Komisja do Spraw Unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem poseł Anity Czerwińskiej (PiS), zastępcy przewodniczącego Komisji, rozpatrzyła:
I. informację o dokumentach, w stosunku do których prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag: COM(2021) 125, 127, 132, 138 (w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej); COM(2021) 126, 129, 139 (w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r.);
II. w trybie art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informację o pracach legislacyjnych związanych z wdrożeniem dyrektyw, których termin transpozycji już upłynął lub upływa w ciągu najbliższych trzech miesięcy (stan na 3 marca 2021 r.);
III. sprawy bieżące.
W posiedzeniu udział wzięli: Rafał Weber sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury wraz ze współpracownikiem, Szymon Giżyński sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz ze współpracownikami, Sebastian Kaleta sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości wraz ze współpracownikiem, Jarosław Sellin sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz ze współpracownikiem, Adam Guibourgé-Czetwertyński podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wraz ze współpracownikami, Marek Niedużak podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii wraz ze współpracownikami, Piotr Patkowski podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikiem, Bartosz Grodecki podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikiem, Kinga Straś dyrektor Departamentu Prawa Unii Europejskiej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Tomasz Chróstny prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agata Jackiewicz i Agnieszka Maciejczak z sekretariatu Komisji w Biurze Spraw Międzynarodowych; Anna Marciniak i Anna Roczkowska – specjalistki ds. kontaktów zagranicznych z Wydziału ds. Unii Europejskiej w BSM oraz Tomasz Jaroszyński – ekspert ds. legislacji z Biura Analiz Sejmowych.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Dzień dobry państwu. Otwieram posiedzenie Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Informuję, że posiedzenie będzie prowadzone z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających porozumiewanie się na odległość. Witam serdecznie wszystkich obecnych członków Komisji do Spraw Unii Europejskiej, ministrów i towarzyszące im osoby.
Szanowni państwo, przystępujemy teraz do sprawdzenia kworum. Uprzejmie przypominam, że posłowie obecni na sali obrad Komisji mogą głosować za pomocą legitymacji poselskiej, a państwa posłów nieobecnych na sali proszę o naciśnięcie jakiegokolwiek przycisku w aplikacji na tablecie w celu potwierdzenia obecności na posiedzeniu.
Sekretarz Komisji Agnieszka Maciejczak:
Mamy kworum.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Dziękuję. Stwierdzam kworum.
Informuję państwa posłów oraz gości, że chęć zabrania głosu zdalnego należy zgłaszać poprzez czat w aplikacji Whereby po zalogowaniu się do pokoju wideokonferencyjnego.
Szanowni państwo. Zanim przejdziemy do punktów merytorycznych, chciałabym zdjąć z dzisiejszego porządku obrad punkt drugi, dotyczący powołania podkomisji stałej. Czy ktoś jest przeciw? Nie widzę. Czy są inne uwagi do porządku obrad? Nie widzę. Stwierdzam, że Komisja przyjęła porządek obrad.
Przechodzimy zatem do rozpatrzenia punktu pierwszego, czyli informacji o dokumentach Unii Europejskiej, w stosunku do których prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag. Są to następujące dokumenty: w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej: COM(2021) 125, 127, 132 i 138; w trybie art. 3 ust. 2 ustawy z uwzględnieniem art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu: COM(2021) 126, 129, 139.
Czy do wymienionych przeze mnie dokumentów państwo posłowie chcą zgłosić uwagi, czy też zgodnie z wnioskiem prezydium możemy je przyjąć bez rozpatrywania przez Komisję? Sprzeciwu nie słyszę, stwierdzam zatem, że Komisja postanowiła nie zgłaszać uwag do wymienionych powyżej dokumentów.
Na tym zamykam rozpatrywanie punktu pierwszego.
Przechodzimy do punktu drugiego, czyli rozpatrzenia informacji o pracach legislacyjnych związanych z wdrożeniem dyrektyw, których termin transpozycji już upłynął lub upływa w ciągu najbliższych trzech miesięcy (stan na 3 marca 2021 r.). Informacja wpłynęła do Komisji 10 marca.
Rząd jest reprezentowany przez pana Piotra Patkowskiego – podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów, pana Rafała Webera – sekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury, pana Adama Guibourgé-Czetwertyńskiego – podsekretarza stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, pana Jarosława Sellina – sekretarza stanu w Ministerstwie Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, pana Marka Niedużaka – podsekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii, pana Szymona Giżyńskiego – sekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pana Bartosza Grodeckiego – podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, pana Sebastiana Kaletę – sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, pana Tomasza Chróstnego – prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz panią Kingę Straś – dyrektor Departamentu Prawa Unii Europejskiej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Witam wszystkich państwa serdecznie.
Dodam jeszcze, że Ministerstwo Edukacji i Nauki przekazało informację, iż w zakresie właściwości ministerstwa rozporządzenie zostało już przyjęte, podpisane i ogłoszone.
Proponuję, aby po każdej wypowiedzi ministra posłowie od razu zadawali pytania.
Najpierw poproszę panią dyrektor Kingę Straś z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów o wprowadzenie. Bardzo proszę.
Dyrektor Departamentu Prawa Unii Europejskiej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Kinga Straś:
Dziękuję, pani przewodnicząca. Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, w imieniu ministra do spraw Unii Europejskiej chciałabym krótko wprowadzić i przedstawić kilka wstępnych informacji dotyczących wykazu, który został przekazany do Sejmu w marcu.
Wykaz jest przekazywany do Sejmu przez Radę Ministrów nie rzadziej niż raz na sześć miesięcy i stanowi realizację obowiązku nałożonego na Radę Ministrów przez art. 18 ust. 4 ustawy o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.
Przekazany w marcu wykaz identyfikuje ministerstwa odpowiedzialne za implementację wymienionych dyrektyw oraz wskazuje etap prac toczących się w związku z przygotowywaniem aktów prawa krajowego wykonujących przepisy dyrektyw. W zestawieniu przekazanym do Sejmu znajduje się 35 dyrektyw, których termin transpozycji już minął lub upływa w ciągu najbliższych trzech miesięcy od dnia 3 marca, wykaz był bowiem sporządzany według stanu na dzień 3 marca.
Minister do spraw Unii Europejskiej systematycznie monitoruje postępy prac prowadzonych przez właściwe ministerstwa i urzędy. Odpowiednie zestawienia, wykazy i informacje są przedmiotem obrad Komitetu do Spraw Europejskich co najmniej raz w miesiącu.
Jeżeli chodzi o wykaz przekazany do Sejmu, to do tego czasu, do dnia dzisiejszego, została zakończona transpozycja siedmiu dyrektyw wskazanych w wykazie – dyrektyw wymienionych w pkt 2, w pkt 4, w pkt 20, w pkt 22, 23, 24 i 25 tego zestawienia. A ponadto dodatkowo trzy dyrektywy zostały już skierowane do publikacji w Dzienniku Ustaw. Są to dyrektywy wymienione w pkt 10, 26 i 27.
Jeżeli chodzi o terminowość wdrożenia, w chwili obecnej w stosunku do Polski Komisja prowadzi 20 postępowań formalnych, postępowań naruszeniowych związanych z opóźnieniami we wdrożeniu. Na pierwszym etapie, etapie zarzutów formalnych, znajduje się 19 postępowań.
Jedno postępowanie znajduje się już na etapie uzasadnionej opinii – kolejnym etapem w takim przypadku jest skarga do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Z tą sprawą związane jest największe zagrożenie skierowania skargi i nałożenia na Polskę kar finansowych w postępowaniu. Sprawa dotyczy dyrektywy wymienionej w pkt 29 zestawienia. Jest to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniająca dyrektywę w sprawie kontroli, nabywania i posiadania broni. Resortem odpowiedzialnym za prowadzenie prac legislacyjnych związanych z wdrożeniem dyrektywy jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. W przypadku tej dyrektywy należy zwrócić uwagę, że samo wniesienie skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej będzie oznaczało, iż Polska będzie zobowiązana do zapłaty kary pieniężnej, ponieważ w takim przypadku Komisja wnosi o zasądzenie grzywny w postaci kary pieniężnej okresowej oraz ryczałtu. Ryczałt jest liczony od momentu upływu terminu wdrożenia dyrektywy do momentu, kiedy naruszenie przestało istnieć, czyli kiedy dyrektywa została wdrożona, albo do momentu wydania wyroku. W związku z powyższym jeśli nawet w trakcie postępowania zakończymy wdrożenie, to i tak, i tak za okres trwania naruszenia musielibyśmy zapłacić ryczałt. W związku z powyższym w omawianym przypadku mamy największe ryzyko.
Jeżeli chodzi o terminowość wdrożenia, to dodatkowo chciałabym państwa poinformować, że Komisja prowadzi na bieżąco monitoring stanu terminowości wdrożenia we wszystkich państwach członkowskich i dwa razy do roku przygotowuje raporty, które są przekazywane wszystkim państwom członkowskim. Komisja w ramach raportów wskazuje, że zalecany poziom deficytu transpozycji nie powinien przekraczać 1%. Deficyt transpozycji to jest liczba dyrektyw niewdrożonych w stosunku do wszystkich obowiązujących. W latach 2018 i 2019 udało się istotnie poprawić wyniki Polski w zakresie terminowej transpozycji dyrektyw. Deficyt transpozycji w tych latach dla Polski nie przekraczał dopuszczalnego poziomu 1%, podczas gdy w latach poprzednich wynosił od 1,3% do 1,7%.
W roku 2019, zgodnie z raportem opublikowanym przez Komisję, udało nam się osiągnąć poziom deficytu transpozycji 0,8%, odpowiadający ośmiu zaległym dyrektywom, a więc zdecydowanie poniżej dopuszczalnego progu. Niestety w roku 2020 nasze wyniki w terminowości transpozycji uległy znacznemu pogorszeniu. Za pierwsze półrocze 2020 r. deficyt transpozycji – przewidywany, dlatego że raporty Komisji za miniony rok jeszcze nie zostały opublikowane – będzie wynosił 1,5%, natomiast za drugie półrocze 2020 r. – 1,8%. W chwili obecnej zostały nam do wdrożenia za pierwsze półrocze 2021 r. 23 dyrektywy. Datą odcięcia, braną pod uwagę w przygotowanych przez Komisję raportach, jest 10 czerwca. Do tej daty zasadne byłoby podjęcie wszystkich możliwych kroków pozwalających na zakończenie transpozycji jak największej liczby dyrektyw, tak żeby osiągnąć jak najniższy wynik.
Jeśli chodzi o przyczyny opóźnień oraz aktualny stan prac legislacyjnych dotyczący poszczególnych projektów ustaw i rozporządzeń wykonujących prawo unijne, szczegółowe informacje przedstawią ministrowie odpowiedzialni za wdrożenie tych dyrektyw do polskiego prawa. A ja uprzejmie dziękuję za udzielenie głosu.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję.
Proszę o zabranie głosu pana Piotra Patkowskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów. Bardzo proszę, panie ministrze.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Piotr Patkowski:
Dzień dobry, pani przewodnicząca. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, z zakresu działania Ministerstwa Finansów pojawiła się prośba o wyjaśnienie implementacji sześciu dyrektyw, z czego dla pięciu dyrektyw termin implementacji już minął, natomiast dla jednej dyrektywy – jeszcze nie. Jeśli chodzi o sześć dyrektyw, to cztery z nich zostały już ogłoszone bądź podpisane przez prezydenta i ogłoszone w Dzienniku Ustaw, natomiast dwie pozostałe w porządku krajowym są na etapie rządowego procesu legislacyjnego.
Jeśli chodzi o pierwszą dyrektywę, dyrektywę akcyzową, to została ona wprowadzona ustawą z 25 lutego 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw. Ustawa została podpisana przez prezydenta 8 kwietnia i ogłoszona 15 kwietnia br., w związku z czym finalizujemy notyfikację dla Komisji Europejskiej.
Jeśli chodzi o dyrektywę AML V, to została ona w zdecydowanej części wdrożona ustawą z 25 lutego 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Ustawa została podpisana przez prezydenta 8 kwietnia. W tym momencie czekamy na jej ogłoszenie przez Rządowe Centrum Legislacji w Dzienniku Ustaw, które powinno nastąpić najpóźniej 30 kwietnia. Natomiast pozostanie do implementacji jeden przepis, art. 67 ust. 1, który będzie wdrożony przez projektowaną ustawę o systemie informacji finansowej. Pełną implementację planujemy na czwarty kwartał br., natomiast w zdecydowanej większości notyfikujemy implementację po ogłoszeniu projektu, o którym mówiłem, w Dzienniku Ustaw.
Jeśli chodzi o następne dwie dyrektywy, czyli dyrektywę IFD i dyrektywę CRD V, to zostały one implementowane jedną ustawą, to jest zmianą ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. Ustawa została podpisana przez prezydenta 1 kwietnia i opublikowana 13 kwietnia br. W związku z tym kończymy proces notyfikacji w Komisji Europejskiej i transpozycji, natomiast do pełnej transpozycji będzie jeszcze potrzebne wydanie dwóch aktów wykonawczych w postaci rozporządzeń, nad którymi pracujemy, a więc chcielibyśmy, żeby się pojawiły najpóźniej na przełomie maja i czerwca br.
Jeśli chodzi o piątą dyrektywę, BRRD II, jest ona akurat dziś przedmiotem obrad Rady Ministrów. Nie przewidujemy ze strony Rady Ministrów nieprzyjęcia projektu ze względu na to, że wszystkie uwagi i rozbieżności zostały wyjaśnione. Natomiast pełne zakończenie transpozycji, jeśli oczywiście na taką ustawę zgodzi się Sejm i Senat, planujemy na koniec drugiego kwartału 2021 r., czyli implementacja nastąpi najpóźniej na początku trzeciego kwartału br.
Jeśli chodzi o ostatnią dyrektywę, której termin implementacji jeszcze nie upłynął, to mamy termin do 10 maja br. Niemniej trzeba podkreślić, że chociaż państwa członkowskie mają obowiązek stosować przepisy dopiero od 10 listopada 2021 r., to ustawa 18 marca została zaaprobowana przez Zespół Programowania Prac Rządu. Niedługo rozpoczniemy uzgodnienia i konsultacje zewnętrzne, a zakończenie całej transpozycji planujemy w czwartym kwartale br., tak żeby zdążyć do 10 listopada 2021 r. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa posłów ma pytanie do pana ministra? Nikt się nie zgłasza. Bardzo dziękuję, panie ministrze.
A teraz proszę pana Rafała Webera, sekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury. Bardzo proszę.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Dziękuję bardzo. Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo ministrowie, szanowne panie i panowie posłowie, w zakresie Ministerstwa Infrastruktury zostały wskazane cztery dyrektywy jako te, które wymagają informacji o etapie wdrożenia. Pierwsza dyrektywa jest to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/645, zmieniająca dyrektywę 2003/59/WE w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób oraz dyrektywę 2006/126/WE w sprawie praw jazdy. Projekt ustawy, który wdraża dyrektywę, został przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury. Projekt został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów 8 marca. Natomiast 30 marca i 31 marca, 7 kwietnia oraz 8 kwietnia, 13 kwietnia oraz 14 kwietnia odbyło się posiedzenie komisji prawniczej. Ostatnie posiedzenie komisji prawniczej zaplanowano na 20–21 kwietnia, czyli na wczoraj i dzisiaj. Wydaje się, że komisja prawnicza od strony legislacyjnej zweryfikuje projekt i będzie on już w pełni gotowy do potwierdzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów – takiego obiegowego potwierdzenia – a później do przyjęcia przez Radę Ministrów. Zakładamy, że w maju, czyli w ciągu najbliższych kilkunastu dni, projekt ustawy trafi do Sejmu.
Jeżeli chodzi o drugą dyrektywę, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/797 w sprawie interoperacyjności systemu kolei w Unii Europejskiej, to dyrektywa została wdrożona ustawą o transporcie kolejowym. Ustawa została przyjęta przez Sejm 17 września, a opublikowana w dzienniku urzędowym 13 października 2020 r.
Trzecia dyrektywa jest to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/798 w sprawie bezpieczeństwa kolei. Dyrektywa jest wdrażana ustawą o transporcie kolejowym. Ustawa 8 kwietnia została podpisana przez prezydenta, zatem przeszła już całą ścieżkę legislacyjną. Najpóźniej 27 kwietnia zostanie opublikowana.
Trzecim elementem wdrażającym obie dyrektywy, bo te dwie dyrektywy są częścią techniczną czwartego pakietu kolejowego, jest rozporządzenie w sprawie interoperacyjności systemu kolei. Obecnie projekt rozporządzenia jest na etapie uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacji publicznych.
Ostatnia dyrektywa to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/89/UE ustanawiająca ramy planowania przestrzennego obszarów morskich. Wdrożenie dyrektywy jest na etapie przyjęcia rozporządzenia Rady Ministrów. Rozporządzenie Rady Ministrów zostało przyjęte przez Radę Ministrów 14 kwietnia br. i w tej chwili czeka na podpis prezesa Rady Ministrów. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa posłów ma pytania do pana ministra? Nie widzę. Bardzo dziękuję.
A teraz proszę pana Adama Czetwertyńskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Adam Guibourgé-Czetwertyński:
Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, dziękuję bardzo. Odnosząc się do dyrektyw w zakresie kompetencji ministra klimatu i środowiska, czyli pozycji od 12 do 18 w tabeli rozesłanej przed spotkaniem – przejdę po kolei przez każdą z pozycji.
Po pierwsze – dyrektywa 2018/350 zmieniająca dyrektywę 2001/18/WE w odniesieniu do oceny ryzyka organizmów zmodyfikowanych genetycznie dla środowiska naturalnego. Projekt ustawy został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów 25 marca. Wczoraj zakończyło się posiedzenie komisji prawniczej i projekt został przekazany do potwierdzenia na posiedzenie Stałego Komitetu Rady Ministrów. Dopełnieniem transpozycji dyrektywy będą jeszcze dwa projekty rozporządzeń, które są obecnie w trakcie przygotowania w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Pierwszy projekt – w sprawie sposobów przeprowadzenia oceny zagrożenia w przypadku zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska lub wprowadzenia do obrotu i drugi projekt – w sprawie wzoru wniosku o wydanie zezwolenia na zamierzone uwolnienie organizmu genetycznie zmodyfikowanego do środowiska.
Jeśli chodzi o pozycję 13, czyli dyrektywę 2018/410, tzw. dyrektywę ETS – projekt jest obecnie przedmiotem prac parlamentu. To jest projekt rządowy UC36, który został uchwalony przez Sejm 15 kwietnia i przekazany do Senatu 16 kwietnia.
Jeśli chodzi o pozycję 14, czyli dyrektywę 2018/2002 w sprawie efektywności energetycznej, to dyrektywa jest wdrażana ustawą o zmianie efektywności energetycznej. To jest projekt rządowy UC41. Projekt został uchwalony przez Sejm 17 marca. Senat na posiedzeniu 15 kwietnia wprowadził niektóre poprawki, część z nich została przyjęta wczoraj przez Sejm, a więc liczymy na rychłe zakończenie prac parlamentarnych.
Jeśli chodzi o pozycję 15, czyli dyrektywę 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej, to dyrektywa jest wdrażana dokładnie tym samym projektem UC41, o którym mówiłem przed chwilą, więc stan prac jest taki sam.
Jeśli chodzi o tę samą dyrektywę, ale drugą część obowiązków, z innym terminem transpozycji – to jest pozycja 16 w tabeli – to ten zakres dyrektywy jest akurat wdrażany projektem ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Został on uchwalony przez Sejm 15 kwietnia i skierowany do Senatu.
Drugi projekt, który wdraża tę część – to jest projekt ustawy o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych – został rozesłany członkom KSE. Zgłoszono uwagi, a 19 kwietnia nowy, poprawiony projekt został wysłany do potwierdzenia członkom Komitetu do Spraw Europejskich.
Trzeci projekt ustawy, który wdraża ten zakres dyrektywy, to jest projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii. Projekt o numerze UC74 jest obecnie w trakcie przygotowania.
Jeśli chodzi o pozycje 17 i 18, to są dwie dyrektywy pozostałe z tzw. pakietu odpadowego. Pierwsza to jest dyrektywa 2018/851 w sprawie odpadów, a druga to jest dyrektywa 2018/852 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. W obu przypadkach obowiązki wynikające z dyrektyw są wdrażane. Pierwszy projekt ustawy o zmianie ustawy o odpadach i niektórych innych ustaw to jest projekt UC43, który został rozesłany członkom KSE do zgłoszenia uwag do 14 kwietnia. Zgłoszono do niektórych zapisów uwagi, więc pracujemy nad ich uwzględnieniem.
Drugi projekt ustawy to jest projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi dla wdrożenia art. 8 dyrektywy. Projekt jest w trakcie przygotowywania i na etapie uzyskania wpisu do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa posłów ma pytania do pana ministra? Bardzo proszę, panie pośle.
Poseł Krzysztof Gadowski (KO):
Dziękuję bardzo. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo. Panie ministrze, mam pytanie do dyrektywy z punktu 16, w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27. A konkretnie chodzi mi o projekty, o których pan mówił, a więc o projekt o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw, a także o projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawianych źródłach energii. Pan rzeczywiście mówi o tym, że prace trwają i one pewnie trwają nie od dzisiaj, ale mam zasadnicze pytanie – kiedy projekty trafią do Sejmu? Kiedy Wysoka Izba będzie mogła zająć się tymi projektami? Wszyscy dobrze wiemy o tym, że mamy wysoko postawioną poprzeczkę co do neutralności klimatycznej, co do emisji gazów cieplarnianych, CO2, w związku z tym wydaje się, że temat związany z ustawą choćby o odnawialnych źródłach energii również jest pilnym tematem.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Proszę, panie ministrze.
Podsekretarz stanu w MKiŚ Adam Guibourgé-Czetwertyński:
Tak, rzeczywiście są to istotne kwestie do wdrożenia w kontekście tej dyrektywy. Mam nadzieję, że uda się dopracować projekty tak szybko, jak się da. Wydaje mi się, że biorąc pod uwagę realia procedury w rządzie i stan zaawansowania prac nad dokumentami, prace powinny na pewno zakończyć się jeszcze w pierwszej połowie roku.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy ktoś z państwa chciałby jeszcze zadać pytanie panu ministrowi? Nie widzę. Bardzo dziękuję, panie ministrze.
A teraz bardzo proszę pana Jarosława Sellina, sekretarza stanu w Ministerstwie Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Bardzo proszę.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu Jarosław Sellin:
Dziękuję bardzo. Szanowni państwo, jeśli chodzi o nasz resort, to dotyczy nas jeden punkt, dotyczący wdrożenia do polskiego porządku prawnego dyrektywy z 2018 r. pod numerem 1808 o audiowizualnych usługach medialnych. Zaczęliśmy prace nad wdrożeniem dyrektywy na początku 2019 r. Oczywiście musimy współpracować ściśle z pozarządową, ale konstytucyjną instytucją, jaką jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, która przeprowadziła jesienią 2019 r. szerokie konsultacje publiczne w sprawie wdrożenia dyrektywy. W związku z tym opracowaliśmy projekt ustawy o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz ustawy o kinematografii, bo właśnie głównie tych dotychczas obowiązujących w Polsce ustaw będzie dotyczyć implementacja dyrektywy.
We wrześniu 2020 r. skierowaliśmy projekt do szerokich konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych. Swoje stanowiska przedstawiło 30 przedsiębiorców, organizacji przedsiębiorców, a także osoby fizyczne. Projekt jest po opinii Rady Legislacyjnej przy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, przedstawionej w grudniu ub.r.; dokonano również uzgodnień z organami administracji rządowej w grudniu 2020 r. W marcu, czyli miesiąc temu, projekt został przyjęty przez Komitet do Spraw Europejskich Rady Ministrów. Pierwszego kwietnia – no, zebraliśmy się w prima aprilis – przyjęliśmy projekt w ramach Stałego Komitetu Rady Ministrów. Wczoraj odbyło się posiedzenie komisji prawniczej w kancelarii premiera, już doszlifowujące projekt ustawy. W najbliższych dniach projekt zostanie przekazany do rozpatrzenia przez Radę Ministrów. A więc można zakładać, że projekt zostanie przekazany do Sejmu w maju i że jest szansa na jego uchwalenie do końca drugiego kwartału br.
Chcę też poinformować, że jak dotąd 12 państw wdrożyło dyrektywę. Nie wszystkie jednak z 12 państw notyfikowały swoje ustawy w Komisji. Kilka państw planuje zakończenie prac nad wdrożeniem dyrektywy przed wakacjami. Z wyżej przedstawionego kalendarza wynika, że i my możemy w tym terminie też się zmieścić. Natomiast kilka państw zapowiada, że wdroży dyrektywę do końca roku. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy ktoś z państwa chciałby zadać pytanie panu ministrowi? Nie widzę. Bardzo dziękuję, panie ministrze.
Sekretarz stanu w MKDNiS Jarosław Sellin:
Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo proszę pana Marka Niedużaka, podsekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii. Bardzo proszę.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii Marek Niedużak:
Bardzo dziękuję. Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, jeśli chodzi o właściwość resortu rozwoju, pracy i technologii, to powinienem odnieść się do trzech punktów.
Jeśli chodzi o dyrektywę 2018/844 w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, to faktycznie termin transpozycji już minął. Natomiast informuję, że trwają prace nad projektami wdrażającymi dyrektywę. Mianowicie jeśli chodzi o projekty, które są we właściwości naszego resortu, to mamy projekt ustawy o zmianie ustawy o charakterystyce energetycznej budynków oraz niektórych innych ustaw. Projekt znajduje się na etapie wpisu do wykazu pracy Rady Ministrów. Udzieliliśmy pewnych odpowiedzi, ustosunkowaliśmy się do uwag i analiz strategicznych. Mamy etap merytorycznych uzgodnień z centrum, jeśli chodzi o projekt.
Natomiast też w zakresie dyrektywy jest projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie przyjęcia długoterminowej strategii renowacji. Projekt znajduje się na następującym etapie – jest już po uzgodnieniach międzyresortowych, po konsultacjach publicznych i opiniowaniu. W tym momencie jesteśmy na etapie analizowania uwag, które do nas spłynęły, a uwag jest niemało – mamy ponad 300 uwag do przeanalizowania.
Kolejnym punktem, kolejnym aktem prawnym, a właściwie nawet grupą aktów prawnych, która dotyczy naszego resortu, są cztery dyrektywy zmieniające dyrektywę 2011/65 w sprawie ograniczenia stosowania niektórych niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Chciałbym poinformować państwa, że wszystkie dyrektywy zostały transponowane w terminie; terminem był koniec marca br.
A także jest trzeci punkt, w odniesieniu do dwóch dyrektyw zmieniających dyrektywę 2009/48 w sprawie bezpieczeństwa zabawek. Informuję, że proces legislacyjny nad aktami prawnymi wdrażającymi właśnie te dyrektywy też już został zakończony, a odpowiednie rozporządzenia oczekują na publikację w Dzienniku Ustaw. W związku z tym wszystko wskazuje na to, że też będziemy mieli do czynienia z transpozycją w terminie z tego względu, że dla wspomnianych dyrektyw terminem jest 19–20 maja. Do tego czasu będzie publikacja w Dzienniku Ustaw. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy ktoś z państwa posłów chciałby zdać pytanie panu ministrowi? Nie widzę. A zatem bardzo dziękuję, panie ministrze.
Proszę pana Szymona Giżyńskiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Szymon Giżyński:
Dziękuję uprzejmie. Pani przewodnicząca, szanowni państwo. Trzeba stwierdzić, że już na dzisiaj obowiązująca ustawa wykracza poza stan prawny rzeczonej dyrektywy. Natomiast wdrażający dyrektywę projekt ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi został opracowany w naszym resorcie w ubiegłym roku. Formalnie 5 marca zakończyliśmy proces uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych, ale w związku z bardzo dużym zainteresowaniem merytorycznymi problemami zorganizowaliśmy dwie bardzo istotne konferencje online. Konferencje uzgodnieniowe – które też były bardzo potrzebne wizerunkowo, żeby ustalenia spotkały się ze zrozumieniem i z pewnym twórczym wkładem zainteresowanych firm – zorganizowaliśmy w celu omówienia ze środowiskiem, czyli z firmami będącymi ważnymi podmiotami w łańcuchu dostaw żywności. Konferencje odbyły się 30 marca i dwa tygodnie wcześniej, 16 marca. W spotkaniach uczestniczyło ponad 200 osób, co świadczy o dużej potrzebie zorganizowania tego typu przedsięwzięć i również o dużym sukcesie wizerunkowym – w imieniu nas wszystkich.
W kwietniu br., czyli już w przyszłym tygodniu, bo taki jest cel i zamiar – przepraszam, że mówię językiem technicznym, proceduralnym – dostaniecie państwo projekt ustawy wdrażającej dyrektywę do rozpatrzenia na posiedzeniu Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Projekt dosłownie za kilka dni będzie gotowy. Trzeba jeszcze poczynić pewną uwagę, że zgodnie z dyrektywą przepisy transponujące dyrektywę do krajowego porządku prawnego będą obowiązywały od 1 listopada 2021 r., a organem wyznaczonym do egzekwowania przepisów prawa w zakresie nieuczciwych praktyk handlowych w łańcuchu dostaw produktów rolno-spożywczych jest oczywiście prezes UOKiK. Dziękuję uprzejmie.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy ktoś z państwa chciałby zadać pytanie panu ministrowi? Nie widzę. Bardzo dziękuję, panie ministrze.
Proszę pana Bartosza Grodeckiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Bartosz Grodecki:
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca. Szanowna Wysoka Komisjo, szanowne panie i panowie posłowie, panie i panowie ministrowie, pani dyrektor, chciałbym zacząć od dużej dyrektywy, o której już była łaskawa wspomnieć w swoim wystąpieniu pani dyrektor Straś, ponieważ rzeczywiście jest to dyrektywa, która w znakomitej większości została implementowana do polskiego porządku prawnego czy transponowana do polskiego porządku prawnego. Dyrektywa jest transponowana na mocy ustawy z 13 czerwca 2019 r., to jest nowa ustawa o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami, jak i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. My ją na roboczo i w skrócie nazywamy ustawą obrotową, więc pozwolicie państwo, że takim terminem dla szybkości przekazu będę się posługiwał.
Jeżeli chodzi o drugą ustawę, która transponuje, powinna transponować do polskiego porządku prawnego tę dyrektywę – przypomnę dla porządku, że to jest dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/853 zmieniająca dyrektywę Rady 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni, dyrektywa powstała w wyniku zamachów z 2017 r. w Paryżu – jeżeli chodzi o transponowanie w pełni ustawy, to czeka nas nowelizacja ustawy o broni i amunicji. Ustawa rzeczywiście w niewielkim stopniu, ale jednak zmienia niektóre zapisy ustawy o broni i amunicji.
Jeżeli chodzi o etap prac legislacyjnych i jak to wygląda na dzisiaj, to pokrótce przedstawię sytuację. Otóż w maju 2020 r. MSWiA skierowało pismo do przewodniczącego Zespołu Programowania Prac Rządu z prośbą o wpisanie do wykazu prac legislacyjnych tegoż projektu. Otrzymaliśmy 5 października 2020 r. pozytywną rekomendację Centrum Analiz Strategicznych. Na dzisiaj czekamy na wpis do wykazu prac legislacyjnych. Mam nadzieję, że wkrótce to nastąpi.
Jeżeli chodzi o dwie pozostałe dyrektywy, to są dyrektywa wykonawcza Komisji (UE) 2019/68 i dyrektywa wykonawcza Komisji (UE) 2019/69. Pierwsza dyrektywa, 2019/68, to jest dyrektywa ustanawiająca specyfikacje techniczne dotyczące oznakowania broni palnej i jej istotnych komponentów. Natomiast dyrektywa 2019/69 ustanawia specyfikacje techniczne dotyczące broni alarmowej i sygnałowej. Pierwsza z dyrektyw byłaby wdrażana ustawą obrotową. Natomiast druga z dyrektyw byłaby wdrażana w części ustawą obrotową, w części ustawą o broni i amunicji – która oczekuje, jak już wcześniej wspomniałem, na wpis do wykazu prac legislacyjnych – oraz równolegle procedowanym wewnętrznie rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie specyfikacji technicznej, jaką powinno spełnić urządzenie, aby zostało uznane za broń alarmową i sygnałową.
Teraz pozwolę sobie na parę słów wyjaśnień, jeśli chodzi w ogóle o cały proces transpozycji dwóch wymienionych przeze mnie aktów prawa Unii Europejskiej. Otóż dyrektywy zostały opublikowane z pewnym opóźnieniem przez Komisję Europejską; zdaje się, że sześciomiesięcznym. Dyrektywy zostały opublikowane dopiero w styczniu 2020 r. W tym momencie mieliśmy kłopot z ich transpozycją, ponieważ ustawa obrotowa, która jest ustawą nową, tak jak wspomniałem na początku, już była na bardzo zaawansowanym etapie prac rządu. W tym momencie wycofywanie jej na tym etapie z zaawansowanych prac i rozpoczęcie kolejnego, długiego procesu uzgodnieniowego spowodowałoby, że po prostu nie uchwalilibyśmy ustawy w terminie. A więc podjęto wówczas decyzję, że dyrektywy będą transponowane po prostu w ramach przygotowywanej po uchwaleniu ustawy planowanej nowelizacji.
Jeśli chodzi o daty, to projekt został przyjęty 28 stycznia tego roku przez Stały Komitet Rady Ministrów, a 16 marca tego roku – przez Radę Ministrów. Projekt został 30 marca skierowany do Sejmu. Natomiast 14 kwietnia został skierowany do rozpatrzenia przez sejmową Komisję Administracji i Spraw Wewnętrznych. A więc też czekamy na implementację już na poziomie parlamentarnym.
To właściwie tyle. Pragnę też odnieść się jeszcze do dyrektywy, o której powiedziała pani dyrektor Straś. W naszym odczuciu jest to rzeczywiście dyrektywa dosyć duża, złożona. Oczywiście nie jest to żadne uzasadnienie, ale dyrektywa też pokazuje wrażliwość nowelizacji, która nas czeka. Z informacji, które posiadam na dzisiaj, w podobnej sytuacji jak my jest 16 krajów członkowskich, z czego dwa, Luksemburg i Słowenia, w ogóle nie transponowały dyrektywy do swojego porządku prawnego. Jeszcze raz na koniec podkreślę, że znakomita część dyrektywy już jest w polskim porządku prawnym w ramach ustawy obrotowej, a jak się uda przeprocedować ustawę o broni i amunicji – będziemy ją mieli implementowaną w całości w polskim porządku prawnym. Bardzo dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy ktoś z państwa posłów chciałby zadać pytanie? Bardzo proszę, poseł Rosati.
Poseł Dariusz Rosati (KO):
Panie ministrze, chciałbym zapytać w kontekście tego, o czym mówiła pani przedstawicielka Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – z jakimi kosztami należy się teraz liczyć ze względu na opóźnienie we wdrożeniu dyrektywy? Chciałbym to samo pytanie zadać również pani z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, bo mnie nie przekonują wyjaśnienia, że jakiś projekt ustawy był już w trakcie procedowania, w związku z tym to komplikowało zadania ministerstwa, żeby jednocześnie rozpocząć prace nad wdrożeniem dyrektywy europejskiej.
Muszę powiedzieć, że nie bardzo rozumiem na dobrą sprawę, jakie są przyczyny opóźnienia. Wszystkie projekty ustaw powodują zmiany w stanie prawnym, wszystkie wymagają uzgodnień i wszystkie wymagają opinii ekspertów. Wszystkie wymagają przejścia ścieżki administracyjnej – komisje prawne, Stały Komitet RM, Komitet do Spraw UE itd., itd.
A więc poproszę o informację, ile nas będzie kosztować opóźnienie konkretnie w odniesieniu do ustawy o broni i amunicji. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Do kogo było skierowane pytanie?
Poseł Dariusz Rosati (KO):
Do obojga państwa. Do pana ministra i do pani dyrektor z Kancelarii Prezesa RM.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo proszę panią dyrektor. Bardzo proszę.
Dyrektor Departamentu Prawa UE w KPRM Kinga Straś:
Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, szanowni panowie ministrowie, panie pośle, trudno w tej chwili dokładnie wyliczyć związany z tym koszt. Ja mogę podać kwoty, jakie będą podstawą wyliczeń, gdyby rzeczywiście okazało się, że Komisja wnosiłaby skargę do trybunału w tej sprawie. A więc jeżeli udałoby się nam zakończyć transpozycję do czasu wniesienia skargi… A pamiętajmy, że nie ma żadnego stricte określonego terminu, w którym Komisja może wnieść skargę, wszelkie robocze kontakty z Komisją, dodatkowe wyjaśnienia z całą pewnością mogą wpłynąć na czas, w którym Komisja podejmowałaby taką decyzję. Na ten moment nie mamy informacji, żeby Komisja podjęła decyzję o wniesieniu skargi w tej sprawie. Natomiast gdyby tak się stało, to wnioskowane przez Komisję do trybunału kary finansowe mogą się składać z dwóch części. Jedna z części to jest ryczałt. Ryczałt jest wnioskowany w stawkach stałych w określonej wysokości – w przypadku Polski byłaby to kwota 3,367 mld euro – albo w stawkach dziennych, w zależności od tego, która z tych kwot dawałaby wyższą kwotę. Stawki dzienne są liczone w kwotach od 1357,08 euro do 27 141,6 euro za każdy dzień opóźnienia. Termin opóźnienia liczony jest między terminem transpozycji dyrektywy, przewidzianym w dyrektywie a dniem, w którym naruszenie zostało wyeliminowane, czyli dniem, kiedy zostałoby dokonane kompletne wdrożenie w pełni i kiedy wdrożenie zostałoby notyfikowane w Komisji. Gdyby notyfikacja i wdrożenie nie zostały dokonane w trakcie postępowania przed trybunałem, to dniem końcowym, dla którego liczyłby się ryczałt, będzie dzień wydania wyroku TSUE.
Natomiast druga część kar finansowych to jest okresowa kara pieniężna. Taka kara jest z kolei zasądzana za okres między wydaniem wyroku a usunięciem naruszenia. Kara będzie naliczana tak długo, jak długo nie nastąpi transpozycja od daty wydania wyroku Trybunału. Kara jest zasądzana w wysokości od 4068,66 euro do 244 119,6 euro dziennie. Takimi kwotami możemy operować. Na dzień dzisiejszy wszystko będzie zależało od tego, kiedy w rzeczywistości nastąpi transpozycja. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Wydaje mi się, że pani dyrektor chyba odpowiedziała wyczerpująco. Czy pan minister jeszcze ma się odnosić do tematu?
Poseł Dariusz Rosati (KO):
Tak, pani przewodnicząca. Od pana ministra chciałem jeszcze usłyszeć doprecyzowanie przyczyn, które spowodowały opóźnienie. W tej chwili widzimy, jakie potencjalnie kary finansowe nam grożą, więc rozumiem, że pan minister ma również taką świadomość i nie trzeba tego powtarzać. Moje pytanie jest takie: co doprowadziło do opóźnień? Tylko konkretnie – to znaczy gdzie i jakie prace zostały spowolnione i z jakich przyczyn.
Po drugie – kiedy państwo macie zamiar zakończyć ten proces? Tak żeby uniknąć narastania kar.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Bardzo proszę, panie ministrze.
Podsekretarz stanu w MSWiA Bartosz Grodecki:
Bardzo dziękuję. Szanowny panie pośle, już odpowiadam. Doprecyzowując – dwie dyrektywy wykonawcze, o których wspomniałem, to są dyrektywy, które już są na etapie prac parlamentarnych – tutaj zagrożenia ze strony Komisji nie ma, bo dyrektywy dotyczą ustawy obrotowej, tak jak wspomniałem. A część – mała część – z dyrektyw wykonawczych jest w ustawie o broni i amunicji. Natomiast odnośnie do ustawy o broni i amunicji mogę tylko tyle powiedzieć, bo na tyle udało mi się uzyskać informacje, że ustawa o broni i amunicji jest dosyć… Proszę mieć też na uwadze – pan pewnie to wie ze swojego doświadczenia parlamentarnego – że każda nowelizacja ustawy rodzi skutki nowelizacji przepisów, które nie do końca są związane z implementacją dyrektywy. Stąd też konsultacje, które były prowadzone w ramach tworzenia nowelizacji ustawy o broni i amunicji, trwały rzeczywiście bardzo długo. Natomiast pragnę podkreślić jeden fakt, że my, MSWiA, skierowaliśmy projekt do dalszych prac, do wpisania go do wykazu prac legislacyjnych już w maju zeszłego roku. Mamy nadzieję, że projekt zostanie możliwie szybko wpisany do wykazu prac legislacyjnych.
Odpowiadając wprost na pana pytanie, mogę tylko tyle powiedzieć, że po prostu materia jest dosyć wrażliwa i odbyte konsultacje w ramach implementacji przepisów rzeczywiście bywały dosyć trudne. Natomiast też chciałbym podkreślić, że znakomita część dyrektywy już jest implementowana i jest to notyfikowane w Komisji Europejskiej. Bardzo dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy ktoś z państwa jeszcze chciałby zadać pytania? Nie widzę. Zatem bardzo dziękuję panu ministrowi i pani dyrektor.
A teraz bardzo proszę pana Sebastiana Kaletę, sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Sebastian Kaleta:
Bardzo dziękuję. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, w zakresie implementacji dyrektyw, które znajdują się we właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości, aktualne co do terminów i prac pozostały trzy dyrektywy: dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2017 r. w sprawie zwalczania terroryzmu – termin implementacyjny minął 4 czerwca 2018 r., dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 maja 2016 r. – termin implementacyjny minął w czerwcu 2019 r., a także dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 kwietnia 2019 r. z terminem implementacji do 31 maja 2021 r.
W zakresie pierwszej z dyrektyw chciałbym poinformować Wysoką Komisję, że prace nad implementacją mają jedynie charakter uzupełniający, gdyż dyrektywa w zdecydowanej części została już wdrożona. Zmiany w Kodeksie karnym mają jedynie punktowy charakter, a ich przyjęcie przez parlament zapewni całkowitą zgodność polskiego prawa z dyrektywą. Ministerstwo przygotowało w tym zakresie niezbędny projekt ustawy, jednak wymagane zmiany zostały objęte poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny i zostały uchwalone przez Sejm 20 kwietnia 2021 r., a więc wczoraj. Wobec prac prowadzonych przez parlament prace w Ministerstwie Sprawiedliwości zostały wstrzymane.
W zakresie drugiej z dyrektyw jest podobna sytuacja. Chodzi o wdrożenie uzupełniające, gdyż zdecydowana większość przepisów dyrektywy została już implementowana w wymaganym terminie i jako taka stanowi część krajowego porządku prawnego. Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt ustawy o zmianie Kodeksu postępowania karnego w niektórych miejscach, a celem projektu jest uściślenie i doprecyzowanie obowiązujących przepisów odnoszących się do gwarancji procesowych przysługujących podejrzanym i oskarżonym, którzy nie skończyli 18 lat. Jeszcze w tym tygodniu projekt zostanie przedłożony do rozpatrzenia Komitetowi do Spraw Europejskich. Zakładamy, że w drugim kwartale 2021 r. projekt ustawy zostanie przyjęty przez Radę Ministrów i przekazany do parlamentu.
W zakresie trzeciego instrumentu, czyli dyrektywy w sprawie zwalczania fałszowania i oszustw związanych z bezgotówkowymi środkami płatniczymi, Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło analizę, z której wynika, że obowiązujące przepisy prawa karnego, materialnego i procesowego – analiza doprowadziła nas do przekonania, że dyrektywa jest już faktycznie wdrożona w prawie krajowym. Wyniki analizy są obecnie uzgadniane z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów. Chciałbym przypomnieć, że dyrektywa była poprzedzona decyzją ramową z 28 maja 2001 r. Decyzja ramowa została przez Polskę w pełni wdrożona, a zastępująca ją dyrektywa w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości nie wprowadza rozwiązań, które wymagałyby podejmowania prac legislacyjnych.
Przedstawiając powyższe informacje, pragnę zapewnić Wysoką Komisję, że prace nad niezbędnymi uzupełnieniami w krajowym porządku prawnym są prowadzone tak szybko, jak tylko pozwala na to skomplikowany charakter i powaga regulowanych kwestii. Wskazane opóźnienia w porze dostosowania prawa krajowego do wskazanych dwóch dyrektyw dotyczą kwestii szczegółowych i nie wpływają na możliwość osiągnięcia zasadniczych celów tych aktów prawa europejskiego.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Czy ktoś z państwa chciałby zadać pytanie panu ministrowi? Bardzo proszę, poseł Rosati.
Poseł Dariusz Rosati (KO):
Dziękuję, pani przewodnicząca. Panie ministrze, w odniesieniu do pierwszych dwóch dyrektyw będących w gestii pańskiego resortu, nr 32 i nr 33, to pierwsza z nich była opóźniona. Rzeczywiście przyjęliśmy wczoraj w głosowaniu zmiany w ustawie – Kodeks karny, ale mimo wszystko prace nad nimi nie zostały zakończone, nad zmianami będzie jeszcze pracował Senat. Moje pytanie jest takie. Mimo wszystko mamy do czynienia z opóźnieniem rzędu dwa i pół roku i to samo, choć w trochę mniejszym zakresie, dotyczy kolejnej dyrektywy, gdzie z kolei opóźnienie to jest ponad półtora roku. Czy zgodzi się pan ze mną, że jeżeli na trzy dyrektywy, które są wdrażane pod egidą Ministerstwa Sprawiedliwości, dwie są wdrażane z opóźnieniem półtora roku czy dwa i pół roku, to młyny sprawiedliwości w pańskim ministerstwie mielą bardzo powoli?
Może by nam pan wyjaśnił – to ostatnie pytanie – na czym polega państwa przekonanie, że dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/713 w istocie już jest w polskim porządku prawnym zgodnie z tą dyrektywą? Jak rozumiem z informacji, którą otrzymaliśmy, w ministerstwie trwała analiza zakresu niezbędnych zmian. Czy chce pan nam powiedzieć, że nie ma niezbędnych zmian do przeprowadzenia i w związku z tym Ministerstwo Sprawiedliwości w sprawie tej dyrektywy nie ma zamiaru nic zrobić? Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Panie ministrze, bardzo proszę.
Sekretarz stanu w MS Sebastian Kaleta:
Dziękuję, pani przewodnicząca. Panie pośle, Ministerstwo Sprawiedliwości w tej i poprzedniej kadencji przygotowało kilkadziesiąt różnego rodzaju ustaw. Wiele z nich dotyczy obszaru szeroko rozumianego prawa karnego – tak jak i te dyrektywy.
Głos z sali:
Wiemy, wiemy, ale co z tego wynika?
Sekretarz stanu w MS Sebastian Kaleta:
Tak jak wskazałem, projekty ustaw w ministerstwie oczywiście są, niemniej ścieżka przyjęcia tych aktów prawnych i decyzje parlamentu również były inne i nie zgodzę się, że doszło w tym zakresie do jakichś zasadniczych opóźnień – z tego powodu, iż część przepisów ma charakter uzupełniający. W polskim porządku prawnym te instytucje, przepisy dyrektyw… Polski porządek krajowy już pewne rozwiązania w sobie zawierał, a zatem ewentualne uzupełnienie ma charakter punktowy, a nie zasadniczy. To jest bardzo ważna kwestia dotycząca tego, czy i kiedy oraz jakie regulacje wprowadzać.
Pragnę przypomnieć, że również duże nowelizacje Kodeksu karnego proponowało MS, także wiele kwestii związanych z tym obszarem było prezentowanych. Jednak to nie zawsze są decyzje Ministerstwa Sprawiedliwości, kiedy i jakie ustawy są procedowane. Niemniej pragnę zapewnić pana posła, że Ministerstwo Sprawiedliwości w zakresie prawa karnego jest gotowe przedstawiać projekty błyskawicznie, jeśli chodzi o potrzeby, które pojawiają się zarówno co do naszych zobowiązań międzynarodowych, jak również tych związanych ze zmianą charakteru przestępczości w niektórych obszarach.
Co do ostatniej kwestii, tak jak powiedziałem, analiza dyrektywy wskazuje – tym bardziej, że dyrektywa jest kontynuacją pewnych regulacji wynikających z decyzji ramowej – że decyzja ramowa została w pełni implementowana przez Polskę. A w zakresie, w którym dyrektywa jest jej rozwinięciem, z naszej wewnętrznej analizy wynika, że mechanizmy po prostu funkcjonują. Aktualnie to stanowisko jest uzgadniane z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów, by mieć pewność, czy są potrzebne zmiany w przepisach. Jeśli dalsze konsultacje wskażą, że jednak jakieś przepisy wymagają doprecyzowania, to wtedy Ministerstwo Sprawiedliwości z pewnością przygotuje takie przepisy. Niemniej analiza na dzisiaj wskazuje, że takiej potrzeby nie ma.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy ktoś jeszcze z państwa posłów chciałby zadać pytanie? Nie widzę. Bardzo dziękuję, panie ministrze.
Bardzo proszę pana Tomasza Chróstnego, prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Bardzo proszę.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Tomasz Chróstny:
Dziękuję bardzo. Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, termin transpozycji dyrektywy ECN+ do polskiego porządku prawnego minął w lutym 2021 r., a 9 kwietnia tego roku projekt ustawy został przekazany do rozpatrzenia w trybie obiegowym przez Komitet do Spraw Europejskich. Obecnie uzgadniamy wniesione uwagi, tak żeby na przełomie kwietnia i maja móc przekazać uzgodniony projekt po KSE do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów. W maju również chcielibyśmy przekazać projekt do rozpatrzenia przez komisję prawniczą i następnie przez Radę Ministrów. Również do 19 maja Komisja Europejska zobligowała nas do przedstawienia informacji o etapach prac. Spodziewamy się, że informacja przekazana odnośnie do stopnia zaawansowania będzie wystarczająca, jeżeli chodzi o wątpliwości po stronie KE.
To jest projekt, który wymaga i wymagał bardzo szerokich uzgodnień. Wpłynęło bardzo wiele uwag ze strony społecznej. Również uzgodnienia z właściwymi resortami – czy to z Ministerstwem Rozwoju, Pracy i Technologii, czy z Ministerstwem Sprawiedliwości i z prokuratorem krajowym, a także z ministrem spraw wewnętrznych i administracji oraz ministrem finansów – rzeczywiście wymagają doprecyzowania. Mam nadzieję, że uda się wdrożyć przepisy do polskiego porządku prawnego już w trzecim kwartale tego roku. Bardzo dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję, panie prezesie. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos, zadać pytanie panu prezesowi? Nie widzę. Bardzo dziękuję.
Dziękuję wszystkim państwu. Pytam: czy jest sprzeciw wobec przyjęcia do wiadomości informacji? Nie widzę. Stwierdzam zatem, że Komisja przyjęła do wiadomości informację o pracach legislacyjnych związanych z wdrożeniem dyrektyw, których termin transpozycji już upłynął lub upływa w ciągu najbliższych trzech miesięcy (stan na 3 marca 2021 r.).
Na tym zamykam rozpatrywanie punktu drugiego.
Przechodzimy do punktu ostatniego – sprawy bieżące. Informuję, że kolejne posiedzenie Komisji odbędzie się o godzinie 13:00. Czy ktoś z państwa posłów chciałby zabrać głos? Poseł Rosati. Bardzo proszę.
Poseł Dariusz Rosati (KO):
Pani przewodnicząca, z jakiego powodu spadł dzisiaj z porządku posiedzenia punkt dotyczący powołania podkomisji? Chciałem zapytać, czy była to decyzja pani marszałek Sejmu?
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Panie pośle, podkomisja będzie powołana na następnym posiedzeniu.
Poseł Dariusz Rosati (KO):
Tak, ale pytam, czy to była decyzja pani marszałek Sejmu? Ponieważ z tego, co wiemy, zgodnie z regulaminem…
Głos z sali:
Nie, nie. Możemy punkty zdejmować, nie możemy dokładać.
Poseł Dariusz Rosati (KO):
…porządek zatwierdzony przez panią marszałek nie może być przez nas zmieniany.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Właśnie, jakby sekretariat mógł wyjaśnić formalnie, jak to było.
Panie pośle. Na początku posiedzenia omawialiśmy tę kwestię. Nie było sprzeciwu. W momencie, kiedy nie ma sprzeciwu, Komisja może zdjąć punkt. Nie może dodać punktu. Pytałam, czy jest sprzeciw – nie zgłaszał pan sprzeciwu.
Poseł Dariusz Rosati (KO):
Nie zgłaszałem. Pytałem o przyczynę.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Porządek obrad został zaakceptowany przez szanowną Komisję na początku posiedzenia.
Poseł Dariusz Rosati (KO):
Tak, ja prosiłem tylko o wyjaśnienie, pani przewodnicząca.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Wyjaśniłam.
Czy jeszcze ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. Zatem zamykam rozpatrywanie ostatniego, trzeciego punktu.
Informuję, że na tym wyczerpał się porządek dzienny posiedzenia Komisji. Protokół dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony do przejrzenia w sekretariacie Komisji w Kancelarii Sejmu. Zapraszam na posiedzenie Komisji o godzinie 13:00. Dziękuję bardzo.