Komisja Infrastruktury, obradująca pod przewodnictwem posła Pawła Olszewskiego (KO), przewodniczącego Komisji, rozpatrzyła:

– rządowy dokument „Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w 2021 r.” (druk nr 2482).

W posiedzeniu udział wzięli: Rafał Weber sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury wraz ze współpracownikami, Magdalena Stępniak radca w Departamencie Bezpieczeństwa Ministerstwa Zdrowia, Konrad Romik dyrektor Sekretariatu Krajowej Rady Ruchu Drogowego ze współpracownikami, Michał Borowiec zastępca dyrektora Departamentu Zarządzania Siecią Dróg Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, insp. Robert Koźlak zastępca dyrektora Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji wraz ze współpracownikiem oraz Adam Małyszko prezes Stowarzyszenia Forum Recyklingu Samochodów FORS.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Jolanta Osiak oraz Jakub Sindrewicz – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Paweł Olszewski (KO):
Dzień dobry, witam państwa bardzo serdecznie.

Otwieram posiedzenie Komisji Infrastruktury.

Witam panie posłanki i panów posłów. Witam zaproszonych gości.

Stwierdzam kworum.

Zgodnie z przedstawionym porządkiem przedmiotem dzisiejszego posiedzenia będzie rozpatrzenie rządowego dokumentu „Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w 2021 r.” (druk nr 2482).

Czy są uwagi do porządku dziennego? Nie widzę. W związku z tym przystępujemy do realizacji porządku dziennego. Zwracam się do państwa z gorącą prośbą o zwięzłe wypowiedzi, ponieważ o 12:00 mamy głosowania. Wszyscy z państwa otrzymali raport, więc prosiłbym właśnie o zwięzłe wypowiedzi, zwięzłe pytania oraz zwięzłe odpowiedzi, abyśmy zdążyli na głosowania. Proszę bardzo, panie ministrze.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Dziękuję bardzo.

Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, panowie oficerowie, jak co roku przedstawiamy raport związany ze stanem bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz z działaniami, które były realizowane w danym roku. Dzisiaj omawiamy rok 2021.

Tradycyjnie raport został przygotowany w sposób bardzo szczegółowy. Jest w nim opisana cała struktura wypadków drogowych z podziałem na kategorie. Zawiera również wszystkie inne informacje, które w ujęciu statystycznym pokazują, jak wyglądała sfera bezpieczeństwa w ruchu drogowym w 2021 r.

Pozwolicie państwo, że w sposób ogólny przedstawię informacje o tych najważniejszych danych statystycznych. Po pierwsze dlatego, że to jest coś, co nas najbardziej interesuje, a po drugie, ponieważ jest to coś, co oddaje rzeczywistość drogową. Nie da się inaczej i lepiej opisać stanu bezpieczeństwa w ruchu drogowym niż za pomocą właśnie statystyki. Statystyka za 2021 r. wygląda następująco.

W 2021 r. miało miejsce 22 618 wypadków drogowych. W porównaniu do 2020 r. jest ich o ponad 3% mniej. Ofiar śmiertelnych wypadków drogowych było 2245 i w porównaniu do 2020 r. 10% mniej. Osób rannych było natomiast 26 415. W porównaniu do 2020 r. jest to spadek o 0,2%. Jeżeli chodzi o ciężko rannych, bo też taką statystyką dysponujemy, to w porównaniu do 2020 r. było ich o 6% mniej, tak że widzimy znaczny spadek ofiar śmiertelnych wypadków drogowych, jeżeli porównamy tę statystykę do 2020 r. A trzeba jasno powiedzieć, że 2020 r. był w większości rokiem covidowym z obowiązującymi ograniczeniami pandemicznymi. Marzec, kwiecień i maj 2020 r., a także październik, listopad i grudzień to czas ostrej pandemii COVID-19 i czas mniejszej mobilności, pracy zdalnej oraz nauki zdalnej. Siłą rzeczy ten rok był pod względem bezpieczeństwa inny. Natomiast to, co cieszy, to fakt, że w roku 2021 r., mniej pandemicznym, udało się uzyskać trendy spadkowe. Rok 2021 to ten rok, w którym tylko trzy miesiące, czyli styczeń, luty i marzec, były obejmowane reżimem sanitarnym i ograniczeniami pandemicznymi. Oczywiście tutaj ta liczba wypadków drogowych również była z tym związana, ale pozostałe dziewięć miesięcy to miesiące normalnego funkcjonowania Polaków, normalna mobilność oraz duży ruch na drogach. Mimo tego wszystkiego udało nam się utrzymać ten trend spadkowy. To, co najbardziej cieszy, to wyraźny spadek liczby ofiar śmiertelnych na polskich drogach, bo aż o 10%. Osób, które poniosły śmierć, było 2245. To jest wyraźny spadek, ale to cały czas dużo osób, za dużo. Wspólnie pracujemy nad tym, aby ta liczba była rok w rok coraz niższa. Po ośmiu miesiącach tego roku mogę powiedzieć, że ten trend spadkowy w 2022 r. również utrzymamy i będzie to spadek wyraźny. Nie chcę zapeszać, ale jestem przekonany, że będzie to spadek dwucyfrowy.

Szanowni państwo, co wpłynęło na to, że 2021 r. mamy do czynienia z trendem spadkowym? Konsekwencja w naszym działaniach. Inwestujemy w nowe rozwiązania infrastrukturalne. Inwestujemy z poziomu centralnego. „Program budowy dróg krajowych” to inwestycje w budowę dróg szybkiego ruchu, autostrad i dróg ekspresowych. Program budowy stu obwodnic to inwestycja polegająca na budowie obwodnic w ciągach dróg krajowych. Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg to wsparcie dla samorządów celem poprawy jakości dróg lokalnych, gminnych, powiatowych i wojewódzkich. Na wzrost bezpieczeństwa wpłynął również „Program bezpiecznej infrastruktury drogowej”, którego celem jest budowa infrastruktury BRD, doświetlanie przejść dla pieszych, budowa chodników czy ciągów pieszo-rowerowych, zatoczek i separatorów ruchów. To wszystko w 2021 r. miało miejsce, tak że ta konsekwencja inwestycyjna została utrzymana.

Po drugie, na wzrost bezpieczeństwa wpłynęły zmiany w przepisach prawa. Czerwiec 2021 r. to moment, w którym wprowadziliśmy zmiany związane z pierwszeństwem pieszych, jeżeli chodzi o przekraczanie przejść dla pieszych. Jest to także rok, w którym zakończyliśmy pracę nad ustawą zwiększającą mandaty karne za te najgroźniejsze wykroczenia drogowe. Oczywiście sama ustawa weszła w życie 1 stycznia bieżącego roku, ale 2021 r. był tym, w którym pracowaliśmy nad tym projektem ustawy – i jeszcze raz dziękuję wszystkim tym, którzy ten projekt ustawy uznali za pozytywny.

Wpłynęły na to również akcje związane z uświadamianiem polskiego społeczeństwa, zarówno tych najmłodszych uczestników ruchu drogowego, jak i tych bardziej doświadczonych osób. To również miało miejsce. Wzmocniliśmy także egzekucje. Tutaj dziękuje wszystkim tym, którzy na co dzień strzegą bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Są tutaj z nami panowie oficerowie Policji. Dziękuję bardzo. Wczoraj Inspekcja Transportu Drogowego świętowała jubileusz dwudziestolecia. Owa inspekcja też odgrywa ważną rolę, jeśli chodzi o kwestie związane z bezpieczeństwem i kontrolą pojazdów ciężkich i autobusów. Tak że ta egzekucja również odgrywa bardzo ważną rolę, jeżeli chodzi o utrzymanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Szanowni państwo, z racji tego, co pan przewodniczący powiedział, kończę swoje wystąpienie. Jeżeli będą pytania, to wspólnie ze współpracownikami jesteśmy do państwa dyspozycji.

Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Olszewski (KO):
Serdecznie dziękuję.

Otwieram dyskusję. Pan poseł Lasek.

Poseł Maciej Lasek (KO):
Bardzo dziękuję.

Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowny panie ministrze, z dużym zadowoleniem i dużą radością przeczytałem ten raport, bo jednak spadek liczby ofiar śmiertelnych o prawie 10% w ciągu ostatniego roku jest dużym osiągnięciem w kontekście poprawy bezpieczeństwa. Tutaj nie ma nawet co z tym dyskutować.

Ja mam takie pytanie. Pan wspomniał o tym, że oczywiście 2021 r. też był rokiem, w którym były pewne pandemiczne obostrzenia, na przykład zdalne nauczanie w szkołach i na wyższych uczelniach, które automatycznie zmniejszyło liczbę uczestników ruchu drogowego. Czy państwo w jakikolwiek sposób szacowaliście ten element pod względem statystyki, do której można byłoby odnieść współczynniki, czy liczbę ofiar, czy liczbę wypadków? Czy zmniejszyła się liczba potoków pojazdów, czy coś takiego?

Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Olszewski (KO):
Serdecznie dziękuję.

Pan poseł Szczerba.

Poseł Michał Szczerba (KO) – spoza składu Komisji:
Panie ministrze, Parlamentarny Zespół ds. Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego był bardzo zainteresowany tymi kwestiami. Razem wypracowaliśmy te rozwiązania dotyczące pierwszeństwa pieszych. Pytanie jest o kampanię informacyjną, kampanię, która była skierowana do wszystkich interesariuszy, a dotyczyła tych nowych zasad wchodzenia na przejścia dla pieszych. Czy te działania będą kontynuowane? Czy państwo macie jakieś plany, żeby tę wiedzę o nowych przepisach i o nowych zachowaniach nieustannie zwiększać wśród wszystkich uczestników ruchu drogowego?

Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Olszewski (KO):
Serdecznie dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś pytania? Nie widzę. Proszę bardzo, panie ministrze.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Dziękuję bardzo.

Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, jeżeli chodzi o potok pojazdów i natężenie ruchu na drogach krajowych, to ten pomiar jest realizowany przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Jest on również odzwierciedlony poprzez pobór opłat za korzystanie z dróg płatnych przez pojazdy powyżej 3,5 t. Dzieląc ten ruch na dwie kategorie, na pojazdy lekkie i pojazdy ciężkie, to jeżeli chodzi o pojazdy lekkie, osobowe, możemy powiedzieć, że widzieliśmy znaczny spadek ruchu na drogach krajowych. Porównuję tutaj czas pandemiczny, czas obostrzeń do czasu normalnego. Ten spadek był szacowany – w zależności od okresu – między 15% a 20%. Natomiast nie widzieliśmy spadku, a wręcz były wzrosty, jeżeli chodzi o ruch ciężarowy, czyli o ten ruch związany z gospodarką i z pojazdami powyżej 3,5 t. On cały czas mimo pandemii COVID-19 był widoczny, czyli tego spadku systemowego w czasie pandemicznym nie było. Natomiast tak jak powiedziałem, ruch osobowy, ruch pojazdów poniżej 3,5 t był mniejszy niż w czasie normalnym, niepandemicznym. To właśnie miało swoje odzwierciedlenie w mniejszej ilości wypadków drogowych i ofiar śmiertelnych, które są konsekwencją właśnie wypadków drogowych.

Natomiast jeżeli chodzi o pytania związane z kampanią, to ta kampania jest stale realizowana przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Jest tutaj ze mną pan dyrektor Konrad Romik i może powiedzieć więcej na temat tej kampanii. My od 17 września rozpoczęliśmy nowy etap, związany ze zmianami, które polegają na zwiększeniu punktów karnych za te najgroźniejsze wykroczenia drogowe. Też w mediach ogólnopolskich jest realizowana kampania „Nie punktuj na drodze” – pokazująca, za co grozi uzyskanie największej ilości punktów karnych. Tak że potwierdzam, że kampanie społeczne będą stale realizowane przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Ważne jest, że nie są one realizowanie tylko przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Te kampanie są realizowane również przez Policję, przez Inspekcję Transportu Drogowego i przez wszystkie te instytucje, które kształtują bezpieczeństwo w ruchu drogowym, bo to jest bardzo ważne, żebyśmy tutaj współdziałali i docierali do jak najszerszego grona osób korzystających z infrastruktury drogowej w Polsce.

Panie dyrektorze, proszę o takie krótkie rozwinięcie tego tematu związanego z kampaniami społecznymi. Bardzo proszę.

Dyrektor Sekretariatu Krajowej Rady Ruchu Drogowego Konrad Romik:
Dziękuję, panie ministrze.

Szanowny panie przewodniczący, szanowne prezydium, szanowne panie i panowie posłowie, kampania realizowana przy zmianach ustawy – Prawo w ruchu drogowym dotycząca kwestii zmiany regulacji dotyczących praw i obowiązków pieszych i kierowców w obszarze przejść dla pieszych, która weszła w życie 1 czerwca, została poprzedzona inauguracją kampanii „Czy to cię tłumaczy” – kampanii przede wszystkim skierowanej nie tylko do kierujących pojazdami, ale również do pieszych – związanej właśnie ze zmianami nowelizacji ustawy. Ta kampania była realizowana przed wejściem w życie tych przepisów, do końca roku 2021. Panie pośle, oczywiście szczegółowo to opisujemy. Natomiast po badaniu ewaluacyjnym możemy powiedzieć, że mieliśmy zasięg na około  27,5 mln obywateli, którzy przynajmniej trzykrotnie obejrzeli ten spot. Więc to było potężne wyzwanie i potężne środki. Tak jak pan minister powiedział, nie ma luki. To znaczy, że my systematycznie kontynuujemy politykę informacyjną i podążamy za zmianami legislacyjnymi, czyli edukacja podąża za legislacją.

Tak samo było chociażby w przypadku wprowadzenia od 1 stycznia ustawy o zmianie ustawy – Prawo w ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, którą również poprzedziliśmy wdrożeniem chociażby kampanii informujących o zmianach przepisów dotyczących najcięższych wykroczeń drogowych. To działanie jest realizowane. Ono było realizowane od stycznia do chwili wejścia w życie przepisów wykonawczych, rozporządzenia z 17 września. W tej chwili nadal realizujemy kampanię, o której pan minister mówił, czyli „Nie punktuj na drodze”, która wskazuje właśnie te najcięższe wykroczenia drogowe i apeluje o zmianę postaw i zachowań. To nie koniec. W tej chwili działamy w zakresie kolejnych produkcji i kolejnych realizacji. Będziemy koncentrować się w nich nie tylko na tych najważniejszych zmianach, ale jednocześnie na tych najcięższych czynnikach determinujących stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w naszym kraju.

Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Olszewski (KO):
Serdecznie dziękuję.

Proszę bardzo.

Prezes Stowarzyszenia Forum Recyklingu Samochodów FORS Adam Małyszko:
Dziękuję. Adam Małyszko, Stowarzyszenie Forum Recyklingu Samochodów FORS.

Panie przewodniczący, panie i panowie posłowie, panie ministrze, pan mówił o danych statystycznych. Ja chciałem zapytać oraz być może uświadomić część posłów. Otrzymaliśmy i otrzymujemy co pół roku dane z CEPiK-u. Na stronie siedemnastej w tym raporcie jest liczba pojazdów zarejestrowanych. Mamy dane, które pokazują, że na 30 czerwca 2022 r. jest zarejestrowanych 39 000 000 pojazdów. To są różne pojazdy. W tym znajduje się ponad  17 000 000 pojazdów nieubezpieczonych. Tyle samo w rejestrach jest pojazdów bez przeglądu technicznego. Te dane, które państwo przedstawiacie, są obarczone o ten błąd pojazdów, które najprawdopodobniej nie istnieją. Chciałem też zauważyć, że w pierwszym półroczu 2022 r. przybyło 1 355 000 nieubezpieczonych pojazdów. Co się stało? W 2021 r. było to 1 638 000. Co się z tymi pojazdami nieubezpieczonymi, nieposiadającymi przeglądu technicznego dzieje? Czy one jeżdżą po drogach? Czy one zostały zdemontowane w szarej strefie? Najprawdopodobniej jest to ten wariant drugi. Czy wreszcie z tego CEPiK-u będziemy mieli rzeczywiste dane i przedstawiony fizyczny stan ilości pojazdów ubezpieczonych, jeżdżących po drogach? O tym mówię od kilku lat i nic się nie zmienia. Pojazdy są przesuwane do tzw. rejestru archiwalnego i mamy taki obraz, gdzie w rejestrach widnieje 39 000 000, a w rzeczywistości jest ich dwadzieścia kilka milionów.

Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Olszewski (KO):
Serdecznie dziękuję.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Jeżeli chodzi o CEPiK, to za ten element odpowiada Ministerstwo Cyfryzacji, tak że to jest właściwe ministerstwo, które odpowie na pytania pana prezesa.

Przewodniczący poseł Paweł Olszewski (KO):
Dziękuję.

Niestety nie mamy przedstawiciela Ministerstwa Cyfryzacji. Nie widzę więcej zgłoszeń.

Przystępujemy do rozpatrzenia druku nr 2482. Proszę o wyświetlenie pulpitu do głosowania. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem rządowego dokumentu zawartego w tym druku? Kto jest za? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał?

Poproszę o wyniki. Głosowało 21 posłów, za było 20, nikt nie był przeciw, 1 poseł się wstrzymał.

Musimy teraz dokonać wyboru posła sprawozdawcy. Dotychczas był to pan poseł Polaczek. Czy chce pan kontynuować tę misję?

Poseł Jerzy Polaczek (PiS):
Wyrażam zgodę, dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Olszewski (KO):
Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, to uznam, że Komisja akceptuje tę kandydaturę. Sprzeciwu nie słyszę.

Serdecznie dziękuję. Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny.

Zamykam posiedzenie Komisji.