Komisja do Spraw Unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem posła Sylwestra Tułajewa (PiS), zastępcy przewodniczącego Komisji, rozpatrzyła:

I. w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej informacji o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (22 i 23 marca 2021 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach (COM(2018) 392, COM(2018) 393, COM(2018) 394),

II. w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyki dotyczącej nakładów i produkcji w rolnictwie oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 1165/2008, (WE) nr 543/2009, (WE) nr 1185/2009 i dyrektywę Rady 96/16/WE (COM(2021) 37 wersja ostateczna) i odnoszący się niego projekt stanowiska RP,

III. w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 138/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do regionalnych rachunków ekonomicznych dla rolnictwa (COM(2021) 54 wersja ostateczna) i odnoszący się niego projekt stanowiska RP.

W posiedzeniu udział wzięli: Anna Gembicka sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz ze współpracownikami, Dominik Rozkrut prezes Głównego Urzędu Statystycznego wraz ze współpracownikami, Patryk Jaki poseł do Parlamentu Europejskiego.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agata Jackiewicz, Agnieszka Maciejczak – z sekretariatu Komisji w Biurze Spraw Międzynarodowych, Anna Marciniak – specjalista  ds. kontaktów zagranicznych z Wydziału ds. Unii Europejskiej w BSM; Bartosz Pawłowski – ekspert  ds. legislacji z Biura Analiz Sejmowych.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dzień dobry państwu. Otwieram posiedzenie Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Informuję, że posiedzenie będzie prowadzone z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej, umożliwiających porozumiewanie się na odległość. Witam serdecznie wszystkich obecnych członków Komisji do Spraw Unii Europejskiej, witam państwa posłów obecnych na sali, witam państwa posłów pracujących zdalnie, witam ministrów i osoby im towarzyszące.

Szanowni państwo, przystępujemy teraz do sprawdzenia kworum. Uprzejmie przypominam, że posłowie obecni na sali obrad Komisji mogą głosować za pomocą legitymacji poselskiej, a państwa posłów nieobecnych na sali, uczestniczących zdalnie, proszę o naciśnięcie jakiegokolwiek przycisku w aplikacji na tablecie w celu potwierdzenia obecności na posiedzeniu. Stwierdzam kworum. Informuję wszystkich państwa posłów oraz gości, że chęć zabrania głosu zdalnego należy zgłaszać poprzez czat w aplikacji Whereby po zalogowaniu się do pokoju wideokonferencyjnego.

Czy ktoś z państwa posłów ma jakieś uwagi do porządku obrad uwagi? Nie widzę, nie słyszę. Stwierdzam zatem, że Komisja przyjęła porządek obrad.

Przechodzimy do pkt I, czyli rozpatrzenia w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia  8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej informacji o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (22 i 23 marca 2021 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach.

Rząd jest reprezentowany przez panią minister Annę Gembicką, sekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która zabierze głos zdalnie. Bardzo proszę panią minister o przedstawienie informacji.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Anna Gembicka:
Bardzo dziękuję. Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, przede wszystkim należy podkreślić, że wstępna lista punktów A do przyjęcia bez dyskusji podczas posiedzenia Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa nie zawiera dokumentów o charakterze legislacyjnym. Natomiast wstępna agenda posiedzenia przewiduje przeprowadzenie debaty orientacyjnej na temat dokumentów legislacyjnych wchodzących w skład pakietu w sprawie wspólnej polityki rolnej po 2020 r., czyli rozporządzenia o planach strategicznych WPR, rozporządzenia o finansowaniu WPR, zarządzaniu nią i jej monitorowaniu, i rozporządzenia o wspólnej organizacji rynków produktów rolnych.

Chciałabym przypomnieć, że w październiku zeszłego roku Rada UE i Parlament Europejski przyjęły swoje stanowiska do projektów trzech aktów prawnych dotyczących reformy wspólnej polityki rolnej. To otworzyło możliwość negocjacji trójstronnych, które mają doprowadzić do wypracowania ostatecznego kształtu tej polityki. Formalne rozpoczęcie negocjacji nastąpiło 10 listopada 2020 r. Od stycznia tego roku Radę reprezentuje w tych negocjacjach prezydencja portugalska. Ambicją Portugalii jest doprowadzenie do kompromisu między Radą i PE, przy akceptacji ze strony Komisji Europejskiej. Na najbliższym posiedzeniu Rady prezydencja podsumuje dotychczasowe wyniki rozmów trójstronnych. Prezydencja chce też poznać opinię ministrów w sprawie wybranych elementów pakietu dotyczącego reformy WPR. To będzie dla niej stanowić wytyczne do dalszych negocjacji z PE.

My oczywiście w kwestii wypracowania i osiągnięcia kompromisu wspieramy prezydencję portugalską, ale wychodzimy z założenia, że nic nie jest ustalone, dopóki wszystko nie jest ustalone. Na pewno zwrócimy uwagę prezydencji, aby fragmentaryczne elementy dotychczasowego kompromisu prezentowała w negocjacjach z tym właśnie zastrzeżeniem, szczególnie biorąc pod uwagę to, że to jest taki system naczyń połączonych i elementy reformy są ze sobą wzajemnie powiązane. Zależy nam też przede wszystkim na jakości tych rozwiązań. Jest to dla nas bardziej istotne niż tempo negocjacji.

Należy podkreślić też, że negocjacje z PE w tej sprawie nie są łatwe, bo ustalone w październiku zeszłego roku stanowisko Rady, czyli tzw. podejście ogólne, wymagało w wielu obszarach trudnego kompromisu ze strony ministrów. W niektórych obszarach stanowiska Parlamentu Europejskiego i Rady znacznie od siebie odbiegają i zaakceptowanie stanowiska PE będzie bardzo trudne. Takimi trudnymi elementami oczekiwań PE są dla Polski m.in.: propozycja zwiększenia minimalnych wydatków na cele środowiska z drugiego filara WPR do poziomu 35%, zmniejszenie poziomu transferu pomiędzy filarami WPR czy też ograniczenie możliwości wykorzystania przetransferowanych między filarami środków tylko do działań ukierunkowanych środowiskowo.

Uproszczenie WPR jest tutaj jednym z kluczowych punktów tej reformy. Oceniając propozycję PE, na pewno będziemy brali pod uwagę właśnie ten czynnik. Będziemy jednak przeciwni przyjmowaniu tych propozycji PE, które będą utrudniać przygotowanie planów strategicznych dla wspólnej polityki rolnej i ich wdrażanie, a także zwiększą obciążenia dla rolników i administracji krajowych. Z tego punktu widzenia nie widzimy możliwości przyjęcia proponowanych przez PE rozwiązań dotyczących na przykład wydatków na tak zwane ekoschematy na poziomie 30% kopert płatności bezpośrednich. Odrzucamy też powrót do rozwiązań, które nie sprawdziły się w przeszłości, takich jak na przykład obowiązkowe stosowanie definicji aktywnego rolnika. Nie widzimy też możliwości zaostrzenia warunkowości dla płatności bezpośrednich. Dużym obciążeniem byłoby też wprowadzenie oczekiwanej przez PE tak zwanej warunkowości społecznej czy zwiększenie zakresu zadań doradztwa rolniczego. Polska nie popiera też rozwiązań PE dotyczących redukcji dostaw na rynkach rolnych w sytuacjach kryzysowych. Uważamy, że niektóre z jego propozycji utrudniłyby wspieranie lepszego zorganizowania rolników. Część rozwiązań proponowanych przez PE jest interesująca. Ich uwzględnienie w ramach kompromisu będzie korzystne dla finalnego kształtu zreformowanej wspólnej polityki rolnej. Dotyczy to szczególnie propozycji w zakresie wspólnej organizacji rynków rolnych.

Przychylnie oceniamy też propozycję utworzenia obserwatorium rynków produktów rolnych czy mechanizmu wczesnego ostrzegania przed sytuacją kryzysową. Gotowi jesteśmy poprzeć rozszerzenie listy sektorów objętych interwencją rynkową, a także możliwość stosowania interwencji publicznej przez cały rok.

Polska popiera też propozycje PE ukierunkowane na wzmocnienie pozycji rynkowej rolników oraz lepszą ochronę unijnego rynku przed importem, w tym takim, który nie spełnia unijnych standardów w zakresie ochrony dobrostanu roślin i zwierząt.

Podsumowując, rząd będzie wspierał obecną prezydencję w dążeniu do osiągnięcia porozumienia w negocjacjach trójstronnych, ale będziemy zwracać uwagę na jakość przyszłych ustaleń. W wielu obszarach będziemy oczekiwać utrzymania stanowiska Rady. Uważamy, że państwa członkowskie mają lepszą ocenę efektów proponowanych zmian. Będziemy przeciwni rozwiązaniom, które nie będą spełniać kryterium uproszczenia. Jesteśmy gotowi poprzeć propozycje PE, które poprawiają reformę, szczególnie w zakresie wspólnej organizacji rynku. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dziękuję pani minister za przedstawienie informacji. Otwieram dyskusję. Czy są pytania ze strony państwa posłów do tej informacji? Bardzo proszę, pan poseł Tadeusz Zwiefka. Bardzo proszę.

Poseł Tadeusz Zwiefka (KO):
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący. Dziękuję uprzejmie pani minister za tę obszerną i jasną informację. Mam tylko jedno krótkie pytanie. Proszę powiedzieć, czy mają państwo orientację co do stanowiska państw członkowskich w Radzie w tych kwestiach, które nam jako Polsce się nie podobają, ponieważ trzeba będzie bronić tego stanowiska Rady w negocjacjach z PE. Jaką mamy tutaj sytuację? Czy to jest większość dla utrzymania stanowiska Rady, czy też są jakieś wahania albo niepokoje? Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dziękuję bardzo. Czy jeszcze ktoś z państwa posłów chciałby zabrać głos, zadać pytanie? Nie widzę. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Andrzej Grzyb (KP):
Przepraszam, byłem na debacie, więc nie zdążyłem dotrzeć na czas, na początek prezentacji, bo, jak rozumiem, to jest punkt pierwszy. Chciałem zapytać o prognozy ze strony resortu, jeżeli chodzi o toczące się negocjacje w ramach trilogu. Czy jest szansa, aby w czasie prezydencji portugalskiej dokończyć proces trilogu i dojść do porozumienia pomiędzy PE, Radą oraz Komisją Europejską, bo to też jest chyba bardzo ważne z punktu widzenia tej projekcji, jeżeli chodzi o Krajowy Plan Strategiczny wspólnotowej polityki rolnej, bo, jak rozumiem, ten proces opiniowania, który zaskutkował ponad 3 tysiącami uwag do tego Krajowego Planu Strategicznego, jest pewnego rodzaju antycypacją dokumentów, które nie są jeszcze przyjęte, a więc pakietu rozporządzeń, które będą regulowały wspólnotową politykę rolną po roku 2022. Z tego punktu widzenia to jest interesujące, bo pracujemy w oparciu o coś, co nie jest jeszcze faktycznym dokumentem prawnym z punktu widzenia pakietu wspólnotowej polityki rolnej. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dziękuję, panie pośle. Czy jeszcze jakieś pytania? Nie widzę. Zatem bardzo proszę panią minister Annę Gembicką, sekretarz stanu w MRiRW o odpowiedź na te dwa pytania panów posłów. Bardzo proszę, pani minister.

Sekretarz stanu w MRiRW Anna Gembicka:
Szanowni państwo, otrzymujemy sygnały odnośnie do propozycji PE chociażby tych dotyczących warunkowości społecznej czy kwestii środowiskowych. Tutaj stanowisko wielu państw członkowskich jest podobne do naszego stanowiska. Oczywiście trwają jeszcze prace nad tym. My także prowadzimy bardzo aktywne rozmowy w tym zakresie.

Co do prognoz, powiem tak: nie chciałabym gdybać. Mam nadzieję, że to porozumienie uda się wypracować. Na pewno prezydencja portugalska jest bardzo zdeterminowana w tym kierunku. Tak jak powiedziałam, z naszej strony też to wsparcie dla prezydencji portugalskiej będzie, ale oczywiście na pewne rozwiązania, które oceniamy jako bardzo trudne do wdrożenia dla polskiego rolnictwa, nie możemy się zgodzić. Poprosiłabym jeszcze pana dyrektora o uzupełnienie.

Zastępca dyrektora Departamentu Polityki Międzynarodowej MRiRW Robert Piłat:
Dziękuję bardzo, pani minister. Wysoka Komisjo, szanowni państwo, jeśli chodzi o pewne prognozy co do możliwości osiągnięcia porozumienia, to na obecnym etapie wydaje się, że przełomowym momentem będzie właśnie zbliżające się posiedzenie Rady Ministrów ds. rolnictwa UE w dniach 22 i 23 marca. Prezydencja zwołała to posiedzenie właśnie w formie fizycznej właśnie po to, żeby przedyskutować jeszcze raz, żeby uzyskać mandat Rady na tak zwany super trilog, który odbędzie się w tym samym tygodniu, po posiedzeniu Rady Ministrów ds. rolnictwa UE. Zarówno Rada, prezydencja, jak i Komisja Europejska liczą właśnie na to, że do maja uda się uzyskać kompromis w tej sprawie. Obecnie prezydencja portugalska sonduje jeszcze przed samą Radą poszczególne państwa członkowskie, żeby dokładnie poznać ich stanowisko i zobaczyć, gdzie są te, powiedzmy, tak zwane red lines, jak to się mówi, czyli te rzeczy, których poszczególne państwa członkowskie nie odpuszczą. Tak jak pani minister wspomniała, podstawą do rozmów z PE jest kompromis, który Rada osiągnęła w październiku ubiegłego roku, więc, tak jak mówię, na tym etapie trudno jeszcze powiedzieć, jaki będzie ten margines kompromisu. Musimy poczekać do rozstrzygnięć na Radzie w następnym tygodniu. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dziękuję bardzo, pani minister, panie dyrektorze, panowie posłowie. Nie widzę więcej pytań, wobec tego chciałbym zapytać, czy jest sprzeciw wobec przyjęcia do wiadomości tej informacji? Nie widzę. Zatem stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (22 i 23 marca 2021 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach w trybie art. 11 ust. 1 ustawy. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt I.

Przechodzimy do pkt II, czyli rozpatrzenia w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia  8 października 2010 r. wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Radu w sprawie statystyki dotyczącej nakładów i produkcji w rolnictwie oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 1165/2008, (WE) nr 543/2009, (WE) nr 1185/2009 i dyrektywę Rady 96/16/WE (COM(2021) 37 wersja ostateczna) i odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP. Rząd reprezentuje pan Dominik Rozkrut, prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Bardzo proszę pana prezesa o przedstawienie stanowiska.

Prezes Głównego Urzędu Statystycznego Dominik Rozkrut:
Panie przewodniczący, szanowni państwo, rozporządzenie PE i Rady w sprawie statystyki dotyczącej nakładów i produkcji w rolnictwie, w skrócie nazywane SAIO, integruje dotychczasowe akty prawne dotyczące statystyk rolnych, aktualizuje oraz ujednolica podstawy prawne do tworzenia, gromadzenia i rozpowszechniania unijnych statystyk dotyczących nakładów i produkcji w rolnictwie, jak również uspójnia ich metodologię.

Przyjęcie wyżej wymienionego rozporządzenia wynika z potrzeby sprostania wyzwaniom unijnych polityk i strategii w obszarze rolnictwa, między innymi wspólnej polityki rolnej czy wspólnej polityki rybołówstwa oraz polityki dotyczącej środowiska i dobrostanu zwierząt, a także strategii Europejskiego Zielonego Ładu. Zakres SAIO obejmuje gromadzenie statystyk rolnictwa dotyczących produkcji roślinnej i zwierzęcej, cen w rolnictwie oraz składników odżywczych i środków ochrony roślin. Jako rozporządzenie ramowe zakłada, że dla jego wdrożenia niezbędne będzie przyjęcie aktów delegowanych i wykonawczych. Przedstawiciele Polski brali aktywny udział w dyskusjach na temat SAIO na odpowiednich forach. Wiele zgłaszanych przez nich propozycji, modyfikacji, zostało uwzględnionych w przedstawionym projekcie rozporządzenia, niemniej nadal pozostały obszary do dalszych negocjacji. Szereg kwestii wymaga jeszcze zmodyfikowania lub doprecyzowania, a dotyczy to w szczególności następujących zagadnień: po pierwsze, potrzeby ograniczenia wynikającego z projektu SAIO rozszerzenia zakresu wymaganych cech w produkcji roślinnej i zwierzęcej o cechy ekologiczne oraz wymogu, aby dane z tego zakresu były zbierane nawet w przypadku bardzo niewielkiej skali występowania zjawiska. W przypadku wszystkich cech mało znaczących, powinny zostać przewidziane i zastosowane progi gwarantujące, że zmienne o niewielkim znaczeniu nie będą musiały być przesyłane do Eurostatu.

Po drugie, konieczności ograniczenia zwiększonej w projekcie SAIO częstotliwości raportowania danych o zużyciu środków ochrony roślin. Projekt zakłada bowiem przejście z częstotliwości pięcioletniej na roczną. Zastrzeżenia budzą również zapisy nakładające obowiązek sporządzania statystyk dotyczących zużycia środków ochrony roślin, z wykorzystaniem rejestrów administracyjnych. Zmiany zaproponowane tu we wniosku Komisji prowadziłyby do zwiększenia obciążeń administracyjno-finansowych, związanych z przygotowywaniem danych oraz sporządzaniem corocznych raportów jakości, generując przy tym konieczność głębokiej modyfikacji badania zużycia środków ochrony roślin.

Obecnie służby statystyki nie mają możliwości wykorzystania danych gromadzonych podczas obowiązkowego prowadzenia rejestracji zabiegów środkami ochrony roślin przez profesjonalnych użytkowników, gdyż rejestry takie prowadzone są jedynie w formie papierowej. Jeżeli źródła administracyjne w formie cyfrowych baz danych będą dostępne, wtedy zostanie przeprowadzona analiza możliwości wykorzystania tychże w badaniu zużycia środków ochrony roślin.

Jeszcze trzy punkty. Po trzecie, potrzeby wprowadzenia do rozporządzenia klauzuli bezpieczeństwa mających na celu zagwarantowanie, że nakładane w ramach realizacji delegowanych uprawnień Komisji obowiązki sprawozdawcze będą proponowane z należytą dbałością o niepowodowanie nadmiernych i nieproporcjonalnych obciążeń administracyjno-finansowych producentów statystyki publicznej oraz obciążeń respondentów, a tym samym, że nie będą generować nieproporcjonalnych obciążeń na gruncie krajowym.

Po czwarte, uzupełnienie rozporządzenia o artykuł wprowadzający wymóg prowadzenia badań pilotażowych. Wprowadzenie artykułu wymuszającego prowadzenie badań pilotażowych przed nakładaniem nowych obowiązków sprawozdawczych zapewni, że wymogi nakładane na państwa członkowskie będą odpowiednio przetestowane i przygotowane zarówno pod względem ich funkcjonalności, jak i odpowiedniości. Zagwarantuje to właściwą jakość i porównywalność danych wprowadzanych w następstwie pilotaży jako obligatoryjnych.

Po piąte, już ostatnie, wprowadzenie ograniczenia uprawnień Komisji do wydawania aktów delegowanych na podstawie rozporządzenia do pięciu lat, z możliwością przedłużenia przez PE i Radę, dla zapewnienia dokonywania przez Komisję weryfikacji działań prowadzonych w ramach przyznanych uprawnień delegowanych.

Zaproponowane propozycje zmian do projektu rozporządzenia mają na celu niedopuszczenie do nadmiernego lub nieuzasadnionego zwiększenia obciążenia badaniami zarówno respondentów, jak i krajów członkowskich. Obciążenie takie może generować zarówno skutki finansowe, jak i niechęć respondentów do uczestnictwa w badaniach. Instytucją współpracującą dla projektu rozporządzenia jest MRiRW. Część obowiązków wynikających z rozporządzenia realizowana jest również przez Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dziękuję, panie prezesie, za przedstawienie tego stanowiska. Bardzo proszę, sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Sławomir Zawiślak. Bardzo proszę, panie pośle, o zabranie głosu.

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):
Panie przewodniczący, panie prezesie, szanowni państwo, celem proponowanego aktu prawnego UE jest, jak czytamy zgodnie z uzasadnieniem do projektu, zapewnienie elastyczności aktów prawnych, tak aby możliwe było dostatecznie szybkie reagowanie na nowe potrzeby. Propozycja jest tak sformułowana, że temu celowi ma służyć również dość ogólne sformułowanie przepisów tego projektu rozporządzenia. Te przepisy proponują wprowadzenie działań wykonawczych za pomocą aktów delegowanych ad hoc, jeśli zbieranie takich dodatkowych informacji będzie uznawane przez organy UE za niezbędne. W tym rozporządzeniu Komisja, jak wyczytałem, zastrzega sobie zapis, że takie uprawnienia będzie miała na czas nieokreślony od dnia wejścia rozporządzenia.

Funkcjonujemy w UE i w związku z tym rzeczywiście nasze powinności są różne, związane także z prawodawstwem unijnym, ale tutaj rozmawiamy o rozporządzeniu, które ma wejść, w związku z tym mogę na początku powiedzieć, że wyczytałem w tych dokumentach, że ten akt prawny m.in. jest bardzo istotny w kierunku takim, że ma zwrócić uwagę na strategiczne znaczenie rolnictwa dla gospodarki narodowej krajów w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego. Mamy tanie, zdrowe rolnictwo. Troszkę nie rozumiem, dlaczego musimy wszystkie dane przekazywać. Ale to może taka moja ułomność.

Rząd popiera propozycję rozporządzenia, ale też jednocześnie stoi na stanowisku, że szereg kwestii wymaga zmodyfikowania lub doprecyzowania. Ja się zgadzam z tym stanowiskiem rządu. Z kolei opinia BAS mówi o tym, że w zasadzie ten akt prawny jest niejako zgodny z zasadą pomocniczości, ale jednocześnie jest stwierdzenie, że należy się zgodzić ze stanowiskiem rządu, że zakres przedmiotowej delegacji uprawnień na Komisję sformułowany jest w projekcie rozporządzenia w sposób zbyt szeroki. Należy więc dążyć do jego doprecyzowania, jak również do wprowadzenia odpowiednich klauzul bezpieczeństwa. Żywię głęboką nadzieję, że te wszystkie merytoryczne uwagi, które są zgłaszane przez rząd do tego rozporządzenia – pan prezes już je wymieniał – uwagi, które mają nie tylko prawne, ale i ekonomiczne reperkusje, trzeba bardzo mocno podnosić, żeby oczywiście ten akt prawny, który będzie ewentualnie przyjęty w UE, był dobry dla wszystkich. Oczywiście zgadam się, że są słuszne dążenia rządu do wprowadzenia ograniczenia uprawnienia do wydawania przez Komisję aktów delegowanych na podstawie rozporządzenia. Dla mnie to powinien być jak najbardziej minimalny okres czasu. Jest też istotna dla mnie taka uwaga, że zasadne jest dokonywanie przez Komisję w przypadku uchwalenia tego aktu weryfikacji przyznawanych uprawnień delegowanych poprzez przedstawienie legislatorom raportu z realizowania określonych działań. Bo nie może być tak, że ten akt prawny wprowadzi dowolność funkcjonowania UE w wykorzystywaniu tych danych, nie wiadomo w jakim celu, i nie będzie to też kontrolowane przez państwa narodowe. Dlatego dziękuję za przedstawienie tych wszystkich kwestii związanych z zastrzeżeniami, jeżeli chodzi o stronę prawną.

Oczywiście kwestią następną jest kwestia kosztów wejścia w życie tego projektu. Wiemy, że w Europie, w świecie, jest teraz trudna sytuacja gospodarcza, a ten akt prawny w zasadzie, jak wyczytałem, ma zapisy, że, być może, UE może przyznać dotacje krajowym urzędom statystycznym i innym organom krajowym do funkcjonowania, w tym zakresie pokrycia kosztów przedstawiania danych statystycznych, ale to nie oznacza, że przyzna takie dotacje. A wiemy, że te badania nie tylko są drogie. Pan prezes wymienił chociażby kwestie związane z obowiązkiem sporządzania statystyk dotyczących zużycia środków ochrony roślin, ale one mogą też spowodować słuszne niezadowolenie tych, co w trybie bardzo częstym muszą takie raporty składać, a instytucje, tak jak mówiliśmy wcześniej, będą miały duże koszty funkcjonowania. W związku z tym w moim stanowisku, uważam, jest dobre podkreślenie tej kwestii ekonomicznej. Jeżeli w uzgodniony przez rząd polski sposób to rozporządzenie będzie później akceptowalne i wejdzie w życie, to rzeczywiście niech ci, którzy chcą te statystyki dostać, pokryją koszty ich sporządzania.

Mamy w Polsce dobrych fachowców i w tych uzgodnionych tematach myślę, że takie dane bezpieczne dla polskiego bezpieczeństwa żywnościowego, dla gospodarki narodowej, mogą ewentualnie w sposób uzgodniony z rządem być przekazane.

Kończąc, chciałbym przywołać wcześniejsze słowa pani minister rolnictwa. Dotyczyły one innego działania, oczywiście mam świadomość. Pani minister występowała wcześniej, ale zgadzam się, że jakość rozwiązań jest ważniejsza niż tempo ich negocjacji, wprowadzania, w związku z tym trzymam kciuki za rząd polski, żeby te słuszne swoje spostrzeżenia i wszystkie inne, które mogą wyjść w trakcie negocjacji, skutecznie przedłożył, żeby zupełnie świadomie ewentualnie poprzeć akt prawny, który będzie dobry także dla Polski. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dziękuję, panie pośle, za to bardzo wnikliwe przedstawienie sprawozdania. Otwieram dyskusję. Czy są pytania do tego dokumentu? Nie widzę zgłoszeń, wobec tego chciałbym zaproponować następującą konkluzję: stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 7 ust. 4 ustawy dokument o sygnaturze COM(2021) 37 wersja ostateczna. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Czy jest sprzeciw do takiej konkluzji? Nie widzę. Zatem to przyjęliśmy i na tym zamykam rozpatrywanie pkt II.

Przechodzimy do pkt III, czyli rozpatrzenia w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia  8 października 2010 r. Wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 138/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do regionalnych rachunków ekonomicznych dla rolnictwa (COM(2021) 54 wersja ostateczna) i odnoszącego się niego projektu stanowiska RP. Rząd reprezentuje w tym punkcie również pan prezes Dominik Rozkrut, prezes GUS. Bardzo proszę pana prezesa o przedstawienie stanowiska.

Prezes GUS Dominik Rozkrut:
Panie przewodniczący, szanowni państwo, bardzo dziękuję. Aktualizowane rozporządzenie PE i Rady zmieniające rozporządzenie nr 138/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do regionalnych rachunków ekonomicznych dla rolnictwa stanowi istotny etap dalszych prac nad ulepszaniem rachunków w ramach modernizacji statystyk rolniczych w UE. Wprowadzone zmiany pozwolą na usprawnienie i ujednolicenie systemu wyliczania rachunków we wszystkich państwach członkowskich. Rachunki ekonomiczne rolnictwa i regionalne rachunki ekonomiczne rolnictwa są rachunkami o charakterze makroekonomicznym, uwzględniającymi wielkość i wartość produkcji wytworzonej w gospodarstwach rolnych w danym roku. One pozwalają na lepsze porównywanie wyników produkcyjno-ekonomicznych, które nas w tym zagadnieniu szczególnie interesują, jak również monitorowanie dochodów rolnictwa w UE.

Wprowadzone propozycje zmian do rozporządzenia, które rząd RP w pełni popiera, dotyczą po pierwsze przedłużenia terminów przesyłania do Eurostatu drugich danych szacunkowych rachunków ekonomicznych rolnictwa z końca stycznia na koniec marca. Kraje członkowskie przekazują drugie dane szacunkowe w styczniu roku n+1, to jest zaledwie trzy miesiące po pierwszym szacunku, co najczęściej nie daje możliwości na ich właściwą korektę. Stąd przedłużenie terminów przekazywania drugich danych jest jak najbardziej właściwe. W przypadku Polski dane dostępne w tym czasie znacznie poprawią jakość drugiego szacunku.

Po drugie, wprowadzone zmiany dotyczą uspójnienia przepisów rozporządzenia z tymi wynikającymi z rozporządzenia w sprawie ESA 2010, w tym dostosowania niektórych sformułowań i aktualizacji kodów, na przykład dla amortyzacji, dla nakładów brutto na środki trwałe, czyli pełnej spójności z podstawową metodyką w zakresie rachunków narodowych opisywanych właśnie w ramach ESA 2010.

Po trzecie, włączenia regionalnych rachunków ekonomicznych rolnictwa do rozporządzenia jako nowego rozdziału do załącznika pierwszego, a tym samym zmiany statusu opracowywania z rachunków opracowywanych na zasadzie umowy dżentelmeńskiej na obligatoryjną, przy jednoczesnym wprowadzeniu niewielkich zmian do obecnej metodyki w celu zapewnienia jej aktualności i adekwatności, wprowadzeniu wcześniejszego terminu sporządzania regionalnych rachunków z września roku n-2 na czerwiec roku n-2.

Kolejny punkt sformalizowania wymogu sporządzenia raportu jakości przez zastosowanie wymogów dotyczących sprawozdawczości w zakresie jakości do rozporządzenia nr 223/2009.

Ostatni punkt – umożliwienia państwom członkowskim ubiegania się o czasowe odstępstwa od stosowanych obowiązków wynikających z rozporządzenia, co jest treścią art. 4b.

W zakresie pozostałych propozycji rząd RP widzi jednak potrzebę wprowadzenia pewnych modyfikacji. Tutaj mamy trzy punkty. Pierwszy jest taki: zamieszczony w załączniku drugim zakres przedmiotowy regionalnych warunków ekonomicznych rolnictwa znacznie przekracza zakres sporządzanych przez Polskę rachunków w ramach umowy dżentelmeńskiej. Dotychczasowe nasze doświadczenia przy opracowywaniu tych rachunków wskazują na brak możliwości szacowania dodatkowych pozycji, co wynika z braku dostępności danych na poziomie regionalnym, jak też trudności w ich oszacowaniu.

Po drugie, postulujemy wprowadzenie modyfikacji w załączniku pierwszym polegającej na nieuwzględnieniu w rachunkach na poziomie krajowym i regionalnym produktów rolnych zakupionych w celu zużycia w trakcie procesu produkcyjnego od innych gospodarstw. W przypadku Polski sporządzane dotąd rachunki nie uwzględniają takich produktów. W ocenie rządu RP rezygnacja z rozszerzenia obowiązków sprawozdawczych w tym zakresie stanowiłaby istotne odciążenie administracyjne i ułatwienie w opracowywaniu rachunków, nie wpływając jednocześnie na wartość obliczonych kategorii wynikowych.

Po trzecie, dla umożliwienia odpowiedniego przygotowania badań na gruncie krajowym oraz zachowania spójności z analogicznymi przepisami w innych ramowych rozporządzeniach UE dotyczących statystyki uważamy, że należy dążyć do modyfikacji artykułu umożliwiającego państwom członkowskim występowanie o odstępstwa od zobowiązań sprawozdawczych, co jest treścią art. 4b. Postulujemy przedłużenie okresu przyznanego odstępstwa, podobnie jak w innych rozporządzeniach statystycznych.

Podsumowując, część obowiązków wynikających z rozporządzenia realizowana jest przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy, który jest instytutem badawczym nadzorowanym przez MRiRW, stąd ministerstwo jest tu wskazane jako instytucja współpracująca. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dziękuję, panie prezesie, za przedstawienie tego dokumentu. Sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Kazimierz Gołojuch. Pan poseł zdalnie. Bardzo prosimy o zabranie głosu.

Poseł Kazimierz Gołojuch (PiS):
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, panie prezesie, szanowni państwo, pan prezes wnikliwie omówił ten dokument, to rozporządzenie. Dodam, że projektowane rozporządzenie zapewnia ciągłość obowiązywania istniejących (…), wprowadzając zmiany zawarte w zaprezentowanej przez Europejski Urząd Statystyczny Eurostat strategii dotyczącej statystyki rolnictwa na rok 2020 i kolejne lata. W pełni się zgadzam z tymi modyfikacjami, które rząd zamierza wprowadzić. Dodam, że jest to zasadne, gdyż zmodyfikowanie przepisów projektu rozporządzenia jest w celu uniknięcia większego obciążenia administracyjnego Polski oraz ograniczenia prawdopodobnych kosztów wejścia w życie proponowanego rozporządzenia w obecnym brzmieniu. Tutaj też pojawiają się wątpliwości, ale one są zbieżne z tym, co już wcześniej mój przedmówca mówił, kolega poseł Sławek Zawiślak, tak że nie będę ich przytaczać. Natomiast reasumując i konkludując, powiem, że w pełni zgadzam się z tą decyzją rządu, pod warunkiem, że te modyfikacje, które zostały już przez pana prezesa omówione, będą wdrożone, tak żeby dodatkowo nie obciążać administracyjnie nie tylko Polski, ale również naszych rolników. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dziękuję, panie pośle. Otwieram dyskusję. Czy są pytania państwa posłów w tym punkcie? Nie widzę zgłoszeń. Wobec tego chciałbym zaproponować następującą konkluzję: stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 7 ust. 4 ustawy dokument o sygnaturze COM(2021) 54 wersja ostateczna. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Czy jest sprzeciw do przyjęcia takiej konkluzji? Nie widzę. Zatem przyjęliśmy i na tym zamykam rozpatrywanie pkt III.

Przystępujemy do rozpatrzenia pkt IV, sprawy bieżące. Informuję, że najbliższe posiedzenie Komisji odbędzie się jutro, 18 marca, o godzinie 11.30. Czy ktoś jeszcze z państwa posłów chciałby zabrać głos w tym punkcie? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt IV. Informuję, że na tym porządek dzienny został wyczerpany. Protokół dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony do przejrzenia w sekretariacie Komisji w Kancelarii Sejmu. Zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję bardzo.