Komisji Finansów Publicznych, obradująca pod przewodnictwem posła Adama Gawędy (PiS), zastępcy przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– rozpatrzenie opinii Komisji do Spraw Kontroli Państwowej o sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. (druk nr 3305) o:
1) części budżetowej 07 – Najwyższa Izba Kontroli;
2) części budżetowej 12 – Państwowa Inspekcja Pracy.

W posiedzeniu udział wzięli: Sebastian Skuza sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, Katarzyna Łażewska-Hrycko główny inspektor pracy wraz ze współpracowniczką, Jarosław Melnarowicz  p.o. dyrektor Biura Organizacyjnego oraz Beata Szymańska p.o. dyrektor Biura Rachunkowości Najwyższej Izby Kontroli ze współpracownikami, Tomasz Kaczyński przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Najwyższej Izby Kontroli.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Monika Biała i Ksenia Angierman-Kozielska – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych, Zofia Szpringer – naczelnik Wydziału Analiz Społecznych i Ekonomicznych Biura Analiz Sejmowych.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Otwieram posiedzenie Komisji Finansów Publicznych.

Porządek dzisiejszego posiedzenia przewiduje rozpatrzenie opinii Komisji do Spraw Kontroli Państwowej o sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. (druk nr 3305).

Bardzo proszę wszystkich państwa, którzy uczestniczą zdalnie w posiedzeniu, jak również posłów obecnych na sali o zalogowanie się i oddanie głosu po to, żeby stwierdzić kworum.

Informuję, że posiedzenie będzie prowadzone z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających porozumiewanie się na odległość. Informuję również, że zgłoszenia do zabrania głosu w dyskusji przez posłów należy wysłać na adres mejlowy Komisji lub poprzez czat w aplikacji Whereby.

Przystępujemy do sprawdzenia kworum. Otrzymałem informację, że posiadamy kworum. Stwierdzam kworum.

Na początku pragnę przywitać pana profesora ministra Sebastiana Skuzę – witam bardzo serdecznie. Witam również głównego inspektora pracy panią Katarzynę Łażewską-Hrycko – witam serdecznie. Witam wszystkich państwa dyrektorów, przewodniczących, pracowników odpowiednich departamentów, reprezentujących odpowiednie instytucje. Przepraszam, że wszystkich państwa nie będę wymieniał z imienia i nazwiska. Jeśli państwo będziecie zabierali głos, to wtedy będę prosił o przedstawienie się. Wtedy też będę miał okazję przywitać państwa jeszcze raz.

Czy są uwagi do porządku dziennego? Nie widzę zgłoszeń. Wobec niezgłoszenia wniosków do porządku dziennego stwierdzam jego przyjęcie.

Przystępujemy do realizacji porządku dziennego. Posłowie członkowie Komisji Finansów Publicznych otrzymali informacje o wykonaniu budżetu przygotowane przez dysponentów części budżetowych, informacje Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli wykonania budżetu w tych częściach budżetowych, a także opracowania Biura Analiz Sejmowych. Jednocześnie informuję, że wszystkie materiały, łącznie z materiałami przygotowanymi przez właściwe resorty i urzędy oraz informacjami NIK o wynikach kontroli, są dostępne w wersji elektronicznej na iPadach.

Rozpatrywanie opinii komisji sejmowych o sprawozdaniu z wykonania budżetu będzie odbywało się w następującym porządku: wystąpienie posła referenta komisji branżowej, wystąpienie posła koreferenta z ramienia Komisji Finansów Publicznych, wystąpienie przedstawiciela Najwyższej Izby Kontroli, pytania posłów, odpowiedzi przedstawicieli dysponentów części budżetowych oraz dyskusja.

Przystępujemy do rozpatrzenia opinii Komisji do Spraw Kontroli Państwowej o sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa za rok 2022. Proszę przedstawicieli Komisji do Spraw Kontroli Państwowej panów posłów Wojciecha Szaramę i Janusza Śniadka, których bardzo serdecznie witam, o zreferowanie opinii Komisji. Bardzo proszę. Który z panów pierwszy występuje? Pan poseł Szarama. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Wojciech Szarama (PiS) – spoza składu Komisji:
Panie przewodniczący, szanowni państwo, Komisja do Spraw Kontroli Państwowej rozpatrzyła wykonanie budżetu Najwyższej Izby Kontroli w 2022 r. (niesłyszalne). To wszystko, dziękuję.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Nie dosłyszeliśmy, panie pośle, jaka jest opinia.

Rozumiem, że pan poseł Janusz Śniadek.

Poseł Wojciech Szarama (PiS) – spoza składu Komisji:
Opinia jest pozytywna.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo.

Pan poseł Janusz Śniadek.

Poseł Janusz Śniadek (PiS) – spoza składu Komisji:
Traktuję temat jako wyczerpany przez mojego szefa. Mogę tylko powtórzyć, że Komisja opiniuje pozytywnie i wnioskuje o przyjęcie sprawozdania w powyższym zakresie.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Bardzo dziękuję panom posłom.

Bardzo proszę koreferenta ze strony Komisji Finansów Publicznych pana posła Wojciecha Saługę o przedstawienie swojego stanowiska.

Poseł Wojciech Saługa (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący.

Po stronie „winien”, „ma” nie było się czego doczepić. Przychody, dochody i wydatki – zrealizowane. Natomiast do szczególnie kuriozalnej sytuacji doszło na posiedzeniu Komisji, gdy był omawiany budżet Najwyższej Izby Kontroli, ponieważ pan wiceprezes Dziuba przyjął rolę krytyka budżetu Najwyższej Izby Kontroli. Przypomnę – wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli. Poinformował Komisję, że odmówił prac nad sprawozdaniem Najwyższej Izby Kontroli, czyli nie brał udziału w tworzeniu tego dokumentu. Po czym – mówiąc kolokwialnie – bardzo przejechał się po Najwyższej Izbie Kontroli. Na tym posiedzeniu był jakby w opozycji. Mówię to po to, żeby posłowie zdawali sobie sprawę, że sytuacja w Najwyższej Izbie Kontroli jest nienormalna, jeżeli wiceprezes występuje przeciwko NIK. Na przykład ubolewał, że pracownicy NIK zarabiają wręcz za dużo. Krytykował pewne wydatki po stronie wynagrodzeń. Powiedział, że pan prezes Banaś wyjeżdża zagranicę, żeby obsmarować państwo polskie.

Jeszcze raz mówię: po stronie wydatków czy dochodów wszystko gra. Te opinie jak najbardziej powinny być pozytywne. Natomiast sama sytuacja, że wiceprezes NIK występuje przeciwko NIK, krytykuje dokument, który przedstawia NIK, i sprawozdanie… Po czym w dyskusji wyszło, że nie miał za dużo racji, to było trochę takie strzelenie kulą w płot. Ale został zapis stenograficzny. Pozostał niesmak. Kuriozalna sytuacja. Nie tylko pan wiceprezes powinien ubolewać nad tym, co – jak mu się wydaje – dzieje się w NIK, ale jako posłowie i parlamentarzyści powinniśmy ubolewać, że dochodzi do takich sytuacji, kiedy wiceprezes siedzi po stronie polityków, w tym przypadku Prawa i Sprawiedliwości, i krytykuje NIK, której jest wiceprezesem. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo, panie pośle. Pragnę tylko…

Poseł Wojciech Szarama (PiS) – spoza składu Komisji:
Panie przewodniczący, ad vocem.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Wojciech Szarama (PiS) – spoza składu Komisji:
Komentarz pana posła Saługi był zupełnie niepotrzebny. To po pierwsze. Dlatego że był po prostu nie na temat. Mamy rozmawiać o budżecie. Wykonanie budżetu NIK w ubiegłym roku oczywiście nastręczało pewnych problemów – odbyła się dyskusja, były pytania, były głosy krytyczne. Ale zostało zaopiniowane pozytywnie. Stwierdzanie, że wiceprezes NIK jest po stronie jednego z ugrupowań politycznych, jest kompletnym nieporozumieniem. Na posiedzeniu Komisji do Spraw Kontroli Państwowej, tak jak na posiedzeniu każdej komisji sejmowej, każdy poseł i każdy uczestnik posiedzenia ma prawo zabrać głos. Ma prawo zabrać również głos krytyczny wobec problemu, który jest poruszany. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo, panie pośle.

Pragnę tylko przypomnieć, że w tej chwili jesteśmy w punkcie – rozpatrywanie opinii komisji sejmowych o sprawozdaniu z wykonania budżetu. Wystąpienia mieli posłowie referenci i pan poseł koreferent. W następnej kolejności będzie wystąpienie przedstawiciela Najwyższej Izby Kontroli. Pani przewodnicząca, dyskusja będzie w kolejnej części. Przyjęliśmy taki porządek. Nie zgłoszono do niego uwag.

Bardzo proszę o wystąpienie przedstawiciela Najwyższej Izby Kontroli.

Pełniący obowiązki dyrektor Biura Organizacyjnego Najwyższej Izby Kontroli Jarosław Melnarowicz:
Dzień dobry. Jarosław Melnarowicz z tej strony.

Szanowni państwo, przysłuchując się całej dyskusji, która faktycznie mała miejsce na posiedzeniu Komisji do Spraw Kontroli Państwowej, rzeczywiście m.in. na zakończenie dyrektor Szymańska wspomniała, że obecność pana wiceprezesa Dziuby na posiedzeniu Komisji do Spraw Kontroli Państwowej nie była w tym zakresie autoryzowana – bez upoważnienia.

My, jak tutaj siedzimy w obecnej chwili, mamy wystawione upoważnienia od pana prezesa, na poprzednim posiedzeniu również były podpisane. W zależności od tego, jakie pytania otrzymywaliśmy od szanownej Komisji i od posłów zgromadzonych na spotkaniu, oczywiście ustosunkowaliśmy się do tego. Z mojej strony tyle. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo, panie dyrektorze. Czy do kwestii związanych z wykonaniem budżetu jeszcze pan dyrektor?

Pełniący obowiązki dyrektor biura NIK Jarosław Melnarowicz:
Jeżeli mógłbym prosić panią dyrektor o krótkie podsumowanie w zakresie budżetu, to bardzo proszę.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dyrektor Departamentu Budżetu i Finansów pani…

Pełniący obowiązki dyrektor biura NIK Jarosław Melnarowicz:
Dyrektor Biura Rachunkowości pani Beata Szymańska.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dobrze. Dziękuję. Dopytuję, bo chciałbym wiedzieć, kto w tym momencie zabiera głos.

Witam bardzo serdecznie. Proszę o zabranie głosu w tym temacie.

Pełniąca obowiązki dyrektor Biura Rachunkowości Najwyższej Izby Kontroli Beata Szymańska:
Dzień dobry, szanownej Komisji. Panie i panowie posłowie, nazywam się Beata Szymańska, kieruję Biurem Rachunkowości Najwyżej Izby Kontroli.

Chciałam tylko króciutko powiedzieć, że dochody wykonaliśmy w niemal 85%. Niewielki procent niewykonanych dochodów wynikał z tego, że były to dochody inspirowane i planowane poprzez bardzo zmienne czynniki. Czyli przewidywaliśmy, ilu umów mogą nie wykonać kontrahenci, na jakie kwoty, jakie gwarancje zatrzymamy. Jak się okazało, kontrahenci byli bardziej sprawni, niż planowaliśmy.

Natomiast wydatki wykonaliśmy w 100%. Pomimo trudnej sytuacji rynkowej bardzo staraliśmy się kierować budżetem w sposób racjonalny, przejrzysty i klarowny. Tak że wszystko, wszelkie szczegóły są – tak jak szanowna Komisja miała okazję się zapoznać – w sprawozdaniu. Dlatego nie będę wchodzić mocno w te szczegóły. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję serdecznie, pani dyrektor.

Otwieram dyskusję. Pani przewodnicząca, bardzo proszę.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Otrzymaliśmy sprawozdanie z wykonania budżetu Najwyższej Izby Kontroli. Chcę powiedzieć tak: budżet oszczędny w porównaniu do 2021 r. Przypominam sobie dyskusję, żeby środki przeznaczone dla Najwyższej Izby Kontroli były jak najmniejsze. I mamy sto za sto. Nie mamy żadnego wskaźnika inflacji – jak to się ma w innych instytucjach.

Poza samą oceną przedłożenia, przychody i wydatki, mamy jeszcze dwie rzeczy: finansowe rozliczenie wykonania budżetu – możemy uznać, tak jak w referacie, koreferacie, opinii Komisji, za poprawne. Pan poseł Saługa powiedział o ocenie funkcjonalnej, o istniejącym konflikcie, o którym wszyscy wiemy. To jest konflikt otwarty. Na posiedzenia komisji przychodzą… bywało tak, że przychodził i prezes, i wiceprezes Dziuba – i mieli różne zdania. Tak jakby w tej instytucji pomimo różnicy poglądów nie można było wypracować jakiegoś konsensusu na ten temat.

Potrzebna nam jest jeszcze ocena funkcjonalna. Ocena funkcjonalna pracy Najwyższej Izby Kontroli jest dla nas ważna. O czym mówię? Mówię o Kolegium Najwyższej Izby Kontroli. Mamy kłopot. To znaczy tak: państwo nie opiniujecie pozytywnie przedłożonych kandydatur do Kolegium. Zatem może zdarzyć się taka sytuacja, że wakatów w Kolegium będziemy mieć na tyle dużo, że ten organ będzie dysfunkcjonalny. Nie będzie mógł podejmować decyzji. W tym momencie myślę, że powinniśmy sformułować również przy wykonywaniu budżetu opinię do marszałek Sejmu w sprawie powołania członków Kolegium. Nie mogą być sytuacje patowe, że prezes przychodzi, przedstawia… Są świetne kandydatury, byłam przynajmniej na dwóch posiedzeniach komisji. Są to profesorowie z dużą wiedzą merytoryczną potrzebną do sprawowania tej funkcji, nawet kiedyś, w przeszłości byli przez dzisiaj rządzących wybierani na stanowiska, czy powierzano im stanowiska ministrów. A dzisiaj nie ma tego zaufania.

My stoimy nie tylko przed dylematem… Dzisiaj rozmawiamy o wykonaniu budżetu, ale musimy patrzeć inaczej – czy jego funkcja poprzez działania podejmowane w ten sposób nie zostanie sparaliżowana. A że jest konflikt, to pan poseł Saługa, objaśniając nam, jak wyglądały prace w Komisji do Spraw Kontroli Państwowej, powiedział o atmosferze współpracy w gronie kierownictwa Najwyższej Izby Kontroli. To wydaje mi się jednym z największych i najważniejszych problemów. To jest problem – w mojej ocenie – bezpośrednio związany z paraliżem, bo mówicie państwo, że przestrzegacie konstytucji. My uważamy inaczej. W tym zakresie dopuszczając się takiego działania, zarówno komisje, jak i marszałek Sejmu, nie stwarzając takiej sytuacji, aby w Kolegium Najwyższej Izby Kontroli nie było wakatów, próbujecie państwo sparaliżować pracę Najwyżej Izby Kontroli, a tym samym sparaliżować czy uniemożliwić pracę organowi konstytucyjnemu, co jest również – w mojej ocenie – złamaniem konstytucji. Przy ocenie funkcjonalnej za 2022 r. – i do dzisiaj mamy taki problem.

Ten problem powinien być rozwiązany. Państwo – zwracam się do koleżeństwa z Prawa i Sprawiedliwości – sprawując dzisiaj władzę, nie możecie paraliżować działania konstytucyjnego organu państwa, czy go lubicie, czy go nie lubicie. Takie dyskusje pojawiały się i pojawiają przez dłuższy okres. Przypominam sobie prace nad budżetem i prace nad innymi dokumentami, które przedstawia prezes Najwyższej Izby Kontroli. To jest ważne. Będę wnioskowała, aby w konkluzjach końcowych dotyczących podjęcia uchwały również był taki apel. Państwo zrobicie, co chcecie, jak nie, to my możemy sami apelować o funkcjonowanie Najwyższej Izby Kontroli jako organu konstytucyjnego stojącego na straży przestrzegania wydatków finansowych. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę, pan dyrektor.

Pełniący obowiązki dyrektor biura NIK Jarosław Melnarowicz:
Szanowny panie przewodniczący, chciałem ad vocem uzupełnić jedną informację, podsumowując, ile w sumie wniosków zostało przedstawionych, żeby przedstawić państwu dokładnie cały obraz od sierpnia 2019 r. do 28 czerwca. Prezes złożył w sumie 40 wniosków o powołanie nowych członków Kolegium, na podstawie których zostało powołanych jedynie 7. W międzyczasie – oczywiście kadencja członka Kolegium trwa trzy lata, teraz jesteśmy w okresie, kiedy te mandaty, kiedy powołanie członka Kolegium właśnie mija. W ostatnim czasie, dokładnie 18 maja, pan prezes złożył do pani marszałek 6 wniosków z prośbą o powołanie kolejnych członków do Kolegium. Sprawa – z tego co wiemy – nie została nawet skierowana do Komisji do Spraw Kontroli Państwowej.

Faktycznie z tej perspektywy – jak wspominała wiceprzewodnicząca – we wrześniu będziemy mieli dość ciężką sytuację, dlatego że skład Kolegium zamiast 19 osób będzie liczył 3 osoby – prezes, wiceprezes Dziuba i wiceprezes Motylow. Bo nie ma dyrektora generalnego, dlatego że od ponad roku nie został powołany, więc nawet z perspektywy działania wewnętrznych osób nie mamy możliwości… Tak samo jak 7 członków z perspektywy dyrektorów czy radców prezesa, nie wspominając już o ekspertach z dziedziny prawa czy ekonomii. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo, panie dyrektorze.

Bardzo proszę pana ministra w kwestiach finansowych, jeden temat został poruszony przez panią przewodniczącą. Czy pan minister chciałby odnieść się w tym temacie?

Sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Sebastian Skuza:
Nie.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Czy są jeszcze zgłoszenia w dyskusji? Bardzo proszę.

Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Najwyższej Izby Kontroli Tomasz Kaczyński:
Tomasz Kaczyński – przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Najwyższej Izby Kontroli.

Chciałem państwu powiedzieć tylko jedną rzecz w związku z wykonaniem tego budżetu. Otóż wzrost wynagrodzeń w ramach tego budżetu wynosił 3,4% – możecie to państwo znaleźć w sprawozdaniu – podczas gdy inflacja za rok, który oceniamy, wynosiła 14,4%. Pragnę szanownym posłom po raz kolejny zwrócić uwagę, że funkcjonalność Najwyższej Izby Kontroli oprócz tego, co powiedziała pani przewodnicząca – bardzo istotny element, to jest także zdolność Najwyższej Izby Kontroli do odtwarzania kadr. Przy tak konstruowanych co roku budżetach nie jesteśmy w stanie przyjmować ludzi, którzy nadają się do kontrolowania państwa.

Bardzo proszę po raz kolejny o to, żeby zwrócić uwagę na ten temat. Bo problem wynagrodzeń w NIK jest problemem bardzo istotnym z punktu widzenia możliwości zatrudnienia wykwalifikowanych pracowników – z doświadczeniem, zdolnych do kontrolowania ludzi, którzy kierują tym państwem i jego najważniejszymi instytucjami. Jeżeli chcemy, żeby tych ludzi kontrolowały osoby, które zarabiają mniej niż pracownicy fizyczni, to możemy do tego doprowadzić. To wszystko zmierza w tym kierunku. Przy spodziewanym w tej chwili kolejnym podwyższeniu płacy minimalnej będziemy mieli w przyszłym roku taką sytuację, że operator wózka widłowego będzie zarabiał więcej albo tyle samo co inspektor kontroli państwowej. Już mamy taką konkurencję. Przy czym pragnę zauważyć, że operator wózka widłowego będzie mógł dorobić po godzinach. My nie możemy tego zrobić. Bardzo proszę brać pod uwagę te elementy. Nie ma żadnych… Wykonanie budżetu jest 100%. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo.

Pani przewodnicząca jeszcze….

Poseł Wojciech Szarama (PiS) – spoza składu Komisji:
Panie przewodniczący, Wojciech Szarama…

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Bardzo proszę.

Poseł Wojciech Szarama (PiS) – spoza składu Komisji:
…ja niestety, mimo że to nie jest związane z tematem dzisiejszego posiedzenia Komisji Finansów Publicznych, ale wobec tych głosów dotyczących spraw personalnych w Najwyższej Izbie Kontroli jeszcze muszę dać jeden krótki komentarz. Otóż sytuacja w Kolegium Najwyżej Izby Kontroli jest rzeczywiście zła, jest niepokojąca, dlatego że nie jest uzupełniany skład Kolegium. Natomiast ustawa przewiduje, że prezes Najwyższej Izby Kontroli zgłasza kandydatury, a pani marszałek je zatwierdza lub nie. Nie wchodząc we wszystkie niuanse, w ostatnim czasie pan prezes zgłosił 6 kandydatur – jak powiedział pan dyrektor – z których 5 już poprzednio zostało negatywnie zaopiniowanych, nie znalazło uznania w oczach pani marszałek. A więc to jest tego typu sytuacja. Zgłaszanie osób, które już kiedyś uzyskały negatywną opinię, nie jest najlepszym rozwiązaniem.

Mam nadzieję, nawet chciałbym wyrazić przekonanie, że nastąpi tutaj jakiś przełom i w wyniku współpracy pana prezesa oraz Sejmu nastąpi wyłonienie takich kandydatów, którzy uzyskają akceptację, których merytoryczne umiejętności będą niepodważalne. Wtedy skład Kolegium Najwyższej Izby Kontroli zostanie uzupełniony. Mam taką nadzieję. I tutaj gorący apel – również do członków Kolegium Najwyższej Izby Kontroli, aby spowodowali, żeby kolejne kandydatury były kandydaturami najwyższej miary, takimi, które uzyskają akceptację pani marszałek Sejmu. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo, panie pośle. Oczywiście, mam świadomość wagi podnoszonych kwestii, pomimo tego, że odbiegają od tematu dzisiejszego posiedzenia Komisji. Niemniej jednak nie ograniczałem państwa wystąpień, w związku z tym jeszcze pani przewodnicząca Skowrońska. Natomiast bardzo prosiłbym i apeluję, żebyśmy wrócili do zasadniczego tematu. Rozpatrujemy wykonanie budżetu za 2022 r. To tylko gwoli przypomnienia.

Bardzo proszę, pani przewodnicząca.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Panie przewodniczący, gdyby pan odsłuchał wczorajszego zabrania głosu przez pana posła Brauna na posiedzeniu Sejmiku Województwa Podkarpackiego, to wiedziałby pan, jak wygląda udzielanie głosu – co mówił, to mówił, pan sobie wyrobi zdanie na ten temat, ale został dopuszczony i można sobie zobaczyć, jak długo i jak swobodnie mógł wypowiadać się na tym posiedzeniu.

Mówię o rzeczy istotnej – z zdeptaniu po stu latach dorobku Najwyższej Izby Kontroli. Nie mówię o oczach pani marszałek, tak jak pan poseł z Komisji. Bo to nie ma być na oczy, tylko ma być funkcjonalność organu. Powiedziałam, że w tym zakresie… I kiedyś pan poseł też to obserwował, pracując w tej Komisji, że rzecznik praw obywatelskich i jego budżet też był w pewien sposób dyskryminowany. Bo nawet na wydatki, na utrzymanie lokalu, który stanowił zabytek, państwo wtedy nie chcieliście przeznaczyć dodatkowych środków – utrzymanie stricte funkcjonalnej substancji.

Tutaj mówimy – dziękuję za głos związków zawodowych, bo do dzisiaj zrobiliśmy przegląd albo przynajmniej zapoznaliśmy się z wykonaniem budżetu, wysłuchaliśmy opinii poszczególnych dysponentów i chcę powiedzieć tak. Trybunału Konstytucyjnego jeszcze nie robiliśmy, a Trybunał Konstytucyjny powołany – ulubiony – ładnymi oczami, nie wiem czym. Wynagrodzenia bardzo wysokie – 30 tys. zł miesięcznie i więcej. Ile spraw w tym Trybunale? Możemy sobie porównać. Dodatkowo mieliśmy informację: Komisja Nadzoru Finansowego. Pan przewodniczący prowadzący dzisiejsze posiedzenie był chyba zdalnie. Podniesienie wynagrodzeń o 150%. Przewodniczący – 88 tys. zł. Siedemdziesiąt parę tysięcy złotych miesięcznie – wiceprzewodniczący. Mieliśmy również wcześniej Narodowy Bank Polski i pokazywane informacje. Państwowa Agencja Nadzoru Audytowego, jeżeli mówimy przynajmniej o poziomie, czyli audytorzy, jeżeli miałabym porównać audytorów robiących wykonania… odbiory bilansów w podmiotach z przedstawicielami Najwyższej Izby Kontroli, to w niektórych sytuacjach państwo musicie mieć jeszcze bardziej specjalistyczną wiedzę, bo nie tylko dotyczącą ksiąg rachunkowych. Zgoda, że audytorzy oceniają niektóre ryzyka, państwo – Najwyższa Izba Kontroli – również dokonujecie takiej oceny.

To jest naprawdę niebezpieczne, że wnioski leżą. To wygląda na otwartą wojnę. Organy konstytucyjne w tym zakresie nie powinny tak się zachowywać. Państwo dzisiaj rządzący, mający większość w parlamencie – to właśnie po stronie państwa nie ma wpływu na marszałek Sejmu, że depczecie realizowanie funkcji przez Najwyższą Izbę Kontroli. Czyli nie dało się zrobić w innym wariancie, to próbujecie państwo doprowadzić do tego, że nie będzie Kolegium Najwyższej Izby Kontroli. I co wtedy? Proszę mi powiedzieć… Poprosiłabym, żeby pan przewodniczący zadał takie pytanie, bo dla nas budżet państwa bada Najwyższa Izba Kontroli. To jest taki organ, on ma swoją ustawę, ma swoje zakotwiczenie w konstytucji. Czy panu przewodniczącemu albo państwu zdalnie – bo moje koleżeństwo po części jest na tym posiedzeniu – czy państwu po prostu nie jest wstyd, że krok po kroku depczecie niezależność instytucji? Czy lubimy tego prezesa… Przecież państwo chwaliliście prezesa Banasia, kiedy powoływaliście go na tę funkcję. Coś się zmieniło? Wszystko to medialnie wiemy. Tylko dlaczego to ma mieć odzwierciedlenie… I jeśli profesorów ze świetnym dorobkiem, pewnie większym niż pan prezes Dziuba – śmiem twierdzić, że bardzo wielu przedstawicieli czy kandydatów było zgłaszanych z większym dorobkiem naukowym, z większym dorobkiem zawodowym niż pan prezes. To jest jedno.

Dlatego powiedziałam o tych wynagrodzeniach w Najwyższej Izbie Kontroli, bo ten głos jest uzasadniony. W bardzo wielu instytucjach – dochodzą do nas takie głosy – kierownictwo zarabia świetnie albo jeszcze lepiej niż świetnie, a w stosunku do pracowników jest gorzej. Tutaj w ogóle państwo poszliście na zdeptanie tej instytucji. To jest jeden z największych skandali. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję, pani przewodnicząca. Jeszcze raz przypominam, że jesteśmy…

Poseł Wojciech Szarama (PiS) – spoza składu Komisji:
Panie przewodniczący…

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Panie pośle, bardzo proszę o chwileczkę. Zaraz udzielę głosu, panie pośle.

Otóż, po pierwsze – jesteśmy w punkcie, o którym powiedziałem przed pani wystąpieniem. Dwa – udzielam głosu, nie ograniczając, nawet jeśli on jest poza przyjętym porządkiem. Trzecia rzecz – jeśli już pani przewodnicząca dotknęła kwestii, że ktoś depcze autorytet instytucji, to na pewno nie jest to tylko jedna strona tego problemu. Nie będę w tym momencie wchodził w polemikę ani też przywoływał innych argumentów, ale warto zobaczyć, ile Najwyższa Izba Kontroli w rozpatrywanym ostatnim roku i rok wcześniej dokonała doraźnych kontroli i ile tych doraźnych kontroli wykonywała Najwyższa Izba Kontroli w wielu latach, które ukształtowały pewne zasady funkcjonowania tej izby. Nie, pani przewodnicząca. Teraz akurat ja mówię. W tym temacie też mam prawo do swego stanowiska. To jest jedna rzecz. Widzę tu już numery kilkusetne. A przecież to parlament ustala plan pracy. Może nie tyle ustala – proponuje i kieruje do Najwyższej Izby Kontroli propozycje kontrolne. Natomiast jaka jest forma działania, to jest to temat na zupełnie odrębne posiedzenie. Na pewno nie na posiedzenie Komisji Finansów Publicznych, tylko komisji merytorycznej, której przedstawicieli, panów posłów, tutaj dzisiaj mamy jako referentów.

W tym momencie oddaję głos panu posłowi Szaramie. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Wojciech Szarama (PiS) – spoza składu Komisji:
To jest uwaga formalna, panie przewodniczący. Jeśli państwo na dzisiejszym posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych chcecie oceniać pracę wiceprezesa NIK pana Tadeusza Dziuby, proszę przerwać rozpatrywanie tego punktu, zaprosić pana prezesa na posiedzenie Komisji, żeby mógł ustosunkować się do stawianych mu zarzutów. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo.

Pani przewodnicząca, czy w temacie budżetu? W temacie budżetu udzielam głosu. Jeśli nie będzie to w temacie wykonania budżetu, to przepraszam, ale odbiorę pani głos.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Nie wiem, czy któryś z państwa dyrektorów będzie potrafił odpowiedzieć na moje pytanie: ile w ostatnich ośmiu latach przeprowadzono kontroli m.in. w Orlenie jako spółce Skarbu Państwa i dlaczego ostatnio… Ostatnia kontrola – zajmowała się tym Komisja do Spraw Kontroli Państwowej – kiedy po raz pierwszy nie wpuszczono kontrolerów Najwyższej Izby Kontroli, skierowano wnioski do prokuratury – jak ta sprawa przebiega? Jeżeli dzisiaj nie będziecie państwo mi odpowiadać, to poproszę o udzielenie odpowiedzi na piśmie.

I do pana przewodniczącego – jeżeli są sytuacje, które wymagają rzeczy szczególnej, a chcę panu powiedzieć tak: w 2000 r. zakupiono Pegasusa, rozmawialiśmy o tym, prosiliśmy o kontrolę dotyczącą m.in. zakupu. Nie mówię już o wykorzystaniu tego narzędzia, inwigilacji. Jeżeli mówimy o prywatyzacjach dużych podmiotów, to naprawdę, żeby to wszystko było zgodne, transparentne, to powinny być przeprowadzone kontrole jako tzw. reaudyt. To są rzeczy, które są niezwykle ważne dla pewności, trwałości, dla podpisania umowy. I w tych wszystkich zakresach nie pytałam jeszcze, może kiedyś jeszcze zapytam, jeśli chodzi o ochronę organów Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i innych, tak jak mieliśmy przykład: vide respiratory – i tam powinna być kontrola i wszystko powinno być sprawdzone, vide prywatyzacja Saudi Aramco – też powinna być przeprowadzona.

Myślę, że panu również nie podobałoby się, że jednego roku instytucja, która może być kontrolowana – spółka Skarbu Państwa – wpuszcza, a drugiego roku zamyka drzwi. I co? Straszy kontrolerów Najwyższej Izby Kontroli. Im przysługuje określona ochrona. Oni nie wykonują tego prywatnie dla siebie. Gdyby pan był na ich miejscu… Ja sobie wyobrażam, ale poprosiłabym pana przewodniczącego – jak komentuje – i wszystkich państwa: wyobraźcie sobie, że wy macie taką rolę, że wy macie takie miejsce pracy, że wy musicie z najwyższą starannością przeprowadzić kontrolę, to czego oczekujecie? Tego, że nie będą łamane przepisy. Tego, że w Komisji do Spraw Kontroli Państwowej koleżeństwo będzie zachowywać się przyzwoicie, a nie koniunkturalnie – politycznie. Tego oczekujemy. I tylko tego.

Myślę, że skończyłam. Myślę, że pan przewodniczący zamknie posiedzenie. Pana posła Dziubę znam dwadzieścia parę lat. Bywałam na Komisji do Spraw Kontroli Państwowej, tak że nie musimy, jeżeli był wniosek, przerywać tego posiedzenia. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Pragnę zwrócić uwagę, że nie komentowałem pani wystąpienia. Miałem też prawo swoje stanowisko w tym temacie skierować do wszystkich członków Komisji. I tyle. I aż tyle.

Co do wniosku – to z całym szacunkiem, ale panowie posłowie nie są członkami Komisji Finansów Publicznych i ten wniosek i tak nie mógłby być rozpatrywany.

Przystępujemy do części budżetowej 12 – Państwowa Inspekcja Pracy. Bardzo proszę pana posła Janusza Śniadka o koreferat.

Poseł Janusz Śniadek (PiS) – spoza składu Komisji:
Dziękuję.

Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, Komisja do Spraw Kontroli Państwowej po zapoznaniu się ze szczegółowymi informacjami głównego inspektora pracy, wysłuchaniu opinii przedstawiciela Najwyższej Izby Kontroli oraz przeprowadzonej dyskusji na temat części budżetowej 12 pozytywnie opiniuje sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za 2022 r. w powyższym zakresie i wnosi o jego przyjęcie. Krótko i na temat.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo.

Przepraszam, to był referat. Teraz proszę pana posła Wojciecha Saługę o koreferat.

Poseł Wojciech Saługa (KO):
Panie przewodniczący, nieśmiało zwracam uwagę, że pan poseł Śniadek już ten referat wygłosił wcześniej, a ja już ten koreferat też miałem. Ale powtórzę go jeszcze raz, bo rozgadaliśmy się na temat NIK…

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Tak, panie pośle, rzeczywiście. Bo tutaj ta kwestia była już przez panów posłów przedstawiona. Ale myślę, że powtórzenie tego naprawdę nie zaszkodzi.

Poseł Janusz Śniadek (PiS) – spoza składu Komisji:
O Państwowej Inspekcji Pracy jeszcze nie mówiliśmy.

Poseł Wojciech Saługa (KO):
Nigdy za dużo pozytywnej informacji. Potwierdzam, po stronie dochodów, wydatków – finansowo w tym sprawozdaniu wszystko jakby gra. Wykonania dochodów czy wydatków – pozytywna opinia.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Bardzo dziękuję.

Zaraz, pani przewodnicząca. Teraz pragnę oddać głos pani Grażynie Witkowskiej – dyrektor Departamentu Budżetu i Finansów Głównego Inspektoratu Pracy.

Dyrektor Departamentu Budżetu i Finansów Głównego Inspektoratu Pracy Grażyna Witkowska:
Przepraszam bardzo, ale pan przewodniczący zaskoczył mnie. Bo obok mnie jest główny inspektor pracy odpowiedzialna za realizację…

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Bardzo przepraszam. Tak tutaj zostało to skierowane. Proszę panią…

Dyrektor departamentu GIP Grażyna Witkowska:
Bardzo przepraszam – nie unikam odpowiedzi.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Oczywiście. Bardzo przepraszam główną inspektor pracy panią Katarzynę Łażewską-Hrycko za moje faux pas. Bardzo proszę o przedstawienie…

Główny inspektor pracy Katarzyna Łażewska-Hrycko:
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, Wysoka Komisjo, wykonanie budżetu Państwowej Inspekcji Pracy za 2022 r. zostało pozytywnie ocenione przez Najwyższą Izbę Kontroli, Komisję do Spraw Kontroli Państwowej. Myślę, że my zawsze kierujemy się troską o realizację tego budżetu w jak najlepszy – gospodarny – sposób, z wykorzystaniem wszelkich narzędzi, jakie posiadamy, ale też celem zrealizowania wszystkich zadań, które są nałożone na Państwową Inspekcję Pracy. A jest ich niemało. W związku z tym proszę Wysoką Komisję o pozytywne zaopiniowanie naszego sprawozdania z wykonania budżetu państwa w części dotyczącej Państwowej Inspekcji Pracy. Jeżeli będą pytania, jestem do dyspozycji razem z panią dyrektor. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo pani głównej inspektor pracy. Zazwyczaj to właśnie dyrektorzy departamentów budżetu i finansów referują te tematy, więc tutaj jakby z rozbiegu – bardzo serdecznie jeszcze raz przepraszam. Z drugiej strony – dziękuję za stanowisko.

Czy Najwyższa Izba Kontroli w temacie głównego inspektora pracy jeszcze? Bardzo proszę.

Pełniący obowiązki wicedyrektor Departamentu Pracy, Spraw Społecznych i Rodziny Najwyższej Izby Kontroli Mirosław Miłoń:
Mirosław Miłoń – pełnię obowiązki wicedyrektora Departamentu Pracy, Spraw Społecznych i Rodziny.

Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie oceniła wykonanie budżetu państwa przez Państwową Inspekcję Pracy. Jeżeli chodzi o dochody, to ze względu na ich niewielki udział w budżecie państwa ich kontrolę ograniczono do przeprowadzenia analizy porównawczej z wynikami roku poprzedniego. Nie stwierdzono nieprawidłowości w tym zakresie.

Natomiast jeżeli chodzi o kontrolę zrealizowanych wydatków, to ona wykazała, że ponoszono je z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi określonych w ustawie o finansach publicznych. Nie stwierdzono niecelowego lub niegospodarnego wydatkowania środków.

NIK pozytywnie zaopiniowała również prawidłowość sporządzenia rocznych sprawozdań budżetowych i kwartalnych sprawozdań w zakresie operacji finansowych. Dziękuję. To wszystko z mojej strony.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Bardzo dziękuję, panie dyrektorze.

Pani przewodnicząca Skowrońska, bardzo proszę.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Mam następujące pytanie do pani minister – głównego inspektora pracy. Zadawałam na sali sejmowej pytanie – i nie otrzymałam odpowiedzi – w zakresie sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy za któryś przeszły rok. Pani poprzednik odszedł z instytucji. Nie dowiedzieliśmy się, jakie były powody odejścia. One nie były chyba takie chwalebne, tak powiedziałabym. Czy mogę otrzymać informację, na jakim etapie i czy jest jakieś postępowanie w tej sprawie? Czy główny inspektor pracy ma taką wiedzę? Żebym na posiedzeniu na sali sejmowej nie musiała zadawać takiego pytania, bo ono było bulwersujące. Tak naprawdę nikt nie chciał odpowiedzieć, ani poseł sprawozdawca, ani… Nie otrzymałam odpowiedzi – eufemistycznie, jak podpowiada mi moje koleżeństwo. To było pytanie zadawane i nieodpowiedziane.

Druga rzecz – Państwowa Inspekcja Pracy ma duże zadania. Jak państwo oceniacie wysokość wynagrodzeń, powiedziałabym, liczbę zatrudnionych, chęć przychodzenia nowych pracowników, jeżeli pojawiają się wakaty? Jak państwo oceniacie tzw. atrakcyjność wynagrodzenia w stosunku do innych instytucji? Tak określiłabym. Jaka jest atrakcyjność? Czy ten poziom, bo pamiętam, robiliśmy… Wielokrotnie podwyższało się wynagrodzenia w Państwowej Inspekcji Pracy, bo to była taka… To jest długi temat, wieloletni. Jak wyglądają? Bo rozmawialiśmy o Najwyższej Izbie Kontroli i dzisiaj o kolegiach obrachunkowych, i teraz o Państwowej Inspekcji Pracy. Jeśli pani minister uzna, wynagrodzenia mnie interesują, a tamta sprawa – to poproszę na piśmie, bo ona wszystkich państwa może nie interesuje.

Dziękuję, to na dzisiaj są wszystkie moje pytania, panie przewodniczący.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.

Pani minister, bardzo proszę.

Główny inspektor pracy Katarzyna Łażewska-Hrycko:
Szanowny panie przewodniczący, szanowna pani poseł, jeżeli chodzi o poziom wynagrodzeń w Państwowej Inspekcji Pracy, to myślę, że wielokrotnie w różnych gremiach i na różnych spotkaniach podkreślam, że on jest niewystarczający. Rzeczywiście, zadania, które są przypisane Państwowej Inspekcji Pracy, są wysoko specjalistyczne, co powoduje, że poszukujemy pracowników z wykształceniem inżynieryjnym, m.in. specjalistów z zakresu budownictwa, energetyki, budowy maszyn, nadzoru rynku, ale również prawników. W tym momencie takich specjalistów za wynagrodzenia, które oferujemy, nie możemy pozyskać na rynku.

Mamy dużą grupę pracowników, która stanowi kadrę wieloletnią zatrudnioną w urzędzie. Natomiast z pozyskaniem osób nowo zatrudnianych, szczególnie że okres kształcenia inspektora pracy, żeby mógł uzyskać uprawnienia do kontroli, to mniej więcej okres jednego roku, obejmujący szkolenie teoretyczne i praktyczne. To dosyć długi okres.

Nie możemy pozyskać specjalistów. Wynagrodzenie średnie z angaży w Państwowej Inspekcji Pracy na koniec ubiegłego roku wynosiło brutto 7340 zł. Natomiast to, co chciałabym podkreślić, dla nowo zatrudnionych pracowników – bo oczywiście to jest wynagrodzenie całej kadry, z uwzględnieniem stanowisk kierowniczych, ono oczywiście jest trochę wyższe z uwzględnieniem trzynastki i świadczeń dodatkowych w postaci nagród, natomiast wynagrodzenie, jakie oferowaliśmy w ubiegłym roku dla osób aplikujących na stanowiska inspektorskie (u nas nazywane: kandydatów na podinspektorów), to było 4800 zł brutto plus dodatek stażowy. Jeżeli chodzi o osoby, które uzyskały szlify inspektorskie, to było wynagrodzenie w wysokości 5500 zł brutto plus dodatek stażowy. W tym roku po długich negocjacjach ze związkami zawodowymi udało nam się podwyższyć te kwoty. Natomiast nadal – jak państwo słyszycie – to są kwoty brutto. One są mocno odbiegające od tego, co na rynku oferuje się tej klasy specjalistom. Rzeczywiście wnioskowałam zarówno w latach poprzednich, jak i w tym roku o zwiększenie budżetu Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie wynagrodzeń, co najmniej do poziomu inflacji. Natomiast podobnie jak w roku ubiegłym, tak i w tym otrzymaliśmy wskaźnik wynikający ze wskaźnika dla sfery budżetowej, czyli w tym roku jest to 7,8%, w ubiegłym – niecałe 4% wzrostu. Myślę, że jest to odpowiedź na to pytanie.

Natomiast na to drugie udzielimy odpowiedzi na piśmie. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Adam Gawęda (PiS):
Dziękuję bardzo.

Nie widzę więcej zgłoszeń.

Stwierdzam zakończenie omawiania wykonania budżetu we właściwości Komisji do Spraw Kontroli Państwowej.

Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia Komisji.

Pragnę poinformować, że zgodnie z art. 198k ust. 2 regulaminu Sejmu urzędowym stwierdzeniem przebiegu obrad z posiedzenia Komisji odbytego z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających porozumiewanie się na odległość jest zapis audiowizualny.

Zamykam posiedzenie Komisji.

Dziękuję pani minister. Dziękuję panu ministrowi. Dziękuję dyrektorom, wszystkim gościom, panu przewodniczącemu, posłom Komisji i posłom sprawozdawcom, referentom, a także paniom z obsługi Komisji. Bardzo serdecznie dziękuję.