Komisja Polityki Społecznej i Rodziny, obradująca pod przewodnictwem poseł Urszuli Ruseckiej (PiS), przewodniczącej Komisji, oraz Teresy Wargockiej (PiS), zastępcy przewodniczącej, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych projektu ustawy budżetowej na rok 2022 (druk nr 1624) w zakresie:

1) części budżetowej 14 – Rzecznik Praw Dziecka:
– dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2;

2) części budżetowej 31 – Praca:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) dotacje celowe z zał. nr 8,
d) program wieloletni „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy” – V etap, okres realizacji: lata 2020–2022 – z zał. nr 10,
e) państwowe fundusze celowe:
– Fundusz Pracy,
– Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;

3) części budżetowej 44 – Zabezpieczenie społeczne:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) dotacje celowe z zał. nr 8,
d) programy wieloletnie z zał. nr 10:
– na rzecz Osób Starszych „Aktywni+” na lata 2021–2025,
– „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019–2023,
– „Senior+” na lata 2021–2025,
e) państwowy fundusz celowy: Fundusz Solidarnościowy,
f) program operacyjny „Pomoc żywnościowa” finansowany z udziałem środków Europejskich – z zał. nr 16;

4) części budżetowej 54 – Urząd do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) dotacje celowe z zał. nr 8;

5) części budżetowej 63 – Rodzina:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) dotacje celowe z zał. nr 8;

6) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji: 15, 25, 27, 33, 34, 35, 38, 39, 53, 58 i 66;

7) części budżetowej 85 – Budżety wojewodów ogółem, w zakresie działów:
a) 852 – Pomoc społeczna:
– dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
– dotacje celowe z zał. nr 8,
b) 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej:
– dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) 855 – Rodzina:
– dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
d) zadania z zakresu zabezpieczenia społecznego oraz z zakresu rodziny zlecone jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami – z zał. nr 7;

8) części budżetowej 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) państwowe fundusze celowe:
– Fundusz Emerytalno-Rentowy (KRUS),
– Fundusz Prewencji i Rehabilitacji (KRUS),
– Fundusz Administracyjny (KRUS);

9) części budżetowej 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) państwowe fundusze celowe:
– Fundusz Emerytur Pomostowych,
– Fundusz Ubezpieczeń Społecznych,
c) plan finansowy państwowej osoby prawnej z zał. nr 14 – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;

10) planu finansowego Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

W posiedzeniu udział wzięli: Stanisław Szwed sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikami, Piotr Dragańczuk zastępca dyrektora w Departamencie Budżetu Państwa Ministerstwa Finansów wraz ze współpracownikami, Mikołaj Pawlak rzecznik praw dziecka, Tomasz Maruszewski zastępca prezesa zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wraz ze współpracownikami, Monika Rzepecka zastępca prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wraz ze współpracownikami, Paweł Jaroszek członek zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz ze współpracownikami, Andrzej Bida dyrektor generalny Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wraz ze współpracownikami, Anna Żarek główny specjalista w Najwyższej Izbie Kontroli wraz ze współpracownikami.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Dariusz Lipski, Brygida Śliwka, Małgorzata Cholewa – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dzień dobry. Otwieram kolejne posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Bardzo serdecznie witam wszystkich gości. Witam pana ministra Stanisława Szweda, sekretarza stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej wraz z zespołem. Witam pana Tomasza Maruszewskiego, zastępcę prezesa zarządu do spraw finansowych PFRON wraz z zespołem; przedstawicieli Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Bardzo serdecznie witam pana ministra Mikołaja Pawlaka, rzecznika praw dziecka; przedstawicieli Ministerstwa Finansów z panią Małgorzatą Kaczor, naczelnik wydziału w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej; panią Monikę Rzepecką, zastępcę prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego; prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który zaraz do nas dotrze, oraz przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli – panią Monikę Bagińską, głównego specjalistę, oraz Annę Żarek, doradcę ekonomicznego.

Otwieram posiedzenie Komisji. Otrzymali państwo porządek dzienny, tj. rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych projektu ustawy budżetowej na rok 2022 (druk nr 1624) w zakresie działania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, uznam porządek dzienny za przyjęty. Nie słyszę sprzeciwu. Przystępujemy do rozpatrzenia i zaopiniowania poszczególnych części budżetowych będących w zakresie działania naszej Komisji.

Blok pierwszy, część budżetowa 14 – Rzecznik Praw Dziecka: dochody i wydatki. Bardzo proszę, panie ministrze, o przedstawienie i zreferowanie budżetu.

Rzecznik praw dziecka Mikołaj Pawlak:
Dziękuję.

Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, budżet na przyszły rok został zaproponowany przeze mnie w kwocie 17 096 tys. zł. Z czego wynika wzrost w stosunku do roku bieżącego? Najważniejsza i podstawowa kwestia jest taka, że na początku bieżącego roku, w lutym, otrzymałem nowe zadanie – uzupełnienie finansowania z rezerwy ogólnej, pana premiera Mateusza Morawieckiego, wsparcia Dziecięcego Telefonu Zaufania. Telefon udało się tak rozbudować, że działa całą dobę z szerokim wsparciem psychologicznym, prawniczym i pedagogicznym.

Podam kilka szczegółów. W bieżącym roku było kilkanaście tysięcy połączeń, niemal 10 tys. czatów internetowych, codziennie około 40–50 telefonów. Tylko w październiku było 15 interwencji, w których ratowaliśmy życie i zdrowie dzieci, więc to było bardzo potrzebne zadanie. Jednocześnie ogólna rezerwa kończy się pod koniec grudnia bieżącego roku. Z tej rezerwy zatrudniłem 6 pracowników. Musieliśmy wykonać kilka czynności technicznych związanych z obsługą biura, dlatego przeniesienie rezerwy, tych 6 etatów, do Biura Rzecznika Praw Dziecka, na stałe do budżetu, jest po prostu niezbędne.

W przeciwnym razie Dziecięcy Telefon Zaufania od stycznia musiałby bardzo ograniczyć swoją działalność, a uważam, że to jest jedno z najważniejszych działań, jakie podejmujemy po okresie pandemii – wsparcie dzieci w kryzysie i umożliwienie rozmowy. Dodatkowe etaty wnioskowane przeze mnie dotyczą trzech zadań, które były powierzone rzecznikowi praw dziecka w drodze ustawowej i przez jeden roku udało się je wprowadzić dotychczasowymi siłami, ale dalej to jest niemożliwe. Chodzi o zespół edukacji i wychowania, gdzie ustawą przekazano wszystkie sprawy dyscyplinarne nauczycieli – 1000 spraw. Te sprawy opracowuje półtora etatu.

Kolejne sprawy bardzo nas cieszą. To są sprawy międzynarodowe z dziećmi, sprawy bardzo skomplikowane przed Sądem Najwyższym i sądami apelacyjnymi. Tutaj też jest brak jakiegokolwiek wsparcia etatowego dla zadań, które oczywiście są bardzo istotne, ale jednocześnie wymagają pracy przez kilkanaście godzin, łącznie z tym, że pracownicy prowadzą te sprawy razem ze mną. W tym zakresie potrzebujemy wsparcia.

Potrzebujemy także wsparcia, przynajmniej jednego etatu, w zespole do spraw przestępczości wobec dzieci. Ten zespół prowadzi nowe, bardzo duże zadanie dotyczące analizy najcięższych przestępstw popełnianych wobec dzieci, zabójstw, ciężkich uszczerbków na zdrowiu, ciężkich przestępstw seksualnych. Na terenie całej Polski jest prowadzone duże badanie, we wszystkich powiatach, sądach, których jest ponad 300, i wielu instytucjach wsparcia rodziny oraz policji. To badanie musi być wykonane. Postaram się, aby ta informacja znalazła się w raporcie rocznym, ale potrzebne jest wsparcie etatowe. Tego dotyczy wniosek.

Ostatnia sprawa. Wysoka Komisjo, nie można pracować bez wsparcia technicznego. W bieżącym roku jeden z czterech samochodów uległ awarii. Koszty naprawy przekraczają wartość samochodu, dlatego wnioskujemy o możliwość zakupu jednego samochodu dla pracowników. Jesteśmy jedynym biurem w Polsce i pracownicy mają możliwość uczestniczenia w rozprawach sądowych, robienia kontroli w wielu miejscach. Dzisiaj jest kontrola sześciorga pracowników w jednym z ośrodków wychowawczych. Takich kontroli jest mnóstwo. Bez samochodu to jest bardzo utrudnione, dlatego w tym zakresie proszę o pozytywne zaopiniowanie projektu budżetu oraz uzupełnienie różnych akcesoriów multimedialnych, ponieważ w wielu przypadkach pracujemy w sposób multimedialny i dotychczasowe rozwiązania, które były wprowadzone przed pandemią, są niewystarczające. Dlatego uprzejmie proszę Wysoką Komisję o pozytywne zaopiniowanie budżetu w części 14 – Rzecznik Praw Dziecka na rok 2022 w formie, w jakiej został przedłożony Wysokiej Komisji. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję. Koreferat ma pan poseł Leszek Dobrzyński. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Leszek Dobrzyński (PiS):
Szanowni państwo, jak słyszeliście, budżet Urzędu Rzecznika Praw Dziecka na następny rok opiewa na kwotę 17 096 tys. zł, w tym wydatki bieżące to 16 766 tys. zł, a majątkowe – 330 tys. zł.

W stosunku do obecnego roku jest wzrost wydatków o 4 785 tys. zł, tj. dokładnie 39%. Jak było zaznaczone w materiałach, które otrzymaliśmy, główny wzrost wydatków jest spowodowany koniecznością utworzenia 10 nowych etatów – to jest szacowane mniej więcej na 720 tys. zł. Tutaj mamy wspomniane o projektowanej kampanii reklamowej upowszechniającej wiedzę o prawach dziecka i działalności rzecznika praw dziecka w wysokości 1 000 tys. zł, wzrost wydatków na całodobowy czat i Dziecięcy Telefon Zaufania w kwocie 1 500 tys. zł.

Jak powiedział pan rzecznik, wzrost wydatków był umotywowany dużym wzrostem liczby interwencji prawnych, w tym szczególnie interwencji międzynarodowych, a także wszystkich spowodowanych przestępczością wśród dzieci, również szczególnym rozwojem działalności Dziecięcego Telefonu Zaufania. Konkludując, szanowni państwo, proponuję uznać projekt budżetu Urzędu Rzecznika Praw Dziecka za pozytywny.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, panie pośle. Czy są jakieś pytania? Bardzo proszę, pani poseł Katarzyna Kotula.

Poseł Katarzyna Kotula (Lewica):
Dziękuję.

Pani przewodnicząca, panie rzeczniku, powróciłam do budżetu, który procedowaliśmy w zeszłym roku. Jak zrozumiałam, stara się pan o 10 dodatkowych etatów. Jeśli dobrze pamiętam, w zeszłym roku również był wzrost o 10 bądź 12 etatów. Mówił pan o sprawach międzynarodowych, ale również mówił pan, że jest jedna osoba zajmująca się przestępczością wobec dzieci i szuka pan wsparcia jeszcze jednego etatu. Doceniam, że jest budżet i finansowanie kampanii reklamowej o prawach dziecka.

Chcę zapytać, co pan robi w tym kierunku? Rozumiałabym zasadność wzrostu etatów w przypadku, gdybyśmy wiedzieli, że może pan obiecać, iż w Polsce będzie wdrożona procedura Serious Case Review, jaka jest w Wielkiej Brytanii. Wiem, że kiedyś na posiedzeniu Komisji już o tym rozmawialiśmy. Chciałabym wiedzieć, jak wyglądają te prace. Wtedy byłoby nam łatwiej uwierzyć, że budżet musi być większy i jest potrzeba dodatkowych etatów. Rozumiem, że jeśli obecnie jest jedna osoba, która zajmuje się przestępczością wobec dzieci, faktycznie jestem skłonna przyznać, że to mało, ale tylko wtedy, gdy będę mogła usłyszeć zapewnienia, że idziemy w kierunku wdrożenia w Polsce jakże potrzebnej procedury. Proszę o odpowiedź na to pytanie.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Czy są jeszcze inne pytania do rzecznika praw dziecka? Nie słyszę. Bardzo proszę, panie ministrze.

Rzecznik praw dziecka Mikołaj Pawlak:
Pani przewodnicząca, pani poseł, Wysoka Komisjo, odrobinę sprostuję. W ubiegłym roku ostatecznie nie otrzymałem zgody na jakikolwiek etat, więc mamy dokładnie taki sam stan. Została przyznana jedynie waloryzacja, więc nowe zadania dotyczące spraw dyscyplinarnych, międzynarodowych przed Sądem Najwyższym, skargi nadzwyczajnej absolutnie nie spotkały się z uzupełnieniem składu etatowego. To jest mój kolejny wniosek. Natomiast on jest o tyle uzasadniony, że na dodatkowe zadanie w bieżącym 2021 r. dostaliśmy rezerwę ogólną i proszę, aby ona była przeniesiona do budżetu, bo to spowodowałoby, że ludzie mieliby pewność pracy. To jest pierwsza sprawa.

Druga sprawa dotyczy kampanii, które były już prowadzone w 2020 r. Były przygotowane spoty dotyczące między innymi wsparcia dzieci i Dziecięcego Telefonu Zaufania, były one transmitowane w jednej telewizji. Nie wszystkie telewizje odpowiedziały pozytywnie na prośbę o kampanię społeczną rzecznika praw dziecka, ale to się udało i naprawdę działa. Zatem proszę o możliwość rozwinięcia kampanii Dziecięcego Telefonu Zaufania, o którą wszyscy apelujemy, z zakresu zdrowia psychicznego, wsparcia dzieci w szkołach, edukacji, z zakresu pomocy środowiskowej dla dzieci, żeby było jedno centralne miejsce z jednym numerem dla wszystkich. Byłoby to bardzo wskazane.

Uzupełnię jeszcze odpowiedź w zakresie zespołu przestępczości wobec dzieci. Zespół składa się z kilku pracowników, nie tylko etatowych, ale również specjalistów prawników. Natomiast zlecone przeze mnie badanie… Te informacje przekażę pani poseł do najbliższego piątku, łącznie z zestawami pytań, zagadnień, analizy do kilkuset instytucji – 330 sądów rejonowych, sądów okręgowych, wszystkich powiatów, gdzie są PCPR, ośrodki pomocy społecznej i wiele innych instytucji. Zostały do nich rozesłane konkretne pytania dotyczące konkretnych przestępstw i sposobów zakończenia. Niezależnie od tego, czy projekt in extenso, który jest brytyjski (w innych krajach tego nie ma), będzie w takiej formie, czy nie, już nad tym pracuję, bo obejmują to kompetencje rzecznika.

W tym zakresie jest prowadzone badanie i te zagadnienia przekażę pani poseł na piśmie, bo właśnie dzisiaj podpisywałem kolejną transzę zagadnień do urzędów i to jest przygotowane. Zatem zespół ma mnóstwo pracy przed sobą. Do tego jest potrzebne wsparcie osób. Za pośrednictwem Wysokiej Komisji i naszego spotkania – pracujemy transparentnie, są ogłoszone nabory na pracowników i one są powszechnie dostępne – bardzo proszę o rozpropagowanie idei, że u rzecznika praw dziecka prowadzimy nabór, aby wspierać Dziecięcy Telefon Zaufania i zespół przestępczości wobec dzieci i wszystkie inne działania rzecznika praw dziecka. Dziękuję.

Poseł Katarzyna Kotula (Lewica):
Pani przewodnicząca, chciałam tylko ad vocem. Chcę dopytać jeszcze o łączną liczbę etatów.

Rzecznik praw dziecka Mikołaj Pawlak:
Obecnie jest 60 etatów, zatem wnioskowane etaty spowodowałyby znaczącą poprawę. Jednocześnie chcę wskazać Wysokiej Komisji, że średnie wynagrodzenie brutto w Biurze Rzecznika Praw Dziecka wynosi niespełna 6500 zł, więc bardzo trudno o wykwalifikowanych dobrych specjalistów przy takiej liczbie etatów, nawet żeby wprowadzić kogoś nowego. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję. Pan poseł, bardzo proszę.

Poseł Piotr Borys (KO):
Chcę poprzeć całą ideę dotyczącą możliwości zwiększenia środków na etaty. To, co dzieje się dzisiaj w kontekście przemocy rówieśniczej, przemocy domowej, zdrowia psychicznego, bardzo częstych depresji, tak naprawdę wymaga przygotowanej instytucji rzecznika praw dziecka wraz z wykwalifikowanymi osobami. Potrzebna jest także współpraca z szeregiem organizacji pozarządowych, które działają dokładnie w tym samym celu, tj. pomocy dzieciom, często bardzo szybkiej interwencji, pomocy psychologicznej, psychiatrycznej, wtedy gdy o pomocy decydują godziny. Takie sytuacje mają miejsce bardzo często.

Cała młodzież i wszystkie dzieci muszą wiedzieć, że instytucją, która może im pomóc w sytuacji zagrożenia życia z różnych przyczyn – przemocy fizycznej czy psychicznej, stanów depresyjnych, które coraz częściej pojawiają się wśród dzieci – musi być rzecznik. Dziecięcy Telefon Zaufania i kooperacja ze wszystkimi instytucjami społecznymi musi być przygotowana. Dlatego będę wspierał bardzo mocno, aby wesprzeć finansowo tę instytucję. Nawet mimo różnic w niektórych wypowiedziach, poglądach, musimy wspierać tę instytucję. Jeżeli będą tam osoby, które są w stanie pomagać w tak trudnej sytuacji, uważam, że trzeba to zrobić. Jeżeli nie będzie fachowej, ludzkiej, dobrze przygotowanej pomocy, nie będziemy w stanie pomagać dzieciom.

Podkreślam jeszcze raz, wszystkie dzieci i młodzież muszą wiedzieć, do kogo mogą zadzwonić, do kogo mogą mieć zaufanie w trudnej sytuacji, która może je spotkać w szkole, domu, środowisku. Dlatego podkreślam, że powinno być więcej etatów. Chcę tylko mieć przeświadczenie, że jeśli te środki się pojawią, powinni pracować najlepsi z polskich specjalistów, którzy poświęcą swój czas i uwagę, aby pomóc skutecznie dzieciom potrzebującym pomocy w tego typu interwencjach, a później w pomocy systemowej wraz z instytucjami samorządowymi, które są do tego przygotowane. Zatem musi nastąpić zwiększenie etatów dla specjalistów w instytucji, jaką jest rzecznik praw dziecka. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, panie pośle. Wobec tego mam pytanie, czy jest sprzeciw wobec przyjęcia części budżetowej 14 – Rzecznik Praw Dziecka? Nie słyszę, zatem uznaję, że Komisja pozytywnie zaopiniowała część budżetową 14 – Rzecznik Praw Dziecka.

Przechodzimy do drugiego bloku, części budżetowej 31 – Praca: dochody i wydatki, wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych, dotacje celowe, program wieloletni „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy” – V etap, państwowe fundusze celowe: Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Referuje przedstawiciel Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej pan minister Stanisław Szwed. Bardzo proszę.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Wysoka Komisjo, w części pierwszej, jeśli chodzi o dochody, kwota wynosi  25 000 tys. zł. Głównie pochodzi ona z wpływów ZUS świadczonych przez jednostki Ochotniczych Hufców Pracy. Wydatki to 425 000 tys. zł, w tym ponad 303 000 tys. zł przeznaczone na Ochotnicze Hufce Pracy. Jeśli chodzi o inne wydatki w tym zakresie, to urząd ministra – 42 000 tys. zł, Biuro Rady Dialogu Społecznego – 5 900 tys. zł, Centrum Partnerstwa Społecznego „Dialog” – 2 500 tys. zł. Jeśli chodzi o współfinansowanie projektów realizowanych przez nasze ministerstwo – Centrum „Dialog” i Ochotnicze Hufce Pracy – projekt z udziałem środków Unii Europejskiej to kwota prawie 32 000 tys. zł. Realizacja V etapu programu wieloletniego „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy” to kwota w wysokości 21 000 tys. zł. Opłacenie składek do organizacji międzynarodowych przez organizacje związkowe i pracodawców, między innymi na Międzynarodową Organizację Pracy – 13 900 tys. zł. Jeśli chodzi o budżety środków europejskich na rok 2022, w części 31 – Praca zaplanowaliśmy kwotę 1 800 000 tys. zł, w tym na program operacyjny „Wiedza, edukacja, rozwój” – 897 500 tys. zł, na Fundusz Pracy – 784 000 tys. zł i poszczególne mniejsze pozycje. Jeśli chodzi o kwestię dotyczącą stanu zatrudnienia, mamy 6900 etatów, w tym 3141 etatów dla pracowników młodocianych OHP.

Jeśli chodzi o państwowe fundusze celowe, zacznę od planu finansowego Funduszu Pracy. Przypominam, że obligatoryjna składka na Fundusz Pracy wynosi 1%. Przewidujemy, że stan funduszu na początek 2022 r. wyniesie 29 700 000 tys. zł, w tym środki pieniężne – 21 600 000 tys. zł. Różnica wynika z tego, że to są środki, które Fundusz Pracy powinien odzyskać z programów dedykowanych i finansowanych z Funduszu Pracy. One są zapisane, ale fizycznych środków mamy 21 600 000 tys. zł.

Planowane przychody w roku 2022 wyniosą 8 500 000 tys. zł i będą wyższe o 1 500 000 tys. zł od tegorocznego planu. Głównym źródłem przychodu jest składka 1% – to będzie 6 400 000 tys. zł. Przychody będą wyższe o prawie 700 000 tys. zł niż w tym roku. Wydatki Funduszu Pracy oszacowaliśmy na 10 200 000 tys. zł. Dominująca część wydatków przeznaczona jest na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu. Chodzi o kwotę 5 400 000 tys. zł, która będzie wyższa o 1 000 000 tys. zł niż w obecnym roku.

Kolejną pozycją są wydatki obligatoryjne, to jest łączna kwota 3 600 000 tys. zł, w tym na zasiłki dla bezrobotnych – 2 500 000 tys. zł. Przewidujemy średniomiesięczne wypłaty około 153 tys. zasiłków. Przeciętną wysokość wypłacanego zasiłku dla bezrobotnych w 2022 r. szacujemy na kwotę 1056 zł, ze składkami na ubezpieczenia społeczne – 1347 zł. przewidujemy, że stan Funduszu Pracy na koniec 2022 r., jeśli chodzi o środki pieniężne, będzie na poziomie 19 900 000 tys. zł.

Jeśli chodzi o plan finansowy Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, przewidujemy, że stan funduszu na początku roku 2022 wyniesie 6 700 000 tys. zł. Trzeba zaznaczyć, że w ramach tego funduszu mamy jeszcze ponad 3 000 000 tys. zł środków covidowych, czyli te środki są mniejsze o połowę. Plan przychodów ze składki 0,1% będzie na poziomie 550 000 tys. zł i będzie wyższy o 83 000 tys. zł.

Główne wydatki, oczywiście zaplanowane zgodnie z ustawą, wyniosą 243 000 tys. zł i będą wyższe o 101 000 tys. zł. Oczywiście tegoroczny budżet jest zupełnie inny, bo dochodzą środki covidowe i z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wypłacaliśmy środki na ochronę miejsc pracy. Przewidujemy, że na koniec stan funduszu będzie wynosił około 7 000 000 tys. zł, licząc środki, które są w ramach funduszu covidowego. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Koreferat w tej części budżetowej ma pan poseł Janusz Śniadek. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Janusz Śniadek (PiS):
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Panie ministrze, szanowni państwo, pan minister szczegółowo przytoczył szereg liczb. Pozwolę sobie odwołać się do zestawienia, które mamy w informacji otrzymanej z ministerstwa. Powiem krótko. Projekt budżetu państwa na 2022 r. w części 31 – Praca przewiduje dochody w wysokości 24 944 tys. zł, a wydatki w wysokości 424 992 tys. zł. Ponadto w ramach wydatków budżetu środków europejskich na 2022 r. ujęto kwotę 1 812 134 tys. zł, natomiast w rezerwach celowych na rok 2022 została określona kwota 534 580 tys. zł. Podsumowując, łączne wydatki budżetu państwa z budżetu środków europejskich wraz z rezerwami celowymi na rok 2022 zostały określone na poziomie 2 771 706 tys. zł.

Przechodząc do spraw bardziej szczegółowych, pozwolę sobie nadmienić, że na rok 2022 w części 31 – Praca wydatki na wynagrodzenia planuje się w kwocie 232 600 tys. zł, w tym wynagrodzenia osobowe – 216 700 tys. zł i dodatkowe wynagrodzenia roczne – 15 900 tys. zł. Stan zatrudnienia wyniesie 6903 etaty, w tym blisko połowa, 3141 etatów, to są pracownicy młodociani z Ochotniczych Hufców Pracy.

W roku 2022 na kontynuację V etapu programu wieloletniego „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy” zaplanowano środki w wysokości 21 000 tys. zł. Wydatki Funduszu Pracy w projekcie ustawy budżetowej zostały zaplanowane w wysokości 10 200 000 tys. zł i będą niższe o 800 000 tys. zł od planu na 2021 r. Wynika to głównie z niższego planu w zakresie środków na zasiłki dla bezrobotnych. W 2022 r. przeciętna miesięczna wysokość wypłacanego zasiłku dla bezrobotnych wyniesie 1056 zł, a łącznie ze składkami na ubezpieczenie społeczne będzie to 1347 zł. Pan minister przytaczał liczbę netto, ja pozwoliłem sobie dodać do tego wielkość brutto.

Wydatki Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w projekcie ustawy budżetowej zostały zaplanowane w wysokości 243 000 tys. zł i będą wyższe o 101 100 tys. zł od planu na 2021 r., co wynika z ujęcia dodatkowych środków na kontynuację zadań w zakresie obsługi rozliczeń wsparcia udzielonego z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19. Pozwolę sobie powtórzyć to porównanie. Przewiduje się, że stan Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na koniec 2022 r. wyniesie 7 000 000 tys. zł., mówił o tym pan minister, w stosunku do 6 700 000 tys. zł na początku 2022 r. Wynika z tego, że mimo ponoszonych wydatków bilans przychodów i wydatków będzie dodatni.

Reasumując, wnoszę o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej 31 – Praca. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Teresa Wargocka (PiS):
Dziękuję. Czy ktoś z pań i panów posłów chciałby zabrać głos? Nie słyszę. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnego zaopiniowania części budżetowej 31 – Praca? Nie słyszę. Dziękuję. Komisja przyjęła pozytywną opinię.

Przechodzimy do części budżetowej 44 – Zabezpieczenie społeczne. Proszę, pan minister.

Sekretarz stanu w MRiPS Stanisław Szwed:
Dziękuję.

Wysoka Komisjo, jeśli chodzi o wydatki w części budżetową 44 – Zabezpieczenie społeczne, wynoszą one 3 500 000 tys. zł. Wzrost wydatków to przede wszystkim dotacja celowa z budżetu państwa dla Funduszu Solidarnościowego na dofinansowanie świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji – 2 600 000 tys. zł, kwestia dotacji dla Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie  700 000 tys. zł, przeznaczona na realizację zadań w zakresie dofinansowania wynagrodzeń osób niepełnosprawnych oraz zrekompensowania gminom utraconych kwot z tytułu zwolnień podatkowych, wynikających z ustawy o rehabilitacji zawodowej. Mniejszych pozycji nie będę już państwu przedstawiał.

Jeśli chodzi o kwestie dotyczące programów, myślę, że ważnym programem, który realizujemy, jest „Program wieloletni na rzecz osób starszych na lata 2021–2025”, który wcześniej funkcjonował pod nazwą ASOS, obecnie jest zmieniany na „Aktywni+”. Kwota wynosi 40 000 tys. zł. W ciągu najbliższych 5 lat będzie to kwota 200 000 tys. zł. Jeśli chodzi o program „Posiłek w szkole i w domu”, utrzymujemy poziom na kolejne lata w wysokości  550 000 tys. zł: ze środków pomocy społecznej – 350 000 tys. zł i w rezerwach celowych – 200 000 tys. zł. Kontynuujemy program wieloletni „Senior+”. Kwota, którą przeznaczamy, wynosi 60 000 tys. zł. W najbliższych 5 latach to będzie 300 000 tys. zł.

Jeśli chodzi o Fundusz Solidarnościowy, przewidujemy, że stan funduszu na początku roku wyniesie 3 300 000 tys. zł, planowane przychody w tym roku wyniosą  13 800 000 tys. zł i będą niższe o 18 600 000 tys. zł od przewidywanego wykonania w obecnym roku. Przychody Funduszu Solidarnościowego będą pochodzić ze składki 1,45%, tj. 9 200 000 tys. zł, danina solidarnościowa – 2 000 000 tys. zł, dotacja z budżetu państwa – 2 600 000 tys. zł.

Wydatki z Funduszu Solidarnościowego zaplanowaliśmy na kwotę 21 700 000 tys. zł i będą one niższe o 10 000 000 tys. zł od przewidywanego wykonania w tym roku. Zostaną przeznaczone na następujące działania: dodatkowe roczne świadczenia, tzw. trzynasta emerytura – 12 700 000 tys. zł, świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji wraz z kosztami obsługi – 3 600 000 tys. zł, renta socjalna, zasiłek pogrzebowy wraz z kosztami obsługi – 4 800 000 tys. zł, realizacja programów rządowych – 530 000 tys. zł, Fundusz Dostępności – 40 000 tys. zł. Pozostałe koszty wynoszą 66 000 tys. zł.

Jeśli chodzi o program operacyjny „Pomoc żywnościowa”, finansowany z udziałem środków europejskich, na zakup i dostawę żywności, z budżetu państwa i budżetu środków europejskich, łącznie ze środkami rezerw celowych, przewidujemy kwotę  207 000 tys. zł. To wszystko w tym punkcie. Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Teresa Wargocka (PiS):
Dziękuję. Proszę panią poseł Elżbietę Dudę o koreferat.

Poseł Elżbieta Duda (PiS):
Panie ministrze, Wysoka Komisjo, jeśli chodzi o informację o projekcie budżetu na rok 2022 w części 44 – Zabezpieczenie społeczne, to, jak zaznaczył minister, dochody na ten rok przewidziane są na poziomie ponad 114% planu ustawy budżetowej, co stanowi  223 tys. zł. Jeśli chodzi o wydatki, zostały zaplanowane w kwocie 3 444 728 tys. zł, a łącznie ze środkami unijnymi to kwota 3 773 480 tys. zł. W szczególności chcę zaznaczyć, że wydatki w dziale 853 – pozostałe zdania będą na podobnym poziomie co w poprzednim roku, za wyjątkiem wydatków przeznaczonych na utrzymanie i rozwój systemów informatycznych, a to z kolei wynika z rosnących kosztów utrzymania. Wydatki z budżetu środków europejskich są niższe o 43%, co jest konsekwencją zakończenia okresu finansowania na lata 2014–2020.

Programy takie jak „Pokonać bezdomność” czy „Od wykluczenia do aktywizacji”, „Od zależności do samodzielności” nadal będą realizowane. Wielkim uznaniem cieszy się program na rzecz osób starszych „Aktywni+”. Będzie on kontynuowany w ramach czterech priorytetów – aktywność społeczna, partycypacja społeczna, włączenie cyfrowe i przygotowanie do starości. Należy podkreślić, że zaplanowany jest nowy projekt pod nazwą: „Przeciwdziałanie przemocy wobec osób starszych i niepełnosprawnych” z Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Na ten cel przeznaczone są 2 046 tys. zł. Jak wiemy, relacje międzypokoleniowe, kształtowanie wizerunku osób starszych, zwiększenie ich wpływu na decyzje w życiu społecznym, samorządowym czy lokalnym daje seniorom poczucie bezpieczeństwa i realizacji, a nam bezcenny potencjał wzajemnego uczenia się i życiową mądrość.

Szanowny panie ministrze, pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, kwoty dochodów i wydatków w proponowanym projekcie budżetu na rok 2022 oraz ich realizacja w części 44 – Zabezpieczenie społeczne nie budzą zastrzeżeń, dlatego proszę o zaakceptowanie przez Wysoką Izbę. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, pani poseł. Otwieram dyskusję. Czy są pytania? Bardzo proszę, Agnieszka Ścigaj.

Poseł Agnieszka Ścigaj (PS):
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Mam kilka pytań i uwag. Pani poseł Ela Duda wspomniała, że wydatki w tym obszarze są na podobnym poziomie jak w ubiegłym roku. Chcę podać kilka przykładów, że to może nie wystarczyć. Zacznijmy od programu „Posiłek w szkole i w domu”. W tym roku państwo przewidzieli podniesienie kwoty o około 50 gr na posiłek. Program jest bardzo potrzebny, w większości realizowany przez samorządy, ale przy dużym udziale środków rządowych. W tym roku mieliśmy olbrzymie podwyżki cen produktów spożywczych, ale też kosztów pracy i wszystkiego, co wiąże się z przygotowaniem posiłku. W tej chwili w każdym domu pomocy społecznej przy zamawianiu posiłków mamy problem ze znalezieniem firm, które zgodzą się gotować za taką kwotę. Co więcej, bardzo ciężko znaleźć firmy, które zadeklarują się, że w przyszłym roku utrzymają przygotowanie posiłków na tym samym poziomie, bo nie wiemy, jakie czekają nas podwyżki prądu, energii. Możemy tylko kalkulować koszty pracy, które też znacząco wzrastają. Zatem daję pod rozwagę, czy nie zastanowić się nad zwiększeniem tej kwoty racjonalnie do zwiększonych wydatków w przyszłym roku.

Ta sama sprawa dotyczy usług specjalistycznych. Większość specjalistów świadczących usługi to logopedzi czy psycholodzy, których już teraz brakuje na rynku, bo to też jest kadra deficytowa. Jednym z głównych problemów, z jakim gminy się borykają, jest znalezienie specjalisty, który przyjdzie do domu za kwotę 70 zł za godzinę. Powiem tylko, jak zmienia się sytuacja związana z kosztami pracy. Specjalista albo prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i wtedy znacząco podnoszą się koszty pracy, albo robi to na umowę zlecenie i dochodzą dodatkowe składki na ZUS. Naprawdę już teraz jest ciężko znaleźć specjalistów za tę samą kwotę, a co w sytuacji, jeśli koszty wzrosną?

Wydaje się, że coś, co było dobrze realizowane, bardzo potrzebna rzecz z Funduszu Solidarnościowego – opieka wytchnieniowa czy asystent osoby niepełnosprawnej – naprawdę sprawdzają się w środowisku, jest ogromna potrzeba na te usługi. W ubiegłym roku gminy zgłosiły dwa razy więcej zapotrzebowania, niż dostały środków. Teraz zapewne będzie jeszcze większe zapotrzebowanie, dlatego że ta usługa świetnie się sprawdza, szczególnie w sytuacji COVID-19. To jest bardzo potrzebna usługa i gminy przekonały się do tego. W pierwszym roku był falstart, bo program późno wystartował, ale w ubiegłym roku udało się i rzeczywiście to ma dobry odzew w środowisku, więc może warto rozważyć, aby zwiększyć finansowanie tych programów. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Bardzo proszę, Marzena Okła-Drewnowicz.

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz (KO):
Panie ministrze, chcę dopytać o Fundusz Solidarnościowy. Słuchając mojej przedmówczyni, wiceprzewodniczącej Agnieszki Ścigaj, słyszeliśmy, że zapotrzebowanie na opiekę wytchnieniową czy asystentów jest bardzo duże. Wydaje się, że pieniądze z tego funduszu powinny pójść głównie na te cele. Z tego, co pan minister powiedział, rozumiem, że dodatkowe świadczenie, tzw. trzynastka, będą ponownie finansowane z Funduszu Solidarnościowego. Jaki jest powód, że świadczenia, jak trzynastka, renty socjalne, które zawsze, przez wszystkie poprzednie lata były finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, teraz są finansowane z Funduszu Solidarnościowego, który będzie miał mniejsze wpływy niż wydatki? Jaka jest logika, powód wydatkowania środków z tego funduszu, a nie z FUS? Tym bardziej, że zapotrzebowanie na Fundusz Solidarnościowy jest bardzo duże, jeśli chodzi o pomoc osobom z niepełnosprawnościami.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Czy są jeszcze pytania? Pani poseł Iwona Hartwich.

Poseł Iwona Hartwich (KO):
Dzień dobry państwu. Mam pytanie, bo obawiam się, że to, co usłyszałam od pani poseł Ścigaj, jest niewiarygodnym nieporozumieniem. Chcę to zweryfikować z panem ministrem Szwedem.

O ile mi wiadomo, program opieki wytchnieniowej i asystentury działa fatalnie i w tym roku tak samo zadziałał fatalnie. Osoby z niepełnosprawnościami czekały 9 miesięcy, aby uzyskać asystenta. Otrzymały go dopiero we wrześniu. Proszę sobie wyobrazić, że już 13 grudnia nie przyjdzie asystent do osób z niepełnosprawnościami. Obiecuję państwu, będę biegała za premierem Morawieckim z kartką, bo do mojego biura zgłasza się szereg osób z niepełnosprawnościami, gdyż od 13 grudnia nie będzie już tego asystenta.

W związku z tym mam pytanie, czy państwo rzeczywiście będą pomagać osobom z niepełnosprawnościami i o ile zwiększycie fundusze na asystenturę i opiekę wytchnieniową? Tego po prostu nie ma. Nie mówmy, że to działa dobrze, bo to jest przekłamanie. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Ad vocem, Agnieszka Ścigaj.

Poseł Agnieszka Ścigaj (PS):
Dziękuję, pani przewodnicząca. Pani poseł, być może pani źle zrozumiała. Rozmawiamy o pieniądzach. Podkreśliłam wagę tego programu i to, że program, który jest bardzo potrzebny, dobrze się sprawdza. Apelowałam o zwiększenie kwoty. Odnośnie do funkcjonowania tego programu, zgadzam się z panią, że opóźnienia w przygotowaniu umów i procedur spowodowały, że ten program rzeczywiście miał opóźnienia.

Natomiast rozmawiamy o budżecie. To jest dobry program. Apeluję, aby pieniądze były zwiększone, bo to wynika z faktu, że gminy złożyły zapotrzebowanie. To, że na etapie urzędniczym i maszyny biurokracji, która jest dorobiona do każdego z tych programów, jest osobną bajką… Chętnie o tym podyskutuję, bo nie tylko ten program, ale każdy ma bardzo duże opóźnienia wynikające ze zbyt nadmiernych procedur i niewyrabianiem się urzędników z wprowadzeniem na wszystkich poziomach. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dodajmy, że urzędników samorządowych. Bardzo proszę, pani poseł Jagna Marczułajtis.

Poseł Jagna Marczułajtis-Walczak (KO):
Dzień dobry. Chcę dopytać o program asystenta osobistego.

Faktycznie, dużo osób korzysta z tego programu i chwali ten program, natomiast jest on trudno dostępny w małych miejscowościach. Do tej pory gminy musiały zawnioskować o środki na ten program. Niejednokrotnie bywało tak, że gminy nie miały żadnych zgłoszeń od osób zainteresowanych i nie występowały o środki, a gdy później zrobiło się głośniej o tym programie i przychodziły osoby do urzędów gmin, nie mogły skorzystać. Myślę, że to jest problem, który powinno się rozwiązać w przyszłym roku.

Druga sprawa dotyczy ludzi, którzy korzystają z tego programu. Panie ministrze, czy ten program można zakontraktować dla osoby z niepełnosprawnością na dłużej? Z tego, co wiem, umowy są podpisywane na 12 miesięcy, wnioski składa się na początku roku i niejednokrotnie osoby czekają na decyzję z urzędu gminy około 2, 3, 4 miesiące. Nie spotkałam się, aby ktoś czekał przez 9 miesięcy, jak pani poseł wcześniej powiedziała. Spotkałam się z sytuacją, że osoby składały wnioski w styczniu, a dostawały opiekę w kwietniu. Tak naprawdę jest ona przyznawana do końca roku, więc te osoby ponownie muszą się starać.

Czy można zrobić tak, panie ministrze, żeby program był dla tych osób przyznawany do odwołania? To jest jednak znacząca pomoc dla osób z niepełnosprawnościami. Jeżeli jest już przyznany asystent, mógłby towarzyszyć osobie z niepełnosprawnością przez długość trwania orzeczenia. Czy będzie możliwość, aby nie trzeba było co roku ponownie starać się o asystenturę? Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Jeżeli nie ma więcej zgłoszeń, bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz stanu w MRiPS Stanisław Szwed:
Dziękuję.

Po kolei. Jeśli chodzi o program „Posiłek w szkole i w domu”, to kwota 550 000 tys. zł wystarczała przez ostatnie lata i zawsze był zwrot środków na poziomie 40 000–50 000 tys. zł, czyli 20% środków jest zwracanych. Zobaczymy, jak to zadziała w tym roku, ale w tym zakresie nie było potrzeby, aby zwiększać środki. Jak powiedziałem, te środki są w dwóch pozycjach: 300 000 tys. zł w budżetach wojewodów i 250 000 tys. zł w rezerwie celowej. Zatem nie powinno być problemu, bo mam dane od 2018 r. i na każdym poziomie było 20% niewykorzystania, czyli na tym poziomie środki są zwracane.

Jeśli chodzi o kwestie związane ze specjalistycznymi usługami, mamy zabezpieczone środki w rezerwie. Procedura jest taka, że wojewoda zbiera zapotrzebowanie na usługi specjalistyczne. Jesteśmy przygotowani, jeśli wnioski do nas spływają, żeby wypłacać środki. Obecnie nie widzimy jakiegoś zagrożenia w realizacji tego programu.

Jeśli chodzi o temat związany z Funduszem Solidarnościowym, obecnie z tego funduszu będzie wypłacana trzynasta emerytura, ale przypominam, że w tej chwili fundusz zasilany jest składką 1,45%, którą wcześniej dofinansowaliśmy bezpośrednio z pożyczek zaciąganych na Fundusz Solidarnościowy. Z daniny solidarnościowej utrzymujemy środki na działania dotyczące osób niesamodzielnych – kwota 3 600 000 tys. zł jest utrzymana, jak również wcześniejsze rozwiązania dotyczące renty socjalnej, zasiłku pogrzebowego – prawie 5 000 000 tys. zł.

W ramach tych programów są też środki, o których państwo mówili, czyli opieka wytchnieniowa i asystent osoby niepełnosprawnej. W tym roku zwiększamy środki, nabór wniosków do jednego programu już został zakończony i został skierowany do samorządów. 22 października skończył się nabór na opiekę wytchnieniową w kwocie 60 000 tys. zł; asystent osoby niepełnosprawnej – 110 000 tys. zł. Będzie jeszcze druga tura dla organizacji pozarządowych, czyli podobna kwota – 60 000 tys. zł na opiekę wytchnieniową i 150 000 tys. zł na organizacje, czyli łącznie na opiekę wytchnieniową będzie 120 000 tys. zł, a na asystenta osób niepełnosprawnych 250 000 tys. zł. To jest znaczny wzrost środków na te działania i mam nadzieję, że to w jakiś sposób zaskutkuje.

Jak państwo wielokrotnie podkreślali, to nie tylko nasza działalność, ale do tego musi być działanie samorządu i w tym zakresie włączamy organizacje pozarządowe. Mamy nadzieję, że programy się rozstrzygną.

Odnośnie do różnych opóźnień, to są środki publiczne, dlatego czasami procedury są dosyć skomplikowane. Również wolałbym, abyśmy mogli zdecydowanie szybciej wydawać te środki. Część zadań jest wspólnie realizowana przez urzędy wojewody, samorządy, część bezpośrednio przez nasze ministerstwo. Myślę, że odpowiedziałem na wszystkie pytania.

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz (KO):
Dlaczego jest tak, że dodatkowe świadczenie, trzynastka, renty socjalne, zasiłki pogrzebowe nie są płacone z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak było przez lata, tylko z Funduszu Solidarnościowego? Braki, na które wskazują osoby korzystające z tego, są bardzo ewidentne.

Sekretarz stanu w MRiPS Stanisław Szwed:
To nie ma wpływu na działania w ramach Funduszu Solidarnościowego, bo znajdujemy środki, które zasilają Fundusz Solidarnościowy i z tego tytułu wypłacamy trzynastą emeryturę. To nie ma wpływu na działania, które są w ramach wsparcia osób niepełnosprawnych czy innych działań w ramach Funduszu Solidarnościowego. To jest czynność techniczna.

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz (KO):
Rozumiem, żeby to nie wchodziło w dług publiczny.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Pani poseł przewodnicząca Agnieszka Ścigaj.

Poseł Agnieszka Ścigaj (PS):
Panie ministrze, chcę panu trochę podpowiedzieć, żeby ludzie byli zadowoleni, a pieniądze nie zostawały.

Nie mówiłam, że pan ma zwiększać kwoty w budżecie, bo rozumiem, że trzeba racjonalnie gospodarować. Jeśli ma zostać – to zostaje. Jednak problem polega na tym, że wy ustalacie limity, po pierwsze, na godziny, po drugie, na liczbę posiłków. To jest problem. Nikt nie wyda pieniędzy, komu posiłek nie przysługuje. Każdy ośrodek o tym wie – są decyzje, procedury. Gdybyście nie stawiali sztywnych ram, że to jest 9 zł na jeden posiłek… W Warszawie i innych miejscowościach są różne ceny posiłków.

Tak samo, jeśli chodzi o usługi specjalistyczne. Nie chodzi o ogólną pulę, tylko o to, że państwo stawiają limity godzinowe. Państwu zostają pieniądze, a gminy nie mogą znaleźć wykonawców. Zastanówcie się nad sposobem rozwiązania. Tak samo, jeśli chodzi o asystenturę. Nie wiem, czy państwo wiedzą, ale przez roczne ogłaszanie i opóźnienia proceduralne opiekunki czy asystenci osób niepełnosprawnych muszą pracować na umowach śmieciowych, bo nie można ich zatrudnić na etat, gdy nie ma ciągłości. To jest bardzo krzywdzące dla dwóch stron – dla osoby niepełnosprawnej i osób świadczących takie usługi. Może należy zastanowić się nad sposobem i formą finansowania. Nie zawsze trzeba więcej dosypywać, tylko usprawnić system, w którym to wszystko funkcjonuje. Dziękuję.

Sekretarz stanu w MRiPS Stanisław Szwed:
W informacji, którą przekazała mi pani dyrektor, nie ma limitów przy posiłkach. Są określone poprzez samorządy, ale myślę, że to jest temat do dyskusji, niekoniecznie przy budżecie, ale podczas debaty nad projektami, bo państwo poruszali też inne wątki. Warto zastanowić się, czy to nie jest bardziej przy rozliczeniach finansowych.

Jeśli chodzi o programy, o których państwo mówią, dotyczące opieki wytchnieniowej, to dla nas byłoby lepiej, gdyby były wieloletnie, a nie jednoroczne. To wynika z ustawy o finansach publicznych. Jeżeli byłaby możliwość takiego programu, myślę, że byłaby akceptacja po stronie naszej i Komisji. Ma pani rację, to również ułatwiłoby nam pracę, chociażby przy zatrudnianiu osób, które to realizują. Jednak mamy sztywne ramy dotyczące ministra finansów, ale myślę, że warto do tego wrócić przy okazji rozmowy czy podczas posiedzeń Komisji.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję, panie ministrze. Dobrze, że one są. One powstawały całkiem niedawno, sprawdzają się i jest kwestia usprawnienia, co wybrzmiało podczas dyskusji, tego, co wprowadził nasz rząd. Bardzo dziękuję. Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia tej części budżetowej? Jest sprzeciw, zatem będziemy głosowali.

Kto z pań i panów posłów jest za pozytywnym zaopiniowaniem części budżetowej 44? Kto jest przeciw? Kto wstrzymał się od głosu? Proszę o podanie wyniku.

Sekretarz Komisji Dariusz Lipski:
16 głosów za, 8 przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Zatem Komisja większością głosów pozytywnie zaopiniowała tę część budżetową. Dziękuję, panie ministrze. Nie rozumiem tego sprzeciwu, ponieważ za państwa poprzedników żadne z tych programów nie funkcjonowały, poza „Posiłkiem w szkole i w domu”.

Przechodzimy do bloku… Ale od tego jestem przewodniczącą, że mogę komentować. Państwo mogą, my też, jest demokracja.

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz (KO):
Przepraszam, ale opozycja głosuje tak, jak uważa za stosowne, nie trzeba nas krytykować i recenzować.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Państwo krytykują obóz rządzący, my możemy swoje dwa zdania powiedzieć do was. Jako przewodnicząca udzieliłam sobie głosu.

Blok czwarty, część budżetowa 44 – Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych: dochody i wydatki, wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych, dotacje celowe. Referuje szef urzędu pan minister Jan Józef Kasprzyk. Nie ma pana ministra, więc w zastępstwie dyrektor generalny urzędu pan Andrzej Bida. Bardzo proszę.

Dyrektor generalny Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Andrzej Bida:
Dziękuję. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, dochody urzędu w dziale 750 zostały zaplanowane w wysokości 1 tys. zł, na poziomie tegorocznego budżetu, z tytułu prowizji od składek społecznych dla płatnika. Omówię ogólnie budżet, ponieważ państwo dostali szczegółowy materiał.

Wydatki urzędu zostały określone w wysokości 156 066 tys. zł, co stanowi 116,2% w stosunku do planu na rok obecny. Wzrost wydatków wynika przede wszystkim z tego, że w budżecie urzędu na przyszły rok zaplanowano wydatki z przeznaczeniem na finansowanie zadań wynikających z ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej w kwocie 100 000 tys. zł, a w tym roku była kwota 80 000 tys. zł w budżecie urzędu i 20 000 tys. zł w rezerwie celowej. Zatem tę rezerwę wpisano w budżet urzędu na przyszły rok.

Wydatki urzędu realizowane będą w czterech działach. W dziale 750 Administracja publiczna zaplanowano wydatki w kwocie 20 162 tys. zł, co stanowi 108,9% w stosunku do roku bieżącego. Zwiększenie wydatków wynika z odblokowania 3% Funduszu Nagród, podwyższenia minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz zwiększenia funduszu wynagrodzeń wraz z pochodnymi, jako skutków przechodzących z 2021 r.

W dziale 752 – Obrona narodowa zaplanowano wydatki na pozamilitarne przygotowania obronne ustalone przez ministra obrony narodowej w kwocie 5 tys. zł. W dziale 851 – Ochrona zdrowia na ubezpieczenie zdrowotne za kombatantów zaplanowano kwotę w wysokości 53 tys. zł. W 2021 r. było to 8 tys. zł. Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają kombatanci i ofiary represji, a także od 15 października 2021 r. działacze opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowane z powodów politycznych. W związku z tym planujemy wzrost wydatków.

W naszym największym dziale, czyli 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej, urząd zaplanował wydatki w kwocie 135 846 tys. zł. Jak mówiłem poprzednio, wzrost wydatków o 20 000 tys. zł wynika z przesunięcia z rezerwy celowej kwoty na pomoc działaczom opozycji i osób represjonowanych. W ramach tego działu udzielamy pomocy pieniężnej kombatantom i innym osobom uprawnionym, znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Na powyższe zadanie zaplanowano środki w wysokości 29 850 tys. zł, w tym 700 tys. zł zostanie przeznaczone w formie dotacji celowej dla Związku Inwalidów Wojennych RP, natomiast do dyspozycji szefa urzędu pozostawiono środki w wysokości 29 150 tys. zł.

Ponadto, w tym samym dziale urząd zaplanował wydatki na finansowanie zadań z zakresu upamiętniania i popularyzowania tradycji walk o niepodległość i suwerenność RP w wysokości prawie 5 500 tys. zł, w tym 1 700 tys. zł na dotacje celowe w ramach otwartych konkursów ofert. Planujemy z tych środków sfinansowanie ważnych uroczystości w kraju i za granicą, organizowanych przez urząd i stowarzyszenia kombatanckie oraz inne organizacje pozarządowe.

Jak powiedziałem, w dziale 853 znajdują się też środki w wysokości 100 000 tys. zł, z tego 99 400 tys. zł chcemy przeznaczyć na wypłatę świadczeń i pomocy pieniężnej dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych. Pozostałą kwotę, czyli 600 tys. zł, przeznaczamy na opłaty pocztowe.

Ponadto, w ramach rezerw celowych w części 83 pozycji 44 zaplanowano środki na realizację ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze ZSRR w latach 1936–1956 w kwocie 25 000 tys. zł. W tym roku to była kwota 80 000 tys. zł. Środki z powyższej rezerwy będą przeznaczone na wypłatę świadczeń dla Sybiraków. Oczekuję ewentualnych pytań. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, panie dyrektorze. Koreferat w tej części budżetowej ma pan poseł Robert Warwas. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Robert Warwas (PiS):
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, kwestie finansowe związane z działalnością Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawarte są w części 54 budżetu państwa na rok 2022. Pan dyrektor wyszczególnił wszystkie działy i dochody. Powiem tylko pokrótce.

Dochody w dziale 750 zaplanowano w takiej wysokości, jaka była w ubiegłym roku, czyli 1 tys. zł, z tytułu prowizji dla płatnika od składek społecznych. Natomiast zaplanowane wydatki w urzędzie wynoszą 156 660 tys. zł, co stanowi wzrost o 18 749 tys. zł, w porównaniu do budżetu z 2021 r. po zmianach. Wydatki te zostały skalkulowane w czterech działach.

Wydatki w dziale 750 – Administracja publiczna mają wynieść 20 162 tys. zł, co będzie stanowić 107,8% wydatków zawartych w planie budżetu po zmianach na rok bieżący. W dziale 752 – Obrona narodowa wydatki mają wynieść 5 tys. zł, w dziale 851 – Ochrona zdrowia wydatki zostały zaplanowane w wysokości 53 tys. zł. Jest to jest wzrost o 123,3% w porównaniu do wydatków zawartych w planie budżetowym po zmianach na ten rok. W dziale 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej urząd zaplanował wydatki w kwocie 135 846 tys. zł, czyli 114,6% planu budżetu po zmianach z 2021 r. z przeznaczeniem na finansowanie zadań wynikających z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, jak również ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

W pierwszej części rozdziału 85395 – Państwowy Fundusz Kombatantów urząd zaplanował wydatki w kwocie 35 846 tys. zł. Z kolei w drugiej części rozdziału 85395 – Pozostała działalność urzędu zaplanowano wydatki z przeznaczeniem na finansowanie zadań wynikających z ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych w kwocie 100 000 tys. zł, co stanowi 120,8% budżetu po zmianach z 2021 r. Ponadto w rezerwie celowej na rok 2022 zapisano  25 000 tys. zł na wypłatę świadczeń dla Sybiraków, wynikającą z ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze ZSRR w latach 1936–1956.

Pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, mając na uwadze powyższe, uważam, że budżet Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest przejrzysty. Zwiększenie wydatków w zakresie ochrony zdrowia oraz polityki społecznej jest w pełni uzasadnione, dlatego proszę o pozytywne zaopiniowanie tej części budżetowej. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję. Otwieram dyskusję. Czy są pytania? Bardzo proszę.

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz (KO):
Chcę zapytać, bo mam sygnały od przedstawiciela opozycji antykomunistycznej pana Macieja Goliszewskiego, czy są problemy wynikające z wejścia w życie ustawy z dnia 30 marca 2021 r., związane z wnioskami o przeliczenie wysokości świadczeń emerytalno-rentowych czy uwzględnienie kapitału początkowego? Mam sygnały, że problemy w ZUS były dość duże i było bardzo dużo interwencji bezpośrednio u szefa urzędu pana ministra Kasprzyka. Rozumiem, że wzrost nakładów, środków w budżecie, które są przewidziane, wynika też z tego, że pracy jest więcej?

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo proszę, panie dyrektorze.

Dyrektor generalny UdSKiOR Andrzej Bida:
Rzeczywiście, na początku był problem obsługi przez ZUS z naliczaniem dodatków, natomiast po naszych interwencjach nie napływają skargi i nie zauważyliśmy, żeby nadal był jakiś poważny problem.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Czy są inne pytania? Czy jest sprzeciw wobec pozytywnego zaopiniowania tej części budżetu? Nie ma. Uznaję, że Komisja zaopiniowała pozytywnie tę część budżetu.

Przechodzimy do bloku piątego, część budżetowa 63 – Rodzina: dochody i wydatki, wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych, dotacje celowe. Bardzo proszę, pan minister Stanisław Szwed.

Sekretarz stanu w MRiPS Stanisław Szwed:
Dziękuję. Pani przewodniczący, czy mogę od razu omówić część budżetową 83? To się łączy. Rozpatrzylibyśmy to razem.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak, bardzo proszę. Część budżetowa 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji. To jest tak zwany blok ósmy w naszych materiałach. Rozumiem, że to łączy się z częścią 85 – Budżety wojewodów ogółem, w zakresie działów: pomoc społeczna, dochody i wydatki, dotacje celowe, 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej, dochody i wydatki, wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych, 855 – Rodzina, dochody i wydatki, wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych, jak również zadania z zakresu zabezpieczenia społecznego oraz z zakresu rodziny zlecone jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami.

Bardzo proszę blok nr 5 i 8. Tutaj mamy dwóch koreferentów. Bardzo proszę, panie ministrze o przedstawienie bloku nr 5 i 8.

Sekretarz stanu w MRiPS Stanisław Szwed:
Dziękuję, pani przewodnicząca. Wysoka Komisjo, w części budżetowej 63 – Rodzina dochody są minimalne – 16 tys. zł, wydatki – 38 500 tys. zł. Dominującą pozycją jest kwestia programów, które są realizowane w naszym ministerstwie. Jeden z programów „Po pierwsze rodzina!” – 8 400 tys. zł, realizacja zadań w zakresie Karty Dużej Rodziny – 8 000 tys. zł, utrzymanie systemów informatycznych w naszym ministerstwie –  5 400 tys. zł. Jeśli chodzi o dotacje, to też są minimalne kwoty.

Przejdę do części związanej z rezerwami celowymi części budżetowej 83. Tutaj są główne części. Jeśli chodzi o program polityki rodzinnej, rozpocznę od programu „Rodzina 500+”. Projekt budżetu na rok 2022 zakłada 40 500 000 tys. zł środków przeznaczonych na program. Jeśli chodzi o świadczenia rodzinne, przewidujemy kwotę 13 900 000 tys. zł, to jest wzrost o 500 000 tys. zł w stosunku do tegorocznego budżetu. Koordynacja świadczeń rodzinnych z budżetu wojewodów – 54 000 tys. zł, program „Dobry start”, tzw. wyprawka szkolna – 1 400 000 tys. zł, opieka nad dziećmi do lat 3 – projekt ustawy zakłada 300 000 tys. zł plus chcemy przeznaczyć dodatkową kwotę 150 000 tys. zł, czyli łącznie na program „Maluch+” byłoby 450 000 tys. zł. Oczywiście chcemy zwiększyć kwotę kilkakrotnie ze środków krajowego programu odbudowy. Czekamy na rozstrzygnięcia dotyczące krajowego programu odbudowy.

Jeśli chodzi o pomoc społeczną, na zadania w części budżetowej zaplanowaliśmy wydatki na poziomie 4 100 000 tys. zł. Na realizację ustawy „Za życiem” przewidujemy 252 000 tys. zł, zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, realizacja Karty Parkingowej, legitymacji osoby niepełnosprawnej – 200 000 tys. zł. Karta Dużej Rodziny – projekt zakłada ponad 40 000 tys. zł. Ponownie ujęte programy „Senior+” i „Aktywni+” to są kwoty 60 000 tys. zł i 40 000 tys. zł. O świadczeniach uzupełniających już mówiłem. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Jeżeli chodzi o blok piąty – Rodzina, bardzo proszę panią poseł Danutę Nowicką o koreferat.

Poseł Danuta Nowicka (PiS):
W ramach części budżetowej 63 – Rodzina realizowane są zadania szczególnie w zakresie ochrony i wspierania rodzin, zwłaszcza rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji społecznej i materialnej, opieki nad dzieckiem do lat 3, rozwoju systemu pieczy zastępczej nad dzieckiem, koordynowania i organizowania współpracy organów administracji publicznej, organizacji pozarządowych i instytucji w zakresie realizacji praw rodziny i dziecka, przeciwdziałania przemocy w rodzinie, przeciwdziałania dyskryminacji i współpracy międzynarodowej dotyczącej realizacji i ochrony praw rodziny i dziecka.

Jak wspomniał pan minister, w części 63 – Rodzina zaplanowano wydatki w wysokości 38 500 tys. zł. Głównie są to środki skierowane na utrzymanie i rozwój infrastruktury informatycznej, służącej do obsługi wszystkich programów dotyczących pomocy rodzinie i na wynagrodzenia dla pracowników i bieżące sprawy utrzymania urzędu.

Po przeanalizowaniu wszystkich danych, po wysłuchaniu informacji pana ministra, rekomenduję przyjęcie planu budżetu na 2022 r. zaproponowanego w części 63 – Rodzina.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, pani poseł. Część budżetowa ósma, pani poseł Beata Strzałka.

Sekretarz stanu w MRiPS Stanisław Szwed:
Umknęła mi jeszcze jedna ważna sprawa. Kwota 3 100 000 tys. zł przeznaczona na rodzinny kapitał opiekuńczy.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
O, tak. Bardzo proszę, pani poseł.

Poseł Beata Strzałka (PiS):
Pani przewodnicząca, panie ministrze, Wysoka Izbo, w przedstawionym projekcie ustawy budżetowej na rok 2022 na realizację zadań z pomocy społecznej zaplanowano wydatki w dwóch częściach: 83 – Rezerwy celowe i 85 – Budżety wojewodów. W części 85 w dziale 852 – Pomoc społeczna na realizacje zadań z obszaru pomocy społecznej zaplanowano wydatki na poziomie 102% planu wydatków w ustawie z bieżącego roku. W szczególności jest to dofinansowanie działalności całodobowych domów pomocy społecznej, prowadzenie gminnych i powiatowych ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, finansowanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz zadania realizowane w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, jak również dofinansowanie wypłat zasiłków stałych i okresowych.

Część 83 – Rezerwy celowe obejmuje pozycje 25, 27 i 33. W pozycji 25 zaplanowano dotacje celowe na realizację zadań określonych w ustawie o pomocy społecznej. Tutaj są zasiłki celowe czy pomoc dla cudzoziemców, jak również finansowanie i dofinansowanie zadań wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Należy zauważyć, że w projekcie ustawy budżetowej w pozycji 25 i 33 dotacje celowe zostały zaplanowane na uzupełnienie budżetów wojewodów, z przeznaczeniem na finansowanie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, utworzenie nowych miejsc pracy oraz podwyższenie średniej miesięcznej wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego uczestnika środowiskowego domu pomocy w przypadku osób ze spektrum autyzmu lub z niepełnosprawnością sprzężoną o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wydatki zaplanowane w dziale 85203 są przeznaczone na ośrodki wsparcia. W roku 2022 mają być wyższe i stanowić 110% planu wydatków z bieżącego roku. W dziale 855 – Budżety wojewodów w części 83 – Rezerwy celowe to pozycje: 15, 34, 39, 53 i 58. W tych rezerwach zostały zabezpieczone środki na świadczenie wychowawcze realizowane w ramach programu „Rodzina 500+”. Warto zauważyć, że kwota środków na ten cel jest niższa o ponad 58% niż w planie wydatków na bieżący rok, co jest wynikiem oszczędności wynikających z przeniesienia w 2022 r. realizacji programu „Rodzina 500+” do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Szanowni państwo, w projekcie budżetu zostały ujęte wszystkie zadania z zakresu pomocy społecznej. Zabezpieczono środki na realizację zadań wynikających z ustawy i uchwał Rady Ministrów, w związku z tym rekomenduję Wysokiej Komisji przyjęcie tych części budżetu. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy są pytania do tych części budżetu? Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii? Nie słyszę. Uznaję, że Komisja pozytywnie zaopiniowała blok piąty i ósmy. Bardzo dziękuję, panie ministrze.

Przechodzimy do bloku szóstego: część budżetowa 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z udziałem przedstawicieli Komisji Rolnictwa. Nie widzę nikogo z Komisji Rolnictwa. Dochody i wydatki, państwowe fundusze celowe, Fundusz Emerytalno-Rentowy, Fundusz Prewencji i Rehabilitacji, Fundusz Administracyjny. Referuje prezes KRUS Aleksandra Hadzik. Nie ma, ale jest obecna zastępca prezesa KRUS Monika Rzepecka i główna księgowa KRUS Monika Myśliwiec. Bardzo proszę.

Zastępca prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Monika Rzepecka:
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Wysoka Komisjo, wydatki budżetu państwa w części 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zgodnie z projektem ustawy budżetowej na 2022 r., zaplanowano w kwocie 19 150 091 tys. zł. Najważniejsza część budżetu to dział 753 – Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. Największa pozycja to dotacja do Funduszu Emerytalno-Rentowego, która została zaplanowana w kwocie 18 859 493 tys. To jest wzrost o 2,6% w stosunku do 2021 r. Wynika to głównie z waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych na 2022 r.

Następną pozycją, jeśli chodzi o wydatki w części 72, są wydatki na świadczenia finansowane z budżetu państwa, które są zlecone do wypłaty KRUS. Tutaj chodzi między innymi o świadczenia dla inwalidów wojennych, wojskowych i osób represjonowanych oraz ryczałty energetyczne, dodatki kombatanckie i kompensacyjne, a także rodzicielskie świadczenie uzupełniające. Na ten cel w budżecie przewidziano kwotę 267 264 tys. zł i jest ona niższa o 5,6% w stosunku do roku 2021 ze względu na spadek liczby świadczeń zleconych do wypłaty.

Jeżeli chodzi o wydatki w części 72, jest jeszcze dotacja do Funduszu Prewencji i Rehabilitacji, która na 2022 r. została zaplanowana na kwotę 19 994 tys. zł. Obejmuje ona głównie dotacje inwestycyjne dla centrów rehabilitacji KRUS ze względu na ich długoletnie wyeksploatowanie i potrzebę renowacji. Pozostałe działy to: Ochrona narodowa, Ochrona zdrowia i Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej. One są zaplanowane w łącznej kwocie 8 340 tys. zł.

Teraz przedstawię pokrótce nasze fundusze. Jeśli chodzi o Fundusz Emerytalno-Rentowy, przychody zaplanowano na 2022 r. w kwocie 21 594 098 tys. zł. One są o 0,9% wyższe niż w 2021 r. Podstawowym źródłem przychodów jest dotacja z budżetu państwa, o której już wcześniej mówiłam. Natomiast, jeśli chodzi o przychody FER, stanowi je przypis składek, który jest oszacowany na kwotę 1 482 454 tys. zł, co stanowi to niespełna 7% przychodów Funduszu Emerytalno-Rentowego. Do planu przyjęto liczbę ubezpieczonych, którzy płacą składki, na poziomie 1 114 000 osób – to jest spadek o 1,9%. Niestety taki spadek jest obserwowany przez kolejne lata, poczynając od 2006 r. Jeśli chodzi o koszty Funduszu Emerytalno-Rentowego, zaplanowano je w łącznej kwocie 21 431 446 tys. zł. One są o 0,3% wyższe niż w 2021 r. Przyjęto założenie, że przeciętna liczba świadczeniobiorców, czyli rolników, którzy będą pobierali renty i emerytury, wyniesie 1 mln osób i w porównaniu do roku 2021 będzie o 33 tys. mniej, czyli o około 3,2%.

Pozostałe świadczenia, które obejmują między innymi zasiłki macierzyńskie, pogrzebowe oraz refundacje kosztów wypłaty świadczeń zbiegowych, zaplanowano w łącznej kwocie 2 380 782 tys. zł, czyli o 0,7% mniej niż w 2021 r. Poza tym grupa kosztów, jeśli chodzi o Fundusz Emerytalno-Rentowy, obejmuje składki na ubezpieczenie zdrowotne rolników w kwocie 1 765 010 tys. zł, to jest o 0,1% więcej niż w 2021 r. Tak przedstawia się Fundusz Emerytalno-Rentowy.

Jeśli chodzi o Fundusz Prewencji i Rehabilitacji, przychody na 2022 r. oszacowano na kwotę 51 424 tys. zł, w tym 36 424 tys. zł będzie stanowić odpis z funduszu składkowego, czyli 71% przychodów. Jeśli chodzi o koszty realizacji zadań funduszu, zaplanowano je na poziomie 55 186 tys. zł i to jest wzrost o 22,8% w stosunku do 2021 r. Główną pozycją są koszty przeznaczone na świadczenia rehabilitacyjne, czyli jedno z podstawowych zadań KRUS w zakresie Funduszu Prewencji i Rehabilitacji. Szacowana kwota dotacji i wzrost wynika ze zwiększenia środków, podwyższenia stawki odpłatności za osobogodziny rehabilitacji rolników, do kwoty 120 zł, czyli o 13 zł więcej, za dzień w przypadku schorzeń układu ruchu, oraz kwoty 125 zł, czyli o 15 zł więcej, w przypadku schorzeń kardiologicznych. Planowany koszt osobodnia na rehabilitację leczniczą dzieci rolników ubezpieczonych w KRUS wynosi 140 zł i jest o 10 zł wyższy w porównaniu do 2021 r. To jest podsumowanie przychodów i kosztów funkcjonowania Funduszu Prewencji i Rehabilitacji na 2022 r..

Jeszcze krótka informacja na temat Funduszu Administracyjnego. Przychody tego funduszu na 2022 r. oszacowano na kwotę 800 049 tys. zł. Podstawową pozycję przychodów stanowić będzie odpis z Funduszu Emerytalno-Rentowego w wysokości  672 136 tys. zł – to będzie wzrost o 7,4% w porównaniu do 2021 r. Jeśli chodzi o koszty realizacji zadań Funduszu Administracyjnego, zaplanowano je w kwocie 826 168 tys. zł. Największą pozycję stanowią koszty wynagrodzeń osobowych zaplanowane w kwocie 381 739 tys. zł. To stanowi 6% zwiększenia wynagrodzeń w stosunku do roku 2021. W tej kwocie mieszczą się również obligatoryjne wyrównania do najniższego wynagrodzenia, które od początku 2022 r. będzie wynosiło 3010 zł. Tutaj pragnę nadmienić, że to będzie dotyczyło ponad jednej trzeciej pracowników KRUS. Niestety będziemy borykać się z bardzo dużym spłaszczeniem wynagrodzeń, więc chcę zwrócić uwagę Wysokiej Komisji na tę kwestię, która wymaga podkreślenia.

Zatrudnienie zaplanowano na poziomie 6400 etatów przy średnim wynagrodzeniu 4358 zł. Dodatkowo, oprócz kosztów wynagrodzeń w KRUS, jeśli chodzi o koszty Funduszu Emerytalno-Rentowego, dominującą pozycję stanowią koszty usług związanych z obsługą korespondencji pocztowej przekazami bankowymi w związku z wysyłaniem, doręczaniem świadczeń. Stanowi to kwotę 88 166 tys. zł.

Tak to wygląda w skrócie. Szczegółowe informacje zostały państwu posłom przedłożone w materiałach w zakresie planu finansowo-rzeczowego KRUS. Dziękuję i proszę o pozytywne zaopiniowanie przez Wysoką Komisję części budżetowej 72 – KRUS.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, pani prezes. Koreferat w tej części budżetowej przedstawi pani poseł Ewa Kozanecka. Bardzo proszę, pani poseł.

Poseł Ewa Kozanecka (PiS):
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Szanowna Komisjo, wszystkie najważniejsze informacje przedstawiła pani wiceprezes. Mogę tylko dodać, że w planowanym budżecie praktycznie nie zmienia się struktura wydatków. Brak jest również większych zmian, za wyjątkiem kwestii, o których wspominała pani wiceprezes, czyli zmieniającej się kwoty waloryzacji, świadczeń rehabilitacyjnych, zmieniającej się liczby beneficjentów KRUS. Mamy też zwiększoną dotację dla centrów rehabilitacji rolników KRUS, wyższą o kwotę 1 660 tys. zł w porównaniu z rokiem 2021, ze względu na długoletnią eksploatację. Wzrosły też koszty, o których wspominała pani wiceprezes. Budżet w tej części nie budzi większych zastrzeżeń i proponuję pozytywne zaopiniowanie. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, pani poseł. Czy są pytania do tej części budżetu? Nie słyszę. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnego zaopiniowania? Nie słyszę. Uznaję, że blok szósty, tj. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, został pozytywnie zaopiniowany przez Wysoką Komisję.

Przechodzimy do części budżetowej 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych: dochody i wydatki, państwowe fundusze celowe, Fundusz Emerytur Pomostowych, Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, państwowa osoba prawna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Referuje pan prezes Paweł Jaroszek. Bardzo proszę.

Członek zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Paweł Jaroszek:
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.

Szanowna Komisjo, jeśli chodzi o budżet państwa w części 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wydatki na rok 2022 zostały zaplanowane na kwotę 81 171 000 tys. zł. Największą pozycją wydatkową jest dotacja dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zaplanowana na kwotę 44 723 000 tys. zł. Drugą co do wielkości pozycją są świadczenia wychowawcze finansowane z programu „Rodzina 500+” w łącznej kwocie 23 125 000 tys. zł. Istotnymi pozycjami są też składki na ubezpieczenia społeczne, głównie za osoby przebywające na urlopach wychowawczych, za osoby pobierające zasiłek macierzyński oraz za osoby zatrudnione jako nianie – w łącznej kwocie 4 013 000 tys. zł, a także wydatki na świadczenia finansowane z budżetu państwa, a zlecone do wypłaty Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, które łącznie zaplanowano w kwocie 3 178 000 tys. zł, jak również świadczenia z programu „Rodzinny kapitał opiekuńczy” w łącznej kwocie 3 078 000 tys. zł oraz dotacja dla Funduszu Emerytur Pomostowych zaplanowana w kwocie 1 532 000 tys. zł.

Teraz przejdę do omówienia poszczególnych funduszy. Jeśli chodzi o Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, przychody na rok 2022 zaplanowano w łącznej kwocie ponad 299 138 000 tys. zł. Oznacza to wzrost w stosunku do bieżącego roku o 7,1%. Podstawowym źródłem przychodów FUS są składki na ubezpieczenia społeczne, których przypis oszacowano na kwotę 245 829 000 tys. zł. Jeśli spojrzymy na kolejną pozycję przychodową, jest nią dotacja dla FUS, która została zaplanowana w kwocie 44 723 000 tys. zł. Jeśli porównamy ją z dotacją, która została ujęta w planie finansowym po nowelizacji, jest ona wyższa o 5,3% niż w 2021 r.

Warto przypomnieć, że w dotacji została ujęta kwota refundacji składek przekazywanych do Otwartych Funduszy Emerytalnych, która została oszacowana na kwotę 3 825 000 tys. zł. Jeśli chodzi o przekazywane do FUS środki zgromadzone na rachunkach członków OFE w związku z ukończeniem wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego, tzw. suwak bezpieczeństwa, zostały one zaplanowane na kwotę 7 169 000 tys. zł, tj. o 2,6% wyższą niż w roku 2021. Pozostałe przychody funduszu zostały zaplanowane na kwotę 1 417 000 tys. zł, z czego największymi pozycjami są odsetki od nieterminowo regulowanych zobowiązań wobec FUS i zwrot nienależnie pobranych świadczeń.

Jeżeli chodzi o stronę wydatkową, czyli koszty FUS, zostały one zaplanowane w łącznej kwocie 304 743 000 tys. zł, tj. 5,7% więcej niż w roku bieżącym. Główną ich pozycję stanowią wydatki na emerytury i renty. Tutaj założyliśmy 264 878 000 tys. zł. Założenie oparliśmy na następujących danych: liczbie emerytów i rencistów na poziomie 8,2 mln osób – to jest wzrost o 1,5% rok do roku, przeciętnej miesięcznej wysokości emerytury i renty na poziomie 2683,65 zł, wzroście o 6,1% rok do roku, a także waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2022 r. wskaźnikiem 104,89%. Na pozostałe świadczenia obejmujące między innymi zasiłki chorobowe, macierzyńskie, pogrzebowe, świadczenia rehabilitacyjne zostały zaplanowane środki w łącznej kwocie 32 108 000 tys. zł. Wysokość odpisu na działalność ZUS na rok 2022 określono w planie na kwotę 4 911 000 tys. zł.

Przejdę teraz do omówienia Funduszu Emerytur Pomostowych. Jeśli chodzi o FEP, przychody tego funduszu, według przypisu, zaplanowano w łącznej kwocie 1 884 000 tys. zł. Największą pozycję w przychodach będzie stanowić dotacja budżetu państwa w kwocie  1 532 000 tys. zł, natomiast przypis składek został zaplanowany w kwocie 349 000 tys. zł. Jeśli chodzi o koszty FEP, zostały one zaplanowane na poziomie 1 893 000 tys. zł. Główną pozycję będą stanowiły wydatki na emerytury pomostowe, które zaplanowano w kwocie 1 886 000 tys. zł.

Teraz omówię wydatki i przychody osoby prawnej Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jeśli chodzi o przychody ogółem ZUS, zostały one zaplanowane w łącznej kwocie 5 926 000 tys. zł, co oznacza wzrost w stosunku do roku 2021 o 23,7%. Dominującym źródłem przychodów zakładu będzie odpis z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zaplanowany w kwocie 4 911 000 tys. zł. Odpis z FEP zaplanowano w kwocie 4 592 tys. zł. Jeśli chodzi o koszty działalności zakładu, wyniosą one wraz z amortyzacją według planu 6 102 000 tys. zł, co oznacza wzrost o 6% w stosunku do roku 2021. Największą pozycję będą stanowiły koszty wynagrodzeń osobowych, które zostały zaplanowane w kwocie 3 272 000 tys. zł, co oznacza wzrost rok do roku o 6%. Koszty usług obcych zaplanowano w wysokości 1 260 000 tys. zł, mamy tutaj wzrost rok do roku o 1,2%, z czego na usługi pocztowe i bankowe kwotę 443 073 tys. zł, usługi związane z przetwarzaniem danych – 405 437 tys. zł oraz pozostałe usługi obce – 393 269 tys. zł.

Jeśli chodzi o wszystkie pozostałe koszty działalności bieżącej, zostały one zaplanowane w łącznej kwocie około 1 570 000 tys. zł, w tym wydatki na ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia na rzecz pracowników – 754 599 tys. zł. Bardzo dziękuję i uprzejmie proszę Wysoką Komisję o pozytywne zaopiniowanie przedstawionego planu.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, panie prezesie. Koreferat w tej części budżetowej przedstawi wiceprzewodnicząca pani poseł Teresa Wargocka. Bardzo proszę.

Poseł Teresa Wargocka (PiS):
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, rozpocznę od konkluzji.

Proponuję Wysokiej Komisji przyjęcie pozytywnej opinii dla części budżetu państwa w części 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jak przedstawił pan prezes w swoim wystąpieniu, jeżeli chodzi o część budżetową, w której głównym zadaniem jest zapewnienie wypłaty świadczeń dla ludności przez ZUS poprzez Fundusz Ubezpieczeń Społecznych i inne fundusze, te zadania są zagwarantowane również w budżecie państwa. Budżet ten stwarza możliwość ich wykonania.

Powiem krótko. Jeżeli chodzi o budżet państwa w części 73 – ZUS, wzrasta nam dotacja z budżetu państwa na rok 2022, tj. 81 000 000 tys. zł, ale również wiemy, że ZUS przyjmuje dodatkowe zadania obsługi programów rządowych: „Rodzina 500+”, „Dobry Start”, „Rodzinny kapitał opiekuńczy”. Zatem to są wzrosty uzasadnione merytorycznymi zadaniami, jakie nałożyliśmy na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jeżeli chodzi o Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, czyli główny fundusz, to jest prawie 300 000 000 tys. zł. Wzrost przychodów o 7,1% wynika głównie z tytułu składek, ale również, jak wspomniałam, dotacje do świadczeń społecznych z budżetu państwa są wyższe. Każdego roku omawiamy Fundusz Emerytur Pomostowych. Coroczny wzrost dotacji z budżetu państwa jest rzeczą oczywistą, ponieważ przybywa nam osób ubezpieczonych, a ubywa płacących składki na emerytury pomostowe. Dotacja na rok 2022 będzie wyższa o 27%.

W Funduszu Rezerwy Demograficznej na 2022 r. zaplanowano wzrost o 3,4% w stosunku do wykonania w roku 2021. Stan na koniec roku budżetowego ma być wyższy od obecnego roku o 6,3%. Jeżeli chodzi o jednostkę budżetową ZUS, struktura wydatków również nie ulega zmianie. Przychody ZUS to jest kwota około 6 000 000 tys. zł, koszty prowadzenia działalności wynoszą niewiele ponad 6 000 000 tys. zł. Duży wzrost ze względu na zwiększenie odpisów i dotacji. Natomiast po stronie wydatkowej zauważamy wzrost 6% na wynagrodzenia osobowe rok do roku i inne koszty prowadzenia działalności, łącznie z usługami, inwestycjami oraz zakupem środków trwałych.

Dziękuję za wysłuchanie i jeszcze raz proszę o pozytywną opinię.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Czy są pytania w tej części? Bardzo proszę, pani poseł.

Poseł Joanna Frydrych (KO):
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Wysoka Komisjo, panie prezesie, koszty działalności ZUS na 2022 r. zostały oszacowane na łączną kwotę ponad 6 100 000 tys. zł. Na finansowanie działalności zakładu w zakresie nakładów na budowę i zakup środków trwałych w 2022 r. zostały zaplanowane środki w łącznej kwocie przekraczającej 1 000 000 tys. zł. Nakłady te zaplanowano w wysokości wyższej o 344 700 tys. zł od planu na 2021 r., co stanowi około 49%. Z czego wynika tak ogromy koszt wzrostu działalności zakładu?

Drugie pytanie. Na udział pracowników zakładu w PPK przewidziano kwotę na poziomie 32 000 tys. zł. Z czego wynika taka duża kwota? Jaki procent pracowników bierze udział w PPK? Trzecie i czwarte pytanie będzie dotyczyć inflacji. Na dobrą sprawę nie wiemy, na jakim będzie poziomie. Czy wobec wysokiej inflacji planuje się zweryfikować wysokość waloryzacji świadczeń w 2022 r.? Czy wobec wysokiej inflacji planuje się podnieść wynagrodzenia pracowników ZUS i jaki jest plan średniego wynagrodzenia w ZUS? Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Bardzo proszę, pani poseł.

Poseł Ewa Kołodziej (KO):
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, panie prezesie, mam pytania odnośnie do planów rządu w zakresie Funduszu Emerytur Pomostowych. Pojawiły się informacje, zapowiedzi, że jest pomysł, by włączyć FEP do FUS, w związku z tym chcę dopytać, czy to są prawdziwe informacje? Na razie z planu finansowego nie wynika żadna zmiana.

Kolejne pytanie dotyczy tzw. trzynastej i czternastej emerytury. Zapewne rząd planuje środki na te świadczenia w 2022 r. Chcę dopytać, z jakiego źródła będą sfinansowane te świadczenia?

Kolejne pytanie dotyczy Funduszu Rezerwy Demograficznej. Była informacja od pani poseł, że jest wzrost o 3,4%, ale chcę zapytać, ile dokładnie to jest pieniędzy? Czy rząd zamierza spłacić pożyczkę Funduszu Rezerwy Demograficznej? Jak wygląda ogólna sytuacja tego funduszu? Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję. Pani poseł Magdalena Biejat.

Poseł Magdalena Biejat (Lewica):
Dziękuję. Wysoka Komisjo, panie prezesie, mam pytanie dotyczące wynagrodzeń. Z załącznika, który otrzymaliśmy, wynika, że zostanie podwyższona kwota przeznaczona na wynagrodzenia o 6% w stosunku do 2021 r. Wspominają państwo, że chcą podwyższyć minimalne wynagrodzenie za pracę. Czy planują państwo również wzrost liczby obsadzonych etatów? Pracownicy ZUS skarżą się, że są przeładowni obowiązkami i konieczna jest praca w nadgodzinach ze względu na zbyt małą obsadę, jeśli chodzi o personel. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję. Czy ktoś jeszcze z państwa chciałby zabrać głos w tym punkcie? Nie słyszę. Bardzo proszę o odpowiedź, panie prezesie.

Członek zarządu ZUS Paweł Jaroszek:
Dziękuję.

Będę odpowiadał w kolejności zadawanych pytań. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, jeśli chodzi o wzrost kosztów inwestycyjnych, tak naprawdę następuje on w sposób istotny w dwóch grupach. To są zadania budowlane zmierzające do zwiększenia powierzchni oraz zadania z zakresu IT. Zatem można powiedzieć, że to są zadania, które z jednej strony mają na celu bezpośrednią poprawę pracy naszych pracowników, ale także obsługę klientów, którzy się do nas zgłaszają. Z drugiej strony w przeważającej większości to są nakłady na system IT, żebyśmy pogłębili procesy mające miejsce w tej chwili, czyli poprawili narzędzia, którymi dysponują nasi pracownicy, zautomatyzowali obsługę tam, gdzie jest to możliwe. Z drugiej strony musimy mieć środki na realizację nowych zadań, które przejmuje ZUS. Mówiąc brutalnie, systemy informatyczne wymagają nieustannych nakładów, bo one starzeją się zbyt szybko, więc to są środki, które będziemy ponosili.

Odnośnie do PPK, jeśli dobrze pamiętam, w tej chwili partycypacja wśród pracowników ZUS wynosi około 26%. W tym roku przewidujemy, że wydamy nieco mniej niż to, co złożyliśmy na przyszły rok. Natomiast warto pamiętać, że w 2022 r. będzie pełny rok, od kiedy nasi pracownicy korzystają z dopłat do PPK, a z drugiej strony liczymy, że trochę więcej osób zgłosi się do PPK i stopień partycypacji wzrośnie, więc musimy mieć na to zabezpieczone środki.

Jeżeli chodzi o inflację, bazujemy na prognozach ekspertów, bo nie mamy komórki, która pozwala nam śledzić i ewaluować dane, gdyż byłaby to zbyteczna aktywność w skali państwa. Skorzystamy z prognoz do konstrukcji budżetu, natomiast na swoje potrzeby szacujemy, co by było, gdyby te wskaźniki się odchyliły. Można wspomnieć o dwóch czynnikach.

Z jednej strony czynnik inflacyjny na pewno będzie działał na wskaźnik waloryzacji w obie strony. Proszę jednak pamiętać, szanowni państwo, że tutaj, jeżeli chodzi o wydatki Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, czynnikiem są przychody z tytułu składek. Można powiedzieć, że jest bardzo silna korelacja, jeżeli okaże się, że współczynnik waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych będzie wyższy. Takie jest prawdopodobieństwo i należy o tym myśleć. Jesteśmy spokojni, że to w zupełności znajdzie pokrycie w zwiększonych przychodach z tytułu wpływających składek.

Odpowiadając na pytanie pani poseł Biejat, oczywiście na przyszły rok założyliśmy 6% wzrost funduszu wynagrodzeń osobowych, tj. 185 185 tys. zł, natomiast, jeżeli będziemy mieli ustawową możliwość i pojawią się oszczędności, bo działania ZUS nieustannie są nakierowane na racjonalne gospodarowanie powierzonymi środkami, oczywiście bardzo chętnie będziemy adresowali te środki do naszych pracowników, jeżeli będzie taka możliwość. Oczywiście cały czas prowadzimy nabory, zwłaszcza w komórkach, gdzie mamy wysokie niedobory. Pracownicy narzekają na wysokie obciążenie pracą, ale jestem dumny z naszych pracowników, bo realizowane przez nich zadania pokazują, że ZUS jeszcze nigdy nie zawiódł i jestem przekonany, że nigdy nie zawiedzie. Natomiast to, co zarząd stara się robić, co znajduje swoje odbicie w planie finansowym, to dopasowywanie narzędzi, abyśmy mogli zrezygnować z części pracy, którą łatwo można odciążyć.

Pani poseł Kołodziej pytała o plany rządu odnośnie do Funduszu Emerytur Pomostowych. Trudno mi się odnieść. Nikt z naszego zespołu nie pracuje nad takimi zagadnieniami. Trzynasta i czternasta emerytura, jak dotychczas, była finansowana z Funduszu Solidarnościowego. Odnośnie do Funduszu Rezerwy Demograficznej, przewidywany stan funduszu na koniec 2021 r. wyniesie 54 454 118 tys. zł, w tym na rynku finansowym – prawie 43 000 000 tys. zł i ponad 11 000 000 tys. zł w postaci należności. To są głównie pożyczki. Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnego zaopiniowania budżetu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych? Nie słyszę. Uznaję, że Komisja pozytywnie zaopiniowała część budżetową 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Przechodzimy do ostatniego bloku – plan finansowy Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W imieniu pana prezesa referuje Tomasz Maruszewski, zastępca prezesa do spraw finansowych. Bardzo proszę.

Zastępca prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Tomasz Maruszewski:
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, w imieniu zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przedstawię projekt planu finansowego PFRON na rok 2022.

Jego strona przychodowa została zaplanowana na poziomie 6 457 771 tys. zł – to jest 101,89% przewidywanego wykonania w 2021 r. Największą pozycją są wpłaty od zakładów pracy. Tutaj zaplanowaliśmy kwotę na poziomie 5 350 000 tys. zł, co stanowi 103,88% przewidywanego wykonania bieżącego roku. Po stronie przychodowej, oprócz wpłat od pracodawców, mamy zaplanowaną dotację, o której pan minister Szwed już wcześniej powiedział, na poziomie 700 000 tys. zł. Ona jest przewidziana na dwa zadania ustawowe wynikające z ustawy o rehabilitacji społecznej i zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. To jest w wysokości 676 000 tys. zł na dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz 24 000 tys. zł na zrekompensowanie gminom dochodów utraconych z tytułu zastosowania ustawowych zwolnień dla prowadzących zakłady pracy chronionej czy zakłady aktywności zawodowej z tytułu podatków od nieruchomości, podatku rolnego, leśnego i od czynności cywilno-prawnej.

Jeśli chodzi o dotacje, to w części przychodowej również zaplanowaliśmy dotacje na finansowanie projektów z udziałem środków Unii Europejskiej. Dotacja jest zaplanowana na poziomie 10 318 tys. zł. Przewidzieliśmy również w planie środki otrzymane z Unii Europejskiej w kwocie 91 671 tys. zł. Środki te są zaplanowane na realizację projektów dotowanych ze środków Unii Europejskiej. Również po stronie przychodowej zaplanowaliśmy pozycję – pozostałe przychody – na poziomie 299 366 tys. zł, jak również przelewy redystrybucyjne w kwocie 3 088 tys. zł. Wszystkie pozycje składają się na wcześniej wymienioną przeze mnie kwotę 6 457 771 tys. zł.

Natomiast, jeśli chodzi o stronę wydatkową, w roku 2022 jest wyjątkowo wysoka, bo przewiduje 7 745 287 tys. zł, co stanowi prawie 17% więcej od przewidywanego wykonania w roku 2021. Najistotniejsze pozycje strony wydatkowej to w pierwszej kolejności 3 600 000 tys. zł na dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnianych przez pracodawców, następnie przelewy redystrybucyjne, czyli środki przekazywane samorządom wojewódzkim i powiatowym według algorytmu w łącznej kwocie 1 563 915 tys. zł. Tutaj również zaplanowany jest wzrost o prawie 7,7% w stosunku do przewidywanego wykonania w roku 2021. W tej kwocie jest przewidywany wzrost nakładów zarówno na jednego uczestnika warsztatów terapii zajęciowej o 1200 zł w skali roku, jak i będący w trakcie realizacji projekt rozporządzenia dotyczącego środków dla zatrudnionych osób niepełnosprawnych w zakładach aktywizacji zawodowej.

Następną pozycją wydatkową, a w zasadzie dwoma pozycjami, które w dosyć istotny sposób odbiegają od dotychczasowej praktyki konstruowania planów finansowych PFRON, są zadania zlecane z art. 36 ustawy, które wynoszą 450 00 tys. zł. To jest prawie 8,5% więcej od przewidywanego wykonania w roku bieżącym. Druga pozycja, która dotyczy programów zatwierdzonych przez radę nadzorczą, służąca rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych – zaplanowaliśmy kwotę na rekordowym poziomie 750 000 tys. zł, co stanowi 250,87% przewidywanego wykonania roku bieżącego. Następną pozycją jest refundacja składek na ubezpieczenie społeczne dla osób niepełnosprawnych prowadzących działalność gospodarczą. Ten wydatek zaplanowaliśmy na poziomie 122 947 tys. zł, co stanowi również 7,13% przewidywanego wykonania z roku bieżącego.

Kolejną pozycją wydatkową jest realizacja działań w ramach „Programu wyrównującego różnicę między regionami III”. Przewidziana kwota to 500 000 tys. zł, co stanowi 602,41% przewidywanego wykonania w roku 2021. Również po stronie wydatkowej należy wspomnieć o istotnej pozycji – zrekompensowanie gminom dochodów utraconych z tytułu zastosowanych zwolnień, o których wcześniej mówiłem. Tutaj przewidzieliśmy 48 000 tys. zł, z czego 50%, tj. 24 000 tys. zł, będzie pokryte z dotacji budżetu państwa.

Jeszcze tytułem wyjaśnienia, jeśli chodzi o pozycję zadań zlecanych z tytułu programów zatwierdzonych przez radę nadzorczą, gdzie przewidzieliśmy 750 000 tys. zł i co stanowi 250,87%, chcę poinformować Wysoką Komisję, co również zaznaczyliśmy w przedłożonych materiałach, że to jest efekt ewentualnego otrzymania z budżetu państwa wpłaty w wysokości 800 000 tys. zł, pochodzącej z nowelizowanej ustawy budżetowej roku 2021. W planie na 2022 r. kwotę tę rozdysponowaliśmy w ten sposób, że  400 000 tys. zł zostało zaplanowane na programy zatwierdzone przez radę nadzorczą, a drugie 400 000 tys. zł – dla „Programu realizacji działań wyrównujących różnicę między regionami”.

Ostatnia, najistotniejsza, pozycja to własne wydatki bieżące i inwestycyjne. Plan na rok 2022 zakłada je na poziomie 482 048 tys. zł, tj. 87,15% przewidywanego wykonania w roku 2021. W tej pozycji najistotniejszą kwotę stanowią odpisy aktualizacyjne w wysokości 252 004 tys. zł. Przy założeniu, że przychody zostaną osiągnięte na zaplanowanym poziomie, a wydatki zrealizowane w sposób, który zaprezentowaliśmy Wysokiej Komisji, przewidujemy, że stan funduszu na koniec roku 2022 będzie na poziomie 634 118 tys. zł, podczas gdy stan początkowy wynosi 1 888 914 tys. zł. Oczywiście zawiera on przewidzianą wpłatę wynikającą z nowelizacji budżetu roku 2021. Bardzo proszę Wysoką Komisję o pozytywną opinię w zakresie planu finansowego PFRON na rok 2022.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, panie prezesie. Bardzo proszę pana posła Grzegorza Matusiaka o przedstawienie koreferatu.

Poseł Grzegorz Matusiak (PiS):
Pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, panie prezesie, pan prezes przedstawił bardzo rzeczowo projekt budżetu po stronie dochodów, jak i wydatków. Proponuję przyjęcie projektu budżetu w puncie nr 10. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy są jakieś pytania? Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii do tej części budżetu? Nie ma. Uznaję, że Wysoka Komisja pozytywnie zaopiniowała część budżetu dotyczącą planu finansowego Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Na tym zakończyliśmy posiedzenie Komisji. Został nam jeszcze wybór posła upoważnionego do reprezentowania Komisji na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych. Proponuję, aby posłem została pani przewodnicząca Teresa Wargocka. Pani poseł się zgadza. Pani poseł równolegle jest członkiem Komisji Finansów Publicznych, wobec tego będzie godnie reprezentowała naszą Komisję.

Informuję, że porządek obrad został wyczerpany. Protokół dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony do przejrzenia w sekretariacie Komisji. Zamykam posiedzenie Komisji. Szanowni państwo, przypominam, że o godzinie 19.00 odbędzie się kolejne posiedzenie Komisji.