Komisje: Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, obradujące pod przewodnictwem posła Marka Sawickiego (KP), przewodniczącego Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, rozpatrzyły:
– rządowy projekt ustawy o rewitalizacji rzeki Odry (druk nr 3303).
W posiedzeniu udział wzięli: Marek Gróbarczyk sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury wraz ze współpracownikami, Wojciech Skowyrski zastępca prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ds. ochrony przed powodzią i suszą wraz ze współpracownikami, Sławomir Mazurek zastępca prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wraz ze współpracownikami, Małgorzata Boczkowska dyrektor Departamentu Prawnego i Anna Dębowiec dyrektor Departamentu Inspekcji Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Iwona Zyman dyrektor Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w Opolu wraz ze współpracownikami, Adrian Pokrywczyński ekspert Związku Powiatów Polskich, Adam Ostrowski ekspert Związku Miast Polskich, Bogdan Wziątek przewodniczący rady naukowej Zarządu Głównego Polskiego Związku Wędkarskiego wraz ze współpracownikami, Przemysław Słowik współprzewodniczący Partii Zieloni, Mikołaj Gumulski koordynator kampanii klimatycznych w Fundacji Greenpeace Polska, Olga Kazalska doradczyni zarządu ds. polityki środowiskowej i Alicja Pawelec-Olesińska kierownik Zespołu Ochrony Ekosystemów Wodnych Fundacji WWF Polska, Adrian Chochoł prawnik Fundacji Frank Bold, Marta Klimkiewicz doradczyni ds. nauki i polityki Fundacji ClientEarth – Prawnicy dla Ziemi, Jerzy Iwanicki ekspert z zakresu ochrony środowiska oraz Szymon Ponitka rzecznik prasowy Korony Młodych.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Bartosz Bąk, Grażyna Kućmierowska, Jolanta Ostrowska, Aleksandra Pniewska – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Jakub Bennewicz, Sławomir Osuch – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dzień dobry państwu. Proszę o zajmowanie miejsc. Szanowni państwo, otwieram wspólne posiedzenie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Witam pana ministra Marka Gróbarczyka, pana prezesa Wojciecha Skowyrskiego oraz pozostałych zaproszonych gości.
W porządku dziennym posiedzenia mamy rozpatrzenie rządowego projektu ustawy o rewitalizacji rzeki Odry (druk nr 3303). Jeżeli nie usłyszę sprzeciwu, uznam, że Komisje przyjmują zaproponowany porządek. Sprzeciwu nie słyszę.
Pierwsze czytanie projektu miało miejsce na 77. posiedzeniu Sejmu w dniu 14 czerwca. Następnie Sejm skierował projekt do naszych Komisji w celu rozpatrzenia. Czy pan minister Marek Gróbarczyk chciałby zabrać głos w celu przypomnienia istoty projektu ustawy? Panie ministrze, bardzo proszę.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Marek Gróbarczyk:
W dwóch słowach.
Ustawa, która ma za zadanie zrealizowanie inwestycji, jest podzielona na trzy obszary: obszar inwestycyjny, obszar ułatwiający inwestycje i obszar kontrolno-sankcyjny w tym zakresie. Jesteśmy przekonani, że doprowadzi ona do działań w zakresie unormowania sytuacji, a na pewno jest najlepszym rozwiązaniem w kontekście ratowania rzeki Odry i jej rewitalizacji. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Chcę także poinformować Wysokie Komisje, że wpłynął do mnie formalny wniosek pani poseł Lenartowicz o przeprowadzenie wysłuchania publicznego. Czy pani poseł Lenartowicz chciałaby zabrać głos w tej sprawie?
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Tylko dwa zdania.
Nie będę oczywiście wspominała ogólnie, oceniała ustawy, dlatego że to już wybrzmiało we wniosku o odrzucenie w pierwszym czytaniu. Oprócz tego, że jest to totalny bubel prawny, najpoważniejszym argumentem przeciwko projektowi ustawy jest to, że chociaż tak ważny problem jak rzeczywista rewitalizacja rzeki Odry i zabezpieczenie wszystkich rzek polskich przed katastrofami ekologicznymi jest istotny, to projekt ustawy nie został skonsultowany społecznie.
W związku z tym wnoszę o wysłuchanie publiczne w dniu 24 lipca w Sali Kolumnowej o godz. 12:00. Jest to formalna propozycja, wniosek do przegłosowania.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Pani poseł Paluch.
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Panie przewodniczący.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Dziękuję bardzo.
Ośmielę się wyrazić głos przeciwny. Każda ustawa jest konsultowana zgodnie z zasadami prowadzenia działalności legislacyjnej przez rząd. Myślę, że pan minister na ten temat powie więcej. Chciałabym zwrócić państwa uwagę, proszę sobie popatrzeć chociażby na załączniki do ustawy, gdzie jest sto dwadzieścia kilka inwestycji dotyczących przebudowy oczyszczalni ścieków w dorzeczu Odry i ponad 260 inwestycji dotyczących przebudowy kanalizacji. Im wcześniej ją przyjmiemy, tym szybciej zaczną się działania rządu, które mają na celu uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej. Kwestie, które przewijały się w dyskusji nad problemami środowiskowymi w dorzeczu Odry, zostaną jak najszybciej rozwiązane.
Zatem im szybciej przyjmiemy ustawę, tym lepiej dla rzeki Odry i wód, w których powinno toczyć się życie.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Był głos przeciw.
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Panie przewodniczący.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Zarządzam głosowanie w tej sprawie. Proszę przygotować się do głosowania. Czy jesteśmy gotowi do głosowania?
Kto jest za przyjęciem wniosku pani poseł Lenartowicz w sprawie wysłuchania publicznego? Proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie odpowiedniego przycisku. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. Proszę o wyniki.
Głosowało 30 posłów. Za wnioskiem było 13 posłów, przeciw – 16, wstrzymał się – 1. Wniosek nie uzyskał większości.
Słyszałem jeszcze głos. Bardzo proszę, pan poseł Szałabawka.
Poseł Artur Szałabawka (PiS):
Panie przewodniczący, szanowne Komisje, zanim zaczniemy pracę nad ustawą, chciałbym zwrócić się nie za bardzo wiem do kogo, do jakiejś nieokreślonej grupy ekoterrorystów, którzy doprowadzili do sytuacji, że wielu posłom pracującym, wykonującym swoje obowiązki została zablokowana poczta – przeliczyłem to i służby też to przeliczą – poprzez wysłanie ponad 5 tys. maili z taką samą treścią: „Chcemy ustawy, która ochroni Odrę, a nie będzie dalej ją niszczyć”. Jest to dla mnie forma działania hybrydowego.
Pytam się, dla jakiej agentury wy działacie – ruskiej czy niemieckiej. Możemy się śmiać z takich rzeczy, tylko że mamy taki czas, że według mnie jest to działanie hybrydowe przeciwko pracy posłów, a więc przeciw działalności naszego Sejmu. Są to rzeczy niedopuszczalne. Można wyrażać swoją opinię nawet setkami maili, które są różnorodne, które pochodzą z różnych źródeł, natomiast nie można robić paraliżu pracy poselskiej. Ponad 5 tys. maili było wysyłanych średnio co minutę.
Wpadające co minutę kilkanaście, kilka maili doprowadziło do sytuacji, że przez dłuższy czas nie można było korzystać z tabletów, które są naszym narzędziem pracy. Mógłbym o to oskarżyć, czytać przez jakieś trzy, cztery godziny albo może nawet dwa dni: Agata W., O., R., H., B., W., T. i tym podobne nazwiska.
Dobrze wiemy, że była to akcja dywersyjna przygotowana przez ekoterrorystów, którzy bardzo mocno dbają o ślad węglowy. Ile śladu węglowego musiało pójść w przestrzeń w momencie, kiedy dokonujecie takiej dywersji? To jest właśnie prawdziwe oblicze ekoterrorystów, którzy próbują chociażby dzisiaj i będą próbowali negować coś, co jest za rozwojem naszego kraju.
Dziękuję, panie przewodniczący. Było to skandaliczne działanie z waszej strony. Możecie się uśmiechać, a ja uważam, że ktoś nieokreślony, nie wiem kto, działa dla ruskiej agentury. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Mam tylko prośbę. Jesteśmy na wspólnym posiedzeniu dwóch Komisji. Jest nas sporo, jest sporo gości. Nie tylko posłów, ale też szczególnie gości upraszam o zachowanie powagi, jaka powinna przynależeć obradom.
Jeszcze do głosu zgłosiła się pani poseł Zielińska. Bardzo proszę.
Poseł Urszula Zielińska (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący.
Chcę zwrócić uwagę panu posłowi Szałabawce, że oczywiście jest to uciążliwe. Wszyscy dostajemy takie maile. Również z innych organizacji czasami dostajemy masowo różne maile w różnym temacie. Jest to część debaty publicznej. Sprzeciwiam się używaniu takiego języka w czasie, kiedy w Europie mamy prawdziwą wojnę. Pan używa języka wojennego do określania po prostu debaty publicznej i sprzeciwiania się wolności słowa. Sprzeciwiam się temu. Proszę, żeby tego nie robić. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Sowińska.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Również się sprzeciwiam. Jestem wręcz oburzona, że poseł polskiego Sejmu używa takich słów w stosunku do obywateli. Powód jest bardzo prosty. To obywatele i obywatelki, to my mamy rację, panie pośle. Prawda jest tam, gdzie leży. Jeżeli ktokolwiek tutaj reprezentuje ruską agenturę, to jest to tylko pan, dlatego że pan dezinformuje społeczeństwo, że ustawa sprzyja rozwojowi Polski, sprzyja renaturyzacji Odry, odnowieniu życia w Odrze. Pan dezinformuje, kłamie, roznosi fake newsy, czyli zachowuje się pan dokładnie tak jak ruska agentura. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Nie, nie. Ostatni głos. Pani poseł Daria Gosek-Popiołek.
Poseł Daria Gosek-Popiołek (Lewica):
Dziękuję bardzo także za ten humorystyczny wstęp. Na pewno chciałabym odesłać pana posła do bardzo kompetentnych informatyków pracujących w Kancelarii Sejmu, którzy zapewne pomogą panu ustawić różne zapory, kwarantanny, dzięki którym można lepiej pracować na poczcie poselskiej. Wiem, że jest już końcówka kadencji, ale jednak warto poznawać i powiększać swoje kompetencje cyfrowe, jeżeli chodzi o zarządzanie skrzynką pocztową, skrzynką mailową. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Jeszcze krótko pan przewodniczący Szałabawka i przechodzimy do procedowania.
Poseł Artur Szałabawka (PiS):
Obraźliwe jest nazywanie posła, że działa na rzecz agentury rosyjskiej.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
A jak pan nazwał tych ludzi?
Poseł Artur Szałabawka (PiS):
To jest pani...
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
To pan zaczął tę dyskusję.
Poseł Artur Szałabawka (PiS):
Proszę nie przerywać.
To jest pani sugestia. My tu prowadzimy w tej chwili politykę. Możemy się nie zgadzać. Pani uważa, że renaturyzacja Odry, czyli przywrócenie jej do stanu pierwotnego i niedbanie o Odrę, jest dla pani ważne i jest to działanie zgodne z pani polityką. Ja uważam, że regulacja Odry jest zgodna z polityką. W tym zakresie możemy prowadzić spór.
Jeszcze raz potwierdzam, że naturalnie wiem, jakich mechanizmów można użyć, ale chyba nie chodzi o to, żeby traktować wasze... Jak mówię, zgłaszam się do nieokreślonej grupy osób, dlatego że nie wiadomo, od kogo to przyszło. Nie można traktować tego, że z góry wychodzi, że to jest spam i poseł będzie to wyrzucał do śmieci. Naturalnie, że znam metody, które potrafią usunąć takie rzeczy. Ponad 5 tys. maili jest to blokada i jest to agresywne działanie ekoterrorystyczne. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Otrzymaliśmy przed posiedzeniem poprawki Biura Legislacyjnego.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Ale zgodzi się pan, że sieje pan dezinformację.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Przepraszam, pani poseł. Pani poseł, naprawdę miała pani możliwość wypowiedzenia się.
Przed posiedzeniem otrzymaliśmy poprawki Biura Legislacyjnego. Zanim rozpoczniemy pracę, zgłaszam wniosek o upoważnienie Biura Legislacyjnego do dokonania poprawek o charakterze redakcyjnym i legislacyjnym. Jeżeli nie usłyszę sprzeciwu, uznam, że Komisje przyjmują powyższy wniosek. Sprzeciwu nie słyszę.
Przystępujemy do rozpatrzenia projektu.
Tytuł projektu. Czy są uwagi do tytułu ustawy? Tak. Pani poseł Lenartowicz.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Dziękuję bardzo.
Zgłaszam poprawkę, żeby nazwa ustawy odzwierciedlała jej treść, żeby brzmienie tytułu nie było „o rewitalizacji rzeki Odry”, gdyż nie ma nic bardziej mylnego i kłamliwego w tym tytule. Proponuję następującą zmianę, żeby była to ustawa o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. Myślę, że to oddaje istotę ustawy.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Czy poprawka jest na piśmie?
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Tak.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Bardzo proszę, Biuro Legislacyjne.
Legislator Jakub Bennewicz:
Chcielibyśmy zwrócić uwagę, że taki tytuł byłby legislacyjnie kłopotliwy z racji tego, że jednak ustawa zawiera szereg przepisów merytorycznych, które nie są nowelizacjami ustawy – Prawo wodne czy innych ustaw. Gdyby to miała być tylko ustawa nowelizująca, zgodnie z nowym tytułem, to nie byłoby do czego przypisać wszystkich przepisów merytorycznych, które są zawarte bodajże do art. 10. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pan poseł Hoc.
Poseł Czesław Hoc (PiS):
Dziękuję, panie przewodniczący.
Chciałbym zadać pytanie mojej przedmówczyni, dlaczego nie podoba się jej słowo „rewitalizacja”. Oznacza ono przywrócenie do życia, ożywianie. Co jej się nie podoba w słowie „rewitalizacja”, w przywróceniu do życia i ożywieniu rzeki Odry?
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Mogę?
Poseł Czesław Hoc (PiS):
Czy chciałaby pani, żeby powtórzyły się pewne kwestie, które mieliśmy w 2022 r.? Czy nie chciałaby pani, żeby była to rzeka ożywiona, czysta, żeby nie było żadnych niebezpieczeństw itd.? Przecież ustawa przywraca do życia i ożywia rzekę Odrę. Co się pani w tym nie podoba?
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Lenartowicz odpowiada.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Nie podoba mi się kłamstwo, które jest zapisane w ustawie. Tu nie ma nic z rewitalizacji. To jest uśmiercanie Odry, a nie jej rewitalizacja. Ba, ustawa nie wypełnia ani jednego z zaleceń raportu rządowego o przyczynach katastrofy, ani jednego. Wręcz przeciwnie, idzie zupełnie w poprzek tych rozwiązań, że o takich drobiazgach jak ramowa dyrektywa wodna, logika, zdrowy rozsądek już nie wspomnę.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Małgorzata Tracz.
Poseł Małgorzata Tracz (KO) – spoza składu Komisji:
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący.
Chciałabym wesprzeć poprawkę posłanki Lenartowicz. Umówmy się, nie jest to żadna rewitalizacja.
Nawet jak spojrzymy do słownika, sam termin rewitalizacja oznacza też szerokie konsultacje społeczne, oznacza poprawę, w tym przypadku poprawę stanu wody w rzece; stworzenie odpowiednich warunków dla ryb i innych stworzeń, które zostały w niej przetrzebione. Natomiast w tym przypadku nie odbyły się żadne konsultacje społeczne. Rewitalizacja dzieje się poza społeczeństwem, poza organizacjami pozarządowymi, poza ekspertami, wbrew ich rekomendacjom.
Przypomnę tylko, że państwo nie uwzględnili żadnych własnych uwag, które były we wstępnym raporcie rządowym. Tak naprawdę myślę, że ustawie nawet można byłoby dać inny tytuł, po prostu „o betonowaniu Odry”, dlatego że jest to o wielkich inwestycjach, jakichś mokrych snach ministra Gróbarczyka, który chce Odrę totalnie skanalizować, zabetonować, tak naprawdę zabić w niej wszelkie życie, a tym samym pozbawić nas jako ludzi z nadodrzańskich miejscowości możliwości korzystania z Odry.
Poszłabym nawet dalej, ale na razie wspieram wniosek posłanki Lenartowicz. Ustawa nie ma nic wspólnego z rewitalizacją. Jest to lanie betonu do Odry i zabijanie rzeki.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani przewodnicząca Anna Paluch, później pan minister Gróbarczyk.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Dziękuję bardzo.
Szanowni państwo, apeluję do posłów opozycji, żeby nie urządzali nam tu kabaretu na wspólnym posiedzeniu Komisji, ponieważ praca nad ustawą polega na analizie przepisów i wypracowywaniu ich właściwej formy. Panie poseł, które składają kabaretowe propozycje à propos zmiany tytułu, proszę o przyjrzenie się załącznikowi nr 1, który zawiera 123 inwestycje dotyczące rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ścieków w 123 aglomeracjach, oraz załącznikowi nr 2 – tak na pierwszy ogień, już nie oczekuję od państwa zbyt wiele – który zawiera 259 modernizacji, zadań modernizacyjnych sieci kanalizacyjnych w 259 aglomeracjach.
Przypominam, że zadania, o których mowa w załącznikach nr 1 i 2, powinien był wykonać wasz rząd do 31 grudnia 2015 r. – wtedy, kiedy upłynął termin wykonania dyrektywy ściekowej i kiedy Polska, w tym również dorzecze Odry, miało 31% niezbędnych urządzeń. A więc jak zwykle poprawiamy wasze niedoróbki, robimy działania, których wy nie wykonaliście. Wobec tego przestańcie zgłaszać kabaretowe postulaty i weźcie się do pracy.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję, pani przewodnicząca. Przez ostatnie osiem lat nie mieliśmy wakacji.
Bardzo proszę, pan minister Gróbarczyk.
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Dziękuję.
W kwestii sprostowania: ustawa przeszła konsultacje w ramach Państwowej Rady Gospodarki Wodnej i uzyskała akceptację tejże rady. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Anita Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Jestem Sowińska.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Przepraszam, Sowińska.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Anita Sowińska.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Ale zgłaszała się pani Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Widzę analogię...
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pani poseł Sowińska, bardzo proszę. Będzie pani następna.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Dobrze.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pani Kucharska-Dziedzic, bardzo proszę.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Dziękuję pani przewodniczącej Paluch za wysoką kulturę wypowiedzi w zwracaniu się do pozostałych posłów i uczestników dyskusji. Może by się pani jednak rzeczywiście opanowała. Powinniśmy sobie okazywać wzajemny szacunek. To po pierwsze.
Jeżeli zastanawiamy się nad znaczeniem słów, to słowem tym jest rewitalizacja, czyli przywracanie do życia. W momencie kiedy mamy inwestycje, które służą betonowaniu, nie jesteśmy w stanie na podstawie ustawie przeprowadzić ani jednego procesu, który przywróci Odrze życie, ani ichtiofaunie, ani całemu ekotopowi.
Jeżeli mamy nazywać ustawę zgodnie z tym, co zawiera, to ustawa nie służy w żaden sposób rewitalizacji. Dlatego w imieniu klubu Lewicy gorąco popieram poprawkę pani poseł Lenartowicz z Koalicji Obywatelskiej.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję.
Jeszcze pani poseł Sowińska i będziemy głosować.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Widzę analogię do betonowania centrów miast. Tam również nazywano to rewitalizacją, a w wielu przypadkach nie miało to w ogóle nic wspólnego z rewitalizacją. Była to niestety, ale postępująca betonoza miast. Tak samo chcecie wprowadzić betonzę Odry.
Mam jeszcze konkretne pytanie do pana ministra, ponieważ z informacji medialnych wynika, że Bank Rozwoju Europy wstrzymuje kredyt na 139 mln euro na finansowanie zabicia Odry. Mam pytanie, z czego chcecie to sfinansować? Komisja Europejska już wcześniej zasygnalizowała, że nie będzie finansować na przykład tzw. rewitalizacji rynków, czyli betonowania rynków, ale również, jak rozumiem, betonowania Odry. Z czego chcecie to sfinalizować? Mam nadzieję, że żaden bank nie ośmieli się dać wam kredytu. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Drodzy państwo, w imieniu prezydium obu Komisji mam prośbę, żeby w sprawie poprawki, w sprawie artykułu zabierać głos raz, a nie prowadzić debatę w sposób nieskończony.
Jeszcze pan poseł Hoc ma jedno pytanie.
Poseł Czesław Hoc (PiS):
Mam jedno pytanie do pana ministra, czy pan minister zauważył, żeby były protesty organizacji ekologicznych wobec strony niemieckiej, która zrewitalizowana rzekę Odrę po swojej stronie? Czy polskie organizacje ekologiczne miały protesty, protestowały przeciwko betonowaniu rzeki Odry?
Mam tylko takie pytanie. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję.
Czy pan minister chciałby udzielić odpowiedzi?
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Chciałbym jeszcze raz powtórzyć, że Państwowa Rada Gospodarki Wodnej, która szeroko skupia środowiska w zakresie gospodarki wodnej i w której uczestniczy również WWF, wydała pozytywną opinię na temat ustawy.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Zarządzam głosowanie.
Kto jest za tym, żeby przyjąć zgłoszoną przez panią Lenartowicz poprawkę o zmianie tytułu, żeby tytuł brzmiał „o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw”? Kto jest za? Proszę o podniesienie ręki. Pytam, kto jest za poprawką. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję.
Proszę o wyniki. Głosowało 34 posłów. Za było 14 posłów, przeciw –19, wstrzymał się – 1. Poprawka nie uzyskała większości.
Komisja rozpatrzyła tytuł ustawy.
Art. 1. Czy są uwagi do art. 1? Biuro Legislacyjne, proszę bardzo.
Legislator Jakub Bennewicz:
Dziękuję.
Poza pierwszą z poprawek, które przedstawiło Biuro Legislacyjne, a które, jak rozumiem, wszystkie są już przyjęte, mamy wątpliwość dotyczącą pkt 3 w art. 1. Jest to początek problemu, który pojawia w ustawie. Jest to problem legislacyjny.
Mianowicie generalnie pozostałe punkty w art. 1, które określają zakres przedmiotowy ustawy, dotyczą rzeki Odry i jej rewitalizacji, natomiast pkt 3 dotyczy zasad wsparcia finansowego przedsięwzięć z zakresu gospodarki wodnej w ogóle. W tym zakresie ustawa wykracza poza jej tytuł, który określa ściśle, że chodzi o rewitalizację rzeki Odry. Wykracza poza tytuł, dlatego że dotyczy generalnie gospodarki wodnej jako takiej.
W naszej ocenie przepisy, które dotyczą nie rzeki Odry, ale generalnie gospodarki wodnej, powinny znaleźć się w Prawie wodnym, a nie w przepisach merytorycznych ustawy o rewitalizacji rzeki Odry, po to żeby legislacyjnie było to spójne i żeby systematyka ustawy była zachowana. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Co na to strona rządowa?
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Pan mecenas Jabłoński, poproszę.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pan minister przyjmuje zgłoszoną poprawkę?
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Nie, nie. Proszę.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Bardzo proszę.
Zastępca dyrektora Departamentu Gospodarki Wodnej i Żeglugi Śródlądowej Ministerstwa Infrastruktury Paweł Jabłoński:
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, ustawa zawiera zarówno rozwiązania dotyczące samej rzeki Odry, jak i działania systemowe, które mają zapewnić lepszą ochronę środowiska wodnego dla wszystkich polskich rzek. Przepis ten odnosi właśnie do działań systemowych. Tytuł także odnosi się do rozwiązań mających fundamentalny wpływ na rewitalizację rzeki Odry i jej dopływów. Rozwiązania dotyczące innych rzek mają charakter wtórny i zostały wypracowane w związku z rozwiązaniami przewidzianymi właśnie dla rzeki Odry. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Jeszcze pani poseł Lenartowicz, bardzo proszę.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Chciałabym odnieść się do treści art. 1 także w kontekście mojej pierwszej poprawki.
Otóż w art. 1 powinno być zdefiniowane, co zawiera ustawa w kontekście tytułu o rewitalizacji rzeki Odry, a ustawa powinna zawierać to, co zawiera podstawowy raport ekspertów, którzy badali katastrofę, jej przyczyny i wydali rekomendację. Rekomendacje powinny się tu znaleźć, powinny znaleźć rozwiązanie w postaci odpowiednich rozwiązań regulacyjnych.
Stworzenie systemu ciągłego pomiaru jakości wód – nie ma, kontynuacja trwających kontroli podmiotów prowadzących zrzut wód nieoczyszczonych do Odry i jej dopływów – nie ma. Nie ma skutków, nie ma konsekwencji kontroli. Niezwłoczna likwidacja nielegalnych wylotów zrzutu ścieków – nie ma takich rozwiązań. Przegląd i weryfikacja obowiązujących pozwoleń na zrzuty ścieków i systemowe zarządzanie legalnymi zrzutami – nie ma.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pani poseł, czy ma pani konkretne poprawki?
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Rozwiązania są pozorne.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Czy będzie pani czytała cały artykuł?
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Po piąte, wspieranie inwestycji z zakresu oczyszczania ścieków, ale wspieranie, a nie odsyłanie tak naprawdę do KPOŚK.
Usprawnienie przepływu informacji, wdrożenie systemów wczesnego ostrzegania i reagowania – nie ma. Inwentaryzacja gatunków po katastrofie – nie ma. Analiza możliwości stworzenia refugiów – jedynie jest coś wspomniane, ale raczej są to przepławki, a nie refugia. Ścisła współpraca strony społecznej z przedstawicielami instytutów badawczych administracji publicznej – nie ma.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Tego, co jest w tym paragrafie, nie ma w ustawie.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Rozumiem, że pani poseł nie zgłasza poprawek. A zatem art. 1 Komisje…
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Są zgłoszone poprawki do art. 1.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Przepraszam bardzo, nie mam poprawek.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Pani poseł, nikt pani nie wyręczy w zgłaszaniu poprawek i śledzeniu pracy Komisji.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pani poseł, zgłasza pani poprawki czy pani nie zgłasza?
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Zgłaszałam poprawkę.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Proszę zgłosić.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Zgłaszam poprawkę do art. 1.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Poprawka brzmi: „skreślić art. 1”. Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem poprawki zgłoszonej przez panią poseł Kucharską-Dziedzic? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo.
Głosowało 39 posłów. Za głosowało 16 posłów, przeciw – 20, wstrzymało się – 3. Poprawka nie uzyskała większości.
Przechodzimy do art. 2. Czy są uwagi do art. 2? Bardzo proszę, pan poseł Wieczorek.
Poseł Dariusz Wieczorek (Lewica):
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, proszę o odpowiedź na pytanie, po co w ogóle jest art. 2?
W mojej ocenie absolutnie powinien zostać skreślony. Prawda jest taka, że powinien być przygotowany przez pana ministra czy przez Wody Polskie program rewitalizacji rzeki Odry. Program powinien być przygotowany w oparciu o aktualny stan. Jeżeli w ustawie wpisujemy jakieś konkretne inwestycje, to ja już dzisiaj widzę w poprawkach, że będą dodatkowe poprawki, 30 następnych lokalizacji. Pytanie, co się stanie za miesiąc. Może w okolicach Gryfina trzeba będzie coś robić, żeby poprawić funkcjonowanie rzeki Odry.
Jest to kompletnie bezsensowny zapis, w związku z czym jeszcze raz chcę podkreślić, że składam wniosek – chyba taki jest złożony – o skreślenie art. 2. Oczekujemy, żeby Komisja otrzymała taki program. Program ten powinien być przez nas zaopiniowany, zatwierdzony. Do tego powinny być środki w budżecie na realizację programu. To, że dzisiaj w ustawie wpiszemy sobie jakieś inwestycje, niczego w tej sprawie nie zmieni.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani przewodnicząca Pasławska.
Poseł Urszula Pasławska (KP):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.
W pełni popieram ideę, o której mówił pan poseł Wieczorek. Jest to dziwna zasada i procedura, żeby wpisywać konkretne inwestycje w ustawie, a nie w dokumentach strategicznych. Niemniej w imieniu pana posła Galli chciałabym złożyć poprawkę dotyczącą dodania do art. 2 nowego pkt 52 w brzmieniu „budowa obwałowań odcinka rzeki Odry na terenie gminy Bierawa”.
W uzasadnieniu pan poseł Galla, przejmuję tę poprawkę, pisze, iż instalacje, które funkcjonowały jeszcze od lat 30. minionego stulecia, są w bardzo złym stanie i de facto gmina Bierawa nie ma zabezpieczenia przeciwpowodziowego. Gmina wydała ćwierć miliona złotych na dokumentację, w związku z czym sprawa jest prostsza, gdyż jest dokumentacja. Jest prośba, żeby dopisać taki punkt do art. 2. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Dodając do tego, co powiedział pan poseł Wieczorek, zgłaszając poprawkę, zauważam, że w całej liście inwestycji dla Odry nie ma ani jednej inwestycji, która zablokowałaby spływ solanki do rzeki Odry, jak też spływ ścieków przemysłowych. Nie ma tu ani jednej inwestycji, która rzeczywiście byłaby inwestycją służącą niwelacji czy ratowaniu Odry po katastrofie. To wszystko są inwestycje, które temu niestety nie służą.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Jeszcze pan poseł Łącki i pan przewodniczący Szałabawka.
Poseł Artur Łącki (KO):
Panie przewodniczący, pani poseł Kucharska-Dziedzic poruszyła już ten temat. Myślę, że jest to temat najważniejszy.
Generalnie ustawa jest tak zła, że w ogóle nie powinniśmy debatować nad jakimś poprawkami, tylko odrzucić ją w całości. Ustawa jest zła w jednym podstawowym punkcie. Ustawa nie dotyka podstawowej sprawy, z czego wzięła się zeszłoroczna tragedia na Odrze. Tragedia wzięła się ze zrzucania zasolonych wód z kopalń.
W ustawie powinien znaleźć się zapis o inwestycjach pod tytułem „instalacje odsalania wody w kopalniach”. Kopalnie powinny być zobowiązane do założenia takich instalacji. Jeżeli nie mają pieniędzy, państwo powinno im w tym pomóc. Powinien być wyznaczony termin, do którego takie instalacje powinny być założone. Bez instalacji możemy w ustawie zapisać sobie wszystko, nawet, nie wiem, gwiazdkę z nieba, a i tak Odra będzie nadal ściekiem, w którym będą płynęły zasolone wody z kopalń ze Śląska.
Panie przewodniczący, panie posłanki, panowie posłowie, jest to clou programu. Bez takich instalacji nie poradzimy sobie ze zrzutami zasolonej wody do Odry, nie poradzimy sobie ani z Odrą, ani z Wisłą.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Poseł Artur Łącki (KO):
Jedno słowo. Zasolona woda zrzucana z kopalń jest kilkaset razy bardziej zasolona niż woda w Bałtyku.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Bardzo proszę państwa posłów, żeby przy konkretnych poprawkach odnosić się tylko do poprawek, a nie prowadzić dyskusję ogólną nad projektem ustawy, ponieważ dyskusja ogólna już została przeprowadzona na posiedzeniu plenarnym Sejmu.
Pan przewodniczący Szałabawka i pani poseł Lenartowicz.
Poseł Artur Szałabawka (PiS):
Panie przewodniczący, muszę się całkowicie nie zgodzić z propozycją i stanowiskiem pana posła Wieczorka, dlatego że właśnie na tym polega ustawa i wyszczególnienie wszystkich inwestycji. Są one na tyle ważne, że muszą być ujęte, dlatego że jest to polska racja stanu, jest to przyszłość naszego kraju. Muszą być w ten sposób wyszczególnienie.
Rozumiałbym, gdyby adwersarze polityczni mówili, że uważają, że w tych punktach nie są ujęte jeszcze kolejne inwestycje bardzo ważne dla rzeki Odry, chociażby te, które państwo z opozycji wymieniacie. Jestem w stanie zrozumieć, dlatego że przecież właśnie na tym polega to podejście.
Mamy dwa stanowiska. Jedno, że rewitalizujemy Odrę, i drugie, które jest trochę populistyczne, że betonujemy Odrę. Na tym powinniśmy się skupić, natomiast panie pośle Wieczorek, dobrze pan wie, że wyszczególnienie wszystkich inwestycji w ustawie jest bardzo ważne. I właśnie tak musi być.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję.
Pani poseł Lenartowicz.
Poseł Artur Szałabawka (PiS):
Panie przewodniczący, właśnie o to chodzi. Rozumiem, gdyby ktoś chciał złożyć poprawkę w sprawie dodatkowych punktów, nawet niezgodnych z wolą pana ministra.
Poseł Dariusz Wieczorek (Lewica):
Rozumiem, że jeżeli we wrześniu dla dobra Odry będzie potrzebna jakaś inwestycja, to będziemy specjalnie zwoływać posiedzenie Sejmu, żeby zmieniać ustawę. Panowie, o czym wy mówicie? Jest to po prostu jakiś chory pomysł.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł.
Poseł Artur Szałabawka (PiS):
Pan poseł Wieczorek nie zgłosił się do głosu, tylko tak zaczął.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Panie przewodniczący.
Poseł Artur Szałabawka (PiS):
Tak nie można. Pan przewodniczący udziela głosu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Panowie, bardzo proszę, żebyście nie prowadzili rozmowy poza udzielaniem głosu. Dziękuję bardzo za wyrozumiałość.
Pani poseł Lenartowicz, następnie pani poseł Daria Gosek-Popiołek.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Panie przewodniczący, chciałabym zgłosić poprawkę tożsamą ze zgłoszoną już wcześniej w sprawie wykreślenia art. 2.
Po pierwsze, nie ma żadnej potrzeby umieszczania enumeratywnie inwestycji po to, żeby mogły być realizowane. W ogóle jest to jakaś chora praktyka. Zgadzam się z panem posłem Wieczorkiem. Jeżeli chcemy realizować inwestycje… Pewnie w większości są one odgrzebywane. Pan minister odkurzył parę szaf. Usiłuje to wrzucić i jeszcze nazywać rewitalizacją.
Po drugie, 52 pozycje, a wiele z nich składa się nawet z kilku inwestycji, dotyczą 160 przedsięwzięć. Wbrew tytułowi ani nie dotyczą rewitalizacji Odry, ani nie są działania renaturyzacyjnymi, ani nie wspierają naturalnej odporności ekosystemów. Działają dokładnie odwrotnie, nie zapobiegają katastrofom jak ta, która miała miejsce latem 2022 r. Stoją w sprzeczności z rekomendacjami rządowego zespołu badającego katastrofę Odry.
Zgłaszam zatem poprawkę o wykreślenie art. 2.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Daria Gosek-Popiołek.
Poseł Daria Gosek-Popiołek (Lewica):
Panie przewodniczący, szanowni państwo, przy okazji dyskusji o tym punkcie trzeba zaznaczyć, że wszystkie inwestycje są to inwestycje planowane od wielu lat, czasami od wielu dekad. Tutaj nie ma nic nowego, tutaj nie ma nic związanego z przywróceniem Odrze dobrego stanu i w aspekcie jakości, i w aspekcie ilości wody.
Jaki wpływ na stan jakości i ilości wody ma budowa elektrowni wodnej? Szanowni państwo, są to stare projekty inwestycyjne, które po prostu minister wyjął z szafy, ponieważ łączy je jedno, a mianowicie znajdują się w dorzeczu Odry. Nie mają żadnego wpływu, nie mają też żadnego związku z art. 1, który określa cel ustawy. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pan poseł Hoc.
Poseł Czesław Hoc (PiS):
Oczywiście głos przeciwny.
Rzeczywiście bardzo się dziwię takiej pseudoargumentacji. Jeżeli mamy 51 przedsięwzięć, mamy wiele podpunktów, mamy 160 inwestycji typu renaturyzacja rzeki, rekultywacja terenu, wykonanie korytarzy migracyjnych dla zwierząt, przepławki, roboty budowlane w korytach rzek itd., to co to jest? Tym bardziej mówicie, że planowaliście to od dekad i nigdy nie mogliście tego zrobić. Planowaliście, dyskutowaliście, a my właśnie podajemy konkrety, robimy, działamy. Co w tym jest złego?
Oczywiście wiadomo, że wy macie jeszcze w głowie stężenie rtęci, które było ponad poziom. Prawdopodobnie w jakimś momencie o tym myślicie, ale to jest nie to, dlatego że tam nie było takiego poziom rtęci, nie było jej ponad poziom. Aż Niemcy śmiali się z takiej argumentacji. Myślę, że troszeczkę głębszej refleksji i troszeczkę patriotyzmu, wsparcia prac, które mają rzeczywiście rewitalizować rzekę Odrę.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo, panie pośle.
Pani poseł Zielińska, następnie pani poseł Tracz.
Poseł Urszula Zielińska (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący.
Chciałabym zwrócić państwa uwagę, że jest to sposób ministra Gróbarczyka na wykorzystywanie kolejnej katastrofy do tego, żeby przepychać swoje niby-inwestycje betonujące, ponieważ zrobił dokładnie to samo przy tzw. ustawie stop suszy przy okazji katastrofy suszowej w 2015 i 2016 r.
Cztery lata wypracowywał ustawę, która miała zapobiec suszy. De facto głównie składała z bardzo długich załączników. Było tam ponad 500 budowli. Później minister Adamczyk podpisał mu to rozporządzeniem. Po cichutku rozporządzeniem, tylnymi drzwiami zostały wprowadzone miliardowe betonowe inwestycje, pseudoinwestycje, dlatego że to nie są inwestycje.
Teraz powtarza dokładnie to samo, tylko próbuje wpisać to do ustawy. Chciałabym, żebyście państwo zauważyli pewien mechanizm, który jest przy każdej katastrofie, która jest w obszarze działania, w obszarze odpowiedzialności, współodpowiedzialności ministra Gróbarczyka, który wykorzystuje ten sam mechanizm, żeby przepchnąć swoje kolejne rzeczy, które chce przepchnąć. Jest to betonowanie rzek zamiast je rewitalizować. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Jednak ze względu na liczbę zgłoszeń będę ograniczał czas wystąpień do dwóch minut. Będę tego bardzo mocno pilnował, ponieważ zaczyna się nam robić debata. Pani poseł Małgorzata Tracz, następnie pan poseł Sośnierz.
Poseł Małgorzata Tracz (KO) – spoza składu Komisji:
Panie przewodniczący, chciałabym wesprzeć to, żeby wykreślić art. 2, chciałabym wesprzeć poprawkę.
Myślę, że musimy być konsekwentni, dlatego że trudno powiedzieć, że 51 wielkich inwestycji, które tak naprawdę powinny być w innych dokumentach planistycznych, a nie w specustawie, ma coś wspólnego z rewitalizacją Odry. Jeżeli minister Gróbarczyk, strona rządowa, posłowie Prawa i Sprawiedliwości tak upierają się, że jest to ustawa o rewitalizacji, to bądźmy konsekwentni, wykreślmy inwestycje, których miejsce nie jest w specustawie, która ma pomóc Odrze. Ustawa w tej formie – fakt, że inwestycje są trzonem ustawy – tak naprawdę powoduje, że tym bardziej nie jest ona o rewitalizacji, a właśnie o betonowaniu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pan poseł Sośnierz.
Poseł Dobromir Sośnierz (Wolnościowcy):
Dwie rzeczy.
Oczywiście popieram głosy, które mówią, że takie rzeczy nie powinny być w ustawie, ale niestety jest to stały tryb biegunki ustawodawczej, w jakim pracuje nasz Sejm, gdzie zupełnie zatarliśmy już granicę pomiędzy władzą wykonawczą a ustawodawczą. Ustawy powinny tylko regulować zasady, według jakich prowadzi się inwestycje, a konkretne inwestycje to dziedzina władzy wykonawczej. Wpisywanie tego do ustaw jest to jakaś totalna aberracja.
Natomiast jeżeli idziemy w tym kierunku, że właściwie zostały zgłoszone poprawki, żeby wykreślać wszystkie kolejne artykuły, proponuję wniosek formalny, żeby głosować łącznie, dlatego że artykuły są ze sobą merytorycznie powiązane, a więc ich wykreślenie też jest merytorycznie powiązane. W takim razie powinno to być przegłosowane łącznie. Nie może być tak, że wyrzucimy jeden artykuł, a pozostałe zostaną.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Nie przyjmuję tej uwagi.
Drodzy państwo, naprawdę wprowadzę zasadę, że jeżeli są poprawki, to będzie jeden głos za poprawką, drugi głos przeciw poprawce. Jeszcze raz przypominam, że przeprowadziliśmy już debatę ogólną. Nie będziemy drugi raz prowadzić debaty ogólnej. Proszę dobrze przygotować się do wypowiedzi tak, żebyśmy mogli utrzymać jakiś porządek prac naszych Komisji.
Jeszcze mamy zgłoszenie ze strony pozarządowej. Bardzo proszę. Proszę się przedstawiać.
Kierownik Zespołu Ochrony Ekosystemów Wodnych Fundacji WWF Polska Alicja Pawelec-Olesińska:
Witam szanownych państwa. Fundacja WWF Polska.
Po pierwsze, chcielibyśmy sprostować, że Państwowa Rada Gospodarki Wodnej nie zajęła stanowiska w sprawie specustawy, w związku z czym nie można mówić, że wyraziła pozytywną opinię, a sama obecność Fundacji WWF w radzie nie oznacza konsultacji z organizacjami pozarządowymi, które nie miały miejsca. Skonsultowano to wyłącznie z Fundacją Ecoprobono, natomiast z żadną inną fundacją nie.
Natomiast jeżeli chodzi o art. 2, również jesteśmy za tym, żeby wykreślić go w całości, ponieważ z 51 inwestycji aż 50 inwestycji stanowią roboty budowlane nie tylko na rzece Odrze. Co do rzeki Odry ma na przykład budowa na rzece Prośnie zbiornika Wielowieś Klasztorna? W jaki sposób ma to poprawić stan rzeki Odry? Spośród 51 inwestycji jest jedno działanie renaturyzacyjne, które wiąże się mimo wszystko z robotami budowlanymi, silnie ingerującymi w ekosystem rzeki. Nie można tego nazywać ani rewitalizacją, ani renaturyzacją.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Zamykam dyskusję. Najdalej idący wniosek w sprawie art. 2 to skreślenie tego artykułu. Głosujemy.
Kto jest za przyjęciem wniosku o skreślenie art. 2? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Proszę o wyniki.
Głosowało 38 posłów. Za głosowało 16 posłów, przeciw głosowało 22 posłów.
Wniosek nie uzyskał większości.
Teraz głosujemy wniosek pani poseł Pasławskiej dotyczący rozszerzenia listy inwestycji. Czy jeszcze raz przypominać wniosek? Jest on w materiałach. Był omawiany.
Kto jest za przyjęciem wniosku pani poseł Pasławskiej? Proszę o podniesienie ręki. Dziękuję. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję.
Proszę o wyniki. Głosowało 39 posłów. Za było 9 posłów, przeciw – 25, wstrzymało się – 5. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do art. 3. Czy są uwagi do art. 3? Pani poseł Sowińska. Najpierw Biuro Legislacyjne. Proszę bardzo.
Legislator Jakub Bennewicz:
Dziękuję.
Mamy wątpliwość dotyczącą ust. 1 w art. 3, z którego wynika, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie może otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa. Mamy pytanie do strony rządowej, czy nie powinniśmy wskazać w tym przepisie, jakie są kryteria otrzymania dotacji, od czego to zależy, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie otrzyma dotacje, kiedy je otrzyma, a kiedy nie? W tej sytuacji mamy przepis fakultatywny, z którego nie wynika, od czego to będzie zależało. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy pan minister od razu chciałby się ustosunkować? Proszę bardzo.
Zastępca dyrektora departamentu MI Paweł Jabłoński:
Może odpowiem na to pytanie. Zasadność przyznawania dotacji będzie oceniał organ przyznający dotację, zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych, także z uwzględnieniem istotnych okoliczności sprawy oraz przepisu ust. 2, stanowiącego, że dotacje przyznaje się, jeżeli nie zostały zapewnione na dany cel środki z Unii Europejskiej lub z międzynarodowych instytucji finansowych. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Sowińska.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Ja już wcześniej zadawałam pytanie, ale niestety nie udzielono mi odpowiedzi.
Chciałabym zapytać, ile dokładnie wynosi budżet ustawy i z czego to będzie finansowane, jeżeli Bank Rozwoju Rady Europy, tak jak zapowiedział, nie sfinansuje inwestycji. Z informacji, które posiadam, wynika, że była mowa prawie o 140 mln euro. Dla porównania chciałabym jeszcze powiedzieć, że w 2022 r. mówiliśmy o kwocie 1 mln euro w kontekście afer VAT-owskich. Przepraszam, prokuratora wystąpiła w śledztwach o 1 mln zł. Tutaj mamy do czynienia z wydatkami o znacznie większej skali. Jest to prawie 140 mln euro.
Niestety jest to największy przekręt. Państwo chcą sfinansować niszczenie Odry z kieszeni podatników. Jest to po prostu afera finansowa. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo, pani poseł. Przypominam, że…
Poseł Czesław Hoc (PiS):
Proszę do Komisji Etyki Poselskiej za największy przekręt.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Panie pośle.
Poseł Czesław Hoc (PiS):
Absolutnie. Zgłaszam taki wniosek.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Nie udzieliłem panu głosu. Drodzy państwo, jeszcze raz przypominam, że procedujemy nad konkretną ustawą i konkretnymi artykułami.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Jest to niszczenie dziedzictwa narodowego.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Albo zgłaszamy poprawki i uzasadniamy je, albo po prostu nie będę udzielał państwu głosu. Pani poseł nie zgłasza poprawki, tylko nadal prowadzi dyskusję ogólną.
Czy do art. 3 mamy poprawki? Pani poseł Paluch.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Szanowni państwo, panie przewodniczący, składam wniosek o przegłosowanie trybu procedowania w taki sposób, że głos jest udzielany tylko osobom składającym poprawki. Następnie głos za, głos przeciw, głosowanie i nie ma takich rzeczy. Słyszymy już czwartą deklarację pana przewodniczącego, że będzie taki tryb i nic z tego nie wynika.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Nie musimy tego głosować. Czy pani poseł Lenartowicz ma poprawkę?
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Pani przewodnicząca, panie przewodniczący, po pierwsze, uważam, że ograniczanie wypowiedzi posłom, jeżeli dotyczą konkretnego artykułu przy szczegółowym rozpatrywaniu ustawy, tylko do faktu, że ktoś zgłasza poprawkę bądź nie, jest sprzeczne z regulaminem Sejmu, chyba że pan przewodniczący czy pani przewodnicząca Paluch wskaże nam taki punkt w regulaminie Sejmu, że przewodniczący nie udziela głosu osobom czy posłom odnoszącym się do konkretnego punktu, ale bez poprawki.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Chcę teraz dokończyć, dlatego że mam pytanie do art. 3, który omawiamy.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Proszę bardzo.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Chciałabym...
Poseł Anna Paluch (PiS):
Pytania już były.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Pani przewodnicząca, pani nie jest ani regulaminem, ani Sejmem, ani Panem Bogiem. Niech wreszcie odda pani głos ludziom.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Proszę państwa, nie prowadzimy dyskusji do siebie. Udzielam głosu pani poseł Lenartowicz.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Usiłuję zadać pytanie.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pani poseł Lenartowicz, proszę.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Czy ktoś udzielił mi głosu? Tak, przewodniczący.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pani ma poseł Lenartowicz ma głos. Bardzo proszę, pani poseł Lenartowicz.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Chciałabym zapytać, czy Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, jeżeli nie byłoby tego zapisu w ustawie, nie może otrzymywać dotacji celowych? Czy Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie może otrzymywać środków finansowych na finansowanie inwestycji ze środków Unii Europejskiej i innych zagranicznych środków? Po co jest taki zapis ustawy? Tak naprawdę brzmi on tak, że jeżeli pan minister Gróbarczyk chce zaśpiewać w La Scali, może, chyba że wcześniej dostał angaż w Covent Garden.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Przypominam, że ustaliliśmy dwie minuty. Pani poseł Daria Gosek-Popiołek.
Poseł Daria Gosek-Popiołek (Lewica):
Mam odpowiedź dla pani poseł Lenartowicz.
Widocznie lepiej znam ustawę – Prawo wodne niż ministerstwo. Art. 256, gospodarka finansowa Wód Polskich. Jest tam napisane wprost, że Wody Polskie mogą otrzymywać na zasadach określonych w przepisach ustawy o finansach publicznych dotacje celowe, podmiotowe. Jest tutaj całość informacji na ten temat. Nie rozumiem, dlaczego ten przepis tutaj jest.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Kucharska-Dziedzic, bardzo proszę.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
W związku z tym, co powiedziała pani poseł Daria Gosek-Popiołek, jak też w związku z poprzednimi głosami, składamy poprawkę o skreślenie tego artykułu, dlatego że jest to psucie prawa. Nie można powielać analogicznych przepisów w różnych artykułach.
Sytuacja, w której Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie ma dostawać jakiekolwiek dotacje w ramach jakiegoś innego trybu, w momencie kiedy inwestycje są zagrożone, nie ma na nich zewnętrznego finansowania, w momencie kiedy przez kilkanaście miesięcy od katastrofy na Odrze Wody Polskie nie dokonały niczego, co rzeczywiście zabezpieczyłoby nas przed katastrofą – jest to jakaś aberracja, psucie prawa.
Zgłaszam poprawkę w sprawie skreślenie całego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy pan minister chciałby się odnieść do wypowiedzi, pytań? Dziękuję bardzo. Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za skreśleniem art. 3? Kto jest przeciwny? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo.
Głosowało 42 posłów. Za było 17 posłów, przeciw – 24, wstrzymał się – 1. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do rozpatrzenia art. 4. Czy są uwagi do art. 4? Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Składamy wniosek o skreślenie.
W tym artykule nie ma nic, co odpowiadało tytułowi całej ustawy, czyli rewitalizacji. To też nie miejsce na to, żeby wpisywać do ustawy o rewitalizacji Odry inwestycje przeciwpowodziowe, dlatego że żadna z inwestycji przeciwpowodziowych nie zabezpieczy Odry przed katastrofą ani nie zniweluje skutków katastrofy. Tak więc wnosimy o skreślenie całego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Lenartowicz z poparciem wniosku?
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Też składam poprawkę w sprawie skreślenia tego artykułu.
Chciałam uzasadnić to tym, że zastosowanie trybu, który został przewidziany dla inwestycji przeciwpowodziowych, miało konkretny powód. Były to inwestycje pilne w reakcji na skutki powodzi. Nie można stosować tego samego trybu do listy inwestycji, wobec których pomysły, jak już powiedzieliśmy, czasami powstały już parę lat temu. Nic za tym nie przemawia, zwłaszcza że przyspieszony tryb… A już nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności raczej nie pomaga, tylko przeszkadza w przeprowadzeniu inwestycji. Zresztą pan minister Gróbarczyk może tu zaraz wymienić parę inwestycji, z którymi sobie nie radzi, mimo że tryb przeciwpowodziowy ma zastosowanie. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Czy pan minister chciałby zabrać głos? Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za skreśleniem art. 4? (18) Kto jest przeciwny? (24) Kto się wstrzymał? (0) Zamykam głosowanie. Dziękuję bardzo. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do rozpatrzenia art. 5. Czy są uwagi do art. 5? Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Jestem konsekwentna.
W tym artykule jak zwykle nie ma zachowanej dyscypliny legislacyjnej. Proszę zwrócić uwagę, że w całym tym artykule tak naprawdę jest mowa o zmianie ustawy – Prawo wodne. Zmieniajmy ustawę – Prawo wodne, nie twórzmy kolejnej kopii innej ustawy. Po prostu psujemy prawo. Zgłaszam wniosek o skreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Zgłasza się strona społeczna. Proszę bardzo.
Ekspert Związku Powiatów Polskich Adrian Pokrywczyński:
Adrian Pokrywczyński, Związek Powiatów Polskich.
Króciutko chciałbym zwrócić uwagę, że art. 5 ust. 3–5 w zasadzie zmienia trochę zasady dotyczące pozwoleń budowlanych. W imieniu administracji architektoniczno-budowlanej zwracam uwagę, że nie powinno się rozmiękczać systemu. Wprowadzamy kolejne wyjątki, skracamy terminy. Teraz co? Przy każdej okazji będziemy wprowadzać wyjątki, skracać terminy dla administracji, która wydaje pozwolenia na budowę? W sumie jednak nie powinno to tak wyglądać. Wiem, że dotyczy to konkretnej listy inwestycji, która jest w załączniku. To się zgadza, natomiast nie są to inwestycje, które z naszej perspektywy w jakiś strategiczny sposób oczyszczą Odrę. Tak nam się wydaje. Zwracam tylko uwagę, że jest to działanie legislacyjnie niepożądane. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani przewodnicząca Anna Paluch.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Chciałabym panu wyjaśnić, że to nie jest incydent, ponieważ równolegle procedowany jest projekt zmiany ustawy – Prawo budowlane, gdzie również następuje skrócenie terminów. Wobec tego nie będzie to wyjątek.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Ekspert Związku Powiatów Polskich Adrian Pokrywczyński:
To w takim razie, po co ten przepis?
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem wniosku o skreślenie art. 5? (19) Kto jest przeciwny? (23) Kto się wstrzymał? (0) Zamykam głosowanie. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do rozpatrzenia art. 6. Czy są uwagi do art. 6? Pani poseł Kucharska-Dziedzic, bardzo proszę.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
W tym artykule tak naprawdę jest mowa o całości kraju, a nie o samej Odrze. W związku z tym mówienie o tym, że artykuł ten dotyczy Odry, to kolejne psucie prawa. Znowu mamy coś, co dotyczy kwestii ogólnopolskich, ogólnoprawnych, rozstrzygniętych i mających mieć rozstrzygnięcie w innych ustawach, a nie w tej ustawie. Dlatego składam wniosek o wykreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Czy jeszcze ktoś chciał zabrać głos? Nie widzę. Głosujemy.
Kto jest za skreśleniem art. 6? (17) Kto jest przeciwny? (23) Kto się wstrzymał? (0) Zamykam głosowanie. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do rozpatrzenia art. 7. Czy są uwagi do art. 7? Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Tak. Jak widzę, państwo bardzo chętnie chcieliby od razu głosować, natomiast zwracam uwagę, że znowu mamy do czynienia z sytuacją, w której mamy powtórkę tego, że działania Państwowego Gospodarstwa Wodne Wody Polskie są już rozstrzygnięte w innych zapisach ustawowych. Wpisywanie konkretnych działań na konkretnych rzekach to jest jakaś aberracja. Jest to aberracja, żeby wpisywać to do ustawy. Rozumiem, że jeżeli państwo pominęli jakiś ciek wodny, to będziemy nowelizować ustawę we wrześniu. Jest to bzdura.
Składam konsekwentnie wniosek o skreślenie całego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję. Pani poseł Gosek-Popiołek.
Poseł Daria Gosek-Popiołek (Lewica):
Mam pytanie o relację pomiędzy tym artykułem a „Krajowym programem renaturyzacji wód powierzchniowych”.
Dlaczego wpisuje się do ustawy coś, co jest w programie? Czy może tych rzeczy nie ma w programie? Zupełnie nie rozumiem chaosu, który państwo tworzą, nie rozumiem zależności pomiędzy ustawą a strategicznymi dokumentami określającymi ramy gospodarki wodnej w Polsce.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy pan minister chciałby udzielić odpowiedzi?
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Myślę, że pytania są zadawane celowo, a pani poseł na pewno zna odpowiedź. Chodzi o jak najszybszą realizację tych działań.
Poseł Daria Gosek-Popiołek (Lewica):
A więc jak rozumiem, oznacza to, że innych inwestycji i działań w ramach krajowego planu renaturyzacji nie będziecie państwo teraz realizować, tylko będą działania na Odrze. Tak? Tamte działania nie doczekały się specjalnej ustawy.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy pan minister jeszcze raz chciałby się odnieść? Nie, dziękuję bardzo. Głosujemy.
Kto jest za skreśleniem art. 7? (19) Kto jest przeciwny? (23) Kto się wstrzymał? (0) Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do rozpatrzenia art. 8. Czy są uwagi do art. 8? Pan przewodniczący Marchewka, później pani poseł Lenartowicz.
Poseł Arkadiusz Marchewka (KO):
Dziękuję.
Panie przewodniczący, panie ministrze, chciałbym zwrócić uwagę na to, co jest zapisane w tym artykule, dlatego że wskazaliście państwo, że Wody Polskie mają opracować program odbudowy środowiska Odry w terminie sześciu miesięcy od wejścia w życie ustawy. Jeżeli proces legislacyjny zakończy się i program zostanie wdrożony dopiero pół roku po jej przyjęciu, to można powiedzieć wprost, że przez dwa lata od momentu, kiedy wybuchła katastrofa, nie było żadnego programu. Przez dwa lata nie zrobiliście nic, żeby ratować Odrę.
W połowie czerwca byliśmy na kontroli poselskiej z posłem Łąckim w Wodach Polskich w Szczecinie. Wyniki badań jasno pokazały, że złote algi są już nie tylko na Kanale Gliwickim, tylko w województwach opolskim i dolnośląskim. Jeżeli będzie wysoka temperatura i niski poziom wody, jeżeli do tego dalej będą zrzucane wody z kopalni, to katastrofa może się powtórzyć. Co wydarzy się do tego czasu, nikt nie jest w stanie określić.
Dlatego chciałbym zapytać pana ministra, co teraz jest robione, żeby była realizowana odbudowa środowiska, żeby zapobiec kolejnej katastrofie? Wszyscy jasno wiedzieliśmy o tym, że zawiodły procedury, a instytucje państwowe w ubiegłym roku kompletnie ze sobą nie współpracowały. Centrum Zarządzania Kryzysowego Wojewody Zachodniopomorskiego wydało pierwszy komunikat w tej sprawie dopiero kilkanaście dni po wystąpieniu informacji o śniętych rybach w innym województwie. Prawda jest taka, że po prostu przez Odrę przelała się fala niekompetencji. Dlatego chciałbym zapytać pana ministra i wszystkich, którzy są za to odpowiedzialni, co będzie realizowane teraz.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Poseł Arkadiusz Marchewka (KO):
W jaki sposób środowisko będzie odbudowywane? Dwa lata od wystąpienia katastrofy to jest zdecydowanie za późno.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Lenartowicz.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Chciałabym poprzeć pytanie kolegi posła Marchewki, ale chciałabym także złożyć poprawkę, która zastępuje wyrazy „Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie” wyrazami „Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska”.
Chodzi o to, żeby organem odpowiedzialnym za przyjmowanie programu był jednak bardziej kompetentny w tym zakresie generalny dyrektor ochrony środowiska. Jeżeli chodzi o kształt programu, powinien wymagać doprecyzowania i rzeczywistych kryteriów. Poprawki w tej sprawie co do kształtu programu zaproponujemy w drugim czytaniu. Teraz proponujemy zmianę organu na generalnego dyrektora ochrony środowiska.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Ten artykuł tak naprawdę pokazuje, że państwo usiłujecie przedłużyć czas na to, żeby pokazać jakąkolwiek działalność gospodarstwa Wody Polskie w zakresie programu odbudowy środowiska ichtiofauny.
Rozumiem, że przez ostatnie miesiące nie pojawiło się nic. Państwo w tym artykule przyznajecie, że dajecie sobie prolongatę na jakiekolwiek działania w tym zakresie. Jest to szukanie alibi, dlatego że do tej pory nic się nie wydarzyło. Jeżeli Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie do tej pory nie ma żadnego programu odbudowy środowiska ichtiofauny dla rzeki Odry, to znaczy, że tak naprawdę ktoś powinien ponieść konsekwencje z racji niedopełnienia obowiązków.
Dlatego ratując państwa przed odpowiedzialnością karną, składam poprawkę, żeby skreślić cały art. 8.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pan się zgłasza. Bardzo proszę. Proszę się przedstawić.
Przewodniczący rady naukowej Zarządu Głównego Polskiego Związku Wędkarskiego Bogdan Wziątek:
Witam państwa bardzo serdecznie. Bogdan Wziątek, Polski Związek Wędkarski.
Analiza tego artykułu wskazuje wyraźnie, że osoby, instytucje odpowiedzialne za przygotowanie programu już są wymienione w innych ustawach. Jest to generalny dyrektor ochrony środowiska w zakresie gatunków chronionych, minister właściwy do spraw rybołówstwa, czyli aktualnie minister do spraw rolnictwa i rozwoju wsi w zakresie gatunków użytkowanych gospodarczo.
W rozporządzeniu o powołaniu Instytutu Rybactwa Śródlądowego jako państwowego instytutu badawczego jest również zapis – jest to chyba § 3 albo § 4 rozporządzenia – że odpowiedzialnym za przygotowanie tego typu projektów i programów jest Instytut Rybactwa Śródlądowego. Przekazywanie kompetencji w zakresie takich działań Wodom Polskim naszym zdaniem jest niezgodne z obowiązującymi aktami prawnymi.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Tracz.
Poseł Małgorzata Tracz (KO) – spoza składu Komisji:
Chciałabym poprzeć głos przedmówcy.
Też miałam właśnie o tym mówić, że jest to jakiś dziwny podział kompetencji. Ministrem do spraw rybołówstwa jest minister rolnictwa i rozwoju wsi. My mamy odbudowywać środowisko ichtiofauny i tak naprawdę mają się tym zajmować Wody Polskie i minister rolnictwa i rozwoju wsi. Jaka ma być tu rola ministra klimatu i środowiska? Rozumiem, czemu przepisy są tak skonstruowane, ale jest pytanie, czy nie ma jakichś, nie wiem, niesnasek pomiędzy ministrami? Jednak minister Gróbarczyk przejmuje pewne kompetencje, które powinny być właśnie u ministra rolnictwa, u ministra środowiska. Tworzenie prawa w ten sposób, że kompetencje są rozmyte, doprowadzi do tego, że efekt po prostu nie zostanie osiągnięty.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy pan minister chciałby odpowiedzieć?
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Myślę, że to jest dosyć czytelne. Mamy za zadanie koordynować zadania. Taki jest główny wydźwięk tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Najdalej idący jest wniosek pani poseł Kucharskiej-Dziedzic o skreślenie art. 8.
Kto jest za wnioskiem? (19) Kto jest przeciwny? (21) Kto się wstrzymał? (0) Zamykam głosowanie. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy wniosku pani poseł Lenartowicz, która w art. 8 ust. 1 wyrazy „Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie” proponuje zastąpić wyrazami „Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska”.
Kto jest za tym wnioskiem? (19) Kto jest przeciwny? (21) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Zamykam głosowanie. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodziły do rozdziału 2. Czy są uwagi do tytułu rozdziału 2? Nie ma. A zatem Komisje rozpatrzyły tytuł rozdziału 2.
Przechodzimy rozpatrzenia art. 9. Czy są uwagi do art. 9? Pani poseł Sowińska, przepraszam, Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Myli nas pan, ale nie szkodzi, mamy analogiczne zdanie w tym zakresie. Konsekwentnie.
Szanowni państwo, nie zostały przeprowadzone rzetelne konsultacje specustawy. Dotyczy to sensu stricto zarówno kwestii z poprzedniego rozdziału, jak i kwestii z tego rozdziału. Zmieniamy Prawo budowlane. Było wiele wątpliwości co do tego, jak będą prowadzone prace budowlane na Odrze, wobec tego, czy w ogóle urządzenia pomiarowe powinny być wpisywane do Prawa budowlanego.
W związku z tym, że nie było konsultacji, zgłaszam wniosek o skreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Przechodzimy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem wniosku w sprawie skreślenia art. 9? (18) Kto jest przeciwny? (20) Kto się wstrzymał? (1) Zamykam głosowanie. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do art. 10. Czy są uwagi do art. 10? Pani poseł Lenartowicz.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Zgłaszam poprawkę w postaci skreślenia art. 10 w nawiązaniu do poprawek, które będę zgłaszała później, skreślających ideę powołania uzbrojonych inspektorów, którzy mają pilnować wód polskich przed Wodami Polskimi.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Mam analogiczną poprawkę dotyczącą skreślenia tego artykułu.
Mamy poważne wątpliwości, jeżeli chodzi o tworzenie inspekcji wodnej. To też nie było konsultowane w żaden sposób. Będzie to kolejna grupa uzbrojonych ludzi, którzy będą mogli zrobić wszystko z osobami, które będą nad Odrą. Jesteśmy przeciwni powoływaniu inspekcji wodnej w zamyśle pana Gróbarczyka. Jeżeli chłopcy chcecie się bawić w komando, to nie przy okazji tej ustawy.
Zgłaszam analogiczny wniosek o skreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pan profesor Wziątek.
Przewodniczący rady naukowej Zarządu Głównego PZW Bogdan Wziątek:
Chciałbym państwu powiedzieć, że osoby, które mają tworzyć inspekcję wodną, nie muszą mieć żadnego wykształcenia kierunkowego w zakresie ochrony środowiska, gospodarki wodno-ściekowej, hydrobiologii czy innych dziedzin pokrewnych. A więc czemu owa inspekcja ma służyć?
Inspektorzy nie będą w stanie właściwie rozpoznać, obsługiwać sprzętu ani też analizować wyników, które otrzymają. Dalej mamy więc sytuację taką jak w tej chwili, że pracownicy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dostają wyniki na przykład od generalnego dyrektora ochrony środowiska i nie wiedzą, co z nimi zrobić. Tworzymy kolejną służbę, która niczemu nie służy. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy pan minister chciałby się odnieść?
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Pan, który się wypowiada, chyba idzie za daleko w swoich ocenach.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pan profesor Wziątek.
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Bardzo proszę o szacunek dla pracowników Wód Polskich.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
A zatem kto jest za skreśleniem art. 10? (20) Kto jest przeciwny? (21) Kto się wstrzymał? (0) Zamykam głosowanie. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy rozpatrzenia do art. 11. Biuro Legislacyjne.
Legislator Jakub Bennewicz:
Dziękuję.
Mamy wątpliwość legislacyjną co do zasadności pkt 1 lit. a w art. 11. Dodaje się tam pkt 1a i 1b w brzmieniu. Pkt 1a dotyczy opracowywania m.in. planu gospodarowania wodami i tym podobnych kwestii, z kolei pkt 1b opracowywania działań lub ich części stanowiących strategię morską.
Tymczasem pkt 2 tego samego przepisu, czyli art. 400a ust. 1, brzmi: „przedsięwzięcia związane z ochroną wód”. Jest to bardzo szerokie, pojemne określenie. Wydaje się, że kwestie, które dodaje się w pkt 1a i 1b, mieszczą się w pkt 2, czyli w przedsięwzięciach związanych z ochroną wód. A zatem czy merytorycznie nie powielamy czegoś, co już jest w ustawie – Prawo ochrony środowiska? Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję.
Pan mecenas z ministerstwa.
Zastępca dyrektora departamentu MI Paweł Jabłoński:
Panie przewodniczący, szanowni państwo, wskazany przepis dotyczy dokumentów planistycznych bezpośrednio niestanowiących przedsięwzięć rozumianych jako inwestycje albo projektów, które są związane z ochroną wód. W celu jednoznacznego przesądzenia, że dofinansowanie będzie przyznane właśnie na opracowanie dokumentów planistycznych, celowe jest wprowadzenie takiego przepisu. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy Biuro Legislacyjne przyjmuje te uwagi? Dziękuję.
Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Zwróćcie państwo uwagę, że w tym artykule nie ma słowa o tym, co w ogóle jest celem przedłożenia, czyli o zabezpieczeniu Odry przed kolejną katastrofą. W dokumentach planistycznych nie ma słowa o ściekach przemysłowych i wodach zasolonych. Jest próba zwalenia odpowiedzialności za śmierć Odry na ścieki komunalne.
Informacja, którą podaję państwu za każdym razem: jest to znowu powielanie zapisów funkcjonujących w innych ustawach. Dlatego składamy poprawkę o skreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
A zatem przystępujemy do głosowania.
Kto jest za skreśleniem art. 11? (20) Kto jest przeciwny? (22) Kto się wstrzymał? (0) Zamykam głosowanie. Proszę o wyniki. Dziękuję bardzo.Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy rozpatrzenia do art. 12. Biuro Legislacyjne.
Legislator Jakub Bennewicz:
Dziękuję.
Mamy uwagę dotyczącą proporcjonalności, z racji tego, że zgodnie z dodawanym przepisem w postępowaniu mandatowym w sprawach o czyny określone w art. 476 – i tu dalej są wymienione konkretne przepisy – można nałożyć grzywnę w wysokości do 7500 zł. Chcielibyśmy zwrócić uwagę na to, że według naszej wiedzy i analizy, jakiej dokonaliśmy, byłyby to najwyższe kary, jakie można nałożyć w drodze postępowania mandatowego, co rodzi pytanie o proporcjonalność. Jest ryzyko, że po prostu byłyby one odmawiane z uwagi na to, żeby byłyby wymierzane w aż tak dużej wysokości.
Zwracamy uwagę na to, że w postępowaniu mandatowym brak jest rozmaitych gwarancji prawnych, które istnieją w postępowaniu sądowym, wobec czego budzi to pewne wątpliwości co do proporcjonalności tak wysokich kar w postępowaniu mandatowym. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pan mecenas z ministerstwa.
Zastępca dyrektora departamentu MI Paweł Jabłoński:
Szanowni państwo, obecna wysokość grzywny w wysokości 500 zł nie spełnia swojej funkcji prewencyjnej.
Dochodzi do sytuacji, kiedy podmiot kontrolujący gospodarowanie wodami, wymierzając karę, nie jest traktowany poważnie. Przedsiębiorcy bardziej opłaca się dokonać wykroczenia i zapłacić mandat 500 zł. Ekonomicznie jest to bardziej opłacalne. Tym samym katalog grzywien od 1000 zł do 7500 zł jest jak najbardziej zasadny. Taki przedział kary jest już obecnie w przepisach Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Jest między innymi w art. 96 § 1ab czy § 1d. Bardzo dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Widzę, że macie już państwo radochę z powodu mojej konsekwencji. Tak, szanowni państwo, to jest następny artykuł, który pokazuje, że mamy kolejną służbę, inspekcję wodną.
Co do proporcjonalności mam zupełnie inną ocenę. W sytuacji, kiedy mamy mandat 1000 zł dla wielkiej kopalni, to chyba tylko rozśmiesza to ową kopalnię. Natomiast tak naprawdę ponieważ jesteśmy przeciwni powoływaniu inspekcji wodnej jako nowej służby, wnosimy o skreślenie tego artykułu, ale zwracam państwu uwagę na jeszcze jedną rzecz. Powielamy tutaj działania. Przecież mamy Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Tworzenie nowej służby i nadawanie jej uprawnień to będzie jakaś aberracja w zakresie kontroli.
W związku z tym składamy wniosek o skreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za przyjęciem wniosku o skreślenie art. 12? (20) Kto jest przeciwny? (22) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy rozpatrzenia do art. 13. Czy są uwagi do art. 13? Biuro Legislacyjne.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Proszę o głos.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Najpierw Biuro Legislacyjne.
Legislator Sławomir Osuch:
Zwracamy uwagę, że identyczna zmiana jak w art. 13 jest już zamieszczona w propozycji projektu ustawy dotyczącej informacji środowiskowej. Jest to druk nr 3304, który będzie procedowany również dzisiaj przez Komisję o godz. 17.30, z tym że w projekcie z druku nr 3304 jest szersza zmiana, jeżeli chodzi o ustawę o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. Dlatego z uwagi na racjonalność procesu legislacyjnego nasza sugestia jest taka, żeby skreślić art. 13 w projekcie, który teraz procedujemy, i rozpatrzyć to przy okazji druku nr 3304. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani przewodnicząca Anna Paluch.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Chciałabym zgłosić pięć poprawek do art. 13. Są to poprawki, które odnoszą się do poszczególnych zapisów.
W art. 15 w punkcie…
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Przepraszam, ale jesteśmy w art. 13.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Przepraszam bardzo, dobrze, dobrze. Tak jest.
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Akceptujemy poprawkę.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Przepraszam bardzo, na razie jesteśmy przy art. 13.
Poseł Anna Paluch (PiS):
To jest mój błąd. Mam pięć poprawek do art. 15.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Biuro Legislacyjne zgłasza wniosek o skreślenie tego artykułu.
Pani poseł Lenartowicz.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Dziękuję bardzo.
Ja też zgłaszam wniosek o skreślenie tego artykułu. Artykuł ten przewiduje wprowadzenie instrumentu pozwalającego inwestorowi tak naprawdę bezpłatnie i bez ograniczeń czasowych korzystać z nieruchomości prywatnych w tak szerokim znaczeniu, w jakim nigdzie indziej się tego nie zamieszcza, a o odszkodowaniu będzie decydowało tylko zdecydowanie negatywne oddziaływanie, którego nie da się usunąć. Zapisy te prowadzą do niewspółmierności. Nie ma zupełnie żadnych powodów, żeby wprowadzać takie przepisy. Wydają się, że dotychczasowe rozwiązania wystarczająco zabezpieczają interesy właścicieli i inwestorów. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Analogiczna poprawka.
Bardzo się cieszę, że już poznaliśmy uzasadnienie co do idei skreślenia art. 13. Nie można tworzyć prawa, które wprowadza bezprawie. Popieramy wniosek zarówno Biura Legislacyjnego, jak i pani poseł Gabrieli Lenartowicz w sprawie skreślenia art. 13.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Jeszcze Biuro Legislacyjne chce zabrać głos.
Legislator Jakub Bennewicz:
Chcielibyśmy zwrócić uwagę, że propozycja skreślenia art. 13 jest zawarta w propozycjach legislacyjnych Biura Legislacyjnego, a więc de facto została już przyjęta. Biuro Legislacyjne informacyjnie zwróciło uwagę, dlaczego sugerujemy wykreślenie owego przepisu, ale nie ma potrzeby głosowania poprawki, ponieważ jest już przyjęta.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Legislator Jakub Bennewicz:
Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
A zatem przechodzimy do art. 14.
Czy są uwagi do art. 14? Pani poseł Lenartowicz.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Proponuję oczywiście skreślenie art. 14 dotyczącego wyposażenia w możliwości użycia środków przymusu bezpośredniego i broni palnej przez dzielnych inspektorów w biało-złotych czapkach wraz z rozległymi informacjami, jak się powinni ubierać i prezentować. Pewnie będą chrzcić lodołamacze, powołując się na tradycję znad starożytnego Nilu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Na tradycje lodołamacza „Stanisław” za czasów pana Gawłowskiego.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pani poseł, nie udzieliłem pani głosu.
Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Proponujemy skreślenie owego artykułu.
Nie wiem, do kogo chcieliby strzelać inspektorzy Inspekcji Wodnej. Do ryb? Ich już nie ma. Tak jak mówię, jest to tworzenie nowej służby i danie groźnych zabawek ludziom, o których wiemy, że nie będą musieli mieć stosownych kompetencji. Dlatego wnosimy o skreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Przystępujemy do głosowania.
Kto jest za skreśleniem art. 14? (20) Kto jest przeciwny? (24) Kto się wstrzymał? (0) Proszę o wyniki. Dziękuję bardzo. Poprawka nie uzyskała większości. Artykuł pozostaje.
Przechodzimy rozpatrzenia do art. 15. Czy są uwagi do art. 15? Biuro Legislacyjne.
Legislator Jakub Bennewicz:
Z racji tego, że jest to bardzo obszerna zmiana, która obejmuje 25 stron A4, sugerujemy, żeby art. 15 rozpatrzyć poszczególnymi zmianami. Biuro Legislacyjne też ma uwagi do poszczególnych zmian. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Paluch.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Szanowni państwo, mam pakiet pięciu poprawek do art. 15. Przypominam, że jest to zmiana ustawy – Prawo wodne. Jeżeli nawet zostanie przyjęta zmiana sposobu procedowania na procedowanie zmianami, pozwolę sobie od razu przedstawić pięć zmian do art. 15.
W zmianie nr 13 w art. 251a ust. 5 proponuję nadać brzmienie: „2) regionalne inspekcje wodne, działające przy regionalnych zarządach gospodarki wodnej”.
Celem poprawki jest doprecyzowanie przepisu poprzez wskazanie, że regionalne inspekcje działają przy regionalnych zarządach gospodarki wodnej, a nie tylko przy jednym regionalnym zarządzie gospodarki wodnej. Oczywiste jest, że lokalizacja poszczególnych terenowych jednostek ma odpowiadać lokalizacji terenowej placówek terenowych regionalnych zarządach gospodarki wodnej.
Poprawka nr 2 odnosi się do zmiany…
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pani poseł, mam prośbę. Ponieważ mamy dalej idący wniosek o skreślenia art. 15, przegłosowalibyśmy ten wniosek.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Proszę bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Następnie od razu głosowalibyśmy zmiany, które pani poseł zgłasza, żeby jak mówiło Biuro Legislacyjne, procedować to zmianami. Pani poseł Anita Kucharska-Dziedzic zgłasza wniosek o skreślenie art. 14.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Art. 15.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Przepraszam, art. 15. Czy pani to uzasadnia?
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Tak. Jest ogromny bałagan w całym tym artykule. Jak już państwo sami z pokorą zauważyli, jest to kilkanaście stron różnych zapisów, które rzeczywiście mogą sprzyjać oczyszczaniu Odry z solanki, plus zapisy, które tak naprawdę odwlekają to w czasie i tworzą dodatkowe alibi typu „w miarę możliwości”. Takie zapiski są w poszczególnych punktach. Dlatego składam wniosek o wykreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Głosujemy.
Kto jest za przyjęciem wniosku o skreślenie art. 15? (16) Dziękuję. Kto jest przeciw? (24) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Teraz bardzo proszę. Pani poseł Anna Paluch zgłaszała poprawkę do zmiany nr 13. Tak?
Poseł Anna Paluch (PiS):
Tak jest. Proszę państwa, poprawki…
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Może zapytam, czy są uwagi do zmiany nr 13? Czy to jest uwaga do zmiany nr 13, pani poseł Lenartowicz?
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Zgłaszam poprawkę w postaci skreślenia art. 15 pkt 10–13.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Głosowaliśmy wniosek dalej idący. Oczywiście zaraz przegłosujemy pani wniosek. Czy w tej sprawie Biuro Legislacyjne bądź strona rządowa chcieliby zabrać głos?
Legislator Jakub Bennewicz:
Biuro Legislacyjne ma jeszcze uwagi do pkt 13, ale nie wiem, czy...
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Nie, nie. Pytam o poprawkę pani poseł Lenartowicz.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Wniosek o skreślenie pkt 10–13.
Legislator Jakub Bennewicz:
Nie, do tego Biuro Legislacyjne nie ma uwag.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za przyjęciem wniosku pani poseł Lenartowicz w sprawie skreślenia w art. 15 pkt 10–13? (18) Kto jest przeciw? (24) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję bardzo. Proszę o wyniki. Wniosek pani poseł nie uzyskał większości.
Pytam, czy jest uwaga do poprawki do zmiany nr 13, zgłoszonej wcześniej przez panią poseł Paluch? Nie ma uwag. Zatem Komisje rozpatrzyły zmianę nr 13.
Legislator Jakub Bennewicz:
Przepraszam, panie przewodniczący. Do pkt 13 jako takiego Biuro Legislacyjne ma uwagi, ale nie do poprawki pani poseł.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Może przeróbmy poprawki pani poseł.
Legislator Jakub Bennewicz:
Do poprawki nie mamy, ale do samego pkt 13, do samej zmiany nr 13 Biuro Legislacyjne będzie miało uwagę. Rozumiem, że potem art. 15 będziemy jeszcze i tak rozpatrywać zmianami, począwszy od zmiany nr 1.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Biuro Legislacyjne chyba powinno nam podpowiedzieć, czy mamy rozpatrywać każdą zmianę od początku, dlatego że w tej chwili nawet nie dostałem tych zmian.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Przepraszam, jeżeli można zaproponować, proponuję taki tryb, żeby rozpatrzyć pięć poprawek do art. 15, które mam. Jeżeli państwo mecenasi mają poprawki do innych zmian, proszę bardzo. Zmian jest dużo. Chodzi o to, żebyśmy nie celebrowali każdej z nich z osobna, dlatego że szkoda czasu.
Legislator Jakub Bennewicz:
Dobrze. W takim razie jeżeli wolno, po przedstawieniu poprawek przez panią poseł Biuro Legislacyjne przedstawi wszystkie swoje uwagi do całego art. 15. Troszkę ich będzie, dlatego że jest to 25 stron.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Legislator Jakub Bennewicz:
Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pani poseł Paluch.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Dziękuję bardzo.
Kolejna poprawka nr 2 również odnosi się do zmiany nr 13, do art. 251i, w którym proponuję skreślić ust. 1 i 3. Jest kwestia dotycząca kompetencji prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wskazuje, że nieprawidłowym rozwiązaniem jest wskazanie wprost w przepisie na podmiot będący administratorem danych osobowych w oderwaniu od konkretnych procesów przetwarzania tych danych. Zakłada się zrezygnowanie z tego przepisu, a także zakłada się rezygnację z rozwiązań określających, w jakim zakresie nie jest dopuszczone przetwarzanie danych wrażliwych w sytuacji, gdy przedmiotowe kwestie regulują przepisy powszechnie obowiązujące, to znaczy art. 13 i art. 14 ustawy o ochronie danych osobowych.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Sowińska.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Mam pytanie do pani przewodniczącej Paluch, jaki związek ma przetwarzanie danych osobowych z ustawą o rewitalizacji rzeki Odry?
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Polecałabym pani poseł dokładne przyjrzenie się art. 251i w projekcie ustawy. Wtedy będzie pani wiedzieć.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Ale proszę mi wytłumaczyć. Pani to przedstawia. Jaki jest związek? Nie widzę żadnego.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Proszę się głębiej wczytać.
Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Rozumiem, że pani nie rozumie, co pani przedstawia. Tak?
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Pani się nauczyła czytać, a nie myśleć.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Czy są inne uwagi do poprawki nr 2? Nie ma. A zatem Komisje rozpatrzyły poprawkę nr 2.
Przechodzimy do poprawki nr 3.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Szanowni państwo, poprawka nr 3 dotyczy zmiany nr 19 lit. a projektu ustawy w zakresie dodawanej lit. f w art. 277 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego. Lit. f będzie brzmiała następująco: „oczyszczania lub podczyszczania ścieków przemysłowych lub wód pochodzących z odwadniania zakładów górniczych, zawierających chlorki i siarczany, w systemie oczyszczania lub podczyszczania ścieków zasolonych”.
Celem poprawki jest prawidłowe odesłanie do legalnej definicji systemów oczyszczania lub podczyszczania ścieków zasolonych, która została ujęta w art. 16 pkt 50a ustawy – Prawo wodne z 2017 r.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy jest sprzeciw wobec poprawki? Nie ma. A zatem Komisje rozpatrzyły poprawkę nr 3.
Przechodzimy do poprawki nr 4.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Tak jest.
Poprawka nr 4 odnosi się do zmiany nr 33 w art. 15. W ust. 1 pkt 2 nadaje się brzmienie: „2) przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej”.
Ratio legis poprawki. Z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 182 ustawy – Prawo ochrony środowiska posiadanie pozwolenia zintegrowanego w określonych przypadkach zwalnia z obowiązku uzyskiwania pozwolenia wodnoprawnego, przedstawiona okoliczność powinna zostać uwzględniona w przepisach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych. Jest to odwołanie do przepisów karnych z ustawy – Prawo wodne.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy jest sprzeciw wobec poprawki nr 4? Nie widzę. A zatem Komisje rozpatrzyły poprawkę nr 4.
Proszę bardzo, poprawka nr 5.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Poprawka nr 5 odnosi się do zmiany nr 40. Jest to zmiana polegająca na tym, żeby ust. 2p–2s wydzielić do lit. b i dodać w tym przepisie ust. 2ha w następującym brzmieniu: „a) po ust. 2h dodaje się ust. 2ha w brzmieniu: »W celu ustalenia wysokości opłat, o których mowa w art. 272 ust. 5a i ust. 6d, oświadczenia, o których mowa w ust. 2a pkt 2, zawierają także informacje o terminach, w których doszło odpowiednio do uruchomienia przelewu kanalizacji deszczowej lub przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej«”.
Uzasadnienie dla poprawki, proszę państwa, jest następujące. Celem poprawki jest zapewnienie organom ustalającym opłaty za usługi wodne niezbędnych informacji na potrzeby ustalania tychże opłat. Przedmiotowa zmiana wynika ze zmiany wprowadzonej w art. 272 ust. 5a i ust. 6d ustawy – Prawo wodne, która przewiduje, że okres rozliczeniowy danych opłat za usługi wodne uzależniony jest od okresu, w którym doszło do uruchomienia przelewu kanalizacji deszczowej lub przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy jest sprzeciw wobec poprawki nr 5 do art. 15? Nie ma sprzeciwu. Komisje rozpatrzyły poprawkę nr 5.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Są to wszystkie moje poprawki do art. 15.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo, pani poseł Paluch.
Biuro Legislacyjne kontynuuje. Proszę bardzo.
Legislator Jakub Bennewicz:
Dziękuję.
W takim razie pozwolę sobie przedstawić wszystkie uwagi Biura Legislacyjnego do całego art. 15. Pierwsza z nich dotyczy pkt 9 i art. 194a. Mamy wątpliwość co do konstrukcji, iż na początku zamieszcza się przepis, z którego wynika, do czego stosuje się przepisy całego rozdziału, a potem dopiero rozpoczynają się przepisy merytoryczne. Od strony legislacyjnej powinno to wyglądać w taki sposób, że od początku zaczynamy przepisy merytoryczne, a nie dajemy przepis ogólny, który stanowi o tym, jaki jest przedmiot całego rozdziału. Jest to pierwsza kwestia.
Następna rzecz dotyczy pkt 11 w art. 15. Jest to uwaga ogólna odnosząca się do krajowej inspekcji wodnej. Mamy wątpliwość co do statusu prawnego inspekcji z racji tego, że z przepisów tak naprawdę wynika, że inspektorzy krajowej inspekcji wodnej, w ogóle inspekcji wodnej, mają być po prostu pracownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w Wodach Polskich. Wobec tego jest wątpliwość, czy w tej sytuacji jest sens legislacyjny wyodrębniania inspekcji wodnej w art. 239 ust. 3a, skoro będą to pracownicy w poszczególnych komórkach organizacyjnych. Czy łatwą sprawą będzie wyodrębnienie, kto tak naprawdę jest uprawniony do stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, skoro nie będzie to jakaś wydzielona komórka organizacyjna, wydzielona formacja?
Kolejne uwagi dotyczą pkt 13. Pierwsza z nich dotyczy art. 251c ust. 2 pkt 3. Do zadań krajowej inspekcji wodnej ma należeć opracowywanie rocznego planu działania inspekcji wodnej. Nasza wątpliwość dotyczy tego, że nie ma przepisów materialnych na temat tegorocznego planu działania inspekcji wodnej, w jakim trybie miałby być sporządzany, jaka miałaby być jego treść. Wydaje się, że brakuje stosownych przepisów materialnych.
Kolejna kwestia dotyczy również art. 251d ust. 3 pkt 4. Tu z kolei inspektorzy regionalnej inspekcji wodnej mieliby być uprawnieni m.in. do kontrolowania liczby, masy i gatunków odłowionych ryb oraz przedmiotów służących do ich połowu. W pozostałych punktach tego przepisu wskazujemy konkretne przepisy konkretnych ustaw, w oparciu o które inspektorzy mogliby działać, natomiast tutaj, jeżeli chodzi o kontrolowanie, nie ma wskazanej podstawy prawnej, a więc też nie ma trybu kontroli, zgodnie z jakimi przepisami, w jaki sposób kontrola miałaby się odbywać.
Kolejne uwagi dotyczą kolejnych punktów w tym samym przepisie. Pkt 8 brzmi „żądanie niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, a także zwracania się o taką pomoc do jednostek gospodarczych, organizacji społecznych, a w nagłych przypadkach do każdego obywatela”. Wydaje się, że brakuje przepisu z drugiej strony mówiącego o tym, że osoby, przeciętni obywatele mieliby obowiązek udzielania pomocy. Przepis nie działa w drugą stronę. Po drugie, nie wynika z niego, o jaką konkretnie pomoc miałoby tu chodzić. Odsyłamy do ustawy o Policji. Policja jest jednak formacją posiadającą bardzo szerokie kompetencje, wobec czego wydaje się, że ogólne odesłanie do przepisów o Policji nie jest prawidłowe. Powinno się wskazać konkretne uprawnienia i konkretne przepisy ustawy o Policji, które miałyby mieć zastosowanie.
Kolejna rzecz dotyczy pkt 11 w tym samym przepisie, a mianowicie dokonywania czynności wyjaśniających w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Wydaje się, że należałoby wskazać konkretne czynności, znowu konkretne przepisy, na podstawie których czynności wyjaśniające miałyby dokonywane.
Trzecia kwestia dotyczy pkt 12 w tym samym przepisie. Chcielibyśmy tylko upewnić się co do poprawki, która już znajduje się w wykazie naszych poprawek legislacyjnych. W pkt 12 lit. b jest mowa o obiektach Sił Zbrojnych pisanych wielkimi literami, ale nie ma tam uzupełnienia, że chodzi o Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli mają to być Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, to trzeba dodać te wyrazy, a jeżeli chodzi o wszelkie siły zbrojne generalnie, nie tylko polskie, to powinno być to pisane małymi literami. Proszę o doprecyzowanie, jaka była intencja.
Kolejna kwestia dotyczy art. 251e ust. 5. Jest to upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej. Rozporządzenie to ma m.in. określać szczegółowe zasady i warunki posiadania, przechowywania i ewidencjonowania broni palnej. W naszej ocenie jest to materia ustawowa. Kwestie te powinny być zarezerwowane dla ustawy, a nie określone w rozporządzeniu. Ponadto jeżeli chodzi o kwestię zasad i warunków posiadania broni palnej oraz amunicji, do tego elementu zakresu przedmiotowego rozporządzenia wydaje się nie być wytycznych, co sugeruje, że przepis może być w tym zakresie niezgodny z konstytucją, jeżeli chodzi o wymogi, jakie powinny spełniać przepisy upoważniające.
Kolejna rzecz dotyczy art. 251g ust. 2 pkt 4, zgodnie z którym na stanowiskach, o których mowa w ust. 1, może być zatrudniona osoba, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo. Nasze pytanie dotyczy tego, czy rzeczywiście chodzi o każde umyślne przestępstwo, czy nie powinno się wymienić też przestępstw skarbowych, tak jak to zwykle czyni się w tego typu podobnych przepisach.
Kolejna kwestia dotyczy art. 251h ust. 3, zgodnie z którym inspekcja wodna przy wykonywaniu zadań w zakresie zapobiegania i wykrywania wykroczeń i przestępstw współdziała z Państwową Strażą Rybacką. Czy nie powinniśmy wskazać, na czym owo współdziałanie polega i czy na pewno jest to jedyna formacja, z którą inspekcja wodna powinna współpracować? Wydaje się, że powinna współpracować na przykład ze Strażą Graniczną, biorąc pod uwagę, jakie są jej zadania. Oczywiście jest to pytanie do wnioskodawców.
Kolejna kwestia dotyczy art. 251i ust. 1. Czy nie powinniśmy konkretnie wskazać, jakie dane można przetwarzać, a nie tylko, jakich danych nie należy przetwarzać z racji tego, jakie są przepisy ogólne dotyczące przetwarzania danych osobowych, z których wynika, że podmioty powinny przetwarzać tylko dane, które są niezbędne do prowadzenia ich działalności?
Poseł Anna Paluch (PiS):
Panie mecenasie, moją poprawką skreśliliśmy ust. 1 i 3.
Legislator Jakub Bennewicz:
Przepraszam, racja. Za szybko procedujemy. Dziękuję, rzeczywiście.
Natomiast jeżeli chodzi o ust. 5 w art. 251i, mamy z kolei wątpliwość dotyczącą tego, czy możemy naszą ustawą wpływać na sposób, w jaki będzie wykonywane rozporządzenie Unii Europejskiej. De facto przypisem ust. 5 ograniczamy skutki prawne stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679.
Kolejna uwaga dotyczy pkt 17 w art. 15. W lit. e dodawany ust. 7b. Jest tam mowa o najwyższej dopuszczalnej temperaturze określonej w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 59 ust. 1. W upoważnieniu nie jest wskazana dopuszczalna temperatura, a więc wydaje się, że literalnie z upoważnienia, do którego odsyłamy, nie wynika, jakoby najwyższa dopuszczalna temperatura w ogóle miała być uregulowana w rozporządzeniu. Jest zatem pytanie, czy odesłanie jest poprawne.
Kolejna kwestia dotyczy pkt 27 lit. b. Zwracamy uwagę na to, że w zakresie ust. 3 w art. 387 znowu mamy tzw. nakładkę. Jednocześnie przepis ten jest zmieniany ustawą z druku nr 3238, która nadaje całe nowe brzmienie ust. 3. Ustawa ta znajduje się już w Senacie, jest to już uchwalona ustawa, wobec czego powinniśmy mieć to na względzie, monitorując dalsze prace nad naszym projektem, nad tym konkretnym przepisem.
Kolejna kwestia dotyczy pkt 31. Tutaj jest troszkę poważniejszy problem prawny. Mianowicie dodajemy kolejną przesłankę, w oparciu o którą można byłoby cofać pozwolenie bez odszkodowania. Jest to kwestia dalszego korzystania z wód na warunkach ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym, kiedy stwarza ono stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi lub stan zagrażający powstaniu znacznych szkód w środowisku.
Zwracamy uwagę, że w art. 417 tej samej ustawy, czyli Prawa wodnego, mówimy o przesłankach cofnięcia pozwolenia za odszkodowaniem. Jedną z takich przesłanek jest interes społeczny. Wydaje się, że kwestie, które dodajemy w art. 415 pkt 9, mieszczą się także w pojęciu interesu społecznego. Może nastąpić problem i sprzeczność w przypadku konkretnego zdarzenia, czy zakwalifikować to jako sytuację z art. 415, czyli cofnięcie pozwolenia bez odszkodowania, czy z art. 417, gdzie mamy interes społeczny i cofnięcie za odszkodowaniem. Potem sąd będzie miał problem w przypadku ewentualnego sporu, jak to zakwalifikować i czy udzielić odszkodowania czy nie. Wydaje się, że te dwa zakresy się pokrywają. Jest to dosyć poważny problem.
Kolejna kwestia dotyczy pkt 35. Znowu zwracamy uwagę na proporcjonalność z racji tego, że za brak pozwolenia miałaby być wymierzana administracyjna kara pieniężna, a zaledwie za przekroczenie pozwolenia miałaby być sankcja karna. Wydaje się więc, że jest odwrócenie proporcji. Za przekroczenie kara powinna być mniej surowa, czyli administracyjna kara pieniężna, a za brak pozwolenia powinna być sankcja karna, jakkolwiek oczywiście administracyjne kary pieniężne w tym przypadku są wysokie. Zwracamy też uwagę na to, że wystąpi tzw. podwójna karalność z racji tego, że już w tej chwili jest podwyższona opłata za przekroczenie pozwolenia. Niejako podmiot będzie karany podwójnie.
Kolejna kwestia dotyczy pkt 40. Nasza uwaga dotyczy tego, że nowelizujemy przepisy przejściowe do pierwotnego Prawa wodnego. Zawsze jest to problem legislacyjny, ponieważ przepisy te de facto już się skonsumowały z chwilą wejścia w życie Prawa wodnego. Po drugie, wydaje się, że kwestie, które są poruszane, dotyczą spraw, które są regulowane naszą nowelizacją, dzisiejszym projektem. A więc raczej powinny to być przepisy w ustawie o rewitalizacji Odry, a nie przepisy dodawane do pierwotnego Prawa wodnego. Jest to kolejna kwestia.
Następna rzecz. Chcielibyśmy jedynie upewnić się z uwagi na to, że kwestia ta jest zawarta w naszym wykazie poprawek legislacyjnych. Chodzi o pkt 40 i dodawany ust. 2s. Wydaje się, że jest tam błędne odesłanie do art. 272 ust. 7a. Naszym zdaniem powinien to być ust. 3b, ale chcemy prosić o potwierdzenie ze strony wnioskodawców.
To wszystkie uwagi do art. 15. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Panie ministrze Gróbarczyk, powiem szczerze, że jest to mowa oskarżyciela wobec projektu, wypowiedziana przez Biuro Legislacyjne Kancelarii Sejmu. Proszę, niech się wypowie obrona.
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Zaraz bardzo prosto, bardzo szybko rozwiążemy te problemy. Bardzo proszę.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Mam pytanie, czy jesteście w stanie uzgodnić pomiędzy Biurem Legislacyjnym a ministerstwem poprawki i uwagi do sprawozdania?
Naczelnik Wydziału Legislacyjno-Organizacyjnego w Departamencie Gospodarki Wodnej i Żeglugi Śródlądowej Ministerstwa Infrastruktury Jacek Jasnowski:
Tak, jesteśmy przygotowani. Jesteśmy przygotowani na odpowiedź na wszystkie zadane pytania i wątpliwości.
Jacek Jasnowski, Ministerstwo Infrastruktury.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Bardzo proszę, panie mecenasie.
Naczelnik wydziału w departamencie MI Jacek Jasnowski:
Szanowni państwo, Wysoka Komisjo, odnosząc się do poszczególnych uwag i wątpliwości Biura Legislacyjnego, przejdę do kwestii pierwszej, czyli wątpliwości do art. 194a ust. 1 zmienionego Prawa wodnego, gdzie wskazano na potrzebę zmiany konstrukcji tego przepisu.
Dostrzegamy, że przepis dotyczy tak naprawdę wykonania systemów retencyjno-dozujących. W naszej ocenie lepsza jest obecna konstrukcja, która wskazuje na początku, jakie inwestycje konkretnie podlegają pod ten przepis, tak żeby inwestor mógł zdecydować, czy faktycznie w ogóle może zastosować dalsze przepisy. W dalszej kolejności będzie podlegał procedurom wykonania systemów retencyjno-dozujących, jeżeli będzie miał taką inicjatywę, taką potrzebę. Uważamy tę konstrukcję za lepszą dla adresatów przepisu, wobec czego uważamy, że warto, żeby przepis pozostał w takim brzemieniu.
Odniosę się do drugiej wątpliwości do art. 239 i art. 240 zmienionego Prawa wodnego w kontekście tego, że inspekcja wodna będzie mogła nosić broń. Podnoszono wątpliwości, czy będzie ona odpowiednio odróżniała się od pozostałych pracowników Wód Polskich, dlatego że też będzie wchodziła w skład Wód Polskich. Inspektorzy inspekcji wodnej będą mieli odrębne legitymacje, jak też odrębne umundurowanie. Uważamy, że będzie to wystarczające i nie będzie problemu co do pomyłki w korzystaniu z posiadanych uprawnień.
Następne uwagi, wątpliwości dotyczyły opracowania rocznego planu działania. Były to wątpliwości do art. 251c ust. 2 pkt 3. Plan działania inspekcji wodnej ma być wewnętrznym dokumentem organizacyjnym. Tak naprawdę nie ma potrzeby tworzenia na poziomie ustawowym specjalnych procedur albo regulacji dotyczących jego zatwierdzania, dlatego że będzie dotyczył tylko wewnętrznej struktury, planu działania, który ma wykonać inspekcja wodna w danym roku. Będzie to dotyczyło działań, które będzie podejmowała.
Następna wątpliwość dotyczyła generalnego odsyłania do przepisów ustawy o Policji, a nie szczegółowego odsyłania do poszczególnych przepisów. Konstrukcja zastosowana w ustawie o rewitalizacji rzeki Odry jest analogiczna do innych ustaw, do ustawy o rybactwie śródlądowym. Tam nie stanowi to problemu. W ocenie Ministerstwa Infrastruktury odesłanie do konkretnych przepisów doprowadziłoby do pewnej kazuistyki, utrudniałoby zastosowanie, więc stosujemy rozwiązania, które są stosowane w innych ustawach, które nie budzą wątpliwości. Uważamy, że jest to wystarczające.
Przepisy dotyczące udzielania pomocy są uregulowane, były wątpliwości, gdzie są uregulowane – są ujęte w art. 22 ustawy o Policji. W innych ustawach też stosuje się odesłanie w zakresie współpracy z innymi podmiotami.
Jeżeli chodzi o czynności wyjaśniające, o to, jaki jest zakres tych czynności, była to uwaga do pkt 11. Pojęcie „czynności wyjaśniające” jest stosowane w Kodeksie w sprawach o wykroczenia. Jest to pojęcie przyjęte, zdefiniowane przez judykaturę. Orzecznictwo nie budzi wątpliwości. Są to czynności podejmowane przez organy ścigania przed wszczęciem postępowania, których celem jest ustalenie, czy popełniono wykroczenie, a jeżeli tak, to kto powinien być ukarany w związku z jego popełnieniem. W związku z tym nie ma większych wątpliwości, co obejmują czynności wyjaśniające, gdyż jest to jednoznaczne.
Były wątpliwości odnośnie do wejścia na teren sił zbrojnych, czy dotyczy to tylko Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej czy też innych krajów. Dotyczy sił zbrojnych wszystkich krajów, jeżeli będą stacjonowały na terenie Polski. Będzie ogólny zakaz wstępu na tereny ich jednostek. Dlatego poprawka legislacyjna, która została przyjęta, jest jak najbardziej prawidłowa.
Dalsza wątpliwość odnosiła się do art. 251e ust. 5. Dotyczy to uszczegółowienia prawidłowego określenia upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej. Identyczne rozporządzenie już funkcjonuje w obiegu prawnym. Jest to rozporządzenia ministra rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie szczególnych zasad i warunków posiadania, przechowywania i ewidencjonowania przez Państwową Straż Rybacką broni palnej. Nie budzi to wątpliwości, jest w obiegu prawnym. Zostało to zakwestionowane. Uważamy, że byłaby potrzeba uzupełnienia przepisów.
Dalsze wątpliwości dotyczyły zasad współpracy. Przepraszam, wcześniej były wątpliwości dotyczące karania za umyślne przestępstwo. Uznajemy, że przepis ten jest wystarczający. Jeżeli ktoś nie był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo, to jest wystarczające. Kwestie skarbowe już nie muszą podlegać badaniu.
W kwestii art. 251h i współdziałania inspekcji wodnej z innymi organami zasady współdziałania zostały określone w dalszym przepisie. W ust. 2 wskazane jest, że współdziałanie polega m.in. na bezpłatnym udzielaniu informacji, udostępnianiu dokumentów lub danych niezbędnych do podjęcia czynności służbowych wynikających z posiadanych uprawnień.
Kolejna wątpliwość dotyczy art. 251i w tym kontekście ewentualnych uwag Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Były wątpliwości, czy możliwe jest ograniczanie w formie ustawy dostępu do danych osobowych. Tak, unijne rozporządzenie RODO dopuszcza wprowadzenie takich ograniczeń w formie aktu prawnego. Dlatego wykorzystujemy owo uprawnienie. Jest to art. 23 unijnego rozporządzenia RODO. Stosujemy tę możliwość, żeby nie było zakłóceń w czynnościach służbowych inspekcji wodnej. Wprowadzamy takie ograniczenie, żeby nikt nie wstrzymał czynności służbowych, żeby przebiegały one sprawnie.
Następna wątpliwość dotyczyła ust. 7b oraz konieczności ewentualnego doprecyzowania. Odsyła on do rozporządzenia wydanego na podstawie art. 99 ust. 1 Prawa wodnego i odwołuje się do dopuszczalnej temperatury. Co prawda tak jak panowie legislatorzy wspomnieli, samo upoważnienie ustawowe nie wymienia temperatury jako elementu określonego w rozporządzeniu, jednak temperatura też może być traktowana jako substancja zanieczyszczająca, gdyż większa temperatura negatywnie oddziałuje na środowisko wodne. W rozporządzeniu są przepisy dotyczące temperatury. Nie mamy wątpliwości, że jest to prawidłowo skonstruowane odesłanie do przepisów rozporządzenia.
Następna wątpliwość dotyczyła art. 387 oraz pokrywania się z Prawem geologicznym i górniczym. Przepis jest prawidłowo skonstruowany. Mamy też na uwadze prace nad Prawem geologicznym i górniczym. Zakłada się, że nasze przepisy wejdą w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia, a ustawa – Prawo geologiczne i górnicze w tym zakresie dokonuje zmiany z dniem 1 stycznia 2024 r. Dlatego prawidłowym jest, żeby nasze regulacje weszły w życie wcześniej, a regulacje Prawa geologicznego i górniczego, które konsumują nasze zmiany, co sygnalizowaliśmy do Ministerstwa Klimatu i Środowiska, weszły w życie uzupełnione jako kompletna regulacja od 1 stycznia 2024 r. Jest to więc prawidłowo skonstruowany przepis.
Następna wątpliwość dotyczyła przesłanek cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego. Były wątpliwości co do przesłanki ogólnej, która mówi o możliwości cofnie lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego ze względu na interes społeczny bez odszkodowania. Przepis, na który powołują się panowie legislatorzy, dotyczy ogólnej przesłanki, kiedy inne szczegółowe przesłanki w pozostałych przepisach, czyli w art. 415, nie mają zastosowania.
W naszej ocenie art. 415 wprowadza szczególne przesłanki – jest to lex specialis – które mają pierwszeństwo przed ogólną przesłanką interesu społecznego. Analogiczne rozwiązanie jest też z przesłanką, która jest ujęta już obecnie w obowiązującej ustawie w art. 415 pkt 4, która dotyczy niewystarczających zasobów wód podziemnych. Wtedy pozwolenie wodnoprawne może być cofnięte bez odszkodowania. Tak naprawdę to też jest lex specialis względem generalnie pojętego interesu społecznego. Nie widzimy kolizji, gdyż sąd będzie mógł zastosować ten przepis jako lex specialis. Nie będzie wątpliwości, który przepis powinien mieć pierwszeństwo.
Odnosząc się do wątpliwości do art. 476 ust. 1 i karania tylko grzywną, aresztem za przekroczenia warunków pozwolenia wodnoprawnego, wyjaśniam, że zmiana ta jest konieczna ze względu na zmianę charakteru opłaty podwyższonej na administracyjne kary pieniężne oraz ze względu na zasady demokratycznego państwa prawa w kontekście braku możliwości karania za podwójne przestępstwo, przepraszam, za ten sam czyn, nie za przestępstwo. Dlatego uchylona jest sankcja karna, ale pozostają bardzo dotkliwe sankcje administracyjne, które w naszej ocenie są wystarczające jako opłata podwyższona do trzykrotności, która tak naprawdę może wynosić nawet do kilku mln zł w przypadku odprowadzania zanieczyszczeń w większych ilościach.
Kwestia legislacyjna, czyli uwaga do pkt 40, dotyczyła pytania, czy zmiany nie powinny polegać na dodaniu przepisów przejściowych w ustawie o rewitalizacji rzeki Odry, a nie zmienianiu przepisów przejściowych ustawy – Prawo wodne. Prawo wodne, pomimo że weszło w życie w 2018 r., zawiera też regulacje, które wprowadzają okres przejściowy. Okres przejściowy trwa obecnie do 31 grudnia 2026 r. Dotyczy do ustalenia opłat za usługi wodne. Obecnie jest okres przejściowy, w którym podmiot zobowiązany do uiszczania opłat, składa oświadczenie na przykład o wysokości dokonanych poborów wód. Dopiero po upływie tego okresu będzie wprowadzany system pomiarowy.
Dlatego w naszej ocenie jak najbardziej prawidłowa jest zmiana przepisów przejściowych Prawa wodnego, gdyż dotyczy to obecnie obowiązującego okresu, a nie dodawania nowych przepisów przejściowych w innej ustawie. Adresat normy prawnej, który chciałby się do niej zastosować, musiałby stosować i ogólne przepisy przejściowe w Prawie wodnym, i kolejne przepisy przejściowe w ustawie odrzańskiej, która regulowałby te same kwestie.
Ostatnie pytanie dotyczyło potwierdzenia, czy zgodnie z poprawkami Biura Legislacyjnego w ust. 2s powinno być odesłanie do art. 272 ust. 3b. Tak, jest to prawidłowe odesłanie. Wystąpiła tu pomyłka.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Rozumiem, że Biuro Legislacyjne przyjęło wszystkie uwagi i w ramach upoważnienia doprecyzuje zapisy.
Legislator Jakub Bennewicz:
Częściowo pozostajemy przy naszym zdaniu, ale dziękujemy za wyjaśnienia.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Przechodzimy do art. 16. Czy są uwagi do art. 16? Bardzo proszę, pani poseł Anita Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
To już jest mała świecka tradycja: wnoszę o skreślenie tego artykułu.
Jest to kolejny artykuł, który tak naprawdę pokazuje, że mamy wyjątki od reguł obowiązujących w całym kraju. Proszę zwrócić uwagę zwłaszcza na ust. 2: „Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych dla inwestycji dla Odry, o których mowa w art. 1 pkt 1 lit. a, dla których nie uzyskano decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli była ona wymagana, stosuje się przepisy niniejszej ustawy”.
Organizacje ekologiczne, eksperci mieli zasadnicze uwagi co do tego, że jest to próba uniknięcia dostosowywania inwestycji do regulacji związanych z ochroną środowiska, ułatwienia przeprowadzenia inwestycji bez poszanowania dla ochrony środowiska. Dlatego wnoszę o skreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Głosujemy.
Kto jest za? (12) Kto jest przeciwny? (24) Kto się wstrzymał? (0) Proszę o wyniki. Dziękuję bardzo. Wniosek nie uzyskał poparcia.
Przechodzimy do art. 17. Biuro Legislacyjne.
Legislator Jakub Bennewicz:
Chcielibyśmy tylko się upewnić, i to zbiorczo.
Z racji tego, że Biuro Legislacyjne w swoich poprawkach proponuje trochę inną filozofię przepisów przejściowych, a mianowicie nie odwoływanie się do terminu „od dnia wejścia w życie ustawy”, ale wskazywanie dat dziennych, chcielibyśmy się tylko upewnić, że nasze myślenie jest prawidłowe i poprawki idą w dobrym kierunku. Nie zmieniamy niczego merytorycznie. Zapytam zbiorczo od art. 17 aż do art. 24. Proszę o potwierdzenie, że poprawki rzeczywiście idą w dobrym kierunku. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję.
Ministerstwo Infrastruktury, pan mecenas.
Zastępca dyrektora departamentu MI Paweł Jabłoński:
Tak, oczywiście zgadzamy się z tą filozofią. Powinny być wskazane konkretne daty dla czytelności artykułów.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję.
Pani poseł Anita Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Zwracam uwagę, że jest to kolejny artykuł, który wprowadzi alibi dla Wód Polskich, ponieważ to zakłady wprowadzające ścieki do wód lub do ziemi będą zobowiązane do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwoleń wodnoprawnych, a Wody Polskie powinny weryfikować wszystkie pozwolenia wodnoprawne zgodnie z obowiązującymi przepisami, żeby stwierdzać, czy rzeczywiście są tam naruszenia dla środowiska, także w kontekście suszy klimatycznej.
Składam wniosek o wykreślenie tego artykułu. To, co państwo zmieniają zgodnie z sugestiami Biura Legislacyjnego, nie konsumuje naszych wątpliwości.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za skreśleniem art. 17? (12) Kto jest przeciwny? (23) Kto się wstrzymał? (0) Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do art. 18. Czy są uwagi do art. 18? Pani poseł Anita Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Analogiczna argumentacja jak w poprzednim przypadku.
Znów mamy wskazane, że w przypadku pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi, w których nie określono sposobu pobierania próbek ścieków, wygasają one po upływie okresu, na który zostały wydane. Znowu jest to przypadek, w której legalizuje się sytuację, która zagraża nie tylko potencjalnie czystości wód, ale też zwalnia się z odpowiedzialności Wody Polskie. Nie będzie więc żadnej weryfikacji, a ci, którzy odprowadzają ścieki bez próbkowania, będą mieli do tego prawo, aż do momentu zakończenia obowiązywania ich pozwolenia wodnoprawnego. Dlatego wnosimy o skreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za skreśleniem art. 18? (11) Kto jest przeciwny? (24) Kto się wstrzymał? (1) Dziękuję bardzo. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do art. 19. Czy są uwagi do art. 19? Pani poseł Anna Paluch.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Szanowni państwo, w pakiecie poprawek, które zgłosiłam i przekazałem do sekretariatu, jest poprawka nr 6, która nadaje nowe brzmienie art. 19: „Do postępowań mandatowych wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., w sprawach o czyny określone w art. 466 ust. 1 i 2, art. 477 pkt 4– 8 oraz art. 478 pkt 2, 6 i 12–16 ustawy zmienianej w art. 15 stosuje się przepisy dotychczasowe”.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Anita Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Są wątpliwości, kto tak naprawdę może prowadzić postępowania mandatowe. Byliśmy przeciwko powołaniu nowej inspekcji wodnej. W związku z tym, że są to nierozgraniczone albo powielane kompetencje różnych służb, byliśmy i nadal jesteśmy zdania, że należy skreślić ten artykuł.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za skreśleniem art. 19? (11) Kto jest przeciwny? (24) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Wniosek pani poseł Anny Paluch.
Kto jest za przyjęciem poprawki pani poseł Anny Paluch? Proszę o podniesienie ręki. Kto jest przeciwny? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. Proszę o wyniki. Wniosek uzyskał większość. Za – 24, przeciw – 10, nikt się nie wstrzymał.
Przechodzimy do art. 20. Czy są uwagi? Biuro Legislacyjne, proszę bardzo.
Legislator Jakub Bennewicz:
Mamy pewną wątpliwość dotyczącą przepisu ust 1: „Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu w sprawie opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 15, stosuje się przepisy dotychczasowe”.
Uchylamy ten przepis. Jest to podstawa prawna dotycząca możliwości nakładania opłat podwyższonych. Mamy wątpliwości co do tego, czy będzie można dalej prowadzić postępowania w oparciu o przepis, który uchylamy. Krótko mówiąc, czy będzie podstawa prawna do tego, żeby w dalszym ciągu toczyć postępowania? Czy raczej nie powinniśmy ich umorzyć i prowadzić od nowa w oparciu o nowe przepisy? Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Strona rządowa.
Zastępca dyrektora departamentu MI Paweł Jabłoński:
Szanowni państwo, przepis ma zapewnić przede wszystkim możliwość dokończenia prowadzonych postępowań administracyjnych i ustalenia zasad postępowania w tym zakresie zgodnie z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Jest niezbędny do równego traktowania podmiotów. Jak najbardziej widzimy możliwość prowadzenia dalszych postepowań.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Biuro Legislacyjne.
Legislator Jakub Bennewicz:
Pozostajemy przy naszej opinii, ale dziękujemy za wyjaśnienia.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję.
Czy zgłasza się pani poseł Kucharska-Dziedzic?
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Tak. Dokładnie.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Proszę bardzo.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Nie przystaję na te wyjaśnienia. Uważam, że nie ma podstaw prawnych dla tego przepisu i należy go skreślić.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za skreśleniem art. 20? (12) Kto jest przeciwny? (23) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do art. 21. Bardzo proszę, pani poseł Lenartowicz.
Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Dziękuję bardzo.
Składam poprawkę, która polega na skreśleniu tego artykułu. Artykuł dotyczy tego, że nowi dzielni chłopcy z inspekcji wodnej do czasu, aż nie dostaną swoich nowych mundurków, mogą chodzić w mundurkach, które dotychczas mają pracownicy Wód Polskich. W związku z tym, że zupełnie nie widzimy potrzeby powołania owej inspekcji, jak też nie widzimy potrzeby umundurowania Wód Polskich, proponujemy skreślenie.
Odnosząc się do wypowiedzi przedstawiciela Wód Polskich, jak to teraz będziemy rozróżniać pracowników po legitymacjach i właśnie po różnicy w mundurkach, proponuję narzędzie, które panowie stworzyliście – po guzikach, panowie. W bardzo obszernym rozporządzeniu określającym, kto, gdzie, jak będzie się ubierał, gdzie będzie miał wężyki i złotka, jest określenie, że średnica guzika dużego wynosi 23 mm, a guzika małego 17 mm. Można tak. Panowie, będziecie się rozróżniać po guzikach. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Zwracam tylko uwagę, że w tej służbie będą chyba również kobiety, więc proszę nie mówić tylko o dzielnych chłopcach.
Bardzo proszę, pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Brakuje mi decyzji, czy będą też kaloszki i jakiego koloru oraz czy będą kalesonki także dla kobiet. W związku z tym skreślamy ten artykuł.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za skreśleniem art. 21? (12) Kto jest przeciwny? (24) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Proszę o wyniki. Poprawka nie uzyskała większości.
Przechodzimy do art. 22. Czy są uwagi do art. 22? Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Oczywiście proponuję skreślić. Sokro jesteśmy przeciwko ustawie, to jesteśmy także przeciwko art. 22.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Kto jest za skreśleniem art. 22? (11) Kto jest przeciwny? (25) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Proszę o wyniki. Poprawka nie uzyskała większości.
Przechodzimy do art. 23. Pani poseł Anna Paluch.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Dziękuję bardzo.
W pakiecie, który złożyłam do sekretariatu, jest poprawka nr 7. Odnosi się ona do art. 23 ust. 4, któremu nadaje się następujące brzmienie: „Organy właściwe w sprawie pozwoleń zintegrowanych przekazują ministrowi właściwemu do spraw gospodarki wodnej wyniki przeglądu pozwoleń zintegrowanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 3 miesięcy od dnia zakończenia tego przeglądu, wskazując pozwolenia zintegrowane, które powinny zostać cofnięte lub ograniczone w celu zapobieżenia zagrożeniu osiągnięcia celów środowiskowych na podstawie art. 415 lub art. 417 ustawy zmienianej w art. 15”. Chodzi o ustawę – Prawo wodne. Myślę, że sprawa jest jasna.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Anita Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Minął już praktycznie rok od katastrofy na Odrze. Prokuratura toczy postępowanie także w ramach doniesienia, które złożyliśmy z naszym zespołem do spraw renaturyzacji Odry – postępowanie w sprawie zaniechania obowiązków urzędniczych w zakresie weryfikacji pozwoleń wodnoprawnych.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jest zobowiązane do przeglądu pozwoleń wodnoprawnych, ich weryfikacji, wycofywania na bazie obecnie obowiązujących przepisów. Przepis, który wprowadzamy w art. 23, prolonguje prawo i obowiązek Wód Polskich do przeglądu pozwoleń wodnoprawnych, czyli tak naprawdę legalizuje bezczynność urzędniczą kierownictwa Wód Polskich w zakresie przeglądu pozwoleń wodnoprawnych od momentu katastrofy o kolejne 18 miesięcy. Uważam, że przepis ten jest absolutnie skandaliczny. Jest to kolejna wersja typowej PiS-owskiej bezkarności plus. W związku z tym wnoszę o skreślenie tego artykułu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Gosek-Popiołek.
Poseł Daria Gosek-Popiołek (Lewica):
Panie ministrze, mam pytanie, na jakiej podstawie do tej pory były dokonywane przeglądy pozwoleń wodnoprawnych?
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję.
Poseł Daria Gosek-Popiołek (Lewica):
Wydawało mi się, że w ustawie dotychczas była podstawa prawna, po co więc powtarzacie dwa razy to samo? Skoro od 12 miesięcy mówicie nam non stop, że pracownicy wyjdą i dokonają inspekcji, będą sprawdzać pozwolenia wodnoprawne, mam też pytanie, czy nie wychodzili czy wychodzili bezpodstawnie. Czy po prostu w dwóch ustawach zawieracie dokładnie te same zapisy?
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Strona społeczna.
Ekspert Związku Powiatów Polskich Adrian Pokrywczyński:
Dziękuję, panie przewodniczący. Adrian Pokrywczyński, Związek Powiatów Polskich.
Mam pytanie, ponieważ de facto przepis ten nakłada dodatkowy obowiązek na starostów, marszałków i prezydentów miast w celu przeglądu pozwoleń zintegrowanych. Czytałem dzisiaj pismo dyrektora Jabłońskiego. Według strony rządowej będzie to równoznaczne z wypełnieniem zobowiązania z ustawy – Prawo ochrony środowiska w zakresie analizy pozwoleń zintegrowanych raz na pięć lat, tylko że jest to inna semantyka. Jest mowa o przeglądzie, tam jest mowa o analizie. Wiem, że teraz państwo tego nie wprowadzą, ale może na przykład na etapie senackim warto byłoby wprowadzić przepis, który określałby, że jest to wypełnienie obowiązku przez starostów i marszałków.
Drugie moje pytanie dotyczy procedowania. Dostaliśmy poprawki Biura Legislacyjnego. Nie wiem w końcu, czy zostały one przyjęte. W artykule tym w zasadzie chyba skreśla się... Poproszę o potwierdzenie od Biura Legislacyjnego, czy Biuro Legislacyjne chce skreślić ust. 4.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy pan minister chciałby powiedzieć?
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Jednym słowem.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Bardzo proszę.
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Szanowny panie, proszę zwrócić się do pani poseł Kucharskiej-Dziedzic, która tak perfidnie pana zaatakowała, że nie radzi pan sobie z żadnymi czynnościami jako starosta.
Ekspert Związku Powiatów Polskich Adrian Pokrywczyński:
Nie, nie, pani poseł mówiła o pozwoleniach wodnoprawnych. Tutaj chodzi o pozwolenia zintegrowane.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Przepraszam pana, ale teraz mówi pan minister.
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Proszę nie wchodzić. Głównie chodzi o marszałków, którzy skierowali do nas wniosek, że nie poradzą sobie w tym terminie.
Pani poseł, niech pani tak nie atakuje pani marszałek Polak.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy Biuro Legislacyjne chciało jeszcze udzielić odpowiedzi?
Legislator Jakub Bennewicz:
Tak. W art. 23 Biuro Legislacyjne proponuje nadać tylko nowe brzmienie ust. 1–3. Ust. 4 nie dotykamy. Zostaje tak, jak jest w druku.
Ekspert Związku Powiatów Polskich Adrian Pokrywczyński:
Rozumiem, dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za skreśleniem art. 23? (12) Kto jest przeciwny? (22) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Przechodzimy do art. 24.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Moja poprawka nie została rozpatrzona.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Przepraszam, pani przewodnicząca. Tak. Głosujemy jeszcze poprawkę pani poseł przewodniczącej Anny Paluch.
Kto jest za przyjęciem poprawki pani przewodniczącej? (25) Kto jest przeciwny? (10) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Proszę o wyniki. Dziękuję bardzo. Poprawka pani poseł Anny Paluch uzyskała większość.
Przechodzimy do art. 24. Czy są uwagi do art. 24? Bardzo proszę, pani poseł Anita Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Przepis ten jest kuriozalny, ponieważ tak naprawdę pokazuje, że prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy opracuje i przekaże państwowej służbie hydrologiczno-meteorologicznej oraz właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska listę zakładów, które odprowadzają ścieki o zwiększonym zasoleniu.
Jak rozumiem, lista ta nie jest jawna, nie jest dostępna. Przecież państwo doskonale wiedzą od momentu, kiedy przejęliście od innych instytucji pozwolenia wodnoprawne, kto odprowadza ścieki. Jest to jakaś tajemna wiedza? Chyba wszyscy na sali wiedzą, kto odprowadza solankę do Odry, a państwo dopiero będziecie przekazywać takie dane. Dlatego nie zwalniajmy się z odpowiedzialności oraz kopiowania tego, co jest na stronach internetowych. Skreślamy ten artykuł, mam nadzieję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za skreśleniem art. 24? (12) Kto jest przeciwny? (23) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję bardzo. Poprawka nie uzyskała większości.
Przechodzimy art. 25. Pani poseł Kucharska-Dziedzic.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Są to limity wydatków. Nie wiem, czy państwo macie przed oczami art. 25. Ustalanie maksymalnego limitu wydatków z budżetu na wszystkie działania inwestycyjne w sytuacji gospodarczej i inflacyjnej w tej chwili, to tak naprawdę kolejny rozdział jakiegoś…
Pan Gróbarczyk w tej chwili chyba prowadzi ministerstwo dziwnych kroków. Wnoszę o skreślenie. Nie można tego zaplanować do 2032 r. 0%.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Biuro Legislacyjne.
Legislator Jakub Bennewicz:
Dziękuję bardzo, dwie kwestie.
W odniesieniu do poprawki pani poseł zwracamy uwagę, że tzw. reguła wydatkowa wynika z ustawy o finansach publicznych. Nie bardzo można skreślić owe przepisy, ewentualnie można zmienić kwoty, natomiast reguła wydatkowa jako taka w sytuacji, kiedy nastąpi zmiana wydatków bądź wpływów do budżetu państwa, powinna znaleźć się w projekcie rządowym. Jest to pierwsza kwestia.
Uwaga Biura Legislacyjnego do ust. 3 w art. 25 i zarazem w art. 26 i art. 27, dlatego że są one analogiczne, dotyczy tego, że tzw. mechanizm korygujący ma polegać na obniżeniu kosztów realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 każdego z przepisów. Jest to określone nader lakonicznie, nieprecyzyjnie, tymczasem zgodnie z ustawą o finansach publicznych mechanizm korygujący powinien być obniżony konkretnie, powinno być wskazane, jakie koszty, w jakim zakresie zostaną obniżone w przypadku przekroczenia maksymalnego limitu wydatków. To, że generalnie należy wtedy obniżyć koszty, to właśnie wynika z ogólnych przepisów ustawy o finansach publicznych, a w ustawie szczegółowej powinny być jakieś konkrety.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję.
Ministerstwo.
Zastępca dyrektora departamentu MI Paweł Jabłoński:
Szanowni państwo, rodzaj kosztów, które zostaną obniżone, będzie możliwy do określenia dopiero na etapie realizacji inwestycji. Z uwagi na to na obecnym etapie nie jest celowe doprecyzowanie tego przepisu.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Czy to wystarczy? Biuro Legislacyjne.
Legislator Jakub Bennewicz:
Musi. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Głosujemy. Kto jest za skreśleniem art. 25? (9) Kto jest przeciwny? (24) Kto się wstrzymał? (2) Dziękuję bardzo. Proszę o wyniki. Poprawka nie uzyskała większości.
Przechodzimy art. 26. Pani poseł Kucharska-Dziedzic, bardzo proszę.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Analogiczna argumentacja.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za skreśleniem art. 26? (9) Kto jest przeciwny? (23) Kto się wstrzymał? (2) Proszę o wyniki. Poprawka nie uzyskała większości.
Przechodzimy art. 27.
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Analogicznie.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za skreśleniem art. 27? (8) Kto jest przeciwny? (23) Kto się wstrzymał? (3) Proszę o wyniki. Dziękuję bardzo. Poprawka nie uzyskała większości.
Przechodzimy do rozdziału 4. Czy są uwagi do tytułu rozdziału 4? Do tytułu nie ma. Komisje rozpatrzyły tytuł rozdziału.
Przechodzimy do art. 28. Czy są uwagi do art. 28?
Poseł Anna Paluch (PiS):
Są.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Poseł Anna Paluch.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Szanowni państwo, macie poprawkę na piśmie. Nie będę dokładnie czytała przepisów. W pkt 1…
Poseł Daria Gosek-Popiołek (Lewica):
Pani poseł, nie dostaliśmy ich. Nie mamy ich, więc proszę przeczytać.
Poseł Anna Paluch (PiS):
Przeczytam, jak chcecie słuchać.
W pkt 1 dodaje się pkt 11 lit. c jako odwołanie do przepisu, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. W pkt 2 do tych, które są w przedłożeniu rządowym, dodaje się art. 14 oraz art. 21 i art. 22 ust. 1 jako te, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2024 r.
Są to wszystkie zmiany w odniesieniu do przedłożenia rządowego. Celem poprawki jest określenie następstwa przepisów, żeby działały w sposób właściwy.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Gosek-Popiołek.
Poseł Daria Gosek-Popiołek (Lewica):
Chciałabym, żeby to wybrzmiało, żeby posłowie Prawa i Sprawiedliwości wiedzieli, za czym głosują.
Szanowni państwo, przepisy końcowe pokazują, jak nie będzie zaopiekowana Odra w najbliższych latach. Dopiero od czerwca 2024 r. wejdą w życie przepisy dotyczące przeglądu pozwoleń wodnoprawnych. Dopiero od stycznia 2030 r. podwyższona zostanie opłata za wprowadzenie zasolonych ścieków do wód, ale zanim opłata zostanie podwyższona, już niektóre podmioty będą mogły ubiegać się o zwolnienie z części opłat. Realne narzędzie, które teoretycznie mogłaby dawać ustawa, a które miałoby rzeczywisty wpływ na dyscyplinowanie zakładów, które wprowadzają zasoloną wodę do Odry, która jak widzimy w ostatnich tygodniach, znowu ma bardzo wysoką temperaturę i niski stan wody, zostaje odroczone ustawą o kilka lat.
Ustawa ta nie jest więc ustawą, która zrewitalizuje nam jakąkolwiek rzekę, a na pewno nie Odrę, ponieważ w tym momencie, w ciągu najbliższego roku, dwóch nie ma żadnych narzędzi, które pozwolą rzeczywiście wpłynąć na jakość wody, ilość wody, stan wody. Muszą mieć państwo świadomość, że ustawa nie uratuje sytuacji. Możecie nią machać, możecie o niej krzyczeć, możecie pokazywać ją w programach publicystycznych, ale ona nic nie zmieni.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy jeszcze pani poseł Kucharska-Dziedzic?
Poseł Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) – spoza składu Komisji:
Koniec wieńczy dzieło. Jest to koniec waszego dzieła, którym mieliśmy rewitalizować Odrę, a tak naprawdę przekładacie w czasie jakiekolwiek działania, które mają służyć ratowaniu Odry – uśmiercacie Odrę.
Przepisy, które wchodzą w kolejnych miesiącach czy w kolejnych dniach, są to wydmuszki, które mówią o przekazywaniu dokumentów. W całej ustawie zajmowaliście się wodami burzowymi, ściekami komunalnymi, tudzież mundurami dla dziarskich dziewcząt i chłopców oraz pozwoleniami na broń. W tym przepisie pokazujecie, że ścieki przemysłowe będą sobie płynąć do Odry bez jakichkolwiek regulacji czy ograniczeń przez następne kilkanaście miesięcy, a solanka bez jakichkolwiek ograniczeń, dlatego że zrzucanie solanki do Odry będzie tak samo opłacalne, jak jest dzisiaj, albo będzie jeszcze bardziej opłacalne, dlatego że ceny nie wzrosną, będzie sobie płynąć do Odry przez następnych siedem lat.
To, że państwo przyjmujecie także ten artykuł pokazuje, że ustawa ta nie miała służyć jakiemukolwiek ratowaniu rzeki albo niwelowaniu skutków katastrofy, tylko przedłużaniu agonii oraz stosowaniu bezkarności i bezhołowia dla dalszego niszczenia rzeki. Artykuł ten dobitnie to pokazuje. Jeżeli państwo nie skreślicie także tego artykułu, to nie wprowadzicie żadnej sensownej cezury na wprowadzanie ścieków przemysłowych i solanki do Odry.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Jeszcze strona społeczna, proszę bardzo.
Koordynator kampanii klimatycznych w Fundacji Greenpeace Polska Mikołaj Gumulski:
Dziękuję bardzo. Mikołaj Gumulski, Fundacja Greenpeace Polska.
Chciałbym wypowiedzieć się w tym temacie. Właśnie rozmawiamy o zasoleniu ściekami przemysłowymi. Chciałbym podkreślić, że eksperci wskazują, że za wysokie zasolenie takich rzek jak Odra czy Wisła w największym stopniu odpowiedzialny jest przemysł górniczy, zwłaszcza węglowy. Eksploatacja pokładów węgla kamiennego wiąże się z odpompowywaniem ogromnych ilości wód kopalnianych zawierających znaczne ilości soli chlorkowych i siarczanowych, z reguły tym większe, im głębiej prowadzona jest eksploatacja. Dzieje się tak, ponieważ do wyrobisk górniczych stale napływają wody podziemne, które muszą być na bieżąco usuwane. Wody te są usuwane z wyrobisk górniczych na powierzchnię i kierowane do pobliskich naturalnych lub sztucznych rowów odwadniających. Następnie spływają do potoków i rzek na Górnym Śląsku.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Proszę pana, to jest debata ogólna, a my jesteśmy przy art. 28. Zostały zgłoszone stosowne poprawki. Czy ma pan uwagi do poprawek?
Koordynator kampanii klimatycznych w Fundacji Greenpeace Polska Mikołaj Gumulski:
Dobrze.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Nie będę prowadził debaty ogólnej.
Koordynator kampanii klimatycznych w Fundacji Greenpeace Polska Mikołaj Gumulski:
W takim razie chciałbym się do nich odnieść.
Chciałbym podkreślić, tak już było wspominane, że vacatio legis dla przepisów, które dotyczą inwestycji dla Odry, wynosi zaledwie 14 dni. Jeżeli chodzi natomiast o przepisy, które realnie mogą wpłynąć na to, jak wygląda największe zagrożenie dla Odry, czyli zasolenie, wejdą one w życie dopiero 1 czerwca 2024 r., a czas na ich wykonanie wynosi 18 miesięcy. Zatem nowe inwestycje będą powstawać od zaraz, a przegląd pozwoleń wodnoprawnych będzie dopiero za dwa i pół roku.
Podobnie sytuacja wygląda w zakresie podwyższenia opłat za wprowadzanie zasolonych ścieków do wód. Przepis ten wejdzie w życie dopiero w 2030 r. Opłata wzrośnie z 5 do zaledwie 10 gr. Mówienie, że ustawa o rewitalizacji Odry w jakikolwiek sposób wpłynie na to, jak będzie wyglądała sytuacja z Odrą w tym roku, w roku następnym, jest po prostu kłamstwem, dlatego że ona w żaden sposób nie zajmuje się problemem, źródłem zeszłorocznej katastrofy, czyli właśnie górnictwem węgla kamiennego, które w głównej mierze odpowiada za zasolenia. Rząd stawia na piedestale działania, które polegają na zabudowywaniu rzeki, a w żaden sposób nie przyspiesza wejścia w życie przepisów, które mogą realnie zmienić sytuację Odry, sprawić, że katastrofa nie powtórzy się w kolejnych latach. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za skreśleniem art. 28? (12) Kto jest przeciwny? (23) Kto się wstrzymał? (1) Dziękuję bardzo. Proszę o wyniki. Wniosek nie uzyskał większości.
Kto jest za przyjęciem poprawki pani poseł Anny Paluch? (22) Kto jest przeciwny? (10) Kto się wstrzymał? (2) Dziękuję bardzo. Proszę o wyniki. Dziękuję. Poprawka uzyskała poparcie Komisji.
Pozostały nam jeszcze do rozpatrzenia dwa załączniki. Czy są uwagi do załączników? Pani poseł Pasławska.
Poseł Urszula Pasławska (KP):
W imieniu swoim i posła Galli składam dwie poprawki.
Pierwsza dotyczy załącznika nr 1 „Wykaz inwestycji w aglomeracjach w Dorzeczu Odry w zakresie budowy, rozbudowy, modernizacji oraz budowy i modernizacji oczyszczalni ścieków”. Prosimy o dodanie pkt 83a w brzmieniu „modernizacja oczyszczalni ścieków aglomeracji Krapkowice, województwo opolskie”. W załączniku nr 2 „Wykaz inwestycji w aglomeracjach w Dorzeczu Odry w zakresie budowy i modernizacji sieci kanalizacyjnej” prosimy dodać pkt 73a w brzmieniu „budowa sieci kanalizacyjnej w aglomeracji Krapkowice, województwo opolskie”.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za przyjęciem poprawek? Czy pan minister chciałby się odnieść? Nie. Nie widzę zgłoszenia. A więc kto jest za przyjęciem poprawek zgłoszonych przez panią poseł Pasławską?
Poseł Ryszard Galla (niez.) – spoza składu Komisji:
Może zdanie, panie ministrze, panie przewodniczący.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Proszę bardzo. Proszę się zgłosić.
Poseł Ryszard Galla (niez.) – spoza składu Komisji:
W uzasadnieniu chciałbym tylko zaznaczyć, panie ministrze, że jest to jedyna aglomeracja, która została pominięta, jedyna aglomeracja, która wymaga pilnego działania.
Oczyszczalnia ścieków w Krapkowicach jest oczyszczalnią, która została oddana do użytku w 1997 r. Jest to oczyszczalnia przemysłowo-komunalna. Jest duży zrzut ścieków. Położenie oczyszczalni jest praktycznie przy Odrze w niecce krapkowickiej. Ponadto aglomeracja działa także na terenie pięciu funkcjonujących największych zbiorników wód podziemnych.
Dlatego jest to rzecz bardzo pilna. Ostatnie sprawozdania, które były przedstawiane przez samorząd lokalny, wskazują na to, że jest tam pilna potrzeba modernizacji oczyszczalni. Dlatego proszę o uwzględnienie poprawki.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pan minister Gróbarczyk.
Sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk:
Panie przewodniczący, panie pośle, jest to oczyszczalnia, która spełnia wymogi dyrektywy ściekowej. Nie trzeba tam realizować inwestycji w tym zakresie, ponieważ jest zgodna z dyrektywą. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Kto jest za przyjęciem poprawek zgłoszonych przez panią poseł Pasławską? (12) Kto jest przeciwny? (20) Kto się wstrzymał? (2) Dziękuję bardzo. Poprawki nie uzyskały większości.
Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia załączników? Wobec braku sprzeciwu Komisje rozpatrzyły załączniki.
Szanowni państwo, przed głosowaniem nad całością strona społeczna poprosiła jeszcze o udzielenie głosu. Ze względu na sporą liczbę – parlamentarzyści też jeszcze chcą się wypowiedzieć – ograniczam czas wypowiedzi do dwóch minut. Spokojnie. Dobrze, zagłosujemy. Proszę się nie denerwować. Czy pan poseł Marchewka chciał teraz zabrać głos?
Poseł Arkadiusz Marchewka (KO):
Tak.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Proszę bardzo.
Poseł Arkadiusz Marchewka (KO):
W ramach podsumowania jako parlamentarzysta ze Szczecina, dla którego sprawy Odry są niezwykle istotne, chciałbym powiedzieć, że minął rok od tragicznej dla Odry i dla środowiska katastrofy.
Panie ministrze, zadam kilka pytań.
Czy został zbudowany nowoczesny system monitoringu Odry? Nie. Czy ukarano winnych katastrofy? Nie. Czy zrzuty słonej wody z kopalń zostały zatrzymane? Nie. Przez ponad rok nie zrobiono nic. Nie zrobiliście nic, żeby zapobiec kolejnej katastrofie, która jeżeli służby dalej będą funkcjonowały tak niekompetentnie, może po prostu nastąpić.
Uważam, że ustawa, którą zaproponowaliście, w żaden sposób nie rozwiązuje problemów. Jest mało prawdopodobne, żeby mogła w jakiś sposób powstrzymać kolejną, zbliżającą się katastrofę. Jest to argument za tym, żeby po prostu zagłosować przeciw ustawie. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Czy pan przewodniczący Szałabawka zgłaszał się do głosu?
Poseł Artur Szałabawka (PiS):
Tak.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Proszę bardzo.
Poseł Artur Szałabawka (PiS):
Króciutko.
Także jestem posłem z Pomorza Zachodniego, ze Szczecina. Często przebywam w Niemczech. Widzę, jak Odra wygląda po stronie niemieckiej. Halo, gdzie są ekolodzy? Jest tam straszna betonoza. Trzeba by było, żeby Grennpeace i WWF tam się zaangażowali, ale angażujecie się tutaj, po naszej stronie, na naszej ziemi, po to żeby reprezentować interesy, które są niezgodne z interesami naszego kraju, natomiast są zgodne z interesami niemieckimi.
Nasze działania rewitalizacyjne są zgodne z dbaniem o naturę. Przez całe posiedzenie Komisji słyszałem o betonozie, lekceważeniu i obrażaniu ludzi, którzy pracują w Wodach Polskich. Jestem tym zdegustowany, aczkolwiek wy jako posłowie, szanowna opozycjo, wpisujecie się w trend, który niestety jest powszechny. À propos zachowań, aroganckiego przedstawiania, wyśmiewania się chciałbym tylko powiedzieć, szanowni państwo, że dobrze wiem, jak wygląda prawdziwy hejt ze strony ekoterrorystów. Są to tak obraźliwe słowa, że w ogóle nie powinno się ich wypowiadać i ja nie będę ich wypowiadał. Właśnie tak wygląda ekologia, działania, polityka miłości z ich strony. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pan Adrian Chochoł. Proszę bardzo, dwie minuty.
Prawnik Fundacji Frank Bold Adrian Chochoł:
Szanowni państwo, wiele już zostało na posiedzeniu Komisji, w tym to, że projekt ustawy tak naprawdę jest sprzeczny z rewitalizacją Odry i zakłada dalsze zabudowywanie i pogłębianie się katastrofy, która prawdopodobnie w kolejnych latach znowu może się pojawić.
Biorąc pod uwagę, że mamy mało czasu, chciałbym zwrócić uwagę na jedną rzecz. Rząd zlecił wybranym przez siebie ekspertom z różnych środowisk naukowych opracowanie raportu, który miał wyjaśnić przyczyny katastrofy. Wstępna wersja raportu z września 2022 r. zawiera szereg rekomendacji, które nie wiadomo z jakich względów w trakcie pracy nad specustawą nie zostały uwzględnione.
Możemy wskazać m.in. na kilka rekomendacji, które nie zostały odzwierciedlone w przepisach procedowanej specustawy. Kwestia inteligentnego zarządzania zlewnią – brak. Uzależnienie zrzutu ścieków od przepływu rzeki i jej parametrów w danym momencie – to jest kluczowe. Gdy występuje wysoki stan zagrożenia, należałoby podjąć jakieś natychmiastowe działania, na przykład w zakresie ograniczenia zrzutu albo jego całkowitego wstrzymania. Nie ma takich narzędzi.
Co więcej projekt w dalszym ciągu nie rozwiązuje kwestii skutecznego przeglądu pozwoleń wodnoprawnych. Pojedyncze przeglądanie pozwoleń wodnoprawnych nic nie daje. Z raportu rządowego, podkreślam, wynika, że należy to zrobić w sposób skumulowany. W sposób skumulowany należy ocenić to, co jest w przeglądach i w jaki sposób będzie to wpływało na stan rzeki.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pani Alicja Pawelec.
Kierownik Zespołu Ochrony Ekosystemów Wodnych Fundacji WWF Polska Alicja Pawelec-Olesińska:
Dziękuję bardzo.
Szanowni państwo, chciałabym zwrócić uwagę przede wszystkim na aspekt społeczny, który już wybrzmiewał, ale być może powinien wybrzmieć jeszcze raz. Ustawa nie została poddana konsultacjom społecznym, co oznacza, że zlekceważyli państwo głosy tych, którzy ucierpieli najbardziej, czyli województw nadodrzańskich, tych, którzy ucierpieli z branży turystycznej, z branży przemysłowej, gospodarstw rybackich. Państwo nie skonsultowali tego z nikim.
Państwo skonsultowali to z KGHM, który głównie odpowiada za zrzuty chlorków do Odry. Państwo skonsultowali to z jedną jedyną Fundacją Ecoprobono i ze Stowarzyszeniem Inżynierów i Techników Meliorantów, którzy prawdopodobnie mogą brać udział w przewidywanych inwestycjach. W związku z tym strona społeczna, przede wszystkim społeczeństwo polskie nie zostało wysłuchane.
Z tego miejsca chciałabym bardzo podziękować pani posłance Lenartowicz za próbę umożliwienia odbycia się wysłuchania publicznego, społecznego, które również nie miało miejsca. Rozumiem, państwo posłowie, że nie chcecie usłyszeć głosu społeczeństwa, nie chcecie, żeby społeczeństwo współdecydowało o sprawach, które bezpośrednio go dotyczą.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo. Pani Marta Klimkiewicz.
Doradczyni ds. nauki i polityki Fundacji ClientEarth – Prawnicy dla Ziemi Marta Klimkiewicz:
Dziękuję za możliwość zabrania głosu.
Chciałabym przyłączyć się do głosów moich kolegów i koleżanek, którzy twierdzą, że specustawa w obecnym kształcie po prostu nie odpowiada na systemowe zaniechania i błędy, które przyczyniły się do ubiegłorocznej katastrofy na Odrze. Co więcej, z dużym prawdopodobieństwem nie tylko nie zabezpieczy nas przed podobnymi kryzysami w przyszłości, ale zwiększy ryzyko ich wystąpienia.
Trudno nie odnieść wrażenia, że celem specustawy jest jedynie ułatwienie realizacji szkodliwych inwestycji hydrotechnicznych, a bynajmniej nie kompleksowe rozwiązanie realnych problemów, które trapią nie tylko Odrę, ale cały polski system zarządzania rzekami. Warto wskazać rozmyte kompetencje, nieskuteczne mechanizmy prawne w zarządzaniu zasobami wodnymi, nieskuteczny monitoring wód, słabość Inspekcji Ochrony Środowiska i innych organów ochrony środowiska w zakresie reagowania kryzysowego, brak skutecznych mechanizmów oceny skumulowanego wpływu zrzutu ścieków na stan wód, ulgowe traktowanie wód kopalnianych, co było podnoszone wielokrotnie; ograniczenie udziału organizacji społecznych w procedurach dotyczących zarządzania wodą.
Strona społeczna wskazała wszystkie te problemy chociażby w opublikowanej w marcu białej księdze polskich rzek. Jest to kompleksowa, świeża, dosłownie jeszcze ciepła, mówiąc językiem potocznym, analiza, która jest bezpośrednim pokłosiem katastrofy odrzańskiej. Serdecznie państwu polecam jej lekturę. Chociaż z części diagnostycznej wyłania się obraz depresyjny i przytłaczający, to jednak biała księga zawiera również konkretne propozycje realnych rozwiązań naprawczych naszego systemu ochrony rzek, jakich próżno szukać w procedowanym projekcie specustawy.
Podsumowując, Fundacja ClientEarth – Prawnicy dla Ziemi w pełni popiera głosy naszych koleżanek i kolegów z innych organizacji społecznych o odrzucenie projektu w obecnym kształcie i opracowanie rozwiązań legislacyjnych, które odpowiadają rzeczywistym potrzebom naszych rzek i naszego społeczeństwa. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pan profesor Bogdan Wziątek.
Przewodniczący rady naukowej Zarządu Głównego PZW Bogdan Wziątek:
W imieniu Polskiego Związku Wędkarskiego oczywiście przychylam się do tego, co mówiły poprzedzające nas organizacje, dlatego że ustawa nie daje nic, co mogłoby zachować wartości przyrodnicze Odry, co ma dla nas kluczowe znaczenie.
Usługi ekosystemowe w postaci połowu ryb są jedną z głównych działalności statutowych stowarzyszenia, a ustawa nie daje nam żadnej gwarancji na to, że po pierwsze, katastrofa nie powtórzy się za chwilę, po drugie, że zasoby ryb, które przetrwały katastrofę, będą w stanie się odbudować. Generalnie już w tej chwili widać, że na odcinkach Odry czy Kanału Gliwickiego, które nie są utrzymywane, biocenozy odbudowują się dużo szybciej niż na odcinkach, które są utrzymywane. Wystarczy tylko porównanie tego, jaki jest stan biocenozy poniżej śluzy Nowa Wieś i jaki jest stan biocenozy w okolicy na przykład miejscowości Ujazd. Wystarczy tylko pojechać i zobaczyć. Nie potrzeba do tego żadnych szczególnych oznaczeń.
Dalsze betonowanie i regulowanie Odry będzie powodować, że ekosystem będzie jeszcze słabszy. Będzie to miało bardzo poważne konsekwencje dla gospodarki regionów nadodrzańskich, dlatego że zaniknie podstawowy sektor, zwłaszcza dla województw lubuskiego i gorzowskiego, a mianowicie turystyka. Żegluga na pewno nie zapewni ani miejsc pracy ani rozwoju owych regionów. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.
Pan Adrian Pokrywczyński, Związek Powiatów Polskich.
Ekspert Związku Powiatów Polskich Adrian Pokrywczyński:
Dziękuję, panie przewodniczący.
Merytorycznie do konkretnych przepisów odnosiłem się w trakcie, ale ogólnie chciałbym powiedzieć, zaznaczyć to, że stronie samorządowej nie podoba się procedowanie ustawy w ten sposób. Uważamy, że jednak nie odbyły się konsultacje społeczne. Po to jest powołana Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego, żeby właśnie tego typu projekty były opiniowane przez stronę samorządową. Najpierw powinno to zostać przedłożone do Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, potem powinniśmy wydać opinię. Parlamentarzyści mają też prawo wiedzieć, co na ten temat sądzi strona samorządowa, organy samorządu terytorialnego, żeby pozytywnie lub negatywnie ocenić dany projekt.
Wypowiadam się także za pozwoleniem kolegi ze Związku Miast Polskich. Apelujemy, żeby tego typu projekty były jednak najpierw przedstawione w szerokich konsultacjach publicznych, społecznych, obejmujących także mechanizmy komisji wspólnej, tym bardziej że na przykład część ustawy tak naprawdę dotyczy Prawa wodnego jako takiego. W moim przekonaniu w ogóle powinna być więc oddzielną regulacją. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Pan już mówił bardzo długo przy art. 28, więc nie mam potrzeby, żebyśmy kontynuowali dyskusję ogólną.
Koordynator kampanii klimatycznych w Fundacji Greenpeace Polska Mikołaj Gumulski:
Zapisywałem się na listę razem z innymi.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Ale jeszcze raz powtarzam, że zabierał pan głos w sprawach ogólnych przy art. 28.
Zamykam dyskusję.
Przechodzimy do głosowania nad całością projektu ustawy.
Kto jest za przyjęciem w całości projektu ustawy wraz z przyjętymi poprawkami? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał?
Proszę o wyniki. Głosowało 35 posłów. Za – 23, przeciw – 12, nikt się nie wstrzymał. Ustawa została przyjęta przez Komisje.
Przechodzimy do wyboru posła sprawozdawcy. Proszę o zgłoszenia.
Poseł Dariusz Bąk (PiS):
Pani poseł Anna Paluch.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Czy pani poseł Anna Paluch wyraża zgodę na przyjęcie obowiązku sprawozdawcy Komisji?
Poseł Anna Paluch (PiS):
Tak, zgadzam się.
Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Czy są inne zgłoszenia? Wobec braku innych zgłoszeń informuję, że pani poseł Anna Paluch została wybrana sprawozdawcą Komisji.
Wobec wyczerpania porządku dziennego zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję bardzo.