Komisje: Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, obradujące pod przewodnictwem posłów: Marka Sawickiego (KP), przewodniczącego Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej i Artura Szałabawki (PiS), zastępcę przewodniczącego Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, zrealizowały następujący porządek dzienny:

– rozpatrzenie uchwały Senatu w sprawie ustawy o rewitalizacji rzeki Odry (druk nr 3569).

W posiedzeniu udział wzięli: Grzegorz Witkowski podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury wraz ze współpracownikami, Anna Dębowiec dyrektor Departamentu Inspekcji Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Louis Courseau ekspert w Departamencie Strategii i Analiz Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Wojciech Skowyrski zastępca prezesa do spraw ochrony przed powodzią i suszą w Państwowym Gospodarstwie Wodnym Wody Polskie wraz ze współpracownikami, Rafał Marynowicz doradca ekonomiczny Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w Opolu, Adam Ostrowski ekspert do spraw legislacji Związku Miast Polskich, Alicja Pawelec-Olesińska kierownik Zespołu Ochrony Ekosystemów Wodnych Fundacji WWF Polska, Szymon Ponitka rzecznik prasowy Korony Młodych oraz Jadwiga Rotnicka senator RP.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Bartosz Bąk, Grażyna Kućmierowska, Jolanta Ostrowska i Aleksandra Pniewska – z sekretariatów Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Jakub Bennewicz – legislator z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dzień dobry państwu. Otwieram posiedzenie połączonych Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Witam państwa posłów, pana ministra Grzegorza Witkowskiego, pana prezesa Wojciecha Skowyrskiego oraz pozostałych zaproszonych gości. Stwierdzam kworum.

W porządku dziennym posiedzenia mamy rozpatrzenie uchwały Senatu w sprawie ustawy o rewitalizacji rzeki Odry (druk nr 3569). Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, uznam że Komisje przyjmują zaproponowany porządek dzienny. Sprzeciwu nie słyszę.

Przystępujemy do realizacji porządku dziennego. Marszałek Sejmu w dniu 1 sierpnia br. przekazała uchwałę Senatu w powyższej sprawie do Komisji Gospodarki i Żeglugi Śródlądowej oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, w celu rozpatrzenia. Senat zgłosił wniosek o odrzucenie ustawy. Do reprezentowania Senatu została upoważniona pani senator Jadwiga Rotnicka. Czy jest pani senator? Nie ma pani senator.

Jakie jest stanowisko rządu w sprawie uchwały Senatu? Tylko, panie ministrze, gorąca prośba – krótko, bo my naprawdę mamy dzisiaj urwanie głowy.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Grzegorz Witkowski:
Oczywiście, panie przewodniczący.

Szanowni państwo, zwracam się w imieniu rządu o odrzucenie uchwały Senatu RP o odrzucenie ustawy o rewitalizacji rzeki Odry. Ustawa, wbrew argumentom przedstawionym w uchwale Senatu, zawiera szereg istotnych rozwiązań, mających na celu odbudowę ekosystemu rzeki Odry, a także przeciwdziałanie w przyszłości podobnym zdarzeniom na terenie Polski. W uchwale Senatu odniesiono się przede wszystkim do jednego rozwiązania – planowanych inwestycji hydrotechnicznych, pomijając zasadniczą część ustawy, zawierającą szereg konkretnych rozwiązań, zwalczających przyczyny wystąpienia złotej algi.

W tym zakresie ustawa ma na celu po pierwsze, ograniczenie zrzutu azotanów do wód przez wsparcie inwestycji samorządowych w oczyszczalnie ścieków i sieci kanalizacyjne. To jest to, co powiedziałem rok temu w Cigacicach nad Odrą, gdzie wszyscy narzucali mi kąpiel w Odrze – że samorządy zrzucają bardzo duże ilości nieoczyszczonych ścieków.

Po drugie, ograniczanie zrzutów chlorków i siarczanów do wód przez wsparcie budowy systemów podczyszczania i oczyszczania ścieków i budowę systemów retencyjno-dozujących.

Po trzecie, zwalczanie zrzutów ścieków przez podwyższenie kar oraz powołanie Inspekcji Wodnej. Dzisiaj, szanowni państwo, jeśli ktoś znajdzie nielegalny zrzut, wzywa policję. Policja mówi „proszę pana, proszę to zgłosić do innych instytucji, my się tym nie zajmujemy”. A jeśli już policja zajmie się tym na poważnie, to kara jest 5 tys. zł. Podwyższamy tę karę, a przede wszystkim powołujemy Inspekcję Wodną, która będzie pilnowała nielegalnych zrzutów, przede wszystkim przez samorządy, ale nie tylko, bo wszyscy korzystamy z wód, z rzek, szczególnie w sezonie wakacyjnym i widzimy, ile nielegalnych rur każdy sobie do wody zrzuca.

Po czwarte, weryfikacja legalnej działalności wpływającej na środowisko wodne w ramach przeglądu pozwoleń zintegrowanych i pozwoleń wodnoprawnych. I te pozwolenia zintegrowane, szanowni państwo, są kluczowe, jeśli chodzi o zrzut zasolonych wód i azotanów, szczególnie do rzek Odry oraz Wisły.

Po piąte, odbudowa zasobów przyrodniczych – to jest opracowanie i wdrożenie programu ichtiofauny rzeki Odry.

Reasumując, przyjęcie uchwały Senatu o odrzuceniu ustawy odrzańskiej doprowadziłoby wyłącznie do zwiększenia w przyszłości zagrożenia zakwitem złotej algi przez brak podjęcia pilnych działań, co stanowiłoby znaczące zagrożenie dla środowiska. Dlatego, panie przewodniczący, szanowni państwo, bardzo prosimy o odrzucenie szkodliwej uchwały Senatu RP.

Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.

Czy ktoś…? Jest pani senator? Czy pani senator…?

Proszę bardzo.

Senator RP Jadwiga Rotnicka:
Byłam sprawozdawcą tejże ustawy. Opiniowały ją w Senacie dwie Komisje – Komisja Środowiska oraz Komisja Nadzwyczajna do spraw Klimatu. Stanowiska Komisji były różne. Komisja Środowiska była za przyjęciem ustawy, Komisja Nadzwyczajna do spraw Klimatu była przeciw ustawie. Na plenarnym głosowaniu zwyciężył pogląd drugi – że ustawę trzeba odrzucić. W moim odczuciu…

Podsekretarz stanu w MI Grzegorz Witkowski:
Z przyczyn politycznych. Z przyczyn politycznych, pani senator…

Senator RP Jadwiga Rotnicka:
Nie, proszę pana. Ze względów merytoryki senatorów, którzy w danej komisji zasiadają.

Rzecz polega na tym, że to nie jest rewitalizacja, jak sama nazwa wskazuje, tylko to jest betonizacja, stopniowanie itd. To przyrodzie nie służy. Dlatego podtrzymujemy zdanie o odrzuceniu tej ustawy.

Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (KP):
Dziękuję bardzo.

Pani poseł Paluch się zgłaszała.

Poseł Anna Paluch (PiS):
Dziękuję.

Bardzo krótko. Absolutnie pani senator się mija z prawdą. Nie jest to żadna betonizacja. To jest ustawa, która po pierwsze, ustala priorytety, jeśli chodzi o inwestycje dotyczące środowiska. Ustala 123 zadania dotyczące oczyszczalni, prawie 260 działań dotyczących budowy sieci kanalizacyjnych, ale też ustawia sposób priorytetyzacji tych zadań, które są konieczne do tego, żeby Odra rzeczywiście była czystszą rzeką. Takie kwestie dotyczące procedury, jak nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom wydawanym dla rzeki Odry, usprawnianie dla wejścia na teren cudzej nieruchomości, dla potrzeby przygotowania projektów dokumentacji związanej z poprawą stanu rzeki Odry, przyspieszenie terminów wydawania pozwoleń inwestycyjnych dla instalacji do podczyszczania, czy oczyszczania ścieków przemysłowych lub wód wyprowadzanych z zakładów górniczych.

Czyli wszystkie te działania, które są w ramach tej ustawy, mają jeden cel – oczyścić rzekę Odrę. Nie dopuścić do dalszej takiej sytuacji, że ścieki przemysłowe, nieoczyszczone albo źle oczyszczone trafiają do Odry, więc oczywiście wnioskuję o to, żeby wniosek Senatu odrzucić.

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Dziękuję, pani poseł.

Mam taką propozycję, szanowni państwo, teraz był głos po stronie… Głos przeciw. Bardzo prosiłbym, żeby był głos po stronie przeciwnej, czyli z opozycji i przeszlibyśmy do głosowania. Tu do głosu zgłosiła się pani poseł Lenartowicz, tak? Tak? Przyjmujemy taką zasadę? Szanowni państwo, bo wszyscy się spieszymy.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Szanowni państwo, myślę, że jesteśmy tu od tego, żeby obradować, tak samo na posiedzeniach Komisji i jednak mam prośbę, żeby także udzielić głosu innym stronom. Nie jesteśmy maszynką do głosowania…

Głos z sali:
Ale to jest odrzucenie ustawy i koniec, kropka. No, kurde. Nie dyskusja merytoryczna.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Nie przychodzimy tu po to, żeby klikać w klawiaturę, tylko po to, żeby obradować.  Parlament to jest miejsce rozmowy i debaty.

Głos z sali:
Nad czym obradować? No, ludzie…

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Szanowna pani poseł, szanowni państwo…

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Panie przewodniczący, proszę zapewnić porządek na sali i możliwość zabrania głosu.

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Szanowni państwo, szanowna pani poseł, mam bardzo wielką prośbę, jako że ten temat będzie się powtarzał. To nie jest tak, że tutaj będą wniesione nowe rzeczy, tylko jednak ta dyskusja będzie prowadzona w ten sposób, w jaki była prowadzona na poprzednich posiedzeniach Komisji. Szanowni państwo, przecież wszyscy posłowie mamy w tej chwili głosowania, wcześniej posiedzenia naszych klubów, po kolei i dlatego taka była moja propozycja. Jakbym mógł… Możemy pójść w ten sposób, że…

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Panie przewodniczący…

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Chciałbym po prostu przejść do głosowania, szanowni państwo, naprawdę.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Chciałabym zabrać głos.

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Proszę bardzo.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Proszę to zapewnić.

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Proszę bardzo, pani poseł.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Szanowni państwo, ta ustawa nie jest o rewitalizacji Odry – przede wszystkim. W tej ustawie nie ma nawet jednego punktu rzeczywiście służącego rewitalizacji, nie ma…

Podsekretarz stanu w MI Grzegorz Witkowski:
A co według pani jest rewitalizacją Odry?

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Panie ministrze, proszę o spokój…

Podsekretarz stanu w MI Grzegorz Witkowski:
Co według pani jest rewitalizacją Odry? Jaka według pani jest definicja?

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Panie ministrze, proszę nie…

Podsekretarz stanu w MI Grzegorz Witkowski:
Pani mówi tylko o betonizacji, co jest bzdurą.

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Panie ministrze, każdy ma prawo się wypowiedzieć. Proszę nie zabierać głosu, jak zabiera głos pani poseł.

Podsekretarz stanu w MI Grzegorz Witkowski:
Dobrze. Przepraszam, przepraszam.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
To jest pan minister?

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Pan sekretarz.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Sekretarz czego?

Podsekretarz stanu w MI Grzegorz Witkowski:
Sekretarka.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Nie ma ani rewitalizacji Odry, ani jednego działania, które z punktu widzenia eksperckiego i definicji rewitalizacji by temu służyło. Nie ma także, wbrew temu, co mówiła pani wiceprzewodnicząca, która, zdaje się, już po raz kolejny daje dowód, że nie czyta tego, o czym mówi – nie ma kanalizacji i oczyszczalni ścieków. Nie ma na to pieniędzy, szanowni państwo. Bo to, że w załączniku jest wykaz…

Podsekretarz stanu w MI Grzegorz Witkowski:
1 mld 200 mln zł. Przepraszam. Proszę nie kłamać.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Panie ministrze, pan…

Poseł Przemysław Koperski (Lewica):
Ale pan przecież teraz nie ma głosu. Trochę szacunku.

Podsekretarz stanu w MI Grzegorz Witkowski:
Ale nie można kłamać. 1 mld 200 mln.

Poseł Przemysław Koperski (Lewica):
Udzielił panu głosu pan przewodniczący, czy nie?

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
Panie wiceministrze, urzędniku, pan tu jest od tego, żeby odpowiadać na nasze pytania…

Głos z sali:
Odpowiada.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
…I tylko po to. Ja mówię, że ten załącznik z listą oczyszczalni z dorzecza Odry jest listą wyciętą z Krajowego programu oczyszczania ścieków. A to, że nie ma tam pieniędzy, to, panie ministrze, niech pan sobie poczyta własne OSR. 1 mld 234 mln zł są tylko na betonowanie i na uzbrojoną Inspekcję Wodną. Pół ustawy poświęcacie, jakie mundurki będą nosili i jakie rozmiary guzików będzie miała ta inspekcja…

Podsekretarz stanu w MI Grzegorz Witkowski:
Proszę nie obrażać tych ludzi.

Poseł Gabriela Lenartowicz (KO):
…Inspekcja w liczbie 20 etatów. To jest w waszej ocenie skutków regulacji i w waszym uzasadnieniu do tej ustawy. To jest rządowa ustawa. To jest skandal, że minister, który ma tu się spowiadać z tego, co przygotował, kłamie i przerywa, i nie pozwala się wypowiedzieć – nam, parlamentarzystom. My tu jesteśmy w roli parlamentarzystów, członków Komisji. I pełnimy także kontrolną funkcję Sejmu. Niech pan o tym nie zapomina.

I jeszcze jedna rzecz. W związku z tymi kłamstwami – niech pan pomyśli, że mamy czas wyborczy i w trybie wyborczym można za kłamstwa was skarżyć.

Dziękuję.

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Dziękuję, pani poseł.

Przystępujemy do głosowania. Kto jest…?

Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Czy można zabrać głos?

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Nie, mówiliśmy… Kto jest za przyjęciem uchwały Senatu…?

Poseł Anita Sowińska (Lewica):
Jestem posłanką i zgłosiłam się do głosu. Dlaczego nie udzielono mi głosu?

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Kto jest za przyjęciem uchwały Senatu…

Poseł Anna Paluch (PiS):
O odrzuceniu.

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Tak, o odrzuceniu. Kto jest za?

Głos z sali:
Nie mamy głosowania, nie wiem, czemu.

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Jest głosowanie, ja mam wyświetlone.

Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Proszę bardzo.

Za – 13, przeciw – 21.

Pozostał nam wybór posła sprawozdawcy. Posłem sprawozdawcą była pani przewodnicząca poseł Anna Paluch. Czy pani poseł się zgadza dalej reprezentować?

Poseł Anna Paluch (PiS):
Tak, dobrze.

Przewodniczący poseł Artur Szałabawka (PiS):
Dziękuję.

Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, uznam że Komisje wybrały panią poseł na sprawozdawcę. Sprzeciwu nie słyszę. Dziękuję za udział w posiedzeniu. Zamykam posiedzenie.