Komisja Polityki Senioralnej, obradująca pod przewodnictwem poseł Joanny Borowiak (PiS), przewodniczącej Komisji, rozpatrzyła:

– informację o sytuacji osób starszych w Polsce za 2019 r. (druk nr 779),

– projekt planu pracy Komisji na okres od 1stycznia do 31 lipca 2021 r.

W posiedzeniu udział wzięli: Stanisław Szwed sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikami, Piotr Łysoń dyrektor Departamentu Badań Społecznych Głównego Urzędu Statystyki, Kordian Kulaszewicz prezes Fundacji Adaptacja, Rafał Sapuła i Katarzyna Wieczorowska-Tobis stali doradcy Komisji.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Elżbieta Przybylska i Małgorzata Adamczuk – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Dzień dobry. Otwieram 12. posiedzenie Komisji Polityki Senioralnej. Witam państwa posłów i naszych gości. Jest z nami obecny pan Stanisław Szwed, sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej, pani Lidia Ułanowska, dyrektor Departamentu Polityki Senioralnej MRiPS, oraz pan Kordian Kulaszewicz, członek prezydium Rady do spraw Polityki Senioralnej przy ministrze rodziny i polityki społecznej. Witam osoby, które łączą się z nami zdalnie – pana Rafała Sapułę, stałego doradcę Komisji, Piotra Łysonia, dyrektora Departamentu Badań Społecznych Głównego Urzędu Statystycznego, panią Annę Szydłowską, zastępcę dyrektora Departamentu Mieszkalnictwa Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii, oraz panią Wiktorię Machnik, naczelnika w Departamencie Mieszkalnictwa MRPiT. Witam również panią profesor Katarzynę Wieczorowską-Tobis, która teraz do nas dołączyła. Witam również państwa z sekretariatu Komisji i osoby, które są pracownikami Kancelarii Sejmu i pomagają nam w tym, aby dzisiejsze posiedzenie Komisji z możliwością zdalnego uczestnictwa przebiegło bez zarzutów i problemów.

Szanowni państwo, stwierdzam przyjęcie porządku dziennego oraz protokołu poprzedniego posiedzenia Komisji wobec niewniesienia do niego zastrzeżeń. Porządek dzisiejszego posiedzenia przewiduje rozpatrzenie informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za 2019 r., zawartej w druku nr 779, oraz rozpatrzenie projektu planu pracy Komisji na okres od 1 stycznia do 31 lipca 2021 r. Informuję, że posiedzenie będzie prowadzone z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających porozumiewanie się na odległość. Zgłoszenia do zabrania głosu w dyskusji przez posłów należy wysyłać pod adres mailowy kpsn@sejm.gov.pl. Państwo posłowie znają ten adres, jest on również dostępny dla tych osób, które chciałyby połączyć się z nami zdalnie. Jednocześnie informuję, że posłowie członkowie Komisji obecni na Sali obrad mogą głosować przy użyciu urządzenia do głosowania za pomocą legitymacji poselskiej. Wówczas nie logują się w systemie komunikacji elektronicznej i nie używają tabletów.

Za chwilę przystąpimy do sprawdzenia kworum. Bardzo proszę, aby w celu potwierdzenia udziału w posiedzeniu Komisji oddali państwo głos za, przeciw lub wstrzymujący się – bez względu na to, który przycisk państwo przycisną, będzie to potwierdzenie państwa udziału w posiedzeniu. Z uwagi na fakt, że są różne sytuacje, ktoś może się spóźnić lub nie zdążyć z zalogowaniem się, proszę nie zamykać głosowania. Będzie ono otwarte jeszcze przez jakiś czas, tak by osoby, które nie zalogowały się i nie potwierdziły udziału, mogły to jeszcze zrobić. Otrzymałam informację, że mamy kworum, zatem możemy kontynuować dzisiejsze obrady. Przystępujemy do realizacji porządku dziennego.

Proszę pana ministra Stanisława Szweda o przedstawienie informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za 2019 r. Bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Dziękuję bardzo. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, dzisiaj rozpatrujemy informację o sytuacji osób starszych w Polsce za 2019 r. Mamy pewien problem, bo rozpatrujemy informację, która dotyczy roku jeszcze wcześniejszego, a to nakłada się na sytuację, która miała miejsce w 2020 r., głównie związaną z pandemią, lecz w raporcie oczywiście nie ma tej informacji. Ta informacja dotyczy osób starszych, ale kwestie związane z koronawirusem będą zawarte w przyszłorocznej informacji. Dlatego to, co mamy dzisiaj przygotowane zgodnie z przepisami ustawy o osobach starszych, dotyczy roku 2019. Tak jak do tej pory, to sprawozdanie zostało przygotowane w dwóch częściach – zebrane informacje z poszczególnych resortów, które zajmują się osobami starszymi, i dodatkowo informacje z wszystkich województw, które w ramach tzw. karty województwa również uzupełniły ten materiał. Jak państwo widzą, materiał jest dość obszerny. Zawsze jest dylemat w dyskusji. Zazwyczaj pojawiają się wnioski, że jeszcze brakuje jakiejś informacji. Staraliśmy się jak najszerzej pozbierać materiały i dzięki wysiłkom pracowników przygotowaliśmy tę informację. Po raz pierwszy w strukturze dokumentu umieściliśmy sprawozdanie z realizacji „Polityki społecznej wobec osób starszych 2030. BEZPIECZEŃSTWO – UCZESTNICTWO – SOLIDARNOŚĆ”. Przypominam, to jest uchwała Rady Ministrów z 2018 r. i w roku 2019 już były te zmiany. Postaram się przedstawić bardzo skrótowo najważniejsze elementy z tego sprawozdania i później podczas dyskusji będziemy odpowiadali państwu na pytania.

Na początku ogólne informacje. Sytuacja demograficzna w naszym kraju – na koniec 2019 r. liczba ludności wyniosła 38,4 mln, w tym ponad 9,7 mln stanowiły osoby w wieku 60 lat i więcej. W stosunku do roku 2015 liczba osób w wieku senioralnym wzrosła o ponad 900 tys. Najliczniejszą grupę stanowią najmłodsi seniorzy, czyli w wieku 60–64 lata. Należy dopowiedzieć, że również przybywa osób najstarszych, powyżej  80 lat. Według statystyk jest ich na poziomie 17,4%. O prognozach do roku 2050 nie będę mówił, sytuacja jest dosyć dynamiczna.

Jeśli chodzi o sytuację na rynku pracy, to w 2019 r. aktywnych zawodowo było  1300 tys. osób w wieku 60 lat i więcej, z tego prawie 1277 tys. to osoby pracujące. Najczęstszą przyczyną wyłączenia bezrobotnych powyżej 50. roku życia było podjęcie przez nich pracy oraz niepotwierdzenie gotowości do pracy. Jeśli chodzi o aktywizację, to różnymi działaniami aktywizacyjnymi w tej grupie osób objęliśmy około 15%, tj. prawie  42 tys. osób bezrobotnych. Zgodnie ze statystykami w czwartym kwartale 2019 r. około 478 tys. osób łączyło pracę zawodową z emeryturą, z czego ponad połowa, około 56%, wskazywała, że praca jest ich głównym źródłem dochodu. Populacja osób starszych biernych zawodowo wyniosła ponad 8 mln osób, co stanowi 86% ogółu ludności w wieku  60 lat i więcej. Wśród tych osób główną przyczyną bierności była emerytura, którą wskazało ponad 7100 tys. osób. Drugą istotną przyczyną bierności były choroba lub niepełnosprawność – wskazało ją prawie 570 tys. osób.

Jeśli chodzi o sytuację ekonomiczno-społeczną, to według badań przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na jedną osobę w gospodarstwach domowych, które tworzyły wyłącznie osoby starsze, w 2019 r. wyniósł 2108 zł i był wyższy o prawie 15% niż w gospodarstwach, w skład których wchodziły osoby poniżej 60. roku życia. Warto to porównać z rokiem 2018 – dochód na jedną osobę w gospodarstwach domowych wzrósł o prawie 7%. Z kolei wydatki na jedną osobę w gospodarstwach domowych osób starszych wyniosły 1576 zł i były o 23% wyższe niż w gospodarstwach, w skład których wchodziły wyłącznie osoby młodsze. W porównaniu z rokiem 2018 były wyższe o 5%.

Jeśli chodzi o kwestię związaną z sytuacją dotyczącą programów mających wpływ na organizowanie świadczeń dla osób niesamodzielnych oraz starszych w dużych instytucjach, szliśmy w kierunku związanym z deinstytucjonalizacją, aby promować małe, kameralne, środowiskowe instytucje. Z tych działań wynika, że według stanu na koniec 2019 r. w Polsce funkcjonowało 468 dziennych domów pomocy z prawie 19 tys. miejsc, 33 rodzinne domy pomocy z 228 miejscami, 823 gminne i ponadgminne domy pomocy społecznej z ogólną liczbą ponad 81 tys. miejsc i 1100 mieszkań chronionych z 3800 miejscami oraz 623 placówki całodobowej opieki z 23 tys. miejsc. Generalnie większość tych miejsc była zapełniona w prawie stu procentach. Dane z naszego ministerstwa wskazują, że systematycznie wzrasta liczba świadczonych usług opiekuńczych oraz kwota świadczeń przeznaczonych na ten cel. W 2019 r. wsparcie w formie usług opiekuńczych uzyskało prawie 120 tys. osób. Zabezpieczyliśmy środki dla gmin na usługi na poziomie 683 mln zł, w tym usługi specjalistyczno-opiekuńcze – 31 mln zł. Na inne usługi przeznaczyliśmy ponad 137 mln zł.

Jeśli chodzi o kwestie związane ze stanem zdrowia i opieką medyczną, informacje przekazało nam Ministerstwo Zdrowia. W 2019 r. prawie dwie trzecie osób w wieku  60 lat i więcej wskazywało na długotrwałe problemy zdrowotne lub choroby przewlekłe, które trwają co najmniej 6 miesięcy. Ograniczona zdolność do wykonywania codziennych czynności dotyczyła ok. 45% osób. Zawsze w raportach pojawia się informacja o lekarzach geriatrach. W 2019 r. zarejestrowanych było 460 lekarzy. Liczba lekarzy na koniec 2018 r. wynosiła 180, czyli mamy wzrost. Obecnie w trakcie specjalizacji i kursów w dziedzinie geriatrii jest 139 lekarzy. Podobna jest sytuacja, jeśli chodzi o pielęgniarki i położne. Według stanu na koniec 2019 r. prawie 21 tys. pielęgniarek posiadało tytuł specjalisty w zakresie pielęgniarstwa internistycznego, geriatrycznego, przewlekle chorych i niepełnosprawnych, opieki paliatywnej, rodzinnej czy długoterminowej, dzięki czemu mogą służyć pomocą. Mamy wszystkie dane dotyczące pielęgniarek, jak i geriatrii. W 2019 r. z systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego skorzystało ponad  3 mln osób, w tym 1,4 mln stanowiły osoby starsze, tj. ponad 45%.

Jeśli chodzi o działania, które były podejmowane w naszym resorcie, warto przypomnieć o realizowanych programach. To są programy, które dotyczą sytuacji osób starszych i niepełnosprawnych. Mamy również informacje dotyczące innych resortów. Dwa kluczowe programy zostały bardzo szczegółowo omówione. Jeden jest skierowany do organizacji pozarządowych, czyli „Program na rzecz aktywności społecznej osób starszych”, popularny ASOS. Umożliwia on dofinansowanie w czterech priorytetach: edukacja osób starszych, aktywność społeczna promująca integrację wewnątrz- i międzypokoleniową, partycypacja społeczna osób starszych, usługi społeczne dla osób starszych. Liczba dofinansowanych projektów w 2019 r. wyniosła 310 na kwotę prawie  38 mln zł. Przypominam, że na ten program corocznie przeznaczamy 40 mln zł, łącznie w tym okresie zostało zrealizowanych ponad 2700 projektów, skorzystało prawie  1,4 mln osób starszych, w 2019 r. wykonano ponad 310 projektów, 156 tys. osób powyżej 60 lat skorzystało z tych form wsparcia. Program cieszy się dużą popularnością, będzie kontynuowany również w tym roku pod nazwą „Aktywni+”.

Jeżeli chodzi o drugi program, który jest skierowany do samorządów, czyli program „Senior+”, to jest to wsparcie dla gmin i powiatów na tworzenie dziennych domów i klubów seniora. W 2019 r. utworzono 58 dziennych domów i 222 kluby, łącznie 280 jednostek na kwotę ponad 65 mln zł. Corocznie przeznaczaliśmy na to działanie 80 mln zł. Łącznie w latach 2015–2020 jednostki samorządu terytorialnego utworzyły na terenie kraju ponad 777 ośrodków, w tym 282 dzienne domy i 495 klubów seniora. Program był kontynuowany również w edycji 2020 i mamy szacunki, że zostało na niego wykorzystanych ponad 70 mln zł. Oczywiście program będzie kontynuowany.

Pokrótce przedstawiłem informacje zawarte w pierwszej części materiałów, dotyczącej sytuacji osób starszych. W drugiej części są dane z poszczególnych ministerstw, województw i pełne informacje dotyczące innych realizowanych programów, jak funkcjonowanie rad seniorów w poszczególnych województwach, czy materiały uzupełniające całą informację. Na końcu materiału mamy również sprawozdanie dotyczące „Polityki społecznej wobec osób starszych 2030. BEZPIECZEŃSTWO – UCZESTNICTWO – SOLIDARNOŚĆ”, a w pierwszej części są zawarte również tabelaryczne informacje dotyczące działań, o których mówiłem. To wszystko, pani przewodnicząca, jeżeli pojawią się pytania, będziemy odnosili się na bieżąco. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Otwieram dyskusję. Jako pierwszy do zabrania głosu zapisał się pan poseł Jakub Rutnicki. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Jakub Rutnicki (KO):
Dziękuję, pani przewodnicząca. Panie ministrze, myślę, że dzisiaj jest trudny czas, żebyśmy dyskutowali na temat roku 2019, gdy zdajemy sobie sprawę, przed jakimi wyzwaniami wszyscy jesteśmy, a szczególnie jak pandemia koronawirusa dotyka naszych seniorów. To jest troska nas wszystkich. Pani przewodnicząca, panie ministrze, to jest świeża sprawa, ale chcę poruszyć temat, bo myślę, że to może być bardzo ważne. W dniu wczorajszym wielu pracowników domów „Senior WIGOR” czy „Senior+” dzwoniło do mnie z wielką prośbą. Rozpoczęły się szczepienia w DPS-ach, i to nie podlega dyskusji. Wszyscy patrzymy na tę akcję i zdajemy sobie sprawę, jak ważne jest to, aby zabezpieczyć naszych najstarszych seniorów, ale również pracowników DPS-ów, którzy są w grupie „zero”. Może warto byłoby pomyśleć, panie ministrze, aby pracownicy dziennych domów opieki czy klubów, o których pan minister mówił w aspekcie roku 2019 oraz kolejnych planów – często są to młode osoby – zostali jak najszybciej uwzględnieni przy szczepieniach. Obecnie mnóstwo seniorów jest zamkniętych w domach. To jest dla nich gigantyczna trauma. Czekają na powrót do tych instytucji. Naprawdę samotność jest wielkim problemem dla tych osób. Często domy „Senior WIGOR” są przez nie traktowane jak drugi dom. Wielokrotnie odwiedzam te osoby w swoim okręgu wyborczym i widzę, jak fantastyczna robota jest tam robiona. Seniorzy oczywiście zapisują się na szczepienia i miejmy nadzieję, że w przeciągu kilku miesięcy grupa osób, która jest najbardziej narażona, zostanie zaszczepiona, ale problemem są pracownicy w wieku 30, 40 lat, którzy nie będą zaszczepieni. Teoretycznie jesteśmy w stanie otwierać te domy, ale będzie problem, bo pracownicy mogą nie być zaszczepieni. Panie ministrze, czy jest taka możliwość? Zgłaszam wniosek w imieniu pracowników, ale również seniorów, którzy nie wyobrażają sobie życia bez tego miejsca i spotkań w godzinach od 8.00 do 16.00. Dla nich to jest naprawdę wspaniała forma wspólnego spędzania czasu, ale również terapii, gdyż nie są samotni. Jeżeli jest taka możliwość, czy biorą to państwo pod uwagę? Uważam, że ci pracownicy powinni być włączeni do grupy „zero” jak pracownicy DPS-ów, bo to jest podobna grupa. Jeżeli nie, to w pierwszym możliwym terminie. Pojawiają się różne informacje, kto jest w pierwszej grupie. Nie chcę uprawiać polityki, ale uważam, że jeśli w pierwszej grupie mają być prokuratorzy czy inni pracownicy, byłoby dobrze, aby w tej grupie czy nawet w grupie „zero” – jeżeli jest możliwość jej rozszerzenia – znaleźli się pracownicy dziennych klubów. Proszę w imieniu seniorów i pracowników, bo wielokrotnie zgłaszano się do mnie w tej sprawie. Będę wdzięczny, panie ministrze, za odniesienie się do tej kwestii.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Dziękuję. Jeśli mogę, zabiorę głos jako pierwsza i zaraz udzielę głosu panu ministrowi. Panie pośle, jak pan wie, od dawna mamy przygotowany narodowy program szczepień. Został on przygotowany, zanim jeszcze trafiły do nas pierwsze szczepionki, aby najważniejsze kwestie były przygotowane logistycznie. Nie jest prawdą, że nie wiadomo, kto znajduje się w poszczególnych grupach, w kolejności do zaszczepienia, dlatego że te informacje znajdują się na rządowej stronie. Wystarczy wpisać hasło: „szczepimy się” i tam są wszelkie szczegółowe informacje, łącznie z pytaniami, które mogą się pojawiać, i z odpowiedziami na te pytania. Jak wszyscy wiemy – i pan poseł zapewne również to wie – najważniejsze było rozpoczęcie szczepienia grupy „zero”, w której znajdują się medycy, pracownicy domów pomocy społecznej i zakładów opiekuńczo-leczniczych. Szczepienia przebiegają planowo i systematycznie. Przekroczyliśmy już 0,5 mln osób zaszczepionych, mamy również zagwarantowaną drugą dawkę szczepionki dla tych osób, czego nie zrobiły niektóre kraje. Firma Pfizer poinformowała nas, że z przyczyn zmiany technologii, mając na celu zwiększenie produkcji, przez jakiś czas będzie musiała ograniczyć dostawę szczepionek. Mamy zagwarantowane drugie dawki i najważniejsze jest dla nas to, aby osoby z grupy „zero”, czyli medycy, którzy odpowiadają za nasze zdrowie, życie i szczepienia, przyjęły drugą dawkę. W grupie pierwszej są seniorzy i od 25 stycznia rozpoczną się szczepienia osób w wieku 70+. Panie pośle, jeśli w planie będzie odmrażanie wprowadzonych obostrzeń, a tym samym powrót do aktywności w klubach seniora czy domach „Senior+”, to z całą pewnością będzie to rozważone. Natomiast bardzo proszę, bo mówił pan, że nie będzie uprawiał polityki. Trzymam się tego, chociaż pewien wątek polityczny znalazł się w pana wypowiedzi. Uprzejmie proszę mieć na uwadze, że rozszerzenie pierwszej grupy o każdą inną grupę, czyli dodanie kolejnych dawek szczepionki, oznacza odebranie tych dawek seniorom, którzy są najbardziej narażeni na zachorowania i ciężki przebieg choroby oraz zgony. Zatem pracownicy DPS-ów i zakładów opiekuńczo--leczniczych są w grupie „zero”, teraz szczepimy seniorów. Bardzo proszę, dajmy szansę seniorom w najbardziej podeszłym wieku, aby zostali zaszczepieni. Proszę o odrobinę zaufania. Mamy harmonogram szczepień, który przedstawił minister Dworczyk. Z całą pewnością poszczególne etapy będą realizowane. Na pewno jest logiczne, aby osoby, które współpracują z seniorami, prowadzą domy i kluby seniora, zostały zaszczepione, ale ważniejsze jest to, aby najpierw byli zaszczepieni seniorzy. Proszę mieć na uwadze, że obecnie to jest najistotniejsze.

Jeżeli pan minister chce uzupełnić, bardzo proszę.

Sekretarz stanu w MRiPS Stanisław Szwed:
Dziękuję. Krótka informacja dotycząca DPS-ów. Mamy najświeższe informacje, jak wygląda proces szczepienia w DPS-ach. Wiemy, że w pierwszej grupie zerowej był personel  DPS-ów i ten proces szczepienia jeszcze trwa. Po pierwszej naszej wspólnej akcji poprzez urzędy wojewódzkie i samorządy mamy większą liczbę osób, które zadeklarowały się i zgłosiły do szczepienia. Pierwsze sygnały, jeśli chodzi o personel, nie były zachęcające, ale mogę zdecydowanie powiedzieć, że zgłosiło się 50% personelu i proces trwa. Druga grupa, czyli pensjonariusze, została wpisana do grupy pierwszej, ale przyspieszyliśmy ich szczepienia. Od wczoraj pensjonariusze DPS-ów są już rejestrowani do szczepień. Obecnie ponad 70% pensjonariuszy zadeklarowało chęć. W porównaniu z tym, co było wcześniej, jest to duży skok. Myślę, że wspólne działania, o których państwo krótko mówili, służyły zwiększeniu liczby chętnych pensjonariuszy. Istotne jest, że dzisiaj już 83% DPS-ów, zarówno samorządowych, jak i niepublicznych, ma potwierdzone terminy szczepień. Grupa, która nie ma jeszcze potwierdzonych terminów, wynika z faktu, że albo w DPS-ach są ogniska zakażeń – wówczas nie są one brane pod uwagę, jeśli chodzi o terminy – albo jest problem dotyczący osób ubezwłasnowolnionych. Jeżeli są opiekunowie prawni, nie ma problemu. Jeżeli jest utrudniony kontakt albo trwa proces sądowy, musi być decyzja sądu, aby taką osobę dopuścić. Szacujemy, że zaszczepimy wszystkich pensjonariuszy DPS-ów w terminie. Może on się trochę przesunąć ze względu na mniejszą liczbę szczepionek, które docierają do naszego kraju. Istotne jest, że szczepienia będą odbywały się na zasadzie mobilnych centrów, które będą dojeżdżały do DPS-ów, zatem nie będzie potrzeby dowożenia pensjonariuszy do punktów, tylko wszystko zostanie wykonane na miejscu.

Druga grupa, na której nam bardzo zależało, aby znaleźli się w pierwszej grupie, to pracownicy schronisk, noclegowni, ogrzewalni, również jednostek całodobowej opieki oraz pracownicy ŚDS-ów. Pozostaje kwestia kalendarium. Również wnioski dotyczące klubów i dziennych domów, o czym mówił pan poseł, były również przez nas kierowane. Jednak tutaj jest inna sytuacja. Jak powiedziała pani przewodnicząca, od 22 stycznia następuje rejestracja osób powyżej 70. roku życia i od 25 stycznia rozpoczynamy szczepienia tych osób. W większości uczestnikami klubów i dziennych domów są właśnie te osoby. Rozumiem, że panu chodziło bardziej o kwestię personelu. Obecnie nie ma takiej decyzji, chociaż są zapisy osób zajmujących się sytuacjami kryzysowymi. Codziennie te kwestie są omawiane z krajowym sztabem zarządzania kryzysowego i decyzje w jakimś zakresie są podejmowane na bieżąco. To nie jest tak, że wszystko jest już jednoznacznie ustalone. W tym zakresie, patrząc na pierwszą grupę, ważne jest kalendarium. Nawet jeśli dzisiaj dopiszemy kolejne grupy, barierą jest liczba szczepionek. Jeżeli nie będziemy ich mieli w większej liczbie, nie jesteśmy w stanie nic zrobić. Przygotowaliśmy  6 tys. punktów szczepień w skali całego kraju. Jesteśmy gotowi na uruchamianie dodatkowych punktów szczepień, tylko muszą być dostępne szczepionki. Na razie mamy zagwarantowane dostawy głównie dla medyków, którzy szczepili się w grupie „zero”, i druga dawka jest już podawana. Dzisiaj docierają do nas informacje, że praktycznie nie było większych problemów, jeśli chodzi o drugą dawkę szczepionki. Mamy nadzieję, że zwiększone dostawy nastąpią w najbliższych dniach, dzięki czemu uda się nam uruchomić cały proces. Minister Dworczyk przekazał, że w ciągu miesiąca jesteśmy w stanie zaszczepić ponad 3 mln obywateli. Gdyby był taki proces, byłoby bardzo dobrze, ale musi być wystarczająca liczba szczepionek. A mówimy o podwójnej szczepionce. Musi być więc 6 mln szczepionek w miesiącu, aby taki proces mógł być kontynuowany. Mamy również informacje – państwo śledzą to na bieżąco – że z innych firm ma być trochę inna formuła szczepień, szczepień jednorazowych. Jednorazowe szczepienia też przyspieszyłyby ten proces.

Podsumowując, te tematy, o których pan mówił, ale nie tylko, bo są też przecież sprawy związane z osobami, które zajmują się bezdomnymi, pracownicy ŚDS-ów, ośrodków całodobowych, osoby niepełnosprawne – bo o nich nie wspomniałem, a stanowią one tę grupę, którą chcemy jak najszybciej zaszczepić. Wiemy, że jeden z trudnych tematów dotyczy osób starszych, ale nie tylko. Ogromnym problemem dla osób niepełnosprawnych oraz ich opiekunów jest brak możliwości wyjścia z domu. Opiekun musi być zaszczepiony razem z osobą niepełnosprawną.

Ostatnie zdanie, kończąc ten wątek, przyznam, że byłem mocno zaskoczony, iż program ASOS udało się nam praktycznie w stu procentach zrealizować w 2020 r. Osoby, które zajmują się programami, potrafiły dostosować się do trudnej sytuacji covidowej i programy są realizowane. Za rok będzie okazja, żeby o tym mówić. Spływają do nas dane dotyczące rozliczeń. Wprowadzaliśmy aneksy, zmiany, żeby w 2020 r. te programy mogły być realizowane. W 2020 r. pojawiło się dużo ciekawych, nowych inicjatyw związanych z sytuacją epidemiczną, czyli kwestia cyfryzacji i innych możliwości łączenia się, wymiany poglądów.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Mogę tylko dodać, że bardzo cieszy wzrost liczby Polaków chętnych do szczepienia się – z 43% w listopadzie do 70% w styczniu. To jest naprawdę budujące. Warto zauważyć, bo pan minister wspomniał o cyfryzacji, że przed wybuchem pandemii byliśmy przygotowani, jeśli chodzi o cyfryzację w służbie zdrowia. Byliśmy przygotowani na obsługę cyfrową e-recepty i e-zwolnienia. To wszystko jest bardzo ważne.

Pan poseł chciał jeszcze dodać słowo, ale proszę krótko.

Poseł Jakub Rutnicki (KO):
Dobrze, pani przewodnicząca, myślę, że sprawy są tak poważne, że warto o nich podyskutować. Panie ministrze, bardzo dziękuję. Zdaję sobie sprawę, że liczba szczepionek jest problematyczna, ale zakładamy, że pójdzie to w dobrym kierunku. Niezależnie, z jakich opcji politycznych jesteśmy, myślę, że powinniśmy pomyśleć o uwzględnieniu pracowników dziennych domów oraz klubów seniora, które świetnie się rozwijają. To jest wspaniała inicjatywa. Nie mówię o seniorach, bo to jest oczywiste, jasna sprawa, nie ma żadnego sporu między nami. Teraz trudno nam powiedzieć, czy będziemy odmrażali domy. Może będzie zasada, że seniorzy, którzy zostali zaszczepieni, będą mogli spokojnie, systematycznie wracać do tych miejsc, zatem byłoby dobrze, aby szybko uwzględnić pracowników. Panie ministrze, więc jeśli będzie szansa, żeby wpisać tę grupę. To nie jest bardzo duża grupa, trzeba to jasno powiedzieć. Myślę, że to można załatwić w sposób systemowy – to, że nasi seniorzy będą mogli wrócić do tych miejsc, oni bardzo na to czekają, ale też że będą w pełni zaopiekowani przez grupę pracowników. Sądzę, że takie działanie jest możliwe, na pewno będę monitorował tę sprawę. Dziękuję, panie ministrze, za wyrażenie dobrych chęci w tym temacie.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Panie pośle, są dobre chęci, mamy przykłady, jeśli chodzi o grupy do szczepień. Mamy elastyczne podejście, każdy głos jest cenny. Pracuje rada medyczna, która składa się z ekspertów i ocenia wszystkie kwestie.

O głos poprosił pan poseł Michał Szczerba. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Michał Szczerba (KO):
Pani przewodnicząca, panie ministrze, Wysoka Komisjo, pozwolą państwo, że nie będę rozmawiał o raporcie za rok 2019. Cieszę się, że ministerstwo przygotowuje tę informację zgodnie z ustawą o osobach starszych. Przedstawicielom Departamentu Polityki Senioralnej dziękuję za zebranie tych danych.

Nie ma ważniejszej sprawy niż pandemia, panie ministrze. Rzeczywiście, pan dotknął tematu, o którym rozmawiałem w Senacie z panem profesorem Horbanem. Chodzi o osoby, które ze względu na aktualny stan zdrowia nie są w stanie wyrazić deklaracji związanej ze szczepieniami. Panie ministrze, to jest sprawa, o której jako wiceprzewodniczący Komisji będę teraz wyłącznie mówił i będę oczekiwał konkretnych działań, przede wszystkim współpracy z ministrem zdrowia i ze wspomnianą przez panią przewodniczącą radą medyczną. Ta sytuacja nie może spowodować blokady systemu szczepień w DPS-ach i ZOL-ach. Trzeba znaleźć rozwiązanie prawne w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia związanego z epidemią, jeżeli jest taka potrzeba. Powiem wprost, praktyka jest taka, że osoby z otępieniem są szczepione przeciwko grypie i pneumokokom bez swojej zgody. Brak szczepień powoduje ryzyko. Uważam, że w sytuacji długich spraw w sądach dotyczących ubezwłasnowolnienia nie możemy czekać, trzeba znaleźć rozwiązanie. Pytałem pana profesora Horbana, jak to zrobić. „Szczepić, szczepić, szczepić”. Ponieważ pojawił się ten problem, bardzo proszę, panie ministrze, żeby pan w trybie pilnym próbował rozwiązać tę kwestię. Nie może być tak, że 10–15% pacjentów placówek opieki stałej nie będzie szczepione tylko dlatego, że będzie trudność w uzyskaniu tego typu deklaracji. Chciałbym, aby pan odniósł się do tej sprawy. Prawdę powiedziawszy, to jest kwestia, którą powinna zająć się Komisja, żeby ten proces nie został wstrzymany w odniesieniu do dużej grupy osób chorych na Alzheimera i choroby otępienne. Być może powinniśmy zobaczyć, jak to robi Izrael, inne kraje Unii Europejskiej, Wielka Brytania. Tam na pewno też występują takie problemy.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Proszę pana ministra o odpowiedź.

Sekretarz stanu w MRiPS Stanisław Szwed:
Powiem krótko, bo część informacji już przedstawiłem. Ta sytuacja od samego początku jest przez nas monitorowana, również przez instrukcje, rekomendacje, które wysyłamy do domów pomocy społecznej. Ostatnio wysyłaliśmy instrukcje dotyczące opiekunów prawnych, którzy nie mogą dostarczyć dokumentów. Będziemy maksymalnie ułatwiali. Szukamy rozwiązania prawnego w sytuacjach, w których osoba jest w trakcie i gdy musi być decyzja sądu. Jesteśmy w kontakcie z Ministerstwem Sprawiedliwości, jak ewentualnie przyspieszyć ten proces, żeby była nawet warunkowa decyzja. Etap ubezwłasnowolnienia toczyłby się dalej, ale w okresie szczepienia byłaby decyzja sądu o dopuszczeniu. Jak już mówiłem, 70% pensjonariuszy zgłosiło się do szczepień i terminy są wyznaczone. Jutro mamy kolejne spotkanie. W ciągu tygodnia mamy dwa razy odprawy z dyrektorami urzędów wojewódzkich, również jesteśmy na bieżąco w kontakcie z dyrektorami DPS-ów. Szukamy rozwiązania prawnego dotyczącego okresu przejściowego, gdy został wdrożony proces ubezwłasnowolnienia, który może potrwać bardzo długo, żeby w tym okresie wprowadzić zmianę dotyczącą warunkowego dopuszczenia do szczepień, co nie jest prostą sprawą. To nie oznacza, że zostało już przesądzone i zostanie to przeprowadzone w takim zakresie. Ale to nie jest szeroki problemu w porównaniu z całą populacją. Trzeba jednak próbować, żeby każdemu dać możliwość zaszczepienia się. Codziennie zbieramy dane statystyczne, jeśli chodzi o zakażenia w domach pomocy społecznej, i zdecydowanie spadła liczba zarażonych osób oraz liczba zgonów w porównaniu z początkowym okresem pandemii.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Bardzo dziękuję, panie ministrze, za wyczerpujące wyjaśnienie. Bardzo proszę, pan poseł Rafał Adamczyk.

Poseł Rafał Adamczyk (Lewica):
Pani przewodnicząca, panie ministrze, panie i panowie posłowie, szanowni państwo, dobrze, że zwiększyła się liczba osób chętnych do szczepień. Mam prośbę, żeby pan minister zwrócił szczególną uwagę na grupę seniorów, którzy chcą się zaszczepić, ponieważ niestety w tak zwanym terenie maleje liczba punktów wykonujących szczepienia. Seniorzy są chętni do szczepień. Trzymam kciuki, żeby zdążyli się zaszczepić w terminach, które ustalą. Dzisiaj w jednym z kanałów telewizyjnych, nie będę robił kryptoreklamy, była wypowiedź członka rodziny, który próbował przez infolinię zarejestrować ponadosiemdziesięcioletnią teściową. Zrobił to skutecznie, z czego bardzo się cieszył. Kilkukrotnie dostał informację, która potwierdzała, że ma się zgłosić do punktu szczepień w danym dniu. Gdy przyszli do punktu szczepień i niestety nie otrzymali szczepionki. Po zakończeniu posiedzenia Komisji pozwolę sobie powiedzieć, gdzie to było i na jakim kanale telewizyjnym, żeby pan minister ewentualnie zwrócił uwagę i zweryfikował, jak to wygląda.

Panowie posłowie już zapytali o wiele ważnych kwestii, które również mnie nurtują, ale mam jeszcze jedno ważne pytanie – kiedy jest planowane zakończenie wszystkich szczepień chętnych osób w wieku 70+, 80+ i 60+? Czy ma pan taką wiedzę, kiedy to będzie możliwe? Oczywiście przy dostawach szczepionek na poziomie, na jaki możemy liczyć w Unii Europejskiej. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Bardzo dziękuję. Jeszcze pani poseł Agnieszka Ścigaj, a następnie pan minister odpowie.

Poseł Agnieszka Ścigaj (niez.):
Mam tylko dwie uwagi na temat szczepień, panie ministrze. W grupie pierwszej wymienił pan pracowników środowiskowych domów samopomocy. Myślę, że warto również uwzględnić warsztaty terapii zajęciowej. To jest podobny poziom. Często są one prowadzone przez jedną organizację. A w drugim temacie, pozwolę sobie na pewne przypomnienie. Nie chcę powiedzieć: „a nie mówiłam”, ale nie wiem, czy pan minister pamięta z poprzednich kadencji, jeśli chodzi o ubezwłasnowolnienie, projekt dotyczący opiekuna medycznego, który dwukrotnie został odrzucany, ponieważ nie był dobrze przygotowywany. Uznaję to, ale była obietnica ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości, że ten projekt na pewno będzie dopracowany i złożony. Minęły już cztery lata. Z całą pewnością przydałby się teraz opiekun medyczny, panie ministrze. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz stanu w MRiPS Stanisław Szwed:
Odnośnie do drugiej części wypowiedzi, zgadzam się w pełni, że potrzebujemy zmiany. Mam nadzieję, że uda się nam to przeprowadzić – odpowiem dyplomatycznie. Jeśli chodzi o część dotyczącą WTZ-ów, było wystąpienie pełnomocnika rządu do spraw osób niepełnosprawnych, żeby ująć tych opiekunów. To też jest ważna kwestia.

Panie pośle, nie jestem w stanie dzisiaj podać informacji, jakiej grupy to dotyczy. Będziemy mieć większą wiedzę po 22 stycznia, gdy osoby w wieku 70+ zaczną się rejestrować. Pierwsza sprawa to zgłoszenia. Mam nadzieję, że każdy z nas zgłosił się do szczepień, ale to nie jest jednoznaczne z rejestracją. Najważniejsza jest rejestracja, bo wówczas mamy wyznaczony termin szczepienia. Wtedy wiemy mniej więcej, w jakim zakresie. Dzisiaj główną barierą jest brak szczepionek. Sytuacja, o której mówił pan poseł, mogła się zdarzyć, gdyż liczba szczepionek, która była wcześniej przewidywana, została zmniejszona, ponieważ firma nie dostarczyła określonej ilości. Stąd może się teraz zdarzyć, że wyznaczone terminy będą przesuwane. Jest centralny rejestr i w tym zakresie Agencja Rezerw Materiałowych, nie mając szczepionek, nie była w stanie dowieźć szczepionek do tych punktów. Nie dotyczyło to szpitali węzłowych, ale w punktach, których jest prawie 6 tys., mogło dochodzić do takich sytuacji. Czasami też zdarzają się ludzkie błędy i ktoś może czegoś nie dopatrzeć. Bardzo ważna jest logistyka i małe zachwianie w łańcuchu dostaw powoduje, że od razu tworzą się kolejne problemy. Mimo zarejestrowania i podanego terminu trzeba poinformować taką osobę o przesunięciach. Mam nadzieję, że takich sytuacji nie było dużo, ale wiem, że mogą się zdarzać.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Dziękuję, panie ministrze. Pan Kordian Kulaszewicz poprosił o głos.

Prezes Fundacji Adaptacja Kordian Kulaszewicz:
Pani przewodnicząca, panie i panowie posłowie, przysłuchuję się informacjom o ŚDS-ach i WTZ-ach. Jestem opiekunem medycznym z wykształcenia i zostałem już zaszczepiony. Prowadzę ośrodek dla osób z demencją i chorych na Alzheimera. Wystarczy, że WTZ-y zgłoszą się na stronę Szczepimysie. Prowadzę ośrodek, który ma umowę z MOPS-em. Wystarczy się zgłosić. Pracownicy, którzy mają styczność z pacjentem, podopiecznym, zostali już zaszczepieni. My mamy to już za sobą. Jestem z Gdyni i mogę powiedzieć, że mamy najwyższy procent szczepień wśród pracowników. Oczywiście jest problem z miejskim klubem seniora, bo tam nie ma terapeutów zajęciowych, opiekunów medycznych ani ratowników. Tam są pracownicy, ale to nie znaczy, że w środowiskowych domach „Senior+” nie pracują opiekunowie medyczni, terapeuci, bo najczęściej program na to pozwalał. Myślę, że ten temat będzie rozwiązany. Wiem o tym, bo rozmawiałem z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej, że ten problem jest rozwiązywany. Mogę powiedzieć z całą odpowiedzialnością, że moi podopieczni, którzy chodzą do świetlicy lub ŚDS-ów, są już wzięci pod uwagę, podobnie jak podopieczni domów opieki. Miasto Gdynia zgłosiło się do ministra z pytaniem o zgodę, czy grupka podopiecznych, która przychodzi codziennie do dziennych domów opieki, może być zaszczepiona, jeśli wystarczy szczepionek. Nie wiem, jaka jest odpowiedź, bo pani dyrektor MOPS jeszcze nie poinformowała, ale myślę, że to wszystko idzie w dobrym kierunku. Cieszę się, panie ministrze, że pracownicy WTZ-ów też są na tej liście. Naprawdę cieszę się, pomimo hejtu, który był na Facebooku, że opiekunowie medyczni się szczepią, a to są tylko dzienne punkty opieki. Pani przewodnicząca wie, że był straszny hejt. Nie chcę uprawiać polityki, ale powiem z całą odpowiedzialnością, żeby koalicja, która nie rządzi, z całą resztą podjęła trud i pomogła nam aktywnie przekonywać seniorów, zamiast zniechęcać ich do szczepienia. Bardzo proszę. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Bardzo dziękuję za ten głos. Mam teraz pytanie, czy… Bardzo przepraszam, ale proszę nie prowadzić polemiki teraz na sali. Panie pośle, bardzo pana proszę. Panie pośle Rutnicki, bardzo pana proszę, aby pan nie udzielał sobie głosu i nie prowadził dyskusji na sali komisyjnej.

Pytanie, czy któraś z osób, które łączą się z nami zdalnie, chce zabrać głos? Bardzo proszę, pan doktor Rafał Sapuła, stały doradca Komisji.

Stały doradca Komisji Rafał Sapuła:
Pani przewodnicząca, szanowni państwo, chcę nawiązać do głównego tematu naszego spotkania, do raportu. Chcę wypowiedzieć się jako lekarz praktyk, który na co dzień pracuje z osobami niepełnosprawnymi i starszymi. Odwiedzam tych pacjentów w domu, zajmuję się również problemami społecznymi. Rzeczywiście obecnie bardzo dużo się zmieniło na korzyść osób starszych i niepełnosprawnych, szczególnie w zakresie dostępności do rehabilitacji domowej, opieki paliatywnej. Obecnie pacjent, który kiedyś miał problem z tego typu usługami, ma realizowane natychmiast zabezpieczenie. Poprawił się system orzekania o niepełnosprawności. W tej chwili czas oczekiwania na orzeczenie trwa około miesiąca, przynajmniej w moim regionie, Lubelszczyźnie, więc to jest naprawdę bardzo dobry wynik. Obecnie świetnie działa program opieki wytchnieniowej, który pozwala rodzinom opiekującym się osobami niepełnosprawnymi odpocząć trochę i żyć swoim życiem. Są bardzo duże atuty w zakresie realizacji programów ASOS i „Senior+”. To są bardzo ważne elementy.

Powrócę do dyskusji dotyczącej problemu zgody na szczepienie. Mam też taki problem jako lekarz, który często odwiedza pacjentów samotnych, niepełnosprawnych, z otępieniem, którymi zajmuje się jedynie na przykład opieka z miejskiego centrum pomocy rodzinie, również pacjentów w domach pomocy społecznej, którzy nie są ubezwłasnowolnieni. Bardzo często mamy problem z wyrażeniem zgody na realizację usług medycznych i na przetwarzanie danych osobowych. W tym kontekście mam prośbę do pana ministra, żeby uwzględnić te problemy przy okazji, gdy będą się państwo zastanawiali z przedstawicielami Ministerstwa Sprawiedliwości nad tego typu aspektami. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Dziękuję, panie doktorze, że powrócił pan do głównego tematu naszego spotkania, czyli do informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za 2019 r. Szanowni państwo, rozumiem i wiem, że temat związany z bieżącą sytuacją szczepień seniorów jest bardzo ważny, natomiast chcę, abyśmy zakończyli ten wątek dyskusji, dlatego że oddaliła ona nas mocno od informacji, nad którą dzisiaj procedujemy, a to jest pierwszy punkt posiedzenia Komisji. Dziękuję panu doktorowi za ocenę opieki wytchnieniowej, realizacji programów ASOS i „Senior+”, które zakończyły się w zeszłym roku, ale są kontynuowane. Program ASOS jest kontynuowany jako „Aktywni+”, a program „Senior+” kontynuowany pod taką samą nazwą. To jest niezwykle istotne, że programy są kontynuowane, bo taka jest potrzeba. Zresztą można zapoznać się z bardzo dobrymi wynikami, jeśli chodzi o realizację tych programów, szczególnie programu „Senior+”, gdzie liczba domów i klubów zwiększyła się skokowo dzięki temu, że finansowanie tego programu wzrosło  do 80 mln zł rocznie. Dzięki temu samorządy mogą z tego programu korzystać.

Chcę zapytać, czy ktoś z gości łączących się zdalnie chciałby jeszcze zabrać głos? Bardzo proszę, pani profesor Katarzyna Wieczorowska-Tobis, również ekspert Komisji.

Stały doradca Komisji Katarzyna Wieczorowska-Tobis:
Dziękuję bardzo za głos, pani przewodnicząca. Szanowni państwo, chcę jeszcze zwrócić uwagę na część dokumentu, którą pan minister wymienił, natomiast ze względów czasowych nie poświęcono jej większej ilości czasu. Jest ona niezwykle ważna z punktu widzenia osób działających w poszczególnych regionach. Ta część pokazuje perspektywę polityki senioralnej z poziomu poszczególnych województw. Możemy tam znaleźć przykłady dobrych praktyk, co jest niezwykle cenne, ponieważ przyglądając się temu, co dzieje się w jednych regionach, możemy wdrażać rozmaite rozwiązania również w regionach, z których pochodzimy. Jeśli dzisiaj mówimy o COVID-19, to z pewnością w przyszłym roku, przyglądając się podobnemu dokumentowi, znajdziemy mnóstwo dobrych praktyk dedykowanych COVID-19. To jest część dokumentu, na którą chcę skierować państwa uwagę. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Bardzo dziękuję, pani profesor. Czy pan minister chciałby coś dodać? Dziękuję. W takim razie zapytam państwa, czy jest sprzeciw wobec przyjęcia informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za 2019 r. Wobec braku sprzeciwu stwierdzam, że Komisja przyjęła informację o sytuacji osób starszych w Polsce za 2019 r.

Szanowni państwo, przystępujemy do wyboru posła sprawozdawcy spraw dzisiejszego posiedzenia Komisji. Proponuję panią poseł Violettę Porowską. Pani poseł łączy się z nami zdalnie i wyraziła zgodę. Czy są jeszcze inne zgłoszenia? Czy ktoś jest przeciwny tej kandydaturze? Stwierdzam, że sprawozdawcą została pani poseł Violetta Porowska.

Szanowni państwo, przystępujemy do kolejnego punktu dzisiejszego posiedzenia. Marszałek Sejmu w piśmie z 15 grudnia 2020 r., w związku z art. 150 ust. 1 pkt 1 regulaminu Sejmu, zwróciła się do przewodniczących komisji sejmowych o sporządzenie planów pracy komisji na okres od 1 stycznia do 31 lipca bieżącego roku. Prosiłam państwa posłów – ogromne podziękowania dla pani Elżbiety Przybylskiej z sekretariatu Komisji Polityki Senioralnej – o przekazywanie swoich propozycji do planu pracy. Część z państwa to uczyniła. Takie propozycje mogły być składane do 7 stycznia. Każdy z państwa otrzymał na swoją skrzynkę mailową propozycję planu pracy na pierwsze półrocze tego roku, mają państwo ją również przed sobą. Członkowie prezydium również zapoznali się z propozycją planu i nie wnieśli do niego uwag. Czy ktoś z państwa posłów ma uwagi do przedstawionego planu? Szanowni państwo, myślę, że ten plan jest dość ambitny, biorąc pod uwagę obecną sytuację. Bardzo proszę, pan poseł Jakub Rutnicki.

Poseł Jakub Rutnicki (KO):
Dziękuję, pani przewodnicząca. Myślę o kwietniowym punkcie: „Informacja ministra zdrowia na temat dostępu seniorów do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej podczas pandemii”. Wszyscy zdajemy sobie sprawę i myślę, że każdego z nas to dotyka – czy osobiście, czy pośrednio. Chodzi o gigantyczny wzrost zgonów, to nie podlega dyskusji, szczególnie wśród osób starszych. Myślę, że w pilnym trybie powinniśmy zająć się kwestią dotyczącą funkcjonowania POZ. Mówię to w aspekcie poszczepiennym, gdy grupa personelu i lekarzy zostanie zaszczepiona. Myślę, że wszyscy się zgadzamy, iż kwestią niedopuszczalną jest to, by dalej funkcjonowała teleopieka. Musimy powiedzieć jasno, że to, że w Polsce rok do roku mamy o ponad 70 tys. więcej zgonów, nie jest spowodowane tylko przez COVID-19, lecz także przez ograniczoną możliwość dostępu do opieki zdrowotnej. Zastanawiam się, pani przewodnicząca, czy kwestia dotycząca możliwości dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej nie powinna zostać przedyskutowana? W kwietniu powinniśmy być już po zamknięciu grupy zero. Może powinniśmy zająć się tym tematem trochę wcześniej i zobaczyć, jak to realnie funkcjonuje w skali kraju? W lutym może być trudno, bo będziemy mieli powtórne szczepienia niektórych osób z grupy zero, więc może powinniśmy zająć się tym tematem trochę wcześniej. To jest absolutnie paląca kwestia, bo widzimy co się dzieje, jeśli chodzi o zatrważający wzrost zgonów w Polsce. Jeszcze tylu Polaków nie zmarło po 1945 r. To dotyczy przede wszystkim naszych seniorów, więc powinniśmy zająć się tą kwestią trochę wcześniej. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Dziękuję za głos, panie pośle, natomiast zgony są przede wszystkim związane z nieprzewidywalnym przebiegiem zakażenia koronawirusem w drugiej fali. Obecna odmiana koronawirusa jest trochę inna od tej z pierwszej fali epidemii. Natomiast, panie pośle, proszę popatrzeć, że wcześniejszy pilny termin, o którym pan wspomniał, jest niemożliwy, ponieważ muszą spłynąć dane. Poza tym program szczepień jest realizowany po to, żeby nastąpił powrót do normalności. Myślę, że członkowie rady medycznej i specjaliści epidemiolodzy, wirusolodzy, osoby odpowiedzialne za opiekę medyczną w Ministerstwie Zdrowia mają to na uwadze. Proszę zauważyć, panie pośle, że w lipcu w punkcie pierwszym jest „Informacja na temat dostępu systemów teleinformatycznych w opiece i monitorowania stanu zdrowia osób starszych”. Myślę, że przy każdym z tych punktów jest możliwość zwrócenia uwagi na to, o czym pan mówił. Jak państwu wcześniej powiedziałam, w planie mamy sporo punktów. Mamy sytuację pandemii. W każdym momencie można modyfikować plan pracy i wszystkie bieżące kwestie, o których pan poseł mówił, na pewno będą przedmiotem naszych dyskusji. Proszę, żeby to omówić w punkcie lipcowym, gdyż w kwietniu jest zdecydowanie za wcześnie. Panie pośle, konsultowałam to z ekspertem stałym Komisji i mam prośbę do pana posła. Jak powiedziałam, mamy szczególną sytuację i do 7 stycznia należało zgłaszać swoje propozycje. Nie będzie najmniejszego problemu, jeśli pan poseł zgłosi te propozycje do planu pracy Komisji w kolejnym półroczu. To jest moja ogromna prośba. Jeśli nie ma innych uwag od państwa posłów… Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Jakub Rutnicki (KO):
Myślę, że tutaj nie ma dyskusji, bo w kwietniu, podczas przedstawiania informacji ministra zdrowia na temat dostępu seniorów do lekarza POZ, będziemy pytali, jak funkcjonują POZ, czy są otwarte. Zatem myślę, pani przewodnicząca, że nie ma żadnego sporu. I to, co pani przewodnicząca powiedziała à propos lipcowego tematu związanego z systemem teleinformatycznym, myślę, że w aspekcie tego punktu warto poprosić ministerstwo, abyśmy spojrzeli na dobre praktyki europejskie. Jeśli się dobrze orientuję, w Hiszpanii funkcjonuje bardzo rozbudowana forma teleopieki, z której korzystają nie tysiące czy setki pacjentów, jak w przypadku programu realizowanego w Poznaniu, lecz setki tysięcy osób. Myślę, że to jest wskazane z punktu widzenia naszego starzejącego się społeczeństwa, gdyż będziemy potrzebowali form wsparcia, dzięki którym seniorzy będą mogli dłużej zostać we własnym środowisku. Być może zwrócimy się z prośbą, aby resort przy omawianiu tego punktu przygotował informację dotyczącą dobrych praktyk europejskich czy światowych, bo jest wiele ciekawych wątków, które możemy wykorzystywać, przede wszystkim w aspekcie nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej  2021–2027 i regionalnych programów operacyjnych. To jest naprawdę wielka szansa, żebyśmy mogli realizować takie programy w skali województw z rozbudowanymi call center. Realizujemy to w Poznaniu, może nie w wielkim wydaniu, ale w oparciu o doświadczenia hiszpańskie. Byłoby dobrze, abyśmy zaznajomili się z tym jako Komisja. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Joanna Borowiak (PiS):
Dziękuję, panie pośle. Będzie pan mógł w tym punkcie podzielić się swoimi doświadczeniami, przykładem dobrej praktyki, a także przekazać, w jaki sposób jest to realizowane. Podobnie jak w kwietniu, w punkcie dotyczącym dostępności seniorów do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej, będzie można zadać pytania, które nurtują pana posła.

Nie słyszę uwag pozostałych państwa posłów, zatem stwierdzam, że Komisja przyjęła plan pracy na okres od 1 stycznia do 31 lipca 2021 r. Dziękuję wszystkim państwu za udział w dzisiejszym posiedzeniu Komisji Polityki Senioralnej. Informuję, że porządek dzienny posiedzenia został wyczerpany. Zamykam posiedzenie Komisji. Bardzo państwu dziękuję.