Komisja Kultury i Środków Przekazu, obradująca pod przewodnictwem posła Piotra Babinetza (KO), przewodniczącego Komisji, rozpatrzyła:
– pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w związku z setną rocznicą urodzin Tadeusza Gajcego (druk nr 1988);
– sprawy bieżące.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Joanna Góral i Julia Popławska – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Adam Niewęgłowski i Ewelina Roguska – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dzień dobry państwu.
Otwieram posiedzenie Komisji Kultury i Środków Przekazu. Witam panie i panów posłów oraz wszystkich gości biorących udział w dzisiejszym posiedzeniu.
Informuję, że posiedzenie Komisji zostało zwołane na podstawie art. 198j ust. 2 regulaminu Sejmu i będzie prowadzone z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających porozumiewanie się na odległość. Jednocześnie informuję, że posłowie członkowie Komisji obecni na sali obrad głosują przy użyciu urządzenia do głosowania za pomocą legitymacji poselskiej. Wówczas nie logują się w systemie komunikacji elektronicznej i nie używają tabletów. Informuję, że linki do systemu wideokonferencyjnego wraz z instrukcją użytkowania zostały przesłane posłom oraz zaproszonym gościom przez sekretariat Komisji. Informuję również, że zgłoszenia do zabrania głosu w dyskusji należy wysyłać pod adres e-mail: kksp@sejm.gov.pl lub poprzez czat w aplikacji po zalogowaniu się do pokoju wideokonferencyjnego.
Przystąpimy zatem na początku do stwierdzenia kworum, bo zapewne są posłowie też poza salą obrad. Proszę państwa posłów o zalogowanie się i naciśnięcie dowolnego przycisku w celu potwierdzenia obecności na posiedzeniu, a państwa posłów, którzy łączą się z nami zdalnie, także poprzez urządzenie umożliwiające kontaktowanie się i głosowanie zdalne. Proszę bardzo o głosowanie, abyśmy mogli potwierdzić kworum.
Myślę, że możemy zamknąć już sprawdzanie kworum. Proszę o zakończenie procedury i podanie efektów. Dziękuję. 24 osoby potwierdziły udział w posiedzeniu Komisji. Czyli stwierdzam, że mamy kworum.
Porządek dzienny dzisiejszego posiedzenia przewiduje pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w związku z 100. rocznicą urodzin Tadeusza Gajcego (druk nr 1988). Uzasadnia pan poseł Mariusz Kałużny. Czy są uwagi do porządku obrad? Proszę bardzo, pan poseł Piotr Adamowicz.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący. Dzień dobry. Panie przewodniczący, w imieniu grupy posłów Koalicji Obywatelskiej chciałbym prosić o uzupełnienie porządku obrad o punkt: wolne wnioski, sprawy różne, a w zasadzie dotyczący informacji udzielonej przez pana przewodniczącego – bo to pan będzie chyba posłem sprawozdawcą – w sprawie nowelizacji ustawy dotyczącej wywłaszczenia niezwykle cennej księgi z połowy XV wieku z książnicy w Toruniu, która miałaby dostać odszkodowanie w wysokości 25 mln zł i następnie przekazanie ją nieodpłatnie rządowi Węgier przez państwo polskie. Tak to z informacji prasowych wynika, dlatego bardzo proszę, chcielibyśmy usłyszeć jakieś wyjaśnienia, kto był pomysłodawcą tego projektu, dlaczego książnica ma zostać wywłaszczona z posiadania tego zbioru… to znaczy, nie zbioru, tylko tej pozycji, która znajduje się od wielu wieków. Jest to poważny problem, ponieważ budzi to zdecydowany sprzeciw w środowisku, nie tylko społeczności toruńskiej, ale wśród księgarzy, historyków sztuki, historyków. Tym bardziej że jutro w punkcie obrad Sejmu jest przewidziane zajęcie stanowiska w tej sprawie przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego i chcielibyśmy się jakoś przygotować po uzyskaniu od pana posła informacji. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję panu posłowi. Sprawy różne to w zasadzie powinny być zawsze w porządku obrad, tak że ten punkt po prostu w takim razie będzie jako punkt drugi.
W takim razie porządek dzienny został przyjęty.
Przystępujemy do realizacji porządku dziennego. Proszę pana posła Mariusza Kałużnego o uzasadnienie projektu uchwały z druku nr 1988. Proszę bardzo, panie pośle.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Panie przewodniczący, szanowni państwo, bardzo serdecznie dziękuję. Spotykamy się dzisiaj, aby upamiętnić 100. rocznicę urodzin Tadeusza Gajcego i o tym też mówi nasza dzisiejsza uchwała, nad którą pracujemy. Chciałem panu przewodniczącemu szczególnie podziękować, że pracujemy nad tą uchwałą w dniu dzisiejszym, bo dokładnie dzisiaj przypada rocznica tych urodzin. Z tego też względu byliśmy złożyć stosowne kwiaty na grobie Tadeusza Gajcego. Był też pan premier Mateusz Morawiecki, który odsłonił pamiątkowe popiersie, za co też bardzo serdecznie dziękuję.
W tamtym roku, przy okazji już upamiętnienia Krzysztofa Kamila Baczyńskiego rozmawialiśmy o pokoleniu Kolumbów. W tamtej uchwale były wymienione osoby, był wymieniony pan Gajcy. Wówczas też padła taka propozycja tutaj z sali od wielu posłów, żeby w sposób szczególny w tym roku wyróżnić Tadeusza Gajcego właśnie w jego 100. rocznicę urodzin.
Szanowni państwo, myślę, że chyba nie muszę szczegółowo przedstawiać życiorysu tego wybitnego poety, patrioty, żołnierza Armii Krajowej, człowieka, któremu twórczość przyszło tworzyć w czasach bardzo trudnych i szczególnych podczas II wojny światowej. I człowieka, który ostatecznie napisał bardzo trudne, ale i pewnie najpiękniejsze dzieło, dzieło z własnego życia, ponieważ, jak wiemy, zginął podczas powstania warszawskiego. Był poetą, który nie tylko pisał pięknie o ojczyźnie, kochał ojczyznę, ale również, tak jak powiedziałem, dał świadectwo tej miłości wobec ojczyzny, bo kochał, tak jak piszemy tutaj w uchwale, kochał ludzi i kochał własny kraj.
Myślę, że – może użyję tego słowa – naszym obowiązkiem jest, obowiązkiem jako obywateli tego kraju, jako posłów, jako członków tej Komisji, upamiętniać postaci, które zapisały się w naszej kulturze mocnymi zgłoskami, ale też postaci, którym zawdzięczamy w jakiś sposób naszą wolność, którą dzisiaj możemy wspólnie tutaj przeżywać bez względu na różne spory, różnice polityczne, które są w krajach demokratycznych rzeczą normalną. Dlatego pozwólcie państwo, że jeszcze na koniec podziękuję – jest ze mną pan Witold Cieśla, który tutaj reprezentuje środowiska patriotyczne, które pomagały przygotować tę uchwałę – i dziękuję wszystkim środowiskom patriotycznym, które zabiegały u mnie i które wspólnie ze mną przygotowywały tę uchwałę. Proszę szanowną Komisję o procedowanie tej uchwały, ewentualnie jakieś uwagi, żebyśmy wspólnie ten projekt wypracowali, i o poparcie jakże zacnej uchwały w 100. rocznicę urodzin tego wielkiego Polaka. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję bardzo panu posłowi i za tę inicjatywę, i za przedstawienie projektu.
Otwieram debatę ogólną o projekcie. Proszę bardzo, czy są pytania ogólne? Czy jakieś głosy w ogólnej dyskusji? Jeśli nie ma, to w takim razie stwierdzam zakończenie pierwszego czytania projektu uchwały z druku nr 1988.
Teraz przystąpimy do szczegółowego rozpatrzenia projektu, przy czym tutaj jest taka propozycja… Proszę bardzo, Biuro Legislacyjne.
Legislator w Biurze Legislacyjnym Adam Niewęgłowski:
Szanowni państwo, Biuro Legislacyjne, we współpracy z językoznawcami Sejmu, naniosło korektę redakcyjno-techniczną na projekt druku nr 1988. To jest taka prośba i oczywiście, jeżeli będzie akceptacja Komisji i wnioskodawcy, abyśmy ewentualne poprawki i jakieś dalsze uwagi zgłaszali już do tego druku z naniesionymi uwagami. Ja tylko chciałbym powiedzieć… dlatego prosiliśmy o taką generalną akceptację, ponieważ trudno by było zgłaszać każdy element, jakiejś dodanie przecinka czy usunięcie przecinka. Z drugiej strony wszystko jest całkowicie wyszczególnione. To już zaczyna się od tytułu: było „w związku”, jest „w sprawie”, tak jak w uwadze zaproponowanej przez językoznawców. Z tego względu na przykład, że po prostu taka jest praktyka i tak co do zasady wyglądają uchwały, tytuł uchwał. One są „w sprawie” w 99% przypadków. Tutaj każda uwaga, każda zmiana jest uwidoczniona. Tak na przykład w piątym akapicie wydaje się, że jest zdanie skreślone, ale to nie jest skreślenie, ponieważ ono jest – ostatnie zdanie z piątego akapitu – przeniesione do czwartego akapitu, co również jest wytłuszczone. Wydaje się, że jest to tylko korekta redakcyjno-językowa.
Również są takie zmiany, które są konieczne, jak na przykład w akapicie piątym było w „400-lecie jego śmierci”… było „jego urodzin”, a powinno być „śmierci” i to też zostało naniesione, czyli są też takie drobne błędy, nazwijmy to, nawet nie tyle faktograficzne, ale takie, które powinny być zmienione. To wszystko widać. Jeżeli będzie taka akceptacja Komisji, wnioskodawcy, to byśmy prosili o pracowanie na tym druku skrótami. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję bardzo.
Tu ważna informacja dla pań i panów posłów, którzy biorą udział zdalnie w posiedzeniu Komisji Kultury i Środków Przekazu – te uwagi Biura Legislacyjnego w formie jakby tego projektu z poprawkami Biura Legislacyjnego mogą państwo zobaczyć na iPadzie lub też mieliście wysłane państwo mailem. Tak że to jest ważne, żebyście państwo też widzieli ten projekt właśnie z uwagami Biura Legislacyjnego, bo to ułatwi nam pracę.
Jeżeli jest zgoda Komisji na to, żebyśmy pracowali na tym projekcie poprawionym przez Biuro Legislacyjne, to moglibyśmy tak rzeczywiście uczynić. Rozumiem, że jest zgoda. Jest też zgoda przede wszystkim pana posła wnioskodawcy.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Tak, jak najbardziej te poprawki są właściwe.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję bardzo.
W takim razie przystępujemy do szczegółowego rozpatrzenia projektu.
Zaczynamy od tytułu. Czy są uwagi do tytułu uchwały? Zwracam uwagę, że on tutaj jest właśnie w projekcie Biura Legislacyjnego zmieniony.
Proszę bardzo, pani przewodnicząca Iwona Śledzińska-Katarasińska.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Właśnie chciałam z przyjemnością przyjąć tę zmianę tytułu, dlatego że do tej pory zawsze mieliśmy jakieś „w związku”, a przeważnie uchwały wychodzące z tej Komisji są właśnie upamiętnianiem jakichś zdarzeń bądź osób. Proponuję, żeby to była nasza nowa, świecka tradycja.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję bardzo.
Czy są jakieś inne uwagi do tytułu? Nie ma. Czy rozumiem, że tytuł został rozpatrzony przez Komisję.
Przechodzimy do akapitu pierwszego, proszę bardzo. Uwagi do akapitu pierwszego.
Proszę bardzo, teraz pan poseł Piotr Adamowicz.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący. Ja mam na razie pytanie czy… Panie przewodniczący, mam w zasadzie pytanie: Jeżelibyśmy przyjęli dzisiaj ten projekt uchwały, czy ona wejdzie pod te obrady Sejmu?
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Z tego, co wiem, to dzisiaj w porządku obrad około godziny…
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
A, OK.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
…19.00 czy 19.30, czy 20.00, 20:30 jest…
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
W harmonogramie, tak?
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
…w harmonogramie, czyli będzie dzisiaj rozpatrywany na forum Sejmu.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
OK. W związku z tym, że mamy akurat… Tak się dobrze składa, że mamy to dzisiaj, to proponowałbym zmianę – oczywiście się w tym nie upieram – ale proponowałbym zmianę w początku w pierwszego akapitu, sprowadzającą się do użycia sformułowania „właśnie upływa 100 lat”.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Z tym że dzisiaj będzie rozpatrywany, a pewnie głosowany będzie jutro, tak się mogę domyślać…
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ale „właśnie” jest pojęciem szerszym, a nie… niż dziś.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
No dobrze, jest to propozycja poprawki.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie upieram się, nie upieram się…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dobrze, jest propozycja poprawki. To tylko uściślam, że jeżeli dobrze rozumiem, to dzisiaj będzie rozpatrywanie, ale głosowanie chyba jutro, chociaż być może dzisiaj. Nie jestem pewny.
Proszę bardzo, pani przewodnicząca, pani Śledzińska-Katarasińska.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Dobrze, ale uchwała jednak nie jest reportażem telewizyjnym, więc ta uchwała zostaje na zawsze i to po prostu nie „właśnie”, tylko w ogóle będzie uchwała. Tak że ja bym jednak proponowała, żeby zrezygnować z tego pomysłu bardzo publicystycznego.
Natomiast mam inne uwagi do pierwszego akapitu, ponieważ tam jest pewnego rodzaju niezręczność, mimo tutaj obróbki, bo „upływa 100 lat od urodzin” i ten „urodzony w Warszawie”. No, „urodzin” – „urodzony”. Ja nie wiem, czy to jest takie ważne. Od urodzin Tadeusza Gajcego, ten „wybitny poeta i działacz polskiego podziemia”… Już bym sobie darowała, to, że był urodzony w Warszawie, a stylistycznie byłoby o wiele zgrabniej. To jest jedna uwaga.
Druga: jest końcówka tego akapitu… właściwie nie, to tego samego zdania. Ja mam taką wątpliwość, czy on wtedy był jednym z bardziej znanych przedstawicieli Kolumbów, czy on teraz jest jednym z bardziej znanych przedstawicieli pokolenia Kolumbów? Bo według mnie pojęcie pokolenia Kolumbów się rodzi jak gdyby teraz. On wtedy był Tadeuszem Gajcym ze swoją działalnością niepodległościową i poetą, i żołnierzem AK, i uczestnikiem powstania warszawskiego – wtedy był tym. A dzisiaj mówimy, że jest jednym z bardziej znanych przedstawicieli pokolenia Kolumbów, więc to słowo „był” zamieniłabym na „jest”, według mnie, może się mylę.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Proszę bardzo. Czy jeszcze są jakieś uwagi? Jeśli nie, to pan poseł wnioskodawca może.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Co do pierwszej uwagi nie upieram się. „Urodzony w Warszawie” – to rzeczywiście wiemy. Upamiętniamy go tutaj pewnie z innych względów, nie tylko, że się w Warszawie urodził, tu nie mam jakiegoś ścisłego zapatrzenia na to. Może być to i nie musi być to, jakby pozostawiam państwu to do dyspozycji. Natomiast był jednym z najbardziej znanych przedstawicieli Kolumbów wówczas. Przypomnę, że był redaktorem naczelnym właśnie czasopisma, które było wówczas wiodące, „Sztuka i Naród”, jeśli chodzi o literaturę podziemną. Był wtedy bardzo znaną postacią w kręgach patriotycznych i kulturowych.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Ale ja nie… Tylko o tym, że jest dla nas dzisiaj. Ja tego nie kwestionuję.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Aha, żeby było, że jest dzisiaj, tak?
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Tak.
Głos z sali:
Pojęcie Kolumbowie powstało po wojnie, a nie w trakcie powstania.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Ja niczego tu nie kwestionuję.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Rozumiem, że dzisiaj to uznajemy, tak?
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Jeśli można, to pewnie by trzeba było… gdyby chcieć dokonać takiej korekty, to pewnie musiało być: „wybitny poeta i działacz polskiego podziemia niepodległościowego w czasach niemieckiej okupacji” – tu przecinek, trzeba byłoby przenieść przecinek – „jest jednym z najbardziej znanych przedstawicieli Kolumbów – pokolenia, które swoje życie poświęciło Ojczyźnie”. Czyli przy malutkiej zmianie, można byłoby to… Przeniesienie przecinka by…
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Tak. Tak, panie przewodniczący, tak jak pan to dokładnie zacytował, to jest właściwie.
Poseł Urszula Augustyn (KO):
Lepsza kropka niż przecinek.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Że idziemy dalej, że kropka…
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Słuszne. Jest zgoda.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
No to wtedy nie mogłoby być „ten”, bo to „ten”…
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
To wykreślamy, tak? Pan zaczął od „wybitny poeta i działacz polskiego podziemia niepodległościowego”.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
A, tak, zaczynamy od „wybitny poeta”.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Od „wybitny poeta i działacz polskiego podziemia niepodległościowego w czasach niemieckiej okupacji”.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Ale nie ma czasownika, tak? Coś się psuje też wtedy.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
„Jest jednym z najbardziej znanych przedstawicieli pokolenia Kolumbów”…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Myślę, że przecinek musi być, bo to jedno zdanie… Czyli byłoby tak: „W roku 2022 upływa 100 lat od urodzin Tadeusza Gajcego.”, jeśli nie ma tej poprawki pana posła Piotra Adamowicza i potem: „wybitny poeta i działacz polskiego podziemia niepodległościowego w czasach niemieckiej okupacji jest jednym z najbardziej znanych przedstawicieli Kolumbów – pokolenia, które swoje życie poświęciło Ojczyźnie”, tak?
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Tak.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Jednak z przecinkiem w jednym zdaniu, dlatego że tam by brakowało orzeczenia, jak byłoby bez tego „urodzony”. Rozumiem, że tak może być?
Jeszcze, proszę bardzo, pan przewodniczący Marek Suski.
Poseł Marek Suski (PiS):
Przepraszam, ale ja bym jednak prosił o zostawienie tego, że był urodzony w Warszawie, dlatego że jest to moim zdaniem niezwykle istotne z punktu widzenia ogromnych strat inteligencji polskiej właśnie urodzonej w Warszawie, która walczyła o niepodległość. To przypomnienie, że tak wielu wspaniałych warszawiaków zginęło podczas powstania, myślę, że jest celowe. Chyba Warszawa by się nie wstydziła tego, że miała tak wybitnych poetów, synów swojej ziemi. Ja bym jednak był przy tym, żeby pozostawić, że „urodzony w Warszawie”, może inaczej sformułowane, ale tutaj miałbym prośbę, żeby to pozostało.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
To trzeba byłoby tak wybrnąć, że chyba pierwsze zdanie musiałoby brzmieć: „100 lat temu urodził się w Warszawie Tadeusz Gajcy”.
Poseł Marek Suski (PiS):
Może być.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
I wtedy jest zgoda.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
I wtedy nie byłoby tego „roku 2022”. Po części zadowolony będzie i poseł Piotr Adamowicz.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
„100 lat temu w Warszawie urodził się Tadeusz Gajcy.” Tylko jeszcze pytanie do pana posła wnioskodawcy.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Panie przewodniczący, gdybym ja to lepiej formułował niż pan, to ja bym był przewodniczącym, tak że zgadzam się, a nie jestem.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Kto wie, co będzie? Dobrze, czyli w takim razie mamy tak… Mamy pierwszy akapit. Taka jest propozycja pierwszego akapitu: „100 lat temu urodził się w Warszawie Tadeusz Gajcy. Wybitny poeta i działacz polskiego podziemia niepodległościowego w czasach niemieckiej okupacji jest jednym z najbardziej znanych przedstawicieli Kolumbów – pokolenia, które swoje życie poświęciło Ojczyźnie”.
Biuro Legislacyjne nic nie zgłasza?
Legislator Adam Niewęgłowski:
My nie mamy… Rozumiem, że to będzie w formie poprawki. I jednak to drugie zdanie jest bez wyrazu „ten”.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Bez.
Legislator Adam Niewęgłowski:
Naturalnie. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dobrze, dziękuję.
Czy rozumiem, że jest zgoda na takie brzmienie pierwszego akapitu? Dobrze.
Teraz drugi akapit, proszę bardzo. Uwagi do drugiego akapitu. Tutaj w tej propozycji Biura Legislacyjnego jest wykreślenie dwóch słów, w drugim akapicie i minimalna poprawka w przedostatniej linijce.
Proszę bardzo, pani przewodnicząca Joanna Lichocka. Tylko trzeba uruchomić pewnie wcześniej urządzenia.
Poseł Joanna Lichocka (PiS):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Drugi akapit jest o tyle kłopotliwy, że jest napisane w drugim zdaniu, że „Jego poprzednicy: Bronisław Onufry Kopczyński, Wacław Bojarski oraz Andrzej Trzebiński zginęli w trakcie okupacji niemieckiej i są dziś symbolami poświęcenia i tragedii polskiego młodego pokolenia”. Przepraszam bardzo, Gajcy też jest tego symbolem. Tutaj mamy… Jest jednym z najważniejszych symboli poświęcenia tego pokolenia, tego pokolenia artystów i poetyckich…
Aha, to ja się spóźniłam, ale ten akapit jest zmieniony już w takim razie?
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Pierwszy był zmieniany. Na razie jest zmieniany drugi, nad którym zaczęliśmy pracę.
Poseł Joanna Lichocka (PiS):
W drugim akapicie mamy jakby wyłączenie Gajcego z tego szeregu nazwisk, który jest symbolem poświęcenia i tragedii. Jego poprzednicy…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
„Są również dziś symbolami”, można dodać „również”.
Poseł Joanna Lichocka (PiS):
„Zginęli w trakcie okupacji i są podobnie jak Gajcy”, „tak jak i Tadeusz Gajcy symbolami, poświęcenia i tragedii polskiego pokolenia”. Coś bym do tego…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Ale może wystarczyłoby „również”, żeby już tutaj nazwiska, bo Gajcy…
Poseł Joanna Lichocka (PiS):
Jak państwo uważacie.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Chyba wystarczy słowo „również”, bo chodziło o to… To jest ukłon wobec tych osób i nawiązanie do pewnej ciągłości…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tylko to „również” byłoby chyba przed „są”? „I również są dziś”, bo „są również dziś” to coś gorzej brzmi, chyba „i również są dziś symbolami”. To mi się… to by mogło ten problem rozwiązać.
Czy są jakieś inne uwagi do drugiego akapitu? Jeśli nie ma, to drugi akapit został rozpatrzony przez Komisję.
Proszę bardzo, teraz akapit trzeci. Tutaj on jest krótki, ale w dużym stopniu zmieniony przez Biuro Legislacyjne. Proszę bardzo. Tutaj rozumiem, że po „poeta” nie ma przecinka, jest wykreślenie przecinka, tak?
Legislator Adam Niewęgłowski:
Wysoka Komisjo, tutaj pozwolę sobie powiedzieć, że „Gajcy jako poeta”, nie „Gajcy poeta”, potem „kierował”, a nie „kierując”. Dlatego nie chcieliśmy każdej z tych uwag zgłaszać, ponieważ na przykład „Sztuka i Naród” było w kursywie bez cudzysłowu. Powinniśmy dać w cudzysłowie bez kursywy. Wszystkie uwagi są zdecydowanie… Dodany jest dwukropek przed wyrazami „artysta”. Każda z uwag jest z jednej strony widoczna, z drugiej strony są to uwagi zdecydowanie czysto językowe.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję bardzo.
Nie, myślę, że nie ma uwag. Czy jeszcze może poseł wnioskodawca chciałby do tej…
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Zgadzam się.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Czyli rozumiem, że trzeci akapit został rozpatrzony przez Komisję.
Przechodzimy do czwartego akapitu. Też sporo zmian, ale on… To jest dłuższy akapit. Tutaj jedno słowo zostało wykreślone, oprócz tego są różne zmiany. Czy do czwartego akapitu są uwagi? To taki ciężki akapit, tutaj podjęto się opisania, przedstawienia jego poezji, ale myślę, że jest to chyba dobrze uczynione. Jeżeli nie ma uwag… Rozumiem, że nie ma uwag. Czyli akapit czwarty został rozpatrzony przez Komisję.
Przechodzimy do akapitu piątego. Tutaj jest właśnie to przeniesienie ostatniego zdania do poprzedniego akapitu i kilka innych zmian. Czy do akapitu piątego są uwagi? Proszę bardzo, pan poseł Michał Urbaniak.
Poseł Michał Urbaniak (Konfederacja):
Dziękuję za głos. W tym akapicie mamy informacje o życiu też Tadeusza Gajcego, o tym, jakich organizacji był członkiem, czy czego dokonał. Brakuje tutaj jednej, też istotnej informacji, która miała wpływ na jego też twórczość, na jego wybory życiowe, czyli to, że był członkiem Konfederacji Narodu. W 1941 bodaj roku został jej członkiem, później dopiero działał też w ramach AK, więc wydaje mi się, że tutaj w pierwszym zdaniu powinno to brzmieć „Tadeusz Gajcy był członkiem Konfederacji Narodu, a później „żołnierzem Armii Krajowej” bądź „i żołnierzem Armii Krajowej”.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Myślę, że lepiej byłoby „i żołnierzem Armii Krajowej”, bo to mogło… te członkostwa i ta aktywność mogły zachodzić tutaj na siebie, więc żeby tu nie zrobić jakiegoś błędu.
Poseł Michał Urbaniak (Konfederacja):
Mogę napisać w takim razie poprawkę.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tak myślę, że tak byłoby lepiej.
Czy są jeszcze inne uwagi do akapitu piątego? Czy pan poseł wnioskodawca chciałby się odnieść do… Proszę bardzo.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
To jest fakt, był członkiem w czasie studiów. Jak jest wola Komisji i większości, żeby to dodać, to…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dobrze, to jest faktycznie, to jest… Słucham?
Proszę bardzo, pan poseł Krzysztof Piątkowski.
Poseł Krzysztof Piątkowski (KO):
Chciałem tylko zwrócić uwagę, że był członkiem Konfederacji Narodu nie w czasie studiów, tylko w latach 1940–1943, wtedy istniała ta organizacja, więc…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dobrze, to w trakcie okupacji i… Rzeczywiście Konfederacja Narodu do 1943 r. Przemianowanie Związku Walki Zbrojnej na nazwę Armia Krajowa to jest luty 1942 r., więc tutaj te organizacje na siebie zachodzą i dlatego myślę, że lepsze jest „i” niż jakaś tam próba chronologizowania tego. Czyli poprawka by brzmiała: „Tadeusz Gajcy był członkiem Konfederacji Narodu i żołnierzem Armii Krajowej”, tak, dobrze rozumiem? Dobrze, dziękuję bardzo. Czy są jeszcze jakieś inne uwagi do poprawki?
Proszę bardzo, pan poseł Jarosław Zieliński.
Poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Jeśli można, to po tym wyjaśnieniu co do dat, to chyba należałoby odwrócić: „był żołnierzem Armii Krajowej” – bo to jest ważniejsze – „i członkiem Konfederacji Narodu”. Ale waga, a to jest podobny czas…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Przypuszczam, że wcześniej został członkiem Konfederacji Narodu, niż został żołnierzem Armii Krajowej i dlatego to jakby nie ujmuje niczego Armii Krajowej, jeżeli będzie chronologicznie, bo Armia Krajowa…
Poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Panie przewodniczący, ja się…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Armia Krajowa jest organizacją wielką, zasłużoną i powszechnie znaną, Konfederacja Narodu mniej, więc nie sądzę, żeby to…
Poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Ja się nie upieram… Czas jest podobny. Natomiast Armia Krajowa to jest przecież dużo ważniejsza sprawa niż ta przynależność do organizacji, którą trzeba odnotować, ale jakby potem… Ja proponuję, ale to nie jest coś, przy czym bardzo się upierałbym.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Rozumiem intencje, tylko wydaje mi się, że jak utrzymamy chronologię, to i tak Armia Krajowa na tym nie ucierpi, bo to jest oczywiste, że jest…
Poseł Michał Urbaniak (Konfederacja):
Ja jeszcze nie skończyłem pisać, więc może decyzja do pana przewodniczącego, w której wersji to piszemy.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Chyba żeby to w ten sposób rozdzielić, że żołnierz Armii Krajowej, a członek Konfederacji Narodu i wtedy można… Ale jakoś mi się nie… Bardziej mi się wydaje logiczne utrzymanie tej chronologicznej… Tak, tu Biuro Legislacyjne też przychyla się…
Legislator Adam Niewęgłowski:
Biuro tylko tak macha głową, żeby była jednolita linia, bo łatwiej wprowadzić później. My się nie upieramy przy żadnej kwestii.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tak. Tu nie chodzi o gradację znaczenia w żadnym razie, tylko o chronologię. Czyli myślę, że jednak „Tadeusz Gajcy był członkiem Konfederacji Narodu i żołnierzem Armii Krajowej”.
Co do dalszych fragmentów, bo tu jeszcze jest kilka linijek tekstu… Nie ma już innych uwag, poprawek? W takim razie czy jest…
Poseł Małgorzata Kidawa-Błońska (KO):
Ja jeszcze mogę?
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Proszę bardzo, pani marszałek Małgorzata Kidawa Błońska.
Poseł Małgorzata Kidawa-Błońska (KO):
Zgadzam się z panem posłem Zielińskim, zgadzam, ale i do armii, że armia… To jest najważniejsze, co było, bo potem z tego wypływało i powstanie warszawskie… To jest ciąg, więc to jest bardzo ważne. I tutaj „i Armia Krajowa” to taka na dodatek do tego wszystkiego, a to jest to, co moim zdaniem byłoby tutaj najważniejsze. Rzadko się z panem posłem zgadzam, ale dzisiaj tak.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Ale to… jakby nie wiem, czy mamy to rozstrzygać w głosowaniu, bo to tak trochę… Nie wiem. Dojdźmy do jakiegoś konsensu w tej sprawie, bo ja też się nie upieram. Wydawało mi się tak logiczne i chronologiczne, natomiast… Chyba żeby jeszcze byłoby tak: „Tadeusz Gajcy był żołnierzem Armii Krajowej oraz członkiem Konfederacji Narodu”, jakoś tak? Nie wiem. Nie, „i” chyba jest lepsze, bo to „oraz” jakoś tak rozdziela.
Proszę bardzo, pan poseł Jarosław Zieliński.
Poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Ja już powiedziałem, że się nie będę upierał, ale tylko chcę dodać, że na ogół w takim wyczuciu polonistycznym się z panem przewodniczącym zgadzam, ale w tej sprawie chyba jednak się nie zgadzam. Myślę, że ja mam rację.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Czyli że…
Poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Z uwagi na to, że Armia Krajowa to jest to największa podziemna armia świata, prawda, najważniejsza sprawa w powstaniu warszawskim później itd.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Ale „oraz” czy „i”?
Poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Ta przynależność organizacyjna też jest ważna, będzie odnotowana, ale jednak to chyba po tym „i” czy po tym „oraz” tutaj kolejność ma znaczenie, mi się wydaje.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Jeśli tak, to już jest kilka głosów w tym kierunku. Dobrze, tylko teraz czy „oraz”, czy „i”. „I” chyba raczej, bardziej „i”, bo to „oraz” tak rozdziela za bardzo, a to chyba nie o to chodzi.
Proszę bardzo, pan poseł Piotr Adamowicz.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
To jest tylko propozycja, ja się przy niej nie upieram. Może coś takiego: „Tadeusz Gajcy był żołnierzem Armii Krajowej” po przecinku „wcześniej Konfederacji Narodu”.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Nie, to jest złe rozwiązanie, bo mówię, moim zdaniem te członkostwa się nachodziły na siebie, więc to byśmy tutaj za bardzo…
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
To wycofuję się.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Było dobrze, to lepiej tu nie poprawiać, zostawić Armię Krajową…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Nie wiem, są różne głosy, ale możemy wyjść w tym kierunku – tutaj to jest jakby do posła wnioskodawcy tej poprawki – ponieważ kilka jest głosów, teraz zaczynają przeważać głosy w kierunku zmiany kolejności, jeżeli mogłoby być: „Tadeusz Gajcy był żołnierzem Armii Krajowej i członkiem Konfederacji Narodu”, to rozumiem, że byliby wszyscy jakoś w miarę pogodzeni. To tak zróbmy: „Tadeusz Gajcy był żołnierzem Armii Krajowej i członkiem Konfederacji Narodu”.
Następne zdania, rozumiem, nie budzą tu jakichś kontrowersji, uwag. W takim razie piąty akapit wraz tą poprawką został rozpatrzony przez Komisję.
Jeszcze do tego akapitu? To jeszcze piąty akapit. Proszę bardzo, pani przewodnicząca Iwona Śledzińska-Katarasińska.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Ja przepraszam bardzo, tu niedokładnie do piątego akapitu, tylko w tej chwili, kiedy tak rozpatrujemy akapit był akapicie, to uderzyło mnie takie przemieszanie tutaj wątków. Raz mówimy o Tadeuszu Gajcym jako działaczu i jakoś tak od strony politycznej, potem jest akapit jak mówimy o poecie, potem znów jest, jak jest o działaczu. Dopiero w tej chwili zobaczyłam, że być może należałoby te dwie sfery oddzielić… nie w tym sensie oddzielić, ale zmienić kolejność akapitów. O ile w drugim jest mowa o tym czasopiśmie i o poprzednikach na tym stanowisku… i wtedy by można było dalej ciągnąć ten wątek polityczny – jak gdyby taki – prywatny, życiorysowy i wrócić do… zacząć „Gajcy jako poeta i jego twórczość”…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Czyli akapit piąty jako trzeci, tak?
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Tak. Żeby piąty był jako trzeci, potem trzeci jako czwarty, piąty i kończyłoby się tym Orderem Odrodzenia Polski.
To jest też tylko propozycja, ale wydaje mi się, że ona bardzo porządkuje, pokazuje sylwetkę i pokazuje poetę. Taka była intencja mojej propozycji.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Żeby trochę skomplikować… Wydaje się na pierwszy rzut oka, że to jest dobry pomysł, żeby po drugim akapicie był akapit piąty, bo to rzeczywiście dotyczy bardziej jego losów, jego działalności, jego walki. A potem mamy opis dotyczący już obszaru poezji.
W akapicie drugim i w akapicie trzecim jest mowa o czasopiśmie „Sztuka i Naród”. Nie wiem, czy to tutaj coś… czy drugi akapit z trzecim nie są ze sobą w ten sposób jakoś powiązane. Jeśli to nie przeszkadza, to możemy przełożyć akapit piąty jako trzeci, ale to oczywiście kwestia tutaj pana posła wnioskodawcy, jak pan poseł to widzi, czy to ma sens.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Szanowni państwo, Tadeusz Gajcy był taki jak tytuł miesięcznika literackiego – „Sztuka i Naród” – i to się wszystko przenikało. Zostawmy.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Żeby zostawić tak jak jest, tak? No, ja myślę, że w tej tutaj sytuacji może już zostawmy.
Poseł Marek Suski (PiS):
Zostawmy.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Pewne argumenty są za zmianą, ale ta „Sztuka i Naród”, to pismo łączy ten akapit drugi z trzecim, a ten akapit piąty dotyczy m.in. śmierci poety, czyli jakby już trochę kończy tą siłą rzeczy działalność.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Za dużo w co każdym akapicie jest o obcym, a za mało o Gajcym, taka jest prawda.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Trochę tak, ale to jest uchwała okolicznościowa i dobrze, że przypominamy też kilku innych poetów, którzy… Nawet Tadeusz Gajcy jest trochę w cieniu Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, a już co dopiero ci poeci, którzy tutaj są wymieniani. Dlatego myśmy, mimo że sporów o nawet… Pamiętam, że z panią marszałek dyskutowaliśmy, trochę mieliśmy inne zdanie, ale utrzymaliśmy w tej uchwale rocznicowej dotyczącej roku Krzysztofa Kamila Baczyńskiego nazwiska tych innych poetów, właśnie żeby ich też przy okazji przypominać. I chyba ta kontynuacja tego kierunku jest dobra, bo oni nie mają szansy na uchwały już nie tylko roku, ale chyba nawet okolicznościowe. Mimo że po części podzielam tę uwagę, myślę, że zostawmy już tę kolejność.
Czyli to byłby piąty akapit rozpatrzony.
Akapit szósty teraz, proszę bardzo. Czy do akapitu szóstego są uwagi? Jeśli nie ma, to akapit szósty został rozpatrzony.
Akapit siódmy i ostatni zarazem. Tu jest jedna poprawka, ale drobna Biura Legislacyjnego. Generalnie myślę, że ten akapit siódmy chyba jest też do przyjęcia. Czy są uwagi, jakieś? Akapit siódmy został rozpatrzony przez Komisję.
Wracamy do akapitu szóstego. Tu jest do Biura Legislacyjnego pytanie. Czy używamy w takim kontekście uchwały, która dotyczy innej sprawy i po wielu latach, tego sformułowania „świętej pamięci”? Bo to już jakby jest informacja historyczna, nie jest to taka bieżąca. Czy to powinno być to „świętej pamięci”?
Legislator Adam Niewęgłowski:
Szanowna Komisjo, to zdecydowanie jest do wyczucia i decyzji Komisji. Możemy powiedzieć tylko tyle, że tutaj językoznawcy nic nie wskazywali. My na to się nie poniesiemy, żeby to rozstrzygnąć. To już jak Komisja uważa. Mnie się wydaje, że może być zapewne i tak, i tak, natomiast trudno tu o jednolitej linii mówić w uchwałach w takiej sytuacji.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję. Tu się odwołajmy może do pana posła wnioskodawcy. Jeżeli ma zostać, to niech zostanie. Ale to jak pan poseł wnioskodawca, czy to...
Poseł Małgorzata Kidawa-Błońska (KO):
To jest uchwała, która będzie… „Prezydent Rzeczypospolitej nadał odznaczenie”, prawda? Historia się toczy i kiedyś niestety wszyscy będziemy świętej pamięci.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tak. Może tylko być kwestia, do jakiego stopnia świętej czy nieświętej.
Proszę bardzo, pan poseł wnioskodawca.
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Dobrze, zgadzam się.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Żeby bez „świętej pamięci”, tak? Ja wiem, że to może być źle zrozumiane, ale tutaj jest logiczne. Dobrze.
Akapit szósty został rozpatrzony.
Akapit siódmy, rozumiem, też Komisja rozpatrzyła.
Stwierdzam, że projekt uchwały został rozpatrzony przez Komisję.
W takim razie czy głosujemy, czy przyjmujemy przez aklamację?
Proszę bardzo, pan poseł Jarosław Zieliński.
Poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Oczywiście, nie po to, żeby wniosek o głosowanie złożyć, wręcz przeciwnie, przyjmujemy. Chcę złożyć gratulacje panu posłowi wnioskodawcy za czwarty akapit tego projektu uchwały, bo nie jest łatwo zdefiniować w krótkich słowach twórczość – twórczość Gajcego wcale nie jest łatwa, jeszcze to warto powiedzieć – a główne cechy twórczości pan w skrócie świetnie ujął. Gratuluję.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję bardzo. Też mówiłem, że to jest ciężki akapit, ale dobrze przeprowadzony.
W takim razie pozostał nam wybór posła sprawozdawcy. Myślę, że logiczne byłoby zgłoszenie pana posła Mariusza Kałużnego. Czy są inne kandydatury. Jeśli nie ma, czy pan poseł Mariusz Kałużny wyraża zgodę?
Poseł Mariusz Kałużny (PiS):
Tak, wyrażam zgodę.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
To dziękuję bardzo.
Stwierdzam, że Komisja wybrała sprawozdawcę pana posła Mariusza Kałużnego.
Chciałem też podziękować, przede wszystkim panu posłowi, ale też panu Witoldowi Cieśli, który też brał udział w pracach nad tym projektem i dzielnie wspierał pana posła. Dziękuję bardzo.
Mielibyśmy na tym wyczerpany porządek, bo jest godzina… za chwilę głosowania o godzinie 12.00, ale jeszcze sprawy różne. Tak że, proszę bardzo, pan poseł Piotr Adamowicz. Ja od razu może powiem to, co tutaj…
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Tak, prosimy od razu, już powiedziałem, w czym rzecz i bardzo prosimy o…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
To ja mogę powiedzieć tylko tyle, że ta sprawa była jakby na szczeblu premierów rządu Polski i Węgier, wiąże się z kwestią przekazania… jest konsekwencją przekazania przez premiera Węgier zbroi młodzieńczej króla Polski Zygmunta Augusta. To wydarzenie, które odbyło się w zeszłym roku. W związku z tym konsekwencją jest jakby inicjatywa, idea przekazania w zamian czegoś, co jest bardzo cenne dla Polski również, ale jeszcze cenniejsze dla Węgier, czyli tego Kodeksu Macieja Korwina. Ta zbroja Zygmunta Augusta jest bodajże jedną z dwóch zachowanych takich młodzieńczych zbroi w skali świata tak cennych, a przede wszystkim jest chyba jedyną w pełni zachowaną taką pełną zbroją, bo to jest ten okres… jeszcze pierwsza połowa XVI wieku, kiedy były te takie pełne zbroje używane – pełną zbroją króla polskiego.
Natomiast, jeśli chodzi o to… Oczywiście nie dziwię się, że są kontrowersje wokół tego w Toruniu, bo to bardzo cenny zabytek piśmiennictwa i zabytek kultury… można powiedzieć światowego dziedzictwa narodowego, ale jednak związany z historią Węgier. My patrzymy z perspektywy olbrzymich zniszczeń, jakie zostały dokonane na ziemiach polskich przez szereg wojen, przez Rosjan, Niemców, Szwedów. Węgrzy też ponieśli ze względu na najazdy tureckie olbrzymie straty, jeśli chodzi o bibliotekę królewską Macieja Korwina, stąd wiadomo, że oni z kolei chcieliby widzieć ten kodeks u siebie.
Sprawa była omawiana przez szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, bodajże z marszałkiem województwa, bo Książnica Kopernikańska podlega pod samorząd województwa, i też były prowadzone rozmowy przez wiceministra kultury i dziedzictwa narodowego. Natomiast co do efektu rozmów to jakby druga sprawa. Jak rozumiem, w środowisku toruńskim, zresztą wiem to też z różnych innych sygnałów, że ta sprawa wywołuje duże kontrowersje. Myślę, że to jest sprawa… Ja jestem przewodniczącym Komisji, członkiem klubu, a zarazem osobą z rady instytutu Felczaka, dlatego do mnie się skierowano w tej sprawie bycia wnioskodawcą, natomiast nie jest to żadnym razie moja inicjatywa ani chęć szkodzenia, tym bardziej szkodzenia Toruniowi, jego cennym zbiorom, jakie znajdują się w Toruniu.
Myślę, że to jest sprawa do rozmów z przedstawicielami rządu, bo to jakby strona rządowa prowadziła rozmowy ze stroną węgierską. Ja tutaj jakby nic więcej na ten temat… nie znam szczegółów tych rozmów.
Proszę bardzo, pan poseł Adamowicz.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Chciałem bardzo podziękować za tą wypowiedź. Tak jak wspomniałem, jutro w punkcie obrad jest pytanie w sprawach bieżących, które zostało zaadresowane zarówno przez członków Koalicji Obywatelskiej zasiadających w Komisji Kultury i Środków Przekazu, jak i też posłów z Torunia z ramienia KO, dlatego prosiłem o te wyjaśnienia. Istotne jest to, co pan powiedział, że to jest decyzja stricte polityczna, a pan został poproszony. Można wiedzieć, kto pana prosił, żeby pan zajął się tym projektem?
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Mówię, to już wewnątrz klubu padło.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Wewnątrz klubu?
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tak. To nie było bezpośrednio, w żadnym razie ze strony rządowej, tylko w ramach klubu parlamentarnego, bo zawsze… taki jest zwyczaj w innych klubach też, że w ramach klubu kierownictwo klubu zwraca się do konkretnych posłów, żeby byli przedstawicielami przy danym projekcie i tak było też w tym przypadku. Z tym że, jak rozumiem, na razie ta sprawa nie zostanie… nie jest wnoszona pod obrady. Chyba nie ma nawet skierowania do Komisji…
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie, ma numeru, natomiast tak…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tak więc jest to sprawa gdzieś na razie na tym obszarze rozmów.
Poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ale ona w piątek wyszła, panie przewodniczący, i wzbudza zrozumiałe kontrowersje, nawet sprzeciwy.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Wiem, z Torunia wiele sygnałów jest w tej sprawie, wiem o tym.
Przepraszam, tylko jedna rzecz innego typu. Ja nie wiem, czy to jest uwaga do…
Głos z sali:
Pani poseł Joanna Scheuring-Wielgus chce zabrać głos.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Głos chce zabrać. Myślałem, że… Zrozumiałem, że chodzi o głosowanie w sprawie Tadeusza Gajcego. Dobrze, pani przewodnicząca Iwona Śledzińska-Katarasińska i potem zdalnie pani poseł przewodnicząca Joanna Scheuring-Wielgus.
Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska (KO):
Mam tylko jedno zdanie do powiedzenia do tej kwestii. Panie przewodniczący, sam pan powiedział, że to są rozmowy rządowe, więc dlaczego odpowiedzialność za tę decyzję się spędza na barki Komisji Kultury i Środków Przekazu i pana przewodniczącego? Wie pan, różne są może obyczaje w klubach, to prawda, ale na takim szczeblu i taka decyzja, jak rząd się umawia, to niech rząd bierze za to odpowiedzialność. Najmocniej przepraszam, wyjdzie, że ustawa… a projekt wyszedł z Komisji. A niby dlaczego?
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Myślę, że nie. Natomiast ta sprawa będzie, jak rozumiem, omawiana na forum Sejmu właśnie ze stroną rządową.
Proszę bardzo, pani poseł, pani przewodnicząca Joanna Scheuring-Wielgus też w sprawie zbroi, w sprawie kodeksu króla… znaczy zbroi Zygmunta Augusta i Kodeksu Macieja Korwina.
Poseł Joanna Scheuring-Wielgus (Lewica):
Najpierw tylko chciałabym sprawdzić, czy mnie słychać…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Proszę bardzo.
Poseł Joanna Scheuring-Wielgus (Lewica):
…bo po raz pierwszy…
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Tak, słychać panią przewodniczącą, proszę bardzo.
Poseł Joanna Scheuring-Wielgus (Lewica):
Dobrze. Panie przewodniczący, dziękuję za te informacje, które pan przedstawił. Tak jak przypuszczaliśmy… Jestem Torunianką i tutaj akurat ta kwestia mnie żywo interesuje jako posłanki z Torunia. Jestem też w bezpośrednim kontakcie z Książnicą Kopernikańską, do której od XV wieku ten druk należy i jest własnością Książnicy Kopernikańskiej. Powiem tak, to znaczy, jeżeli pan mówi, że to jest decyzja polityczna i został pan poproszony o to, to ja jednak poprosiłabym o takie zastanowienie się nad tym. Doprowadzimy do sytuacji bezprecedensowej… To znaczy, druk z biblioteki Korwina jest drukiem, którego właścicielem jest samorządowa instytucja kultury. Nie może być tak, że my teraz jakąś specustawą, bo ktoś na górze ponad naszymi głowami ustalił, że należy to przekazać jako prezent drugiemu politykowi… My nie możemy po prostu dopuścić jako członkowie i członkinie Komisji Kultury i Środków Przekazu do tego, żeby do takiej sytuacji bezprecedensowej doszło. Jeżeli teraz zgodzimy się na to, żeby od właściciela tego obiektu po prostu wyciągnąć jako prezent i przekazać danemu politykowi innemu daną rzecz, jeżeli do tego doprowadzimy, to takich sytuacji może być więcej. Teraz może być wyciąganie przedmiotów dziedzictwa kulturowego z Torunia. Następnym razem może być z Krakowa, z Gdańska i z innych instytucji kultury.
Ja bym też bardzo państwa zachęciła… Jeżeli chodzi o odzew, to odzew był negatywny. On jest nie tylko w środowisku toruńskich czy bibliofilów, czy księgarzy, ludzi kultury, profesorów uniwersytetu, rady miasta, przewodniczącego rady miasta, ze stanowczym sprzeciwem samego właściciela, ale jest też mnóstwo głosów ludzi kultury niezwiązanych z Toruniem. To są profesorowie z różnych uniwersytetów. Bardzo chciałabym polecić po prostu członkom Komisji, aby wnikliwie przyjrzeli się tam, przyjrzeli się tym opiniom, bo one są wszystkie negatywne, one wszystkie negatywnie określają ten pomysł jakby zawłaszczenia tego dzieła przez rząd polski, przekazania tego premierowi. Bardzo państwu polecam tekst, który ukazał się w „Przeglądzie Prawa Międzynarodowego” Andrzeja Jakubowskiego i Ewy Manikowskiej, w którym tekście wprost jest wyjaśniane, dlaczego do takiego precedensu nie może dojść. Pan przewodniczący powiedział…
Poseł Marek Suski (PiS):
Mamy głosowanie. Proponuję przerwę.
Poseł Joanna Scheuring-Wielgus (Lewica):
Ja tylko chciałabym dokończyć jedno zdanie.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
To proszę, pani przewodnicząca, jeszcze jedno wyraźne zdanie, bo tutaj już jest harmider, posłowie wychodzą, tak że proszę dokończyć.
Poseł Joanna Scheuring-Wielgus (Lewica):
Chciałbym powiedzieć, że… Pan powiedział, że to jest dlatego, że została nam podarowana zbroja, która oczywiście niewątpliwie jest cenna, natomiast nigdy nie należała ona do polskiego władcy ani ani nie została z Polski bezprawnie wywieziona. Źródła nie podają, czy król Zygmunt August ją faktycznie otrzymał, nosił, czy ją w ogóle widział. Nie może być tak, że druk, który jest bezcenny, który należy do Książnicy Kopernikańskiej, jest w ogóle porównywany do zbroi króla Zygmunta Augusta. Tylko to nadmienię i mam nadzieję, że będziemy jeszcze na ten temat dyskutowali, ale mam taką prośbę, abyśmy naprawdę na serio podeszli do tego i nie doprowadzili do sytuacji bezprecedensowej, która może być przyczynkiem do tego, że takich sytuacji będzie więcej. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Piotr Babinetz (PiS):
Dziękuję pani przewodniczącej.
Rozumiem, że ta sprawa będzie przedmiotem debaty w tym punkcie, który jest na tym posiedzeniu Sejmu… sprawa nie ustawy, tylko ogólnie sprawa.
Dziękuję bardzo. Zamykam posiedzenie Komisji, bo musimy iść na głosowanie.