Komisja do Spraw unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem poseł Anity Czerwińskiej (PiS), zastępcy rzewodniczącego Komisji, rozpatrzyła:

I. w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej informację Rady Ministrów o posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbędzie się w dniach 21 i 22 października 2021 r.,

II. w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Sprawozdanie Komisji: Kontrola stosowania prawa Unii Europejskiej. Sprawozdanie roczne za 2020 r. (COM(2021) 432 wersja ostateczna) i odnoszące się do niego stanowisko rządu.

W posiedzeniu udział wzięli: Konrad Szymański minister do spraw Unii Europejskiej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wraz ze współpracownikami; Patryk Jaki i Karol Karski – posłowie do Parlamentu Europejskiego.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Adam Dudzic – dyrektor Biura Spraw Międzynarodowych, Agata Domańska, Agata Jackiewicz – z sekretariatu Komisji w BSM; Justyna Łacny – ekspert ds. legislacji z Biura Analiz Sejmowych.

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Witam państwa. Otwieram posiedzenie Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Stwierdzam kworum. Witam serdecznie wszystkich obecnych członków Komisji do Spraw Unii Europejskiej, pana ministra, a także towarzyszące mu osoby. Czy są uwagi do porządku dziennego? Nie widzę. Wobec tego stwierdzam, że Komisja przyjęła porządek dzienny.

Przechodzimy do pkt I, czyli do rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej informacji Rady Ministrów o posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbędzie się w dniach 21 i 22 października 2021 r. Rząd reprezentuje minister do spraw Unii Europejskiej pan Konrad Szymański. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie informacji.

Minister do spraw Unii Europejskiej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Konrad Szymański:
Dziękuję. Rozumiem, że w trakcie wystąpienia można zdjąć maskę?

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Tak, bardzo proszę.

Minister do spraw Unii Europejskiej w KPRM Konrad Szymański:
Dziękuję bardzo. W dniach 21 i 22 października b.r. zbierze się Rada Europejska na swoim regularnym posiedzeniu. Niedawno mieliśmy nieformalną Radę w Brdo.

Omówię kilka aktualnych tematów. Po pierwsze, COVID. Nastąpi omówienie sytuacji epidemicznej, która się zmienia w Europie, także w naszym kraju się zmienia oraz aktualny stan szczepień. Podjęty zostanie temat dezinformacji, która towarzyszy procesowi upowszechniania szczepień. Będzie też informacja na temat udziału państw trzecich, pozaunijnych w programie certyfikatu covidowego, czyli systemu wzajemnego uznawania dokumentów poświadczających szczepienie, przebytą chorobę bądź wynik testu. Rada Europejska odniesie się również do inicjatywy HERA. To jest nowa agencja, system reakcji i przygotowania na potencjalne przyszłe kryzysy w tym obszarze. Po pierwsze, chodzi o zbudowanie na doświadczeniach, bardzo intensywnych, nie zawsze pozytywnych, doświadczeniach pandemii mechanizmu, który by zapewnił lepszy przepływ informacji między państwami członkowskimi w sytuacji takiej jak pandemia, kiedy zmienia się bardzo wiele, w szczególności, jeżeli chodzi o ruch osobowy i ruch towarów na rynku wspólnotowym.

Oprócz kwestii ściśle medycznych to są również kwestie gospodarcze. Z drugiej strony chodzi o zbudowanie większej zdolności do szeroko pojętej produkcji medycznej. To nie tylko musi chodzić o szczepionki. Chodzi oczywiście przede wszystkim o te zasadnicze elementy, ale nie należy tego redukować tylko i wyłącznie do tego aspektu. Nie tylko jest to sprawa samych mocy produkcyjnych, które okazały się za małe w przypadku ostatniej pandemii, ale chodzi również o to, by zbudować trwały mechanizm finansowania badań w tych obszarach. Krótko mówiąc, żeby stworzyć lepszą, bardziej efektywną bazę produkcyjną w Europie, aby ograniczyć naszą zależność w tych obszarach, które są tak kluczowe dla naszych interesów, dla stabilności politycznej, także w końcu dla naszych obywateli. Ostatnim elementem w tym obszarze covidowym będzie dyskusja na temat upowszechniania szczepionek również w krajach trzecich. Dzisiaj to wygląda w sposób zdecydowanie niezadowalający. Są bardzo duże obszary świata, w których szczepionka nie jest dostępna tak jak w Europie. Polska bierze aktywny udział w tym procesie globalnej odpowiedzialności za kwestie pandemiczne. Przekazaliśmy 2,5 mln szczepionek dla Egiptu, Kenii, Uzbekistanu, Wietnamu. Bierzemy również kluczowy udział w procesie pośredniczenia w przekazywaniu szczepionek dla krajów Partnerstwa Wschodniego, czyli naszego najbliższego otoczenia, co ma oczywiście znaczenie nie tylko humanitarne, ale także jest to podyktowane naszym najlepszym interesem, aby wokół nas, gdzie ruch osobowy z oczywistych powodów jest intensywniejszy, ta sytuacja była jak najlepsza.

Drugi rozdział dyskusji na Radzie Europejskiej to wymiar cyfrowy. Będziemy mieli omówienie unijnych celów rozwoju cyfryzacji do roku 2030. To jest taki pakietowy dokument Komisji Europejskiej, założenia długofalowej czy średniofalowej polityki w tej sprawie. Ma to z polskiego punktu widzenia istotne znaczenie przede wszystkim przez pryzmat widzenia spójności rynku wewnętrznego, ponieważ cyfryzacja całej gospodarki, jeżeli będzie przeprowadzona w sposób chaotyczny, może przynosić negatywne konsekwencje dla spójności rynku wewnętrznego, a to jest podstawowa wartość gospodarcza w całym procesie integracji.

Osobną kwestią, niemniej ważną, jest rosnąca ilość ataków cybernetycznych i hybrydowych, które zagrażają bezpieczeństwu, stabilności politycznej. Polska również bezpośrednio odczuwa konsekwencje tej sytuacji. Jesteśmy w bardzo szerokim gronie państw członkowskich, które na różne sposoby odczuwają ten problem. Zapewne Rada Europejska pozytywnie odniesie się do Cyber Dyplomacy Toolbox. To jest zestaw instrumentów, reakcji UE w obszarze polityki zewnętrznej na tego typu ataki, które w oczywisty sposób płyną do UE ze strony państw trzecich.

Trzecim elementem, myślę, że zdecydowanie najbardziej pilnym, jest kwestia podwyżek cen energii, która jest doświadczana w bardzo wielu państwach członkowskich UE. Polska była jednym z tych państw, które na samym początku domagały się, żeby ta sprawa stanęła na poziomie Rady Europejskiej, ponieważ uznajemy to nie tylko za kwestię narodowej odpowiedzi, którą przygotowujemy swoją drogą, ale również sprawę, którą pod wieloma względami powinna się zająć UE. Z tego doświadczenia uważamy, że UE powinna wyciągnąć określone konsekwencje również dla swoich własnych polityk. Dzisiaj widzimy wyraźnie, że oprócz względów, powiedzmy, że obiektywnych, poza naszą kontrolą, takich jak warunki pogodowe czy też wzrost zapotrzebowania na gaz w krajach azjatyckich, silnie powiązany również z elementami odbudowy popandemicznej, są przynajmniej dwa aspekty, które wymagają bardzo uważnego przestudiowania na poziomie UE. Po pierwsze, udział w procesie wzrostu cen energii polityki klimatycznej, szeroko pojętej, w szczególności bardzo nieprzewidywalnego, spekulacyjnego rynku uprawnień do emisji w ramach systemu ETS. Uważamy, że to doświadczenie powinno być bardzo ważnym aspektem dyskusji o przyszłości polityki klimatycznej.

Druga sprawa, nie mniej ważna, to praktyki rynkowe głównego dostawcy gazu, jednego z głównych dostawców gazu do UE – Gazpromu. Widzimy dzisiaj wyraźnie, że zapełnienie magazynów i zapełnienie gazociągów ze strony rosyjskiej jest bardzo niskie i uważamy, że Komisja Europejska powinna zbadać ten temat, ten problem, pod kątem uczciwych praktyk rynkowych. Widać wyraźnie zejście się tych dwóch elementów: praktyk rynkowych Gazpromu, jako jednego z głównych dostawców, i z drugiej strony – bardzo kluczowego momentu w obszarze certyfikacji Nord Stream 2. Uważamy, że ta sprawa powinna być przedmiotem bardzo poważnej dyskusji, a także bardzo konkretnych i poważnych działań ze strony Komisji Europejskiej. Przynajmniej więc w tych dwóch aspektach możemy… w naszym przekonaniu UE powinna wyciągnąć określone wnioski. W przypadku ETS to są wnioski dotyczące przyszłego systemu polityki klimatycznej, który powinien być zdecydowanie bardziej stabilny i powinien być też w stanie odpowiadać na problemy takie jak mamy teraz. Dzisiaj on na to nie odpowiada. Udajemy, że to nie ma związku. Być może w niektórych państwach to nie ma tak dużego związku, natomiast w przypadku Polski, według naszych ocen, system ETS, system polityki klimatycznej UE odpowiada za przynajmniej 40% tego wzrostu. Jest więc o czym rozmawiać. Polska nie jest jedynym krajem, który jest właśnie w takim położeniu.

Jeżeli chodzi o gaz, to naturalną konkluzją tej sytuacji, w której jesteśmy, jest niepogłębianie zależności od tego jednego konkretnego dostawcy a dywersyfikacja dostaw gazu. Z tego powodu zwracamy uwagę na konieczność uwzględniania w taksonomii, czyli w unijnym systemie oceny inwestycyjnej w obszarze energii, który ma kolosalny wpływ na to, w jaki sposób zachowuje się cały rynek, aby w obszarze taksonomii gaz był uwzględniony jako bardzo poważna opcja paliwa przynajmniej przejściowego. Dotyczy to również energii jądrowej.

Kolejnym elementem, który będzie przedmiotem dyskusji na dwudniowej Radzie Europejskiej – ta agenda jest siłą rzeczy bardzo rozbudowana – to sprawa polityki migracyjnej. Zapewne odnotowanie aktualnego stanu prac nad Paktem migracji i azylu, z drugiej strony wyciągnięcie wniosków z sytuacji na wschodniej granicy zewnętrznej UE, za którą odpowiada przede wszystkim Polska, ale także Litwa czy Łotwa. Widać wyraźnie i myślę, że dzisiaj nie ma wątpliwości co do tego, że migracja może być elementem nacisku, jeśli nie wojny hybrydowej skierowanej niekoniecznie wobec konkretnych państw członkowskich UE, ale wobec całej Unii. Tak należy to odczytywać. To powoduje, że nasz wieloletni nacisk na to i pogląd, że warunkiem kluczowym, minimalnym, prowadzenia jakiejkolwiek polityki w obszarze migracji jest skuteczna kontrola granicy, efektywne zapobieganie nielegalnej migracji na granicach zewnętrznych Unii, dzisiaj zyskuje niestety bardzo gorzkie potwierdzenie w rozwoju wypadków na naszej wschodniej granicy.

Kolejna sprawa to polityka handlowa. Tutaj mamy po pierwsze – dyskusję na temat tego, w jaki sposób skalibrować naszą odporność, ograniczyć naszą zależność od dostawców zewnętrznych. Mówiłem już o tym w kontekście COVID-19, ale to nie jest kwestia tylko COVID-u. To jest również kwestia polityki odbudowy, gdzie natrafiamy na bardzo podobny problem nadmiernej zależności w obszarze cyfrowym. Druga sprawa to zapewne odnotowanie poprawy stosunków handlowych ze Stanami Zjednoczonymi. Mam tu na myśli nie tylko prace Rady ds. Handlu i Technologii, ale również zakończenie sporu o subsydia między Boeingiem a Airbusem. Na odnotowanie zasługuje zapewne zawieszenie umowy inwestycyjnej z Chinami oraz zawieszenie procesu ratyfikacyjnego umowy z Mercosurem, głównie na gruncie braku zobowiązań w obszarze deforestacji, które byłyby zbieżne z porozumieniem paryskim, na co nalega UE.

W obszarze handlu Polska zaakcentuje, podkreśli swoje poparcie na rzecz uczciwej konkurencji w handlu globalnym, w szczególności w kontekście konkurencji z gospodarkami nierynkowymi. Chodzi tu przynajmniej o trzy inicjatywy unijne. Po pierwsze, screening inwestycji zagranicznych, po drugie, instrument udzielania zamówień publicznych w środowisku międzynarodowym i po trzecie, instrument dotyczący badania subsydiów zagranicznych.

Ostatnia sprawa, która stanie na agendzie Rady Europejskiej, to relacje zewnętrzne, przygotowanie szczytu UE-ASEM, który ma mieć miejsce 25 i 26 listopada b.r. Przygotowanie bardzo ważnego z polskiego punktu widzenia szczytu Partnerstwa Wschodniego, który ma mieć miejsce 15 grudnia b.r. Tu naciskamy na to, aby deklaracja ze szczytu miała wydźwięk polityczny, aby nadała nową dynamikę relacjom UE z Partnerstwem Wschodnim, w szczególności z tymi krajami, które są gotowe, które mają tę zdolność, żeby podejmować zbliżenie relacji z UE. Na pewno jest to dobry moment, żeby potwierdzić zaangażowanie UE wobec tego projektu, na co naciskamy w pracach przygotowawczych nad deklaracją przed szczytem UE–Partnerstwo Wschodnie.

Ostatnim elementem zewnętrznym jest przygotowanie się do Konferencji Klimatycznej COP26 w Glasgow. Polska zwraca uwagę na konieczność egzekwowania proporcjonalnych, znacząco dalej idących zobowiązań ze strony państw trzecich w obszarze klimatu, ponieważ brak tych zobowiązań, w szczególności w gospodarkach, które bezpośrednio konkurują z UE – to jest najbardziej rozwiniętych gospodarkach – powoduje olbrzymie ryzyko utraty konkurencyjności, relatywnej utraty konkurencyjności ze strony Europy. To jest naszym głównym punktem nacisku przed COP26, co wydaje się też niekontrowersyjne wśród państw członkowskich UE 27. To są wszystkie kluczowe tematy na planowaną Radę Europejską.

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Otwieram dyskusję. Czy są pytania? Bardzo proszę, pan poseł Protasiewicz.

Poseł Jacek Protasiewicz (KP):
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Dziękuję bardzo, panie ministrze, za to wprowadzenie. Mam trzy krótkie pytania. Dwa wiążą się z Partnerstwem Wschodnim. Jedno – bardziej generalne.

Mówił pan o pewnych zamierzeniach, ambicjach czy planach polskiego rządu, dotyczących deklaracji końcowej szczytu UE–Partnerstwo Wschodnie. Czy można więcej na ten temat usłyszeć? Na czym rządowi polskiemu w szczególności zależy, myśląc o tej końcowej deklaracji?

Punkt drugi, również związany z Partnerstwem Wschodnim. Jak zrozumiałem, mówił pan o tym, że Polska ma w planach albo realizuje dostawy szczepionek dla krajów Partnerstwa Wschodniego. Z mediów dowiedziałem się tylko o przekazaniu pewnej partii Tajwanowi, co też zasługuje na uznanie, ale jeśli mógłby pan powiedzieć więcej, które kraje i w jakiej skali otrzymały takie wsparcie albo jest w planach, by otrzymały takie wsparcie rządu.

Trzecia dotyczy już kwestii imigracyjnej, czyli ochrony granicy. Czy rząd polski zamierza zwrócić się do UE o współfinansowanie nowego zabezpieczenia techniczno-fizyczno-elektronicznego na granicy polsko-białoruskiej, które jest przedmiotem właśnie zakończonych prac w Sejmie i trafi za chwileczkę w postaci projektu ustawy do Senatu? Czy przewidujemy tu partycypację ze strony UE, bo rzeczywiście mamy do czynienia z granicą zewnętrzną całej wspólnoty. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Kto z państwa jeszcze chciałby zadać pytanie? Może od razu zrobimy listę, jeśli są chętni. Nie widzę, to bardzo proszę… A nie, jeszcze europoseł Patryk Jaki. Bardzo proszę.

Poseł do Parlamentu Europejskiego Patryk Jaki:
Dziękuję, pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo. Mam pytanie do pana ministra dotyczące podwyżek cen energii, bo widzę, że to jest na najbliższym posiedzeniu Rady Europejskiej. Czy państwo mają jakąś propozycję, propozycję ze strony Polski, żeby powalczyć o zmiany w ETS? Bo to jest główny problem związany z podwyżkami cen energii, aczkolwiek nie jedyny.

Wiadomo że ten nowy Fit for 55, jak to się mówi, uderzy głównie w Polskę, ze względu na nasz miks energetyczny. Czy w związku z tym pan minister ma tu jakieś pomysły, z którymi pojedziemy na Radę Europejską? Bo wydaje się, że ETS może być dobrym pomysłem, żeby próbować przynajmniej zneutralizować te wszystkie skutki agresywnej zielonej polityki, która, rozumiem, że jest potrzebna, tylko pytanie, czy w takim tempie. Dziękuję uprzejmie.

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Zanim oddam głos panu ministrowi – pan minister zaraz się do tego odniesie – ale chciałam powiedzieć panu europosłowi, że przed chwilą, na początku pan minister odniósł się do tej kwestii. To Polska wrzuciła na agendę Rady właśnie temat podwyżek cen energii. Ale oczywiście bardzo proszę o odniesienie się.

Poseł do Parlamentu Europejskiego Patryk Jaki:
Rozumiem, pani przewodnicząca. Słuchałem w telefonie. Byłem rzeczywiście spóźniony. Słuchałem w telefonie, co pan minister mówił, dlatego pytałem o ETS.

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Rozumiem. Na pewno pan minister się do tego odniesie. Dziękuję bardzo. Panie ministrze.

Minister do spraw Unii Europejskiej w KPRM Konrad Szymański:
Jeżeli chodzi o Partnerstwo Wschodnie, deklaracja jest na bardzo wczesnym etapie przygotowania. Zgodnie z tym, co powiedziałem przed chwilą, ona ma charakter polityczny. To nie jest deklaracja, która będzie bardzo szczegółowa. Zależy nam na tym, aby nie była ona tylko i wyłącznie remanentem dotychczasowych stosunków i potwierdzeniem tego, co już wiemy, aby miała wydźwięk polityczny, który będzie prowadził do jednej tezy, że UE jest nadal zaangażowana politycznie w tym regionie. Oczywiście zgodnie z tym, jaka jest gotowość poszczególnych państw członkowskich, ponieważ od momentu, kiedy Partnerstwo Wschodnie zostało stworzone, mieliśmy do czynienia ze znaczącym zróżnicowaniem zaangażowania tych państw. Niektóre z własnej woli uznały, że przynajmniej dają sobie czas, żeby pójść dalej. Zatrzymały się na pewnym etapie. Na przykład takie państwa jak Azerbejdżan. Niektóre z państw, jak na przykład Ukraina, zostały zatrzymane agresją ze strony państw trzecich, ze strony Rosji – w dalszym zbliżeniu politycznym, rynkowym, gospodarczym z UE. Chcielibyśmy, żeby deklaracja odpowiadała nowym realiom, w szczególności pod tym kątem, by wobec krajów, które mają taką gotowość, mogła przedstawić nowe horyzonty współpracy, ponieważ dzisiaj współpraca w przypadku Ukrainy czy Gruzji jest niezwykle intensywna. Jeszcze 10 lat temu przypuszczalnie trudno było sobie wyobrazić tak intensywne relacje wizowe, gospodarcze, rynkowe. Chcemy utrzymać tę dynamikę relacji z Partnerstwem Wschodnim.

Jeżeli chodzi o szczepionki, to nie jest to program polski, to jest program unijny. Polska będzie tylko krajem, który będzie koordynował działania, więc intensywność tego programu zależy od decyzji podejmowanych w Brukseli, ponieważ tutaj nie sięgamy po własne zasoby szczepionek, tylko po zasoby na poziomie unijnym.

 Jeżeli chodzi o realizację wczoraj przyjętych założeń ustawowych pod wykonanie efektywnej ochrony granicy wschodniej, to nie ma dzisiaj decyzji co do tego, w jaki sposób finansować i czy finansować to z komponentem unijnym. Myślę, że kluczowym kryterium, które zdecyduje o takim lub innym rozwoju wypadków w tej sprawie, będzie tempo realizacji projektu. Myślę, że tempo realizacji tego projektu, również pewien pośpiech legislacyjny w tej sprawie potwierdzają, że jest to dzisiaj sprawą najważniejszą. To jest najważniejsze kryterium, które będzie przykładane do tej sprawy.

O cenach energii mówiłem. Rozumiem, że zostało wysłuchane to, co do tej pory powiedziałem w zakresie cen energii. My naturalnie z tego kryzysu, z którym mamy dzisiaj do czynienia w wielu państwach członkowskich UE, czasami kryzysu dużo bardziej dramatycznego niż potencjalnie nawet w Polsce, wyciągamy dwa wnioski. Po pierwsze, problem gazu – problem zależności od jednego dostawcy, po drugie, oczywiście kwestia polityki klimatycznej, która dzisiaj nie reaguje na problemy takie jak niespodziewana sytuacja na rynku energii. Polska od ponad roku przedstawia liczne propozycje dotyczące reformy systemu ETS. Niektóre z tych propozycji są wzięte pod uwagę w nowym pakiecie reformy polityki klimatycznej. Mam tu na myśli po pierwsze, próby zarysowania problemu nierównowagi, jeżeli chodzi o dystrybucję uprawnień do emisji CO₂. Polska jest beneficjentem propozycji unijnych. Próby rozwiązania problemu ryzyk, jeżeli chodzi o ubóstwo energetyczne, które dotyka całej Europy Środkowej w wyraźnie większym stopniu niż inne kraje, to nie jest problem tylko środkowoeuropejski. Na południu mamy często nie mniejsze kłopoty, ale z całą pewnością Europa Środkowa podejmuje pod tym względem największe ryzyka. Doceniamy więc to, że Komisja Europejska bierze pod uwagę te punkty, te rzeczy, o których mówimy od ponad roku, natomiast propozycje, które są aktualnie przedstawiane, są niewystarczające. W związku z tym na początku drogi negocjowania tego bardzo szerokiego pakietu odnotowujemy, że wiele rzeczy jest wziętych pod uwagę, ale często skala jest niewystraczająca, w związku z czym bardzo trudno dzisiaj mówić o tym, by ten pakiet miał przed sobą jakąś bardzo dynamiczną, szybką ścieżkę uzgodnienia. Jest bardzo wiele rzeczy nierozwiązanych, a ten kryzys pokazuje, że to nie są problemy hipotetyczne. To są problemy realne do rozwiązania. System ETS nie reaguje na nie tak, jak powinien. Wręcz przeciwnie. Wydaje się być całkowicie głuchy. Słyszymy bardzo wielu polityków krajów Europy Zachodniej, ale także polityków brukselskich, którzy z uporem podkreślają, że system ETS nie ma związku z cenami energii, co jest oczywistą nieprawdą. W przypadku Europy Środkowej, w szczególności Polski, system ETS odpowiada, jak już mówiłem, za około 40% tego wzrostu. Jest to więc bardzo poważny udział. Przypuszczalnie nie ma innego pojedynczego elementu, który by się składał na cały wzrost, większego niż system ETS. Zatem oczywiście konkluzje z tego kryzysu będą wyciągane również w tym obszarze i spodziewamy się, że Rada Europejska będzie częściej wracała do tego tematu, ponieważ uznajemy, że to jest pakiet i ten pakiet powinien być kalibrowany na najwyższym poziomie politycznym. Wydaje się, że nie jest to dzisiaj pogląd odosobniony. Wiele państw członkowskich mówi to samo. Nie zawsze podziela polski zestaw problemów i postulatów, ale wiele krajów ma różne swoje zestawy postulatów bardzo politycznie wrażliwych, co powoduje, że sprawa będzie wracała także w najbliższym czasie na Radę Europejską.

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy jeszcze ktoś? Pan europoseł Jaki, proszę.

Poseł do Parlamentu Europejskiego Patryk Jaki:
Dziękuję bardzo. Dziękuję za tę odpowiedź. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, panie ministrze, dziękuję za tę odpowiedź. Chciałem jeszcze dopytać, bo widzimy, jak potoczyła się sprawa taksonomii, wyłączenie atomu, wyłączenie inwestycji gazowych. To jest, rozumiem, ogromny problem dla Polski. Pytanie, czy na Radzie Europejskiej w kontekście tego mają państwo w agendzie, żeby przedstawić ten kluczowy z punktu widzenia Polski problem?

I jeszcze, jeśli chodzi o agendę cyfrową, czy Polska ma zamiar stawiać kwestię, czy to jest ten moment, bo nie wiem dokładnie, co państwo chcą poruszać, jeżeli chodzi o agendę cyfrową, która znajduje się w planie Rady Europejskiej, ale jeżeli chodzi o DSA i DMA, czy będzie to poruszane na Radzie Europejskiej, wypracowujecie stanowisko czy nie? Czy jeszcze to nie jest ten etap? Bo parlament kończy pracę i pytanie, czy Rada będzie się teraz tym zajmowała. Jeżeli tak, to jakie byłoby polskie stanowisko? Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Panie ministrze, bardzo proszę o odniesienie się.

Minister do spraw Unii Europejskiej w KPRM Konrad Szymański:
Sprawa taksonomii się nie potoczyła. Sprawa taksonomii się nadal toczy z uwagi na aktywną politykę paru państw członkowskich, w tym przede wszystkim Polski. Jesteśmy cały czas przed decyzjami, w jaki sposób odpowiedzieć na problem finansowania inwestycji w gaz i w energię nuklearną w tym kontekście. W obu wypadkach występujemy w dość szerokiej koalicji państw – dziewięciu, jedenastu państw. To nie jest dokładnie ta sama koalicja, ale w obu sprawach mamy szerokie poparcie państw, które oczekują jakiegoś umieszczenia, albo w nowym akcie delegowanym, albo w inny sposób problemu przyszłości gazu i energii nuklearnej.

Jeśli chodzi o polskie stanowisko w obszarze DSA i DMA, nie jestem pewien, czy ta dyskusja będzie wchodziła na tak szczegółowy poziom, ale stanowisko to dzisiaj jest zharmonizowane z całą Grupą Wyszehradzką. Trwają prace. Minister Cieszyński w tej sprawie prowadzi intensywne konsultacje z pozostałymi stolicami. Myślę, że to stanowisko głównie koncentruje się na roli organów krajowych, jeśli chodzi o ochronę sądową w tych obszarach. To stanowisko dzisiaj bardzo wyraźnie wybrzmiało w sposób bardzo jednoznaczny i jest dobrze umotywowane. Sprawa się więc toczy.

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy ktoś jeszcze chciałby zabrać głos? Nie widzę. W takim razie chciałabym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy przyjęła do wiadomości informację Rady Ministrów o posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbędzie się w dniach 21 i 22 października 2021 r. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt I.

Przechodzimy do pkt II, czyli rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Sprawozdania Komisji: Kontrola stosowania prawa Unii Europejskiej. Sprawozdanie roczne za 2020 r. (COM(2021) 432 wersja ostateczna) i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Rząd reprezentuje również pan minister Konrad Szymański. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie stanowiska.

Minister do spraw Unii Europejskiej w KPRM Konrad Szymański:
Ten komunikat ma charakter informacyjny, podsumowujący. Komisja Europejska jako instytucja odpowiedzialna za monitorowanie stosowania prawa UE w państwach członkowskich co roku przedstawia raport pokazujący aktualny stan, jak również problemy z tym związane. Ma on wartość po prostu informacyjną. Biorąc pod uwagę czas, w którym o nim rozmawiamy, myślę, że wartość raczej archiwalną niż aktualną. Dokument przedstawia oczywiście poszczególne obszary problemowe, zakresowe. Najważniejszym elementem jest problem wdrażania i egzekwowania prawa podczas pandemii. To spowodowało istotne zaburzenia, o tym jeszcze powiem, w kontekście polskim. Pozostałe elementy to Europejski Zielony Ład, w tym czysta energia, wdrożenie porozumienia paryskiego w sprawie zmian klimatu, zrównoważony transport, ochrona rybołówstwa, planowanie przestrzenne obszarów morskich, zrównoważone rolnictwo, zdrowie i bezpieczeństwo żywności. W obszarze rynku cyfrowego między innymi technologie na rzecz ludzi, integracja cyfrowa, wzmocnienie cyberbezpieczeństwa, ochrona przed cyberzagrożeniami. W obszarze gospodarki i pracy to kwestie warunków pracy, BHP, mobilność zawodowa, koordynacja zabezpieczania społecznego. W obszarze wartości europejskich to kwestie praworządności, praw podstawowych, swobody przepływu osób, równości i niedyskryminacji. To są główne obszary tematyczne.

Jeżeli chodzi o rok 2020, to z polskiego punktu widzenia zwrócę uwagę na dwa aspekty. Po pierwsze, mieliśmy do czynienia z rozpoczęciem 35 postepowań formalnych o naruszenie prawa UE w stosunku do Polski. Najczęściej były to kwestie związane z nieterminowym wdrożeniem dyrektyw. Trzynaście z tych postępować zostało już dzisiaj zamkniętych z uwagi na wyjaśnienie problemów, które nastąpiły w znaczącym stopniu, w większości przypadków na skutek po prostu spowolnienia prac Sejmu, także rządu, z uwagi na zupełnie inną agendę, która dominowała nasze prace, także prace polskiego Sejmu w roku 2020.

Jeżeli chodzi o wdrożenie prawa unijnego, to zwracam uwagę, że w latach 2018 i 2019 polskiemu rządowi udało się osiągnąć najlepsze wskaźniki, jeżeli chodzi o tempo wdrażania norm unijnych do porządku krajowego. Historycznie od czasu robienia takich pomiarów mieliśmy wtedy najlepsze wskaźniki. One niestety spadły z tego samego powodu. Prace rządu i parlamentu zostały zdominowane przez zupełnie inną tematykę i zostały oczywiście spowolnione. To jest główny powód, dla którego w tym roku notujemy wyraźnie gorszy wskaźnik, ale mam nadzieję, że nie będziemy już więcej mieli tego typu problemów i będziemy mogli powrócić do bardzo dobrych wskaźników, jeżeli chodzi o tempo wdrażania prawa unijnego.

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Krzysztof Lipiec. Bardzo proszę o zabranie głosu.

Poseł Krzysztof Lipiec (PiS):
Bardzo dziękuję. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, mam przyjemność zaproponować państwu stanowisko Komisji wobec dokumentu i stanowiska rządu wobec tego dokumentu, który nosi sygnaturę Komisji 432 z 2021 r., a dotyczy on sprawozdania Komisji w odniesieniu do kontroli i stosowania prawa UE. Ten dokument ma charakter typowo informacyjny. Został on dokładnie przedstawiony przez pana ministra, więc uznaję, że nie ma sensu powtarzanie tych argumentów, które zostały zawarte w dokumencie Komisji Europejskiej. Zostało również powiedziane, że rząd przyjął do wiadomości sprawozdanie Komisji w sprawie kontroli stosowania prawa UE, dlatego też chciałem zarekomendować Wysokiej Komisji stanowisko, aby Komisja przyjęła pozytywną opinię wobec stanowiska rządu. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby się wypowiedzieć w sprawie tego dokumentu? Nie widzę. W takim razie, czy jest sprzeciw wobec decyzji Komisji o przyjęciu do wiadomości informacji dotyczącej tego dokumentu? Czy ktoś się sprzeciwia? Nie widzę. Zatem stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację na temat dokumentu o sygnaturze COM(2021) 432 wersja ostateczna i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt II. Bardzo dziękuję, panie ministrze. Dziękujemy bardzo.

Przechodzimy do pkt III, czyli sprawy bieżące. Informuję, że kolejne posiedzenie Komisji odbędzie się 19 października b.r. o godz. 11.00. Czy ktoś z państwa chciałby w tym punkcie zabrać głos? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt III. Informuję, że porządek dzienny został wyczerpany, a protokół z dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony w sekretariacie Komisji. Bardzo państwu dziękuję i do zobaczenia na kolejnym posiedzeniu Komisji. Dziękuję bardzo.