsc w radach nadzorczych ma KZN, a ile jest w ogóle osób obsadzonych w radach nadzorczych? To samo dotyczy zarządów. Chciałbym również wiedzieć, jakie w ubiegłym roku były koszty funkcjonowania społecznych spółek zawiązanych w ramach społecznej inicjatywy mieszkaniowej.

Na koniec przejdę do kwestii kluczowej, bo myślę, że nie po to SIM-y są powoływane, żeby płacić wynagrodzenia zarządom i radom nadzorczym, tylko po prostu intencją miało być budowanie mieszkań. Ile tych mieszkań zostało już wybudowanych, a jeśli żadne, to ile jest w trakcie budowy? Chciałbym usłyszeć taką informację, pewnie pan minister powinien mieć większą wiedzę w tym zakresie, więc do niego kieruję to pytanie. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Dziękuję.

Pani przewodnicząca, bardzo proszę.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Tak się składa, że nie będę powtarzać po panu pośle Marku Sowie, ale przyłączam się. Odnośnie do społecznych inicjatyw mieszkaniowych, rad nadzorczych i zarządów, chciałabym zapytać, jak jednostkowo wygląda ekwiwalent za udział w posiedzeniach lub inna forma wynagrodzenia dla tych osób, ale nie ogółem, bo my nie wiemy, ile to jest osób, tylko w jakiej wysokość, jak szczegółowo to wygląda. Jaka jest rozpiętość i czy w jednakowej wysokości jest wypłacany ekwiwalent za posiedzenia lub inaczej to może się nazywać w zarządzie lub radzie nadzorczej?

Drugie, pan minister wskazywał, że wszystko tak się świetnie udało. Jeżeli tak się świetnie udało, 300 mln zł czy 400 mln zł łącznie przez 2 lata to jest 700 mln zł mniej przekazanych na drogi miejskie w miastach wojewódzkich. To wymaga dużego komentarza, bo to pokazuje, że państwo kosztem…

Poseł Marek Sowa (KO):
Sabotaż.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Tak zostaje zaplanowane w ustawie, tak powinna wyglądać realizacja ustawy, bo mówi się o określonych środkach, a tego nie realizuje. To jest dalej posunięte niż sabotaż, bo to jest nieprzestrzeganie przepisów ustawowych. To jest druga rzecz.

Trzecie pytanie do pana ministra. Mamy wskazane, że w Funduszu przewozów autobusowych przychody były zaplanowane w 2022 r. w wysokości 754 mln zł. Wydatkowano 673 mln zł. Konkluzja jest następująca – niższa realizacja przychodów wynikała z niższych niż planowano wpływów z pozostałych przychodów z pozycji – Inne. W porównaniu do tego były one niższe o prawie 60%.

Pytanie – „inne”, co pod tym pojęciem należy rozumieć, kto przekazał niższe niż planowano w ustawie budżetowej środki i jakie były powody, żeby coś uznać, że jest uzasadnione. Krytycznie chciałabym się przyłączyć do opinii pani poseł koreferent Krystyny Sibińskiej w zakresie tych środków na drogi miejskie w miastach wojewódzkich, bo to pokazuje, że tak naprawdę państwo nie realizujecie założeń ustawowych i to jest ogromny skandal.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Pani dyrektor, oddaję pani głos. Mówię o pani dyrektor, która pracuje z nami zdalnie, reprezentującej pana ministra Piotra Uścińskiego. Pani dyrektor?

Zastępca dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa MRiT Alicja Ogonowska:
Szanowny panie przewodniczący, rozumiem, że państwo ewentualnie kierujecie do mnie pytania z zakresu KZN-u.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Tak.

Zastępca dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa MRiT Alicja Ogonowska:
Chciałabym uprzejmie poinformować, że KZN jest obecnie w resorcie u ministra funduszy. W związku z tym to do niego należałoby skierować też szczegółowe pytania, ponieważ… Chyba, że na sali czy zdalnie jest prezes KZN-u, który wszystkie informacje ma i mógłby państwu na bieżąco odpowiedzieć.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Dziękuję bardzo.

Czy jest przedstawiciel KZN-u? Przepraszam, ktoś na końcu stołu podnosi rękę. Bardzo proszę o przedstawienie się.

Ekspert do Spraw Budżetowania i Kontrolingu Krajowego Zasobu Nieruchomości Grzegorz Lachowicz:
Dzień dobry państwu. Grzegorz Lachowicz, jestem ekspertem do spraw budżetowania i kontrolingu w Krajowym Zasobie Nieruchomości. Jest ze mną kolega Robert Banach, który jest również ekspertem.

Na część pytań, jeśli mogę, które państwo wyznaczyli, będę w stanie odpowiedzieć na bieżąco, natomiast na część, ponieważ zostałem dosyć późno zaproszony, niestety odpowiemy na piśmie.

Zaczynając może od kwestii wynagrodzeń rad nadzorczych, to jest tak, że w radach nadzorczych SIM-ów znajduje się przynajmniej 1, rzadko kiedy więcej niż 3, najczęściej jest to 1 bądź 2 przedstawicieli KZN-u, również w zależności od wielkości spółki i posiadanych przez KZN udziałów, ale minimum to 1 przedstawiciel, ponieważ KZN w każdej z tych spółek ma jakieś udziały.

Jeśli chodzi o wynagrodzenie, bo było pytanie tutaj od pani, wynagrodzenia kształtują się na ogół od 0,2 do 0,50, czyli od 20% do 50% wskaźnika średniego wynagrodzenia z roku 2016, czyli to jest ok. 4400 zł średnie wynagrodzenie. Czyli można przyjąć, że wynagrodzenie za zasiadanie w radzie nadzorczej to jest w granicach od 1000 zł do powiedzmy 1700 zł brutto w zależności od umowy spółki, a w zasadzie regulaminu rady nadzorczej, w zależności od… Miesięcznie, ale na ogół rada nadzorcza musi się zebrać co najmniej raz na miesiąc, żeby członek rady nadzorczej uzyskał takie wynagrodzenie, a jednocześnie na ogół jest tak, że jeśli się członek rady nadzorczej nie stawi bez usprawiedliwienia na posiedzeniu, to oczywiście takiego wynagrodzenia nie otrzymuje.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Ile wynosi?

Poseł Marek Sowa (KO):
1700 zł.

Ekspert do Spraw Budżetowania i Kontrolingu KZN Grzegorz Lachowicz:
Jeśli pani pyta o brutto, to powiem od razu wprost, jestem od niedawna przewodniczącym jednego z niewielkich SIM-ów Mińsk Mazowiecki. To jest jeszcze mały SIM, ponieważ tam są 2 gminy, on jest w początkowym etapie działania, otrzymuję wynagrodzenie w granicach 1200 zł brutto, czyli pewnie ok. 800 zł netto. Jeszcze nie otrzymałem, bo jestem pierwszy miesiąc. Tak to się kształtuje. Wynagrodzenia nie są oczywiście porównywalne może z innymi spółkami Skarbu Państwa, ale po prostu SIM… Przy czym jeszcze należy dodać jedną specyfikę tych wynagrodzeń, ponieważ na ogół jest tak, że to spółki płacą wynagrodzenia członkom, zarówno zarządu, jak i rad nadzorczych. Tutaj jest w sumie tak samo, z jednym wyjątkiem, gdzie wynagrodzenia członków rad nadzorczych z ramienia KZN-u, czyli z ramienia gmin nie, ale z ramienia KZN-u, płaci bezpośrednio KZN, co też jest pewnym minusem w bilansie KZN-u, bo my to my, ale KZN ponosi swoje koszty rad nadzorczych, czyli im więcej tak naprawdę utworzy SIM-ów, tym więcej ma przedstawicieli, ma wyższe koszty wynagrodzeń, a budżet na wynagrodzenia ma jeden, więc to jest też pewien minus, ale tak po prostu jest.

Natomiast jeśli chodzi o… Rozumiem, że Komisja dotyczy wykonania budżetu za 2022 r. Nie wiem czy dobrze zapamiętałem wszystkie pani pytania, państwa pytania, przepraszam. Może powiem tak, że rzeczywiście do końca 2022 r. było 30 spółek SIM z udziałem łącznie 346 gmin, to już jest prawie 14% wszystkich gmin w Polsce. Łącznie, oczywiście to są pewne założenia, które powstają na początku i są pewną koncepcją, szacunkowa liczba mieszkań planowanych w tych wszystkich 30 SIM-ach i w tych  346 gminach to jest 39 250 mieszkań. Ona będzie się oczywiście zmieniała, później na etapie koncepcji architektoniczno-budowlanej, później projektu budowlanego. Oczywiście będzie to zależało również od stopnia partycypacji, czyli ilu będzie chętnych, krótko mówiąc, ze strony potencjalnych najemców. To gmina, przystępując do SIM-u i wnioskując do Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa o te pierwsze 3 mln zł, o których państwo tutaj wspomnieli, musi już mieć rozeznanie czy będzie miała wystarczającą ilość chętnych najemców, po prostu, żeby ten blok było komu wynajmować, żeby pojawiły się przychody, które pokryją koszty budowy i amortyzację, mówiąc bardzo z grubsza.

W samym 2022 r. SIM utworzył 8 nowych spółek SIM oraz przystąpił do 2 istniejących TBS-ów. Do spółek przystąpiło łącznie 119 gmin, czyli już w tej chwili mamy  346 gmin, gdzie 119 gmin przystąpiło w 2022 r. Dodam tylko, że kolejne ponad  300 gmin jest w tej chwili w rozmowach. Ten proces tworzenia SIM-ów i namawiania gmin trwa dosyć długo. Dlaczego? Dlatego, że żeby SIM miał szansę powodzenia i żeby się w ciągu pierwszych kilkunastu miesięcy, mówiąc kolokwialnie, nie przewrócił, to dobrze jest, jeśli do SIM-u przystępuje przynajmniej kilka, a czasami nawet kilkanaście gmin ze względu na to, że koszty bieżące, które jeszcze zanim zostanie wbita łopata i zostaną złożone wnioski kredytowe, są wysokie. Nawet, jeżeli mówimy o prostym wynajęciu biura i zatrudnieniu, 2, 3, 4 czasami w tych SIM-ach początkowo tyle osób pracuje, prezes plus 2-3 osoby, one jednak jakieś są, to jest nawet liczmy powiedzmy 4 osoby, 3 osoby po łącznie z narzutami 7000 zł, to jest 21 tys. zł plus prezes to jest powiedzmy 30 tys. zł, plus wszystkie te koszty, to jest 40 tys. zł. To jest pół miliona złotych rocznie, po to tylko, żeby SIM mógł nic nie robić. A przecież już wchodzi, zlecają projekty, koncepcje architektoniczno-budowlane, później kolejne etapy, zlecają projekty. To wszystko troszkę niestety trwa, bo one również, też trzeba pamiętać, pracują w reżimie prawa zamówień publicznych, więc to nie jest tak, że zarówno zbieranie pieniędzy, jak i tworzenie, podpisywanie, proces inwestycyjny jest zupełnie można powiedzieć po uważaniu, tylko jest to niestety w reżimie, znaczy niestety, tak po prostu jest, jest w reżimie zamówień publicznych, więc to tyle.

Jeszcze chciałbym się odnieść, jeśli mogę, bo padło takie stwierdzenie, że KZN wykonał swój budżet przychodów m.in. w wysokości 28%. Proszę państwa, proszę mi pozwolić powiedzieć, że budżet KZN-u, zarówno przychody, jak i koszty, jest bardzo specyficzny, tzn. on się składa w 20% z dotacji podmiotowej, która jest, jak państwo pewnie wiedzą, na bieżące koszty funkcjonowania – w tej chwili około 60 kilku osób biura i takich bieżących kosztów funkcjonowania, czyli na pensje m.in. w zeszłym roku mieliśmy mieć dotację w wysokości 15 mln zł. Dzięki oszczędnościom wykorzystaliśmy 3,3 mln zł mniej, więc nie wykorzystaliśmy, dotacja ostateczna była w wysokości 12 mln zł.

Kolejną pozycją budżetu, która stanowi de facto ponad 50% budżetu, 40 mln zł do 76… 40 mln zł to jest kwota potencjalnej dotacji celowej, którą KZN może uzyskać konkretnie na pokrycie podatku VAT od aportu wniesionych nieruchomości do spółki. Te 40 mln zł jest zapisane w ustawie naszej o KZN-ie, żeby 40 mln zł pełne wykorzystać musielibyśmy wnieść nieruchomości o wartości ponad 170 mln zł. Teraz oczywiście nie zakładamy, że to jest niemożliwe, ale w zeszłym roku wnieśliśmy nieruchomości o wartości ponad  70 mln zł. Natomiast często się zdarza tak, że gminy mają na miejscu, bardziej odpowiednie pod kątem realizacji ustawy o samorządowej inicjatywie mieszkaniowej i także naszej ustawy, dużo lepsze nieruchomości.

W związku z tym, zamiast my wnosić jako KZN nieruchomości, wnoszą je gminy. W związku z tym u nas nie pojawia się tak wysoki obowiązek VAT, czyli w wysokości  40 mln zł, tylko odpowiednio mniej. W zeszłym roku tego VAT-u od aportów było  11 mln zł, które KZN wniósł. W związku z tym, zamiast 40 mln zł, zarówno w przychodach naszych w dotacji celowej, jak i w kosztach realizacji zadań, po prostu pojawiło się 11 mln zł, a nie 40 mln zł, czyli de facto lekko ponad 25%.

Kolejną pozycją budżetu, jeśli chodzi o procent wykonania budżetu, jest gospodarowanie zasobem, czyli krótko mówiąc, tam jest jedna największa pozycja ponad 90%. To jest sprzedaż nieruchomości. W zeszłym roku planowaliśmy sprzedaż nieruchomości  na 20,5 mln zł. Sprzedaliśmy na ok. 5 mln zł. Teraz akurat możliwość sprzedaży nieruchomości w większej ilości o większej wartości. Polega to na tym, że jeżeli potrzeba jest na przykład w niektórych przypadkach, żeby KZN włożył do SIM-u, wniósł do SIM-u jakiś aport nierzeczowy, na przykład nie nieruchomość, ale jednak jakąś gotówkę, to wtedy można sprzedać tę nieruchomość, tym bardziej, że 60% sprzedaży nieruchomości odprowadzamy na tzw. fundusz SIM.

Ponieważ w zeszłym roku nie zaistniała taka konieczność, to te nieruchomości w większej wysokości nie zostały sprzedane, co akurat jest dobrze, dlatego że im więcej tych nieruchomości zostaje w zasobie, tym większą ilość kredytów możemy poręczyć w momencie, kiedy spółki SIM występują do BGK o tzw. kredyt SBC. BGK, mimo że jest bankiem, który de facto jest bankiem budżetu w dużym stopniu, jak każdy bank wymaga zabezpieczeń. Część zabezpiecza się na nieruchomościach, które już są w ramach  SIM-u, ale często żądają zabezpieczeń w wyższej wysokości. Wtedy ustawowo również KZN może te kredyty jako zabezpieczenie bankowi czy bankom, bo nie tylko BGK w tym uczestniczy, po prostu udostępniać. W pewnym sensie zapewnia to płynność finansowania na przyszłość.

Jeśli chodzi o kolejną kwestię, o którą państwo pytali, tzn. na jakim etapie w tej chwili są spółki SIM. Na różnym, w zależności od tego, kiedy były zakładane i jakie po drodze napotkały obiektywne trudności. Większość spółek jest już po koncepcji architektonicznej. Często niektóre spółki są, tak jak ja na przykład w przypadku spółki SIM Mińsk Mazowiecki, w chwili realizowania umowy na przygotowanie koncepcji architektoniczno-budowlanej wraz z pozwoleniem na budowę i powiem tylko, że na moim przykładzie to jest perspektywa października. Już w październiku spółka powinna złożyć wniosek o pozwolenie na budowę i w listopadzie, jeśli oczywiście nie będzie żadnych poprawek, powinna dostać pozwolenie na budowę. Zakładam, że później kolejne miesiące to jest przetarg na wykonawstwo, w międzyczasie oczywiście podpisywanie umów z najemcami o partycypację i być może na wiosnę przyszłego roku powinna ruszyć budowa. Teraz, w zależności od wielkości i etapowania tak naprawdę, bo to też jest podzielone na etapy ze względu na możliwości finansowania, w Mińsku Mazowieckim są, o ile dobrze pamiętam, 4 etapy – w tej chwili jest realizowany pierwszy etap. Kolejny etap będzie realizowany, jak pierwszy się powiedzie i banki również zobaczą, że jest to projekt wykonalny, gdzie przychody z najmu pokrywają bieżące koszty działalności i przede wszystkim spłacają również kredyty. To jest projekt pomyślany na lata. Mam nadzieję, że odpowiedziałem przynajmniej na część państwa wątpliwości. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo panu dziękuję.

O głos jeszcze poprosił pan poseł Marek Sowa i pani przewodnicząca.

Poseł Marek Sowa (KO):
Tak, panie przewodniczący, przyznam szczerze, że odpowiedź nie w pełni mnie satysfakcjonuje. Co więcej, mam dosyć poważne wątpliwości i to stwierdzenie pana, że spółka potrzebuje pół miliona po to, żeby nic nie robiła, dopiero jak ma więcej, to może coś zacząć robić. Mam zapisane i przypomnę państwu taką sytuację, jak ruszyliście z programem „Mieszkanie plus”. Podpisaliście 100 kilkadziesiąt listów intencyjnych z gminami, w których miał być realizowany program „Mieszkanie plus”, czyli de facto budowa w budynkach wielorodzinnych, mieszkań w blokach. Ten program po 7 latach zakończył się fiaskiem. Powstało zaledwie 19 tys. mieszkań. W stosunku do zapowiedzi to jest po prostu jakiś mikroskopijny procent. Gorzej realizowana jest tylko inicjatywa mieszkaniowa w spółce Polskie Domy Drewniane, bo tam bodajże powstało 31 tych domków w 2 lokalizacjach, a poszły na to dziesiątki milionów złotych z budżetu państwa. To jest po prostu jawne marnotrawstwo.

Będziemy o tym oczywiście mówili w trakcie debaty nad wykonaniem budżetu i przypominali te wszystkie informacje, bo wiele tych inicjatyw, nie tylko ministrowie, prezes Kaczyński, premier Morawiecki, ale również posłowie PiS-u firmowali. Chcę o tym bardzo wyraźnie powiedzieć. Wszędzie byliście na podpisaniu tych listów intencyjnych. Teraz mamy inny pomysł, bo list intencyjny co do zasady nie generuje kosztów, tam się spotykacie, podpisujecie, w przestrzeni otwartej i na tym jest koniec. Natomiast SIM-y i tego już pan ekspert nie powiedział, kosztują duże pieniądze, chcielibyśmy po prostu wiedzieć, ile zbiorczo kosztowało 30 spółek funkcjonujących w roku 2022. Chcielibyśmy to po prostu wiedzieć. Proszę o taką informację na piśmie, panie przewodniczący.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Poprosimy o taką informację na piśmie, bo pan, tak jak wskazał, nie jest w stanie udzielić informacji.

Poseł Marek Sowa (KO):
Chcę wiedzieć, ile osób Krajowy Zarząd Nieruchomości delegował do zarządów tych 30 spółek. Chcę wiedzieć, ile osób delegował do rad nadzorczych tych 30 spółek i jakie są po prostu tego gigantyczne koszty. Skoro pan nie odpowiedział, to tylko takie pytanie uzupełniające, aby się utwierdzić w przekonaniu – rozumiem, że żadne mieszkanie nie jest w budowie do końca 2022 r. Tak? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Pani przewodnicząca, oddaję głos.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Nie otrzymałam odpowiedzi na pytanie o Fundusz rozwoju przejazdów autobusowych, nie otrzymałam odpowiedzi na zadane pytanie o Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, o te „inne” nie otrzymałam odpowiedzi.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Andrzej Bittel:
To było pytanie jeszcze do KZN-u. Ja jeszcze czekam.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Dobrze, OK. To do KZN-u to mam następujące pytanie, bo jeżeli jest kredyt dla SIM-ów, o czym pan powiedział i on jest w Banku Gospodarstwa Krajowego, to chcielibyśmy wiedzieć, na ile dzisiaj zawiązana inicjatywa SIM-owska… Ile gwarancji, bo nie otrzymujemy żadnej informacji o poręczeniach, gwarancjach, kredytach, tego wszystkiego co jest w BGK, nie mamy żadnej kontroli nad funduszami, zatem chciałabym zapytać, jaka jest ogólna kwota udzielonych gwarancji czy poręczenia…chyba gwarancji przez Krajowy Zasób Nieruchomości dla SIM-ów.

Poseł Marek Sowa (KO):
Jak nie zaciągnęli kredytu, to nie ma gwarancji.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
To się tak wydaje, ale być może w jakimś stopniu, panie pośle…

Czy jeszcze ktoś? Któryś z panów, bo rozumiem, że jest dwóch ekspertów z KZN-u, czy panowie zechcą jeszcze zabrać głos, czy przechodzimy do pytań już wprost do pana ministra dotyczących przewozów?

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Ale chcielibyśmy otrzymać odpowiedzi.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
W takim razie poprosimy o odpowiedzi na piśmie, panie ministrze.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
A wie pan, ile już odpowiedzi mamy zadeklarowanych na piśmie, przecież to jest rzecz prosta. Jak są podjęte… Przedstawiciel Krajowego Zasobu Nieruchomości długo mówił. Wie pan, ile mi obiecano odpowiedzi na piśmie?

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Sama przed sekundą pani o to poprosiła, to ja już się wycofuję…

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Nie, ale o tej gwarancji. Czy jeżeli państwo podejmujecie prawdziwe działania i one mają być finalizowane, to nie tylko jest zawiązanie inicjatywy, to nie tylko jest płacenie członkom rad nadzorczych, ale i jest to podjęcie określonych działań inwestycyjnych. W tej procedurze jest jakiś projekt i jest zaciągnięty kredyt, jest do tego poręczenie czy gwarancja. Rozumiem, że to będzie gwarancja. Chciałabym dowiedzieć się o wielkości tej gwarancji, bo nikt nam z Banku Gospodarstwa Krajowego nie sprawozdaje i przy żadnej inicjatywie nie możemy się o to doprosić. Tyle.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Usłyszeliśmy wszyscy, że…

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
My powinniśmy wiedzieć, ile jest, bo mamy taką część w budżecie – „gwarancje i poręczenia”.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
OK. W takim razie również poproszę o to, żebyście państwo udzielili tej odpowiedzi na piśmie, prośba do KZN-u.

Ekspert do Spraw Budżetowania i Kontrolingu KZN Grzegorz Lachowicz:
Dobrze, oczywiście.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Wtedy będziemy bardziej precyzyjni, a nie będziemy spekulować.

Panie ministrze, wracamy do transportu. Bardzo proszę.

Sekretarz Stanu w MI Andrzej Bittel:
Dziękuję bardzo za udzielenie głosu przez pana przewodniczącego.

Odnosząc się do debaty, która odbywa się na dzisiejszej Komisji, to w pierwszej kolejności jestem zobowiązany stwierdzić, że żadne środki ani z Funduszu rozwoju dróg samorządowych, ani z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych nie zostały zmarnowane, więc podkreślam to w pierwszej kolejności. Taka opinia jest nietrafiona. Tak padło w referacie czy w koreferacie. Takie sformułowanie zostało użyte, więc nie…

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
…mieszkalnictwa.

Sekretarz Stanu w MI Andrzej Bittel:
Właśnie nie. Właśnie chciałbym to podkreślić, żeby co do tego nie było żadnych wątpliwości.

Jeśli chodzi o Fundusz rozwoju dróg, to zwracam uwagę Wysokiej Komisji, że konkurs nie miał terminowego osadzenia w ustawie, nie miał takiego obowiązku terminowego, ale został przeprowadzony. Do tego konkursu 18 miast złożyło wnioski. Wszystkie miasta uzyskały dofinansowanie. Które miasta, w jakiej wysokości, ile, co za tym idzie, jest to informacja dostępna na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury w ramach wyników.

Jeśli chodzi o Fundusz przewozów autobusowych też zwracam uwagę Wysokiej Komisji, że to jest fundusz, który cieszy się ogromną popularnością. Wysoka Komisja na pewno ma świadomość, że będziemy zwiększać jego wartość z 800 mln zł do miliarda złotych w kolejnym roku. Taka poprawka, takie zmiany przechodzą proces legislacyjny. Ci, którzy składają do niego wnioski i ci, którzy chcą organizować linie komunikacyjne, takie wnioski składają. Jak trzeba przesuwać środki, przesuwamy. Realizujemy to w taki sposób, żeby jak najbardziej elastycznie odpowiedzieć na wszystkie potrzeby.

Jeśli chodzi o pytania szczegółowe dotyczące kategorii „inne”, o których mówiła pani poseł, tutaj możemy się tylko domyślać, czego ono dotyczy. Spekulujemy, że to dotyczy kwestii związanych z karami w ramach osób fizycznych czy prawnych. Nie wiem jaka tam jest kwota, do której odnosi się ten dokument – 58%, bo ona pozwoliłaby nam być może ustalić, co nie zmienia postaci rzeczy…

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Miliard 374 mln zł.

Sekretarz Stanu w MI Andrzej Bittel:
Miliard 374 mln zł to niemożliwe. Wydaje mi się, że to jest niemożliwe. Może 1 mln 375 tys. zł.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
To ekspert przygotował. Nie…

Sekretarz Stanu w MI Andrzej Bittel:
Trudno odnosić się do wykonania budżetu funduszu, który ma 800 mln zł, więc albo to jest jakaś pomyłka na miliony i wtedy oznaczałoby to, że być może to są właśnie wpływy z tych kar, które szacuje się w określonym momencie, ich realizacja jest jaka jest i wtedy 58% z miliona 200 tys. zł nie ma takiego znaczenia i to pytanie rzeczywiście miałoby znaczenie w przypadku miliard 200 mln zł. To warto… Musimy to chyba wspólnie ustalić, co autor miał na myśli, żeby móc precyzyjnie się odnieść. Postaramy się to zrobić. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Bardzo proszę, oddaję głos. Najwyższa Izba Kontroli.

P.o. wicedyrektor Departamentu Budżetu i Finansów NIK Anna Wojcieszkiewicz:
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

W odniesieniu do pytania pani przewodniczącej odnośnie do pozycji rezerw celowych. Z uwagi na to, że NIK nie kontrolowała w tym roku Funduszu rozwoju przewozów autobusowych, Funduszu dostępności i państwowej osoby prawnej Krajowego Zasobu Nieruchomości, to również te pozycje nie były przedmiotem badań. Pozycja 5 to jest uzupełnienie środków dla Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Pozycja 41 to uzupełnienie wydatków na gospodarkę nieruchomościami. Pozycja 61 to zasilenie Funduszu dopłat z przeznaczeniem na sfinansowanie wypłat finansowego wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego i pozycja 69 to środki na realizację zadań Krajowego Zasobu Nieruchomości. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Dziękuję.

Pani przewodnicząca, krótko.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Krótko. Zgoda. Potrafię się przyznać, ale tak jest zapisane, mamy o 70 mln zł mniejsze przychody zaplanowane, a plan po zmianach o 70 mln zł, z 754 mln zł na 673 mln zł. A pozycja „inna” nie została doprecyzowana kwotowo. Wskazane jest, że jest niższa prawie o 60%, ale nie wiemy do jakiej kwoty dochodzi. Nie otrzymałam państwa sprawozdania, jestem w stanie z państwem to uzgodnić i pytanie wycofuję.

Sekretarz Stanu w MI Andrzej Bittel:
Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Czy są, szanowni państwo, jeszcze jakieś uwagi?

Jeszcze Najwyższa Izba Kontroli, pan dyrektor Marek Maj. Bardzo proszę, panie dyrektorze, oddaję panu głos.

P.o. dyrektor Departamentu Infrastruktury Najwyższej Izby Kontroli Marek Maj:
Dziękuję bardzo.

Chciałbym się tylko odnieść do wypowiedzi pana ministra, który stwierdził, że środki w ramach konkursu zorganizowanego przez ministerstwo na środki Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg nie były limitowane czasowo. Nie były limitowane czasowo w konkursie, natomiast były limitowane czasowo w budżecie państwa. To były środki, które w budżecie zostały ustalone do wydania w ramach funduszu w kwocie 285 tys. zł w roku 2022. Natomiast w wyniku takiej, a nie innej realizacji tego konkursu, jego przygotowania i procedowania, mogą być wydane i będą pewnie w wyniku jego rozstrzygnięcia, ale już w roku 2023. Tylko tyle. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Szanowni państwo, czy są jeszcze jakieś uwagi do tej części dyskusji? Nie widzę.

Szanowni państwo, tym samym stwierdzam zakończenie omówienia części budżetowej we właściwości Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia. Serdecznie państwu dziękuję.

Zapraszam koleżanki i kolegów na godzinę 17.00.