Komisja Kultury i Środków Przekazu, obradująca pod przewodnictwem posła Piotra Babinetza (PiS), przewodniczącego Komisji, przeprowadziła:
– ponowne rozpatrzenie – w trybie art. 47 ust. 3 regulaminu Sejmu – poselskiego projektu uchwały w 45. rocznicę powstania Komitetu Obrony Robotników (druki nr 1627, 1653 i 1653-A).
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Joanna Góral i Julia Popławska – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Radosław Iłowiecki i Jakub Krowiranda – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dzień dobry państwu, otwieram posiedzenie Komisji Kultury i Środków Przekazu. Witam wszystkich państwa posłów i gości biorących udział w dzisiejszym posiedzeniu. Stwierdzam kworum.
Porządek dzisiejszego posiedzenia przewiduje ponowne rozpatrzenie – w trybie art. 47 ust. 3 regulaminu Sejmu – poselskiego projektu uchwały w 45. rocznicę powstania Komitetu Obrony Robotników, druki nr 1627, 1653 i 1653-A. Czy są uwagi do porządku dziennego? Nie słyszę. Stwierdzam, że porządek został przyjęty. Przystępujemy zatem do realizacji porządku dziennego.
Prezydium Sejmu 14 października 2022 r., zgodnie z art. 47 ust. 1 i 3 regulaminu Sejmu, ponownie skierowało projekt uchwały w 45. rocznicę powstania Komitetu Obrony Robotników, druki nr 1627, 1653 i 1653-A do Komisji Kultury i Środków Przekazu w celu sporządzenia poprawionego sprawozdania. Przechodzimy do rozpatrzenia projektu uchwały.
Ponieważ jest to dość rzadka sytuacja, to…
Poseł Marek Suski (PiS):
W kwestii formalnej, panie przewodniczący.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Proszę bardzo.
Poseł Marek Suski (PiS):
Zgłaszam wniosek, żeby podstawą do prac była przyjęta przez Komisję treść uchwały.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Ponieważ jest to sytuacja rzadka, to proszę o wyjaśnienie procedury przez Biuro Legislacyjne.
Legislator Radosław Iłowiecki:
Radosław Iłowiecki, Biuro Legislacyjne. Na podstawie art. 47 ust. 3 regulaminu Sejmu w związku z art. 47 ust. 2 pkt 2 oraz art. 43 ust 1, 3, 5–7 chciałbym zasygnalizować trzy sprawy. Przedmiotem dzisiejszego posiedzenia Komisji powinno być sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu z dnia 12 października 2021 r., nr druku 1653. Obecny etap procedowania przypomina etap po pierwszym czytaniu, czyli szczegółowe rozpatrzenie projektu. I trzecia sprawa – Komisja powinna przedłożyć Sejmowi poprawione sprawozdanie w formie tekstu jednolitego projektu. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Bardzo dziękuję Biuru Legislacyjnemu. Rozumiemy z tego, że nie pracujemy na druku wyjściowym, na wstępnym projekcie z druku nr 1627 ani na druku, który zawiera dodatkowe sprawozdanie Komisji, czyli druku nr 1653-A, tylko pracujemy na druku nr 1653, czyli sprawozdaniu Komisji Kultury i Środków Przekazu z 12 października 2021 r. Czy dobrze zrozumiałem?
Legislator Radosław Iłowiecki:
Tak, potwierdzam.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dobrze, dziękuję bardzo.
Poseł Marek Suski (PiS):
Przepraszam, to w takim razie zgłaszam wniosek, żeby podstawą do prac był przyjęty przez Komisję projekt uchwały.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Biuro Legislacyjne już się na ten temat wypowiedziało.
Poseł Marek Suski (PiS):
Ale to nie Biuro Legislacyjne o tym decyduje, tylko Komisja. Biuro ma taką propozycję, a ja zgłaszam wniosek formalny i proszę o przegłosowanie, żeby podstawą do naszych prac był przyjęty przez Komisję w demokratyczny sposób projekt uchwały.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
No nie bardzo.
Poseł Marek Suski (PiS):
Bardzo, bo większością głosów, a że wam się to nie podobało, to trudno.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Prosiłbym jeszcze o wyjaśnienie Biuro Legislacyjne, ponieważ my otrzymaliśmy pismo od pani marszałek, które dotyczyło sporządzenia poprawionego sprawozdania. Proszę o dointerpretowanie co to oznacza, żebyśmy nie spowodowali sytuacji, w której znowu projekt wróci do nas od pani marszałek ze względów formalnych czy legislacyjnych.
Legislator Radosław Iłowiecki:
Panie przewodniczący, swoją opinię oparłem na przepisach regulaminu Sejmu, m.in. chodzi o artykuł 47 ust. 3, w którym przesądzono, że poprawione sprawozdanie sporządza się w wyniku ponownego skierowania sprawozdania, o którym mowa w art. 43 ust. 1 regulaminu Sejmu, a w art. 43 ust. 1 chodzi właśnie o sprawozdanie z 12 października, nr druku 1653. To sprawozdanie jest efektem prac Komisji Kultury i Środków Przekazu, która zebrała się na posiedzeniu 12 października.
Wydaje mi się, że ja mówię o tym samym sprawozdaniu, o którym wspomniał pan poseł Suski.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
No właśnie, moim zdaniem wniosek pana przewodniczącego Marka Suskiego dotyczy tego druku, o którym teraz mówimy.
Poseł Marek Suski (PiS):
To proszę o odczytanie tego projektu, nad którym mamy pracować. Być może rzeczywiście to jest to samo.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dobrze, to w takim razie odczytam ten projekt, który… Rozumiem wbrew pozorom, że tutaj jest zgoda między pismem pani marszałek, interpretacją Biura Legislacyjnego i wnioskiem pana przewodniczącego Marka Suskiego.
Legislator Radosław Iłowiecki:
Mam takie wrażenie.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Na wszelki wypadek odczytam ten projekt. To jest treść projektu uchwały, który zawiera sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu z druku nr 1653 z 12 października 2021 r. Myślę, że wszyscy to mają, ale był wniosek o odczytanie…
Poseł Joanna Lichocka (PiS):
Ja nie mam.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Wszyscy mają, pani przewodnicząca.
Poseł Marek Suski (PiS):
Ja też nie mam.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Na pewno?
Poseł Marek Suski (PiS):
Na pewno. Dlatego proszę o odczytanie.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Wszystkie wyniki naszych prac na poszczególnych etapach są w tym zestawieniu materiałów, które państwo otrzymaliście.
Poseł Joanna Lichocka (PiS):
Czyli to jest to, co wyszło z Komisji po ostatnim głosowaniu, tak?
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tak jest.
Poseł Joanna Lichocka (PiS):
W takim razie myślę, że nie trzeba tego czytać.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
A ja myślę, że właśnie trzeba to odczytać, skoro jest troszkę nieporozumienia. W tej sytuacji lepiej odczytajmy. Na początku państwu mówiłem, że mamy trzy materiały, a nas interesuje ten środkowy.
„Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy powstania Komitetu Obrony Robotników.
W historii oporu Polaków przeciwko sowieckiej okupacji ważne miejsce zajmują protesty robotnicze z czerwca 1976 roku oraz powstanie – w odpowiedzi na komunistyczne represje – Komitetu Obrony Robotników, pierwszej od lat jawnej, niepodległościowej organizacji. Ogłoszenie przez komunistyczną dyktaturę podwyżek cen żywności wyprowadziło na ulice tysiące protestujących, a w setkach zakładów pracy w całej Polsce podjęto strajki. Wówczas władza ugięła się i podwyżki zostały odwołane. Jednak dokonała zemsty propagandą nienawiści oraz prześladując brutalnie robotników kilkuset zakładów pracy, w tym Ursusa, Radomia i Płocka. Uczestników protestów spotkały tortury oraz wieloletnie wyroki więzienia, a ksiądz Roman Kotlarz, wspierający modlitwą strajkujących, został zamęczony na śmierć.
W odpowiedzi na represje powstał spontaniczny ruch obywatelski zainicjowany przez harcerzy 1. Warszawskiej Drużyny Harcerzy „Czarnej Jedynki”, którzy wraz z młodzieżą duszpasterstw akademickich dotarli do rodzin prześladowanych z pomocą materialną, wsparciem prawnym i finansowym uzgodnionym z prawnikami skupionymi wokół mecenasa Jana Olszewskiego. Dzięki ich determinacji 23 września 1976 roku narodził się Komitet Obrony Robotników, do którego przystąpili weterani walk o niepodległość Polski, kapłani, pisarze i naukowcy, harcerska młodzież kształcona na legendzie Szarych Szeregów i Hufców Polskich oraz uczestnicy protestów Marca’68. Byli to ludzie o różnych poglądach ideowych, ale wspólnie upominający się o prawa obywatelskie i wolność człowieka, a inicjatorzy także o niepodległość Ojczyzny.
Komitet Obrony Robotników doprowadził do rozwoju niezależnego ruchu wydawniczego, łamiącego monopol komunistycznej propagandy, powstały m.in. „Komunikat KOR”, „Głos”, „Biuletyn Informacyjny KOR”, „Robotnik” i „Gospodarz”, „Opinia” i „Spotkania”, jak również wydawnictwa książkowe. Przy wsparciu kardynała Karola Wojtyły powołano Uniwersytet Latający i Towarzystwo Kursów Naukowych, a po morderstwie przez komunistów Stanisława Pyjasa – niezależny ruch studencki. Zawiązały się Wolne Związki Zawodowe, najpierw na Górnym Śląsku, a później na Wybrzeżu, a także Komitety Samoobrony Chłopskiej i partie polityczne. W sierpniu 1980 r. działacze WZZ zorganizowali strajk w Stoczni Gdańskiej i w Stoczni Szczecińskiej, dzięki którym powstał wielki narodowy ruch NSZZ „Solidarność”. Byli oni kolejnym ogniwem w pokojowych zmaganiach Polaków z komunistyczną dyktaturą.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje cześć Bohaterom Komitetu Obrony Robotników. W rocznicę powstania KOR Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża wdzięczność wszystkim, którzy 45 lat temu sprzeciwili się komunistycznej obcej władzy i wzięli w obronę polskich robotników. Ich odwaga i poświęcenie walnie przyczyniły się do odzyskania przez Polskę Niepodległości”.
Poseł Marek Suski (PiS):
Zgoda, to niewiele się różni od sprawozdania Komisji, więc wycofuję mój wniosek.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję panu przewodniczącemu i w takim razie przechodzimy do procedowania nad poszczególnymi częściami uchwały, tytułem i akapitami, czy może są jeszcze jakieś uwagi w dyskusji ogólnej? Zgłasza się pani poseł Joanna Senyszyn? Bardzo proszę.
Poseł Joanna Senyszyn (Lewica):
Tak, dziękuję, panie przewodniczący. Ten tekst jest dla mnie o tyle nie do przyjęcia, że można oczywiście przyjąć zasadę, że nie wymienia się żadnych nazwisk, ale jeżeli wymienia się nazwiska Kotlarza, Olszewskiego, Wojtyły i Pyjasa, a nie wymienia się nazwisk ludzi, którzy rzeczywiście ten KOR stworzyli i którzy najbardziej zasługują na upamiętnienie, to dla mnie jest po prostu nie do przyjęcia. Albo więc żadnych nazwisk, albo trzeba również wymienić nawet tutaj siedzącego posła Macierewicza.
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Niesamowite. Dziękuję za to „nawet”.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję bardzo. Pani marszałek Małgorzata Kidawa-Błońska, bardzo proszę.
Poseł Małgorzata Kidawa-Błońska (KO):
Ja bym bardzo chciała, żeby ta uchwała została przyjęta i żeby rzeczywiście dotyczyła rocznicy powstania KOR. Chciałabym, żeby tego konkretnie dotyczyła ta uchwała. Wiem, że w każdej uchwale jest chęć opowiedzenia bardzo wielu rzeczy, ale uchwała powinna być prosta i dotyczyć tej konkretnej rzeczy. Te wszystkie nazwiska, które pan poseł Suski wprowadził w poprawkach, są bardzo ważne, ale my robimy uchwałę nie o całej sytuacji wtedy, tylko o KOR, więc proponowałabym, żebyśmy uczcili te wszystkie osoby w konsensusie, bo tu jest zgoda, żeby to było prosto, czytelnie i żeby to nie był elaborat historyczny.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję, pani marszałek. My jesteśmy już na takim etapie prac, że musimy po prostu teraz rozpatrzyć tytuł i poszczególne akapity.
Poseł Małgorzata Kidawa-Błońska (KO):
To była zachęta do myślenia o pisaniu uchwał.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tak. Ewentualnie można zgłosić poprawki, ale w tej chwili już nie powstanie nowy tekst.
Jeszcze pani przewodnicząca Iwona Śledzińska-Katarasińska.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Panie przewodniczący, panie i panowie posłowie, to nie jest tak, że musimy tu kreować nowy tekst. My już tę dyskusję odbyliśmy i zgodnie z tym, co mówi pani poseł Senyszyn, i zgodnie z tym co mówi pani poseł Kidawa-Błońska wyjściowy projekt uchwały autorstwa klubu Prawa i Sprawiedliwości… On rzeczywiście mówi w jednym akapicie o powstaniu Wolnych Związków Zawodowych, doprowadza do „Solidarności”, ale ten akapit nie przeważa treści. To jest bardzo powściągliwy zapis. W dodatku on jest w sprawie, to jest uchwała w 45. rocznicę powstania Komitetu Obrony Robotników. Tytuł zresztą jest w porządku w jednej i w drugiej wersji. Natomiast rzeczywiście, przepraszam za kolokwializm, czy my nie rozmydlamy tego tematu?
W tym Sejmie sprawa KOR ma połączyć, a nie doprowadzić znowu do jakiejś wojny na noże, dlatego proponuję powrócić do tego, co proponowaliśmy wówczas, podczas drugiego czytania, tzn. do tekstu wyjściowego. Naprawdę nie wiem, dlaczego koniecznie musimy sobie tę sprawę utrudniać. Proponuję, żebyśmy ją sobie ułatwili.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję bardzo. Przechodzimy zatem do rozpatrzenia projektu zgodnie z tym jak sprawę przedstawiło Biuro Legislacyjne, a wcześniej pani marszałek, ale wcześniej jeszcze pan poseł Krzysztof Mieszkowski, proszę bardzo.
Poseł Krzysztof Mieszkowski (KO):
Panie przewodniczący, w tym tekście, który pan przeczytał, pojawia się nazwisko księdza Kotlarza, mecenasa Olszewskiego, premiera Olszewskiego, i może warto przypomnieć te osoby, które były sygnatariuszami i członkami założycielami KOR. Przypominam te nazwiska: Jerzy Andrzejewski, Stanisław Barańczak, Ludwik Cohn, Jacek Kuroń, Edward Lipiński, Jan Józef Lipski, Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, Antoni Pajdak, Józef Rybicki, Aniela Steinsbergowa, Adam Szczypiorski, ksiądz Jan Zieja i Wojciech Ziembiński, który w 1977 r. wycofał się z tego.
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Nie wycofał się.
Poseł Krzysztof Mieszkowski (KO):
W każdym razie był współzałożycielem.
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Tak.
Poseł Krzysztof Mieszkowski (KO):
Ale był współzałożycielem i pan to potwierdza, panie pośle. Mamy tu zatem dość jasną i klarowną sytuację, jeśli idzie o osoby, które założyły tę organizację, bardzo ważną i istotną dla naszej wolności, narażając na szwank swoje życie broniąc wartości, które dzisiaj powinny być dla nas czymś oczywistym.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję panu posłowi. Wbrew pozorom sytuacja nie jest taka prosta, bo na przykład jednym z głównych organizatorów Komitetu Obrony Robotników był Wojciech Onyszkiewicz, który z pewnych względów formalnie na samym początku nie został sygnatariuszem, a odegrał bardzo dużą rolę w tworzeniu KOR, a potem był wśród tych, którzy przystąpili nieco później. W ten sposób wymieniając formalnych członków KOR, tych którzy byli sygnatariuszami aktu założycielskiego, pominęlibyśmy Wojciecha Onyszkiewicza. Nie mówię, że tylko jego, ale jego pominięcie byłoby tu najbardziej niestosowne w tej sytuacji. Potem mamy grupę następnych, potem kolejnych.
Ale dobrze, zostawmy to i przejdźmy do szczegółowego rozpatrzenia projektu uchwały. Czy są uwagi do tytułu? Jeśli nie, to tytuł został rozpatrzony.
Czy są uwagi do akapitu pierwszego? Jeżeli nie ma uwag do akapitu pierwszego, to akapit pierwszy został rozpatrzony.
Czy są uwagi do akapitu drugiego? Jeśli nie ma uwag do akapitu drugiego, to akapit drugi został rozpatrzony.
Czy są uwagi do akapitu trzeciego? Proszę bardzo, pan poseł Antoni Macierewicz.
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, w akapicie trzecim przez pomyłkę, nie ma wątpliwości, wynikającą z naturalnego zjawiska, które tutaj jest demonstrowane wśród państwa, czyli zjawiska niewiedzy, znalazła się nazwa pisma, które nie istniało. Nie istniało pismo o nazwie „Biuletyn Informacyjny Komitetu Obrony Robotników”. Takiego pisma nie było. Było natomiast pismo „Biuletyn Informacyjny”. Takie pismo istniało. W związku z tym, że – powtarzam – przez pomyłkę znalazła się taka nazwa, to uprzejmie proszę zastąpić ją nazwą „Biuletyn Informacyjny”.
Poseł Marek Suski (PiS):
Czyli chodzi o skreślenie skrótu KOR, tak?
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Tak, w tym przypadku o wyraz KOR, bo ono, że tak powiem, tworzyłoby sugestię organu Komitetu Obrony Robotników, a jedynym organem Komitetu Obrony Robotników był „Komunikat KOR”.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję Antoniemu Macierewiczowi. Pytanie do Biura Legislacyjnego, czy ta uwaga wymaga głosowania?
Legislator Radosław Iłowiecki:
Tak, potrzebna jest poprawka.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
To bardzo prosimy o tę poprawkę. Podpiszemy ją. Poprawka już do nas dotarła, więc przechodzimy do głosowania. Została zgłoszona jedna poprawka do trzeciego akapitu. Kto z państwa posłów jest za tym, aby w trzecim akapicie w wersie trzecim sformułowanie zawierające nazwę pisma „Biuletyn Informacyjny KOR” zastąpić nazwą pisma „Biuletyn Informacyjny”? Proszę o uruchomienie głosowania. Kto jest za poprawką? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał od głosu? Dziękuję bardzo. Nikt nie zgłasza problemów z logowaniem i głosowaniem, więc rozumiem, że możemy zamknąć głosowanie. Proszę o podanie wyników.
Szanowni państwo, głosowało 27 posłów. Oddano 27 głosów za, czyli poprawka została przyjęta i tym samym został rozpatrzony akapit trzeci.
Przechodzimy do akapitu czwartego. Pan poseł Adamowicz, proszę bardzo.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Panie przewodniczący, bardzo proszę nie zamykać jeszcze kwestii trzeciego akapitu. Skoro już opisujemy Komitet Obrony Robotników, ale także konsekwencje jego powstania czy ruch wydawniczy i Wolne Związki Zawodowe, to ja miałbym prośbę i wnioskowałbym o wprowadzenie w trzecim akapicie informacji, pan poseł Macierewicz będzie to lepiej pamiętał, ale o ile mnie pamięć nie myli, to w 1977 r. KOR przekształcił się w KSS KOR. Byłbym więc wdzięczny i postulowałbym wprowadzenie jednego zdania w trzecim akapicie informującego o tym fakcie, bo skoro opisujemy sam KOR, tudzież to co się później działo, to warto by w jednym zdaniu wyjaśnić, co się stało w 1977 r. z KOR. I tyle. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Chodzi o późniejszą nazwę i przekształcenie w Komitet Samoobrony Społecznej KOR, tak?
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Tak, chodzi mi o Komitet Samoobrony Społecznej KOR. Myślę, że pan poseł Macierewicz się zgodzi z tą wersją, jako założyciel.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Myślę, że to jest informacja zgodna z prawdą.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Tak, dziękuję.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tylko czy mamy gotową poprawkę?
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Już ją piszę, panie przewodniczący.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Bardzo dobrze. W którym miejscu trzeciego akapitu byśmy to cenne uzupełnienie umieścili?
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Sugerowałbym przed zdaniem zaczynającym się od wyrazów: „Zawiązały się Wolne Związki Zawodowe”. Czyli po zdaniu, które kończy się wyrazami: „a po morderstwie przez komunistów Stanisława Pyjasa – niezależny ruch studencki”. W tym miejscu proponuję dodać: „W 1977 r. KOR przekształci się w Komitet Samoobrony Społecznej KOR”. I jeszcze może pan Macierewicz byłby łaskaw wyjaśnić, czy używamy cudzysłowu przy tym skrócie KOR, czy nie?
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Tak, tak…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Prosimy pana posła o wypowiedź do mikrofonu.
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Wypowiedź poza mikrofonem.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Gdzie ustaliliśmy, panie pośle? Dziękuję, że pan pamięta naszą znajomość.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Krótka przerwa techniczna.
[Po przerwie]
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Myślę, że pan poseł Adamowicz dobrze zaproponował umieszczenie tej poprawki, bo o ile dobrze wiem, to najpierw doszło do zamordowania przez komunistów Stanisława Pyjasa, kilka miesięcy wcześniej, a kilka miesięcy później KOR przekształcił się w Komitet Samoobrony Społecznej KOR, tak?
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
To był wrzesień. Można powiedzieć – jesienią 1977 r.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Czyli po zamordowaniu przez komunistów Stanisława Pyjasa, czyli propozycja posła Adamowicza, jeśli chodzi o umiejscowienie poprawki jest właściwa.
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Jest poprawna.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Szanowni państwo, poprawka pana posła Piotra Adamowicza przewiduje, że w trzecim akapicie po zdaniu kończącym się wyrazami „(…) niezależny ruch studencki”, zostanie dodane zdanie „W 1977 r. KOR przekształcił się w Komitet Samoobrony Społecznej KOR”. Rozumiem, że możemy przystąpić…
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Proszę mi wybaczyć… Koniec tego zdania jest… Różne struktury, które powstawały w pewnym stopniu z inspiracji KOR, a w pewnym stopniu po prostu z inspiracji poruszenia społecznego i dynamizmu społecznego, a wśród nich Wolne Związki Zawodowe, ale następnie także późnej na Wybrzeżu, także Komitety Samoobrony Chłopskiej, które powstały we wrześniu 1977 r., i partie polityczne, w tym także struktury demokratyczne Stronnictwa Demokratycznego. I wtedy należy wprowadzić taką poprawkę, jeśli można panu to zaproponować, zdanie „Jesienią 1977 r. Komitet Obrony Robotników przekształcił się w Komitet Samoobrony Społecznej KOR”.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Czyli rozumiem, że proces powstawania Wolnych Związków Zawodowych i innych wymienionych tutaj organizacji rozpoczął się… Wiadomo, to nie było powstanie takie, które można w jednym dniu uściślić. Proces tego powstawania zaczął się wcześniej od przekształcenia KOR w KSS KOR, tak?
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Dokładnie. Bo to jest jedno zdanie. Niech pan zobaczy, tutaj nie ma… Przepraszam, jest kropka po „niezależny ruch studencki”.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tak, panie pośle.
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Zarówno Wolne Związki Zawodowe, jak i poszczególne inne struktury, struktury chłopskie powstawały wszystkie przed przekształceniem Komitetu Obrony Robotników w Komitet Samoobrony Społecznej KOR, ale to oczywiście nie ma specjalnego znaczenia.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Proszę bardzo, pan poseł Piotr Adamowicz.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ja się nie upieram, panie pośle. Pan, jako ojciec założyciel, wie lepiej w tym przypadku.
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Jestem historykiem.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Wiem o tym.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
A zatem drobna korekta do poprawki pana posła Piotra Adamowicza. Zdanie „W 1977 r. KOR przekształcił się w Komitet Samoobrony Społecznej KOR” dodalibyśmy w trzecim akapicie po zdaniu, które kończy się wyrazami „ (…) Komitety Samoobrony Chłopskiej i partie polityczne.”
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Tak jest.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
W takim razie przystępujemy do głosowania. Kto jest za przyjęciem poprawki pana posła Piotra Adamowicza? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. Nikt nie zgłasza problemów z głosowaniem. Proszę o podanie wyników.
Szanowni państwo, oddano 28 głosów. Za było 28 posłów, poprawka została przyjęta.
Teraz pani poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska, bardzo proszę, pani przewodnicząca.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Proponowałabym w tym akapicie oddzielić te cztery wersy odnoszące się już do powstania „Solidarności”, czyli kończylibyśmy trzeci akapit dodanym w tej chwili zdaniem i jakby na nowym oddechu zaczynając dalej byłoby: „W sierpniu 1980 r. działacze WZZ zorganizowali strajk w Stoczni Gdańskiej i w Stoczni Szczecińskiej” itd. Kwestia „Solidarności” mogłaby, moim zdaniem, być krótkim, ale jednak samodzielnym i odrębnym akapitem.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Jest propozycja, aby trzeci akapit podzielić na dwa. Ostatnie dwa zdania tego akapitu stałyby się nowym akapitem, czyli akapitem czwartym, tak?
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Tak, panie przewodniczący. Dlatego że akapit trzeci zamykamy przekształceniem KOR. To jest logiczne. A tutaj…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dobrze. Myślę, że możemy to przyjąć. Pan poseł Macierewicz, proszę bardzo.
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
To oczywiście jest zmiana historyczno-polityczna, ta którą proponuje pani poseł, niezgodna z przebiegiem wydarzeń, ale rozumiem, że można ją próbować przeforsować.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Dlaczego?
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Dlatego, że te strajki by nie wybuchły, gdyby nie inicjatywa Komitetu Samoobrony Społecznej KOR. W związku z tym Wolne Związki Zawodowe, gdańskie, były strukturą ściśle związaną z Komitetem Obrony Robotników. Powtarzam – ściśle.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Najmocniej przepraszam, ale ja nie dokonuję żadnej analizy historyczno-politycznej, tylko kalendarzowej.
Poseł Antoni Macierewicz (PiS) – spoza składu Komisji:
Jeśli pani poseł tak chce, to ja się nie będę z panią poseł spierał. Mówię tylko, jak wyglądała rzeczywistość historyczna, a pani może sobie wybrać według swojego punktu widzenia.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Wydaje mi się, że to jest spór pozorny, bo te zdania i tak są po sobie, i są naturalną konsekwencją poprzednich zdań, a w tym przypadku działalności Komitetu Obrony Robotników, a następnie KSS KOR, a następnie działania Wolnych Związków Zawodowych jest strajk na Wybrzeżu i powstanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, więc nie wiem, czy to coś by zmieniło – rozdzielenie lub nierozdzielanie.
Tutaj o tyle szczęśliwie się złożyło, że to zdanie zaczyna się od nowej linijki, natomiast jak dojdzie to zdanie o Komitecie Samoobrony Społecznej KOR może się udać, że też będzie tak samo, ale tego teraz nie wiem.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Wydawało mi się, że byłoby o wiele bardziej przejrzyście, a tak tu jest wszystko razem.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Myślę, że to niewiele zmieni. Może to zostawmy, nie upierałbym się. To przecież nie psuje tekstu, że zdanie jest w ciągu takim czy innym.
Na tym zakończyliśmy rozpatrywanie akapitu trzeciego. Akapit czwarty. Czy są uwagi do akapitu czwartego? Jeśli nie ma, to akapit czwarty został rozpatrzony.
Szanowni państwo, proponuję upoważnić Biuro Legislacyjne do dokonania zmian o charakterze redakcyjnym, legislacyjnym i językowym stanowiących konsekwencje poprawek przyjętych przez Komisję do projektu uchwały. To są tak drobne poprawki, że w zasadzie chyba tutaj nie będą potrzebne takie działania. Czy jest sprzeciw wobec tej propozycji? Nie ma, ale nie ma też za bardzo przedmiotu tego typu dalszych działań Biura Legislacyjnego.
Wobec niezgłoszenia sprzeciwu stwierdzam przyjęcie przedłożonej propozycji, ale jak mówię, to jest formalność.
Proszę państwa, poddaję pod głosowanie wniosek o przyjęcie całego projektu uchwały wraz z przyjętymi poprawkami. Proszę o uruchomienie głosowania. Kto jest za? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję, proszę o podanie wyników.
Oddano 28 głosów. Za – 24 głosy, przeciw – 4 głosy. Stwierdzam, że Komisja Kultury i Środków Przekazu przyjęła projekt uchwały z drobnymi poprawkami.
Komisja musi jeszcze wybrać posła sprawozdawcę, który przedstawi sprawozdanie Komisji na posiedzeniu plenarnym Sejmu. Dotychczas posłem sprawozdawcą był pan przewodniczący Marek Suski. Myślę, że powinien kontynuować swoją misję.
Poseł Marek Suski (PiS):
Wyrażam zgodę.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Pan poseł wyraża zgodę. Czy są inne kandydatury? Jeśli nie ma, to stwierdzam, że sprawozdawcą Komisji został pan poseł Marek Suski.
Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia. Dziękuję wszystkim paniom i panom posłom, dziękuję panu posłowi Antoniemu Macierewiczowi za udział w posiedzeniu. Protokół z posiedzenia Komisji z załączonym pełnym zapisem jego przebiegu będzie do wglądu w sekretariacie Komisji w Kancelarii Sejmu. Zamykam posiedzenie.