Komisja do Spraw Unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem poseł Anity Czerwińskiej (PiS), zastępcy przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
I. rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych projektu ustawy budżetowej na 2022 rok (druk nr 1624) w zakresie:
1) części budżetowej 23 – Członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej:
a) wydatki z zał. nr 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6;
2) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji 8 i 49;
3) części budżetowej 84 – Środki własne Unii Europejskiej
– wydatki z zał. nr 2;
II. rozpatrzenie (w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej) informacji o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (9 listopada 2021 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach (COM(2021) 663 i 664);
III. rozpatrzenie (w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r.) informacji o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (12 listopada 2021 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach (COM(2021) 300);
IV. rozpatrzenie (w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r.) wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (COM(2021) 420 wersja ostateczna) i odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP;
V. rozpatrzenie (w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r.) wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie mechanizmów, które państwa członkowskie powinny wprowadzić, mających na celu zapobieganie wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz uchylającej dyrektywę (UE) 2015/849 (COM(2021) 423 wersja ostateczna) i odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP;
VI. sprawy bieżące.
W posiedzeniu udział wzięli: Izabela Antos podsekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wraz ze współpracownikami, Piotr Patkowski podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikami, Karol Karski poseł do Parlamentu Europejskiego.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Adam Dudzic wicedyrektor Biura Spraw Międzynarodowych, Agata Jackiewicz, Agata Domańska – z sekretariatu Komisji w BSM; Justyna Łacny, Paweł Kościelny – eksperci ds. legislacji z Biura Analiz Sejmowych, Zofia Szpringer naczelnik Wydziału Analiz Społecznych i Ekonomicznych z BAS.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Witam państwa. Rozpoczynam posiedzenie Komisji. Otwieram posiedzenie.
Stwierdzam kworum.
Witam serdecznie obecnych członków Komisji do Spraw Unii Europejskiej, ministrów i towarzyszące im osoby. Czy są uwagi do porządku obrad? Nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja przyjęła porządek obrad.
Przechodzimy do rozpatrzenia pkt I, czyli rozpatrzenia i zaopiniowania dla Komisji Finansów Publicznych projektu budżetu państwa na rok 2022 (druk nr 1624) w zakresie:
1) części budżetowej 23 – Członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej:
a) wydatki z zał. nr 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6;
2) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji 8 i 49;
3) części budżetowej 84 – Środki własne Unii Europejskiej
– wydatki z zał. nr 2.
Przechodzimy do omówienia części do omówienia części 23. Bardzo proszę panią Izabelę Antos, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, o przedstawienie tej części. Bardzo proszę, pani minister.
Podsekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Izabela Antos:
Dzień dobry. Dziękuję bardzo. Szanowna pani przewodnicząca, szanowni panie i panowie posłowie, chciałabym przedstawić jedynie najważniejsze zagadnienia projektu budżetu na 2022 r. w części 23 – Członkostwo RP w UE. Najważniejsze informacje: nie planowaliśmy dochodów budżetowych w części 23. Jeśli natomiast chodzi o wydatki budżetowe, to zostały one zaplanowane w kwocie 25 624 tys. zł i stanowią 109% wydatków ujętych w ustawie budżetowej na 2021 r. wzrost planowanych na 2022 r. wydatków wynika głównie ze zwiększenia środków na wynagrodzenia wraz z pochodnymi w związku ze zmianą rozporządzenia prezesa Rady Ministrów zmieniającego zasady wynagradzania osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, jak również z ujęcia w planie dodatkowych środków na utworzenie funduszu nagród.
Wydatki budżetowe w poszczególnych działach kształtują się następująco: dział 750 – Administracja publiczna, stanowi główną pozycję wydatków budżetowych, to jest 97,9% części 23. W ramach kwoty 25 620 tys. zł finansowane będą wydatki związane z: realizacją zadań i zapewnieniem funkcjonowania urzędu ministra do spraw Unii Europejskiej w kwocie 24 988 tys. zł, z czego na wynagrodzenia ogółem 15 425 tys. zł, pozostałą działalnością, w ramach której środki przeznaczone są na sfinansowanie składki do organizacji międzynarodowej Instytutu Bruegla w kwocie 139 453 euro oraz uregulowanie kosztów przelewu związanego z realizacją tej płatności. W ramach tego działu wydatki majątkowe zaplanowane zostały w wysokości 550 tys. zł. Wydatki te są wyższe o 50 tys. zł niż w planie na rok 2021 i zostaną przeznaczone głównie na zakup sprzętu informatycznego i oprogramowanie, a także środków trwałych na wyposażenie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
W ramach działu 752 – Obrona narodowa zaplanowano środki w wysokości 4 tys. zł na sfinansowanie zadań obronnych ujętych w projekcie programu pozamilitarnych przygotowań obronnych RP w latach 2021–2035 przewidzianych do realizacji w latach 2022–2024.
Projekt planu wydatków na 2022 r. sporządzony został również w ujęciu zadaniowym. Zgodnie z tym projektem minister do spraw Unii Europejskiej realizuje zadania w zakresie funkcji: 11 – Bezpieczeństwo zewnętrzne i nienaruszalność granic oraz 15 – Polityka zagraniczna.
Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, przedstawiając najistotniejsze założenia projektu budżetu ministra do spraw Unii Europejskiej na 2022 r., uprzejmie proszę o przyjęcie go przez Wysoką Komisję. Dziękuję bardzo za uwagę.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję.
Teraz proszę o zabranie głosu posła koreferenta, pana posła Andrzeja Grzyba. Proszę, panie pośle.
Poseł Andrzej Grzyb (KP):
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Szanowni państwo, wszystkie najważniejsze liczby związane z częścią 23 oraz zadaniami, które są w tej części finansowane, zostały przedstawione przez panią minister. Nie ma sensu, żebym powtarzał te liczby. Natomiast zwrócę tylko uwagę na fakt, że obserwujemy akceptowalny wzrost wydatków. To, co zwraca uwagę, to zwiększenie zatrudnienia o osiem etatów z tytułu zwiększenia zatrudnienia akurat w tej części. To zatrudnienie wzrasta niespełna o 7%, przy czym przez długie lata, co chcę tu też dodać, nie obserwowaliśmy tych wzrostów zatrudnienia akurat w tej części. Wynagrodzenia z tego tytułu wzrastają nieco więcej niż inne wskaźniki w budżecie, bo wzrastają o 13%, ale to jest związane ze wzrostem etatów, a nie z jakimś dużym zwiększeniem wynagrodzeń w tej części administracji.
Średnia płaca wzrasta o 5,7%. Mając na względzie zarówno kwoty, jak i wskaźniki procentowe, chciałbym jedynie zapytać o podstawy zwiększenia ilości zatrudnienia, choć gdzieś w innym miejscu wyczytałem, że to jest związane między innymi ze wzrostem wartości miernika, jeżeli chodzi o liczbę konsultacji, które prowadzi akurat ten minister. Po tym wyjaśnieniu mogę powiedzieć, że chciałbym wnosić do Wysokiej Komisji o pozytywne zaopiniowanie wydatków w tej części, bo tak jak słusznie powiedziano we wstępie czy we wprowadzeniu, tu nie ma planowanych żadnych dochodów. Choć zawsze przy wykonaniu budżetu w tej części dochody się pojawiają, ale one nigdy nie są tu planowane. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Rozumiem, że pan poseł chciałby, żeby pani minister odpowiedziała na to pytanie, tak?
Poseł Andrzej Grzyb (KP):
Tak.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
To bardzo proszę, pani minister.
Podsekretarz stanu w KPRM Izabela Antos:
Oczywiście. Dziękuję bardzo. Szanowni państwo, w tym roku w części 23 otrzymaliśmy etaty z rezerwy etatowej i ten efekt, który widzimy na przyszły rok, to jest skutek przechodzący. I to były etaty, które były zwiększone w związku z zapewnieniem obsługi merytorycznej i prawnej realizowanych zadań.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję.
Teraz przechodzimy do omówienia części 83 oraz 84. Proszę o zabranie głosu pana ministra Piotra Patkowskiego.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Piotr Patkowski:
Dzień dobry. Wysoka Komisjo, pani przewodnicząca, szanowni państwo posłowie, mam przyjemność przedstawić państwu informację na temat projektu ustawy budżetowej na rok 2022 w zakresie części 83 – Rezerwy celowe, to jest pozycja 8 i 49, oraz części 84 – Środki własne UE. Jeśli chodzi o część budżetową 83, to jest pozycję 8 rezerwy celowej, przeznaczona jest ona na realizację projektów współfinansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu UE oraz ze środków pomocy bezzwrotnej, a także na rozliczenie programów i projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu UE oraz ze środków pomocy bezzwrotnej, a także na rozliczenie programów i projektów finansowanych z udziałem tych środków oraz na rozliczenia z budżetem ogólnym UE. Rezerwę zaplanowano w wysokości 6 759 863 tys. zł. Środki rezerwy przeznaczone będą przede wszystkim na wydatki związane między innymi ze współfinansowaniem projektów realizowanych z udziałem środków europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014–2020 oraz 2021–2027, a także w ramach norweskiego mechanizmu finansowania i mechanizmu finansowania europejskiego obszaru gospodarczego.
Ze środków rezerwy zapewnione zostanie również finansowanie oraz współfinansowanie projektów realizowanych w ramach europejskiej współpracy terytorialnej oraz europejskiego instrumentu sąsiedztwa, a także zadań związanych ze wspólną polityką rolną.
Pozycja 49 rezerw celowych przeznaczona jest na utrzymanie rezultatów niektórych projektów zrealizowanych przy udziale środków z UE, w tym na systemy informatyczne, a także na wsparcie potencjału realizacji zadań publicznych. Rezerwa zaplanowana została w wysokości 740 953 tys. zł. Środki rezerwy zostaną przeznaczone przede wszystkim na utrzymanie szeregu projektów takich jak Centrum Analiz Przestrzennych Administracji Publicznej, budowa zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach czy też system wsparcia informatycznego usług terenowej administracji miar.
W ramach środków rezerwy przewidziano również między innymi sfinansowanie dotacji dla powiatowych inspektoratów nadzoru budowlanego oraz zapewnienie potencjału kadrowego resortu infrastruktury, to jest Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz Ministerstwa Infrastruktury. Szczegółowe informacje na temat przeznaczenia środków z poszczególnych pozycji rezerw znajdują się w przekazanym materiale.
Część budżetowa 84, czyli środki własne UE, jest utworzona w celu dokonywania płatności polskiej składki członkowskiej do budżetu UE, tj. tak zwanych środków własnych. Wydatki na ten cel na rok 2022 zaplanowano w wysokości 30 375 659 tys. zł. Kwota ta obliczona została na podstawie przedłożonego przez Komisję Europejską projektu budżetu UE na 2022 r., który uwzględnia zmiany w systemie finansowania UE prowadzone od początku 2021 r. Wynikają one z uchwalenia nowej decyzji o systemie zasobów własnych, która między innymi wprowadziła nową kategorię wpłaty do budżetu UE opartą o niepoddane recyklingowi odpady z tworzyw sztucznych. Należy przy tym zaznaczyć, że zaplanowana wysokość polskiej składki może ulec zmianom podczas 2022 r. W trakcie roku budżetowego UE przyjmowanych jest szereg budżetów korygujących, które wpływają na wysokość składek państw członkowskich. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję.
Posłami koreferentami są pan poseł Rafał Bochenek do części 83 oraz pan poseł Andrzej Grzyb do części 84. Bardzo proszę pana posła Rafała Bochenka.
Poseł Rafał Bochenek (PiS):
Szanowna pani przewodnicząca, szanowny panie ministrze, panie i panowie posłowie, występuje dzisiaj w zastępstwie za pana posła Tadeusza Cymańskiego, w związku z tym będzie krótko i zwięźle. Suma wszystkich zaplanowanych środków w rezerwie celowej w części 83 w pozycji 8 i 49 wyniesie blisko 51 000 000 tys. zł i będzie o 3,6% niższa niż w 2021 r. Zmniejszenie to nie powinno niepokoić, zważywszy na to, że zaplanowane środki wiążą się między innymi z kończącymi się programami z poprzedniej perspektywy finansowej UE, tej perspektywy w latach 2014–2020. W tej części projekt ustawy budżetowej na rok 2022 należy zaopiniować pozytywnie. Bardzo dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję, panie pośle.
Teraz pan poseł Andrzej Grzyb, bardzo proszę.
Poseł Andrzej Grzyb (KP):
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Wysoka Komisjo, panie ministrze, podstawowe informacje zostały tu przez pana ministra podane w zakresie środków własnych UE, które są przekazywane przez Polskę do budżetu ogólnego UE. Tak jak powiedział pan minister, zarówno wysokość, jak i harmonogram płatności jest ustalany w wyniku regulacji podejmowanych przez UE. Oczywiście ostateczna wielkość wpłat będzie zależała od ostatecznie uchwalonego budżetu, który najczęściej PE po negocjacjach uchwala w grudniu. Wtedy będziemy mogli sprecyzować, jaka będzie ostateczna wysokość wpłat na rok 2022 w ramach planu. Jakkolwiek zgadzam się z tym, że ewentualne korekty w ciągu roku budżetowego też będą wpływały na wysokość środków własnych, które będziemy zobowiązani przekazać.
Do tej pory mieliśmy cztery pozycje, które składały się na ogólną kwotę 30 375 000 tys. zł, zaokrąglam oczywiście tę kwotę, które powinniśmy płacić w roku 2022. W tym roku dochodzi nam nowe źródło własne, jakim jest podatek z tytułu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych, które nie będą poddane recyklingowi. To jest znacząca kwota, bo to jest 1 734 432 tys. zł. To jest 5,7% z ogólnej składki, którą będziemy musieli w roku 2022 wpłacić. To więc pokazuje, jak powinniśmy w sposób sensowny podejść do gospodarki w obiegu zamkniętym, aby po prostu w przyszłości tę kwotę zdecydowanie obniżyć. Myślę, że tutaj w tej kwestii istnieją możliwości.
Druga sprawa, o której chciałbym powiedzieć, to przepływy, które będą w tym samym czasie przekazywane Polsce. One są szacowane na około 86 400 000 tys. zł, więc saldo tych przepływów w postaci wpłat do budżetu UE z różnych tytułów oraz przepływy, które są prognozowane, jeżeli chodzi o przepływy z UE do Polski, dawałyby saldo około 56 000 000 tys. zł. Oczywiście musimy też powiedzieć, że częstokroć to nie podlega naszej refleksji, że te pieniądze są wydatkowane nie tylko na poszczególne polityki, z których my korzystamy, a więc chociażby polityka spójności, wspólnotowa polityka rolna, czyli generalnie na finansowanie projektów, które są na poziomie krajowym, ale również są to konkursy rozpisywane na poziomie unijnym czy też środki na finansowanie ze strony UE projektów ponadnarodowych. Czwartym źródłem wydatków, na które przeznaczamy te pieniądze, są sąsiedztwo i świat, na przykład Partnerstwo Wschodnie czy Partnerstwo Śródziemnomorskie, czy wszystkie projekty o charakterze humanitarnym, a UE jest największym donatorem, jeżeli chodzi o pomoc humanitarną w skali świata. To też jest z naszych pieniędzy. Powinniśmy więc mieć świadomość, że jesteśmy stosownie do wielkości wpłaconych środków współpartycypantem chociażby w polityce humanitarnej czy rozwojowej. To się dzieje zarówno w dziale 6, jak i w dziale 1, gdzie też z tytułu jednolitego rynku mamy partnerstwa z różnymi krajami członkowskimi i tam również jest nasza współpratycypacja. To tak dodałem, żebyśmy mieli świadomość, że nie tylko zabiegamy o pieniądze, ale również współuczestniczymy w finansowaniu projektów, które są kierowane na zewnątrz, do licznych partnerów, co powinniśmy sobie też poczytywać jako zasługę.
Konkludując, chcę powiedzieć, że proponowałbym, aby Komisja pozytywnie zaopiniowała część 84 – Środki własne UE. Uznaję, że nie ma żadnego powodu, żeby wnosić jakieś dodatkowe uwagi. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję, panie pośle. Bardzo interesujące uwagi, szczególnie ta ostatnia odnosząca się do Polski jako największego donatora. Myślę, że to jest bardzo istotna informacja.
Poseł Andrzej Grzyb (KP):
Ja powiedziałem: Unii Europejskiej.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Unii Europejskiej. Tak. To jest bardzo ważna informacja, szczególnie w kontekście tej całej dyskusji, jaka jest związana z ochroną granic. Bardzo dziękuję.
Ponieważ zadaniem Komisji jest przedstawienie Komisji Finansów Publicznych opinii o projekcie budżetu państwa na rok 2022, proponuję, by Komisja pozytywnie zaopiniowała przedstawiony projekt. Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, uznam, że Komisja przyjęła pozytywną opinię w sprawie projektu budżetu państwa na rok 2022 w zakresie właściwości Komisji. Nie słyszę sprzeciwu, zatem stwierdzam, że Komisja przyjęła opinię dla Komisji Finansów Publicznych.
Naszym obowiązkiem jest również wyznaczenie osoby upoważnionej do przedstawienia stanowiska Komisji na forum Komisji Finansów Publicznych. Proponuję, aby upoważnić do tego pana posła Andrzeja Grzyba. Czy pan poseł wyraża zgodę?
Poseł Andrzej Grzyb (KP):
Tak.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy jest sprzeciw wobec tej kandydatury? Nie widzę. Na tym kończymy rozpatrywanie pkt I.
Przechodzimy do pkt II, czyli rozpatrzenia w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej informacji o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (9 listopada 2021 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach. Jednocześnie informuję państwa, że na posiedzeniu Rady będą omawiane dwa dokumenty, to jest COM(2021) 663 i 664, które nie były jeszcze przedmiotem obrad Komisji.
Rząd reprezentuje pan minister Piotr Patkowski, podsekretarz stanu w MF. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie stanowiska.
Podsekretarz stanu w MF Piotr Patkowski:
Dziękuję bardzo. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, na chwilę wychodzimy ze spraw budżetowych i przechodzimy do kwestii legislacyjnych dotyczących przepisów z zakresu rynku kapitałowego. Chodzi o pakiet CRD VI i CRR III, który przewidziano do dyskusji podczas Rady Ecofin 9 listopada br. Przedstawiciel rządu na tym etapie prac zapozna się z informacjami Komisji. Pakiet ostrożnościowy CRD VI i CRR III transponuje do prawa unijnego rozwiązania tak zwanej Bazylei III stanowiącej zbiór rozwiązań wypracowanych przez Komitet Bazylejski oraz stanowi kontynuację dotychczasowych działań na poziomie międzynarodowym nad poprawą bezpieczeństwa i efektywności rynku finansowego.
Najważniejsze zmiany zawarte w pakiecie dotyczą między innymi objęcia nadzorem oddziałów instytucji kredytowych z państw trzecich oraz tworzenie dla nich ram ostrożnościowych, gdyż dotychczas podmioty te były objęte głównie regulacjami krajowymi państw członkowskich. Jednolite ramy prawne dla oddziałów instytucji kredytowych z państw trzecich znacznie zredukowały ryzyko arbitrażu regulacyjnego i nadzorczego oraz ryzyko stabilności finansowej rynku unijnego.
Wprowadzenie tak zwanego output floor, czyli mechanizmu pozwalającego ograniczyć niedoszacowanie wymogów kapitałowych kalkulowanych z wykorzystaniem metod wewnętrznych ratingów, który jest obecnie alternatywą dla metody standardowej i nierzadko zdarza się, że wymóg kapitałowy liczony tą metodą jest znacznie niższy od wyniku uzyskanego metodą standardową. Nowy mechanizm zakłada, że wynik uzyskany metodą wewnętrznych ratingów będzie odnoszony do wyniku uzyskanego metodą standardową. Ponadto w ocenie rządu output floor powinien mieć zastosowanie na każdym poziomie, to znaczy na poziomie indywidualnym skonsolidowanym i subskonsolidowanym. Zastosowanie takiego podejścia zredukuje ryzyko transferu kapitału z podmiotu zależnego spółka-córka do podmiotu dominującego spółka-matka.
W projektowanej regulacji uwzględniona zostanie kwestia ryzyk środowiskowych, społecznych i dotyczących ładu korporacyjnego, na jakie narażone są instytucje kredytowe. Państwa członkowskie będą mogły nakładać bufor ryzyka systemowego na zbiór ekspozycji podatnych na ryzyko związane ze zmianami klimatu, a instytucje kredytowe będą miały obowiązek uwzględniania tych ryzyk w wewnętrznych strategiach i procedurach.
Polska kierunkowo wspiera działania Komisji zmierzające do wzmocnienia odporności systemu finansowego na ewentualne przyszłe wstrząsy. Jednocześnie rekomenduję, aby wniosek legislacyjny, przygotowany w oparciu o rozwiązania wypracowane przez Komitet Bazylejski, był jak najbardziej zbliżony do rozwiązań zawartych w Bazylei III. Należy także zachować obecnie zapewnioną równowagę home-host, co jest kluczową kwestią dla Polski. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję.
Otwieram dyskusję. Czy są pytania? Nie widzę. W takim razie proponuję następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja wysłuchała informacji o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (9 listopada 2021 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach w trybie art. 11 ust. 1 ustawy. Komisja postanowiła nie zajmować stanowiska odnośnie do dokumentów o sygnaturach COM(2021) 663 i COM(2021) 664. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt II.
Przechodzimy do pkt III, czyli rozpatrzenia w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informacji o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (12 listopada 2021 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach.
Rząd reprezentuje również pan minister Piotr Patkowski. Bardzo proszę o stanowisko.
Podsekretarz stanu w MF Piotr Patkowski:
Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, tym razem przedstawiam stanowisko rządu, które będzie prezentowane podczas prac nad budżetem UE na rok 2022 w trakcie procedury pojednawczej Rady i Parlamentu Europejskiego. Wracamy więc do kwestii budżetowej. Projekt budżetu został opublikowany przez Komisję 8 czerwca. Całkowita wysokość środków na zobowiązania zaproponowano na poziomie 167 800 000 tys. euro, co stanowi prawie 1,12% dochodu narodowego brutto Unii. W porównaniu do roku 2021 jest to spadek o 0,6%. Natomiast całkowita wysokość środków na płatności została zaproponowana na poziomie 169 400 000 tys. euro, co stanowi 1,14% dochodu narodowego brutto Unii i jest spadkiem o 0,7% w porównaniu do roku 2021.
Według Komisji proponowany budżet zapewnia zachowanie właściwej równowagi pomiędzy realizacją bieżących programów a zapewnieniem środków na nowe wyzwania. Polska od samego początku popierała projekt przedłożony przez Komisję, uważając go za przygotowany na konserwatywnych założeniach, w szczególności w zakresie polityki spójności. Stanowisko Rady UE w procedurze pisemnej oficjalnego zatwierdzenia stanowiska przez Radę UE zakończyło się 6 września jednomyślną akceptacją przez wszystkie państwa. Stanowisko Rady zakłada obniżenie przygotowanego przez Komisję projektu budżetu o 1 400 000 tys. euro w środkach na zobowiązania oraz 724 000 tys. euro w środkach na płatności.
Jeśli chodzi o stanowisko PE, to ogólne środki na zobowiązania wynoszą w stanowisku PE 171 800 000 tys. euro, a na płatności 172 500 000 tys. euro. Jako generalną zasadę w Parlamencie przyjęto odrzucenie wszystkich poprawek Rady, zarówno w zakresie zobowiązań, jak i płatności. PE zgłosił także szereg poprawek, które wykraczają znacznie poza przygotowany przez Komisję projekt budżetu UE. 13 października Komisja przedstawiła list korygujący nr 1 do projektu budżetu UE na rok 2022, który jest corocznym elementem procedury budżetowej. Autopoprawka wynika z potrzeby dostosowania wielkości środków dla Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji po zakończeniu w połowie października roku rolnego. Dokonano także szeregu innych dostosowań dotyczących między innymi rezerwy brexitowej, środków dla uchodźców syryjskich, wydatków administracyjnych. Skutek autopoprawki to wzrost środków na zobowiązania o ponad 1 240 000 tys. euro oraz środków na płatności ponad 1 230 000 tys. euro, głównie spowodowany przesunięciem części środków na rezerwę brexitową z roku 2021 na rok 2022.
26 października rozpoczęła się 21-dniowa procedura pojednawcza Rady i PE w celu wypracowania ostatecznej wersji budżetu na rok 2022. Procedura potrwa do 15 listopada. Jeśli w tym czasie Komitet Pojednawczy, w którego skład wchodzą przedstawiciele Rady oraz PE, osiągnie porozumienie, Rada i PE będą miały 14 dni na zatwierdzenie budżetu. Jeśli Rada i PE nie osiągną porozumienia, Komisja jest zobowiązana do przedłożenia nowego projektu budżetu. Procedura uchwalania budżetu rozpocznie się od nowa w skróconych terminach, aby umożliwić uchwalenie budżetu do końca roku.
Główne elementy stanowiska Polski prezentowane przez całą procedurę budżetową to, po pierwsze, zapewnienie niezbędnych środków finansowych na spłacenie wcześniej zaciągniętych przez państwa członkowskie zobowiązań w imieniu budżetu UE. W szczególności dotyczy to polityki spójności oraz rozwoju obszarów wiejskich, które są bardzo istotnymi instrumentami inwestycyjnymi w UE. Po drugie, podkreślenie, że projekt budżetu na 2022 rok został skonstruowany w oparciu o ostrożne założenia, w szczególności w zakresie płatności w dziale 2a, gdzie nadal będą znaczące potrzeby w związku ze zwiększeniem tempa wdrożenia projektów z zakresu polityki spójności 2014–2020. Po trzecie, poparcie zwiększania zaangażowania Unii w rozwiązywanie kryzysu migracyjnego u źródeł jego powstania oraz ochronę granic zewnętrznych. Po czwarte, utrzymywanie kluczowego znaczenia europejskiej polityki sąsiedztwa, w szczególności jej wschodniego kierunku oraz odpowiednich proporcji jej finansowania.
Podsumowując, podczas procedury pojednawczej oraz posiedzenia Rady w dniu 12 listopada priorytetem Polski będzie zapewnienie terminowego przyjęcia budżetu UE w celu zagwarantowania płatności w obszarze polityki spójności co najmniej na poziomie przyjętym przez Radę UE w swoim stanowisku. Projekt budżetu jest przyjmowany przez Radę większością kwalifikowaną, tym samym w wyniku negocjacji przedstawiciel Polski może poprzeć propozycję prezydencji, która będzie prezentowana na najbliższym spotkaniu. Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Wysokiej Komisji z uprzejmą prośbą o pozytywne zaopiniowanie stanowiska rządu. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję, panie ministrze.
Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby się odnieść? Nie widzę. W takim razie stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (12 listopada 2021 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach w trybie art. 11 ust. 1 ustawy. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt III.
Przechodzimy do pkt IV, czyli rozpatrzenia w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (COM(2021) 420 wersja ostateczna) i odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP.
Rząd reprezentuje również pan minister Piotr Patkowski. Bardzo proszę pana ministra o stanowisko. Tak?
Poseł Jarosław Wałęsa (KO):
Czy możemy omawiać pkt IV i V razem, bo one w zasadzie dotyczą tego samego?
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Jeśli taki jest państwa wniosek.
Pan minister?
Podsekretarz stanu w MF Piotr Patkowski:
Tak, tak będzie wygodniej, bo to jest tak naprawdę jeden pakiet.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Pokrywające się. Rozumiem. Czyli jest akceptacja pana ministra. To tak zróbmy. Dziękuję. Bardzo proszę.
Podsekretarz stanu w MF Piotr Patkowski:
Również dziękuję. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, mam przyjemność przedstawić państwu stanowisko rządu do dwóch wniosków legislacyjnych Komisji Europejskiej, to jest rozporządzenia PE i Rady w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, to jest w skrócie rozporządzenia AML, oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie mechanizmów, które państwa członkowskie powinny wprowadzić, mających na celu zapobieganie wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, w skrócie dyrektywy AML VI. Wnioski te są częścią większego pakietu propozycji legislacyjnych Komisji, który ma kompleksowo uregulować obszar przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu w UE. Celem omawianych dziś dwóch wniosków jest utworzenie jednolitego zbioru przepisów AML/CFT w UE, który stworzy bardziej przejrzyste zasady dla wszystkich instytucji zaangażowanych w przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz bardziej spójne ramy dla współpracy pomiędzy organami AML/CFT.
Rozporządzenie AML ma zapewnić jednakowe wymagania wobec instytucji obowiązanych na terenie całej UE i tym samym zwiększyć bezpieczeństwo i efektywność jednolitego rynku. W celu uszczelnienia systemu dodano nowe kategorie instytucji obowiązanych, w tym przede wszystkim dostawców usług w zakresie kryptoaktywów i platformy finansowania społecznego, których działalność należy do ważniejszych innowacji rynku finansowego ostatnich lat, ale generuje również istotne ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Ujednolicamy również środki należytej staranności wobec klienta. Aktualna dyrektywa nie dość precyzyjnie reguluje ten obszar, na przykład w zakresie kryteriów ryzyka klienta, w efekcie czego wymagania wobec instytucji obowiązanych były różne w różnych państwach, a przestępcy na teren działań mogli wybierać jurysdykcje o niższych wymaganiach. Określamy również limit płatności gotówką, która ze względu na zapewnianą użytkownikom anonimowość należy do najbardziej ryzykownych instrumentów z punktu widzenia prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Limit w wysokości 10 tys. euro jest wystarczająco wysoki, aby nie pogłębiać wykluczenia finansowego osób niekorzystających z systemu bankowego.
Nowa dyrektywa AML zawiera przepisy odnoszące się do instytucji publicznych AML/CFT. Dyrektywa uściśla zadania usprawnienia organów nadzoru AML/CFT, aby zapewnić lepszą efektywność i spójność ich działania. Wprowadza międzynarodowe kolegia jako instrumenty nadzoru podmiotów transgranicznych, definiuje narzędzia do kategoryzacji ryzyka, aby ujednolicić podejście oparte na analizie ryzyka w nadzorze, określa wymogi przekazywania informacji instytucjom nadzorowanym, harmonizuje wysokość kar pieniężnych za nieprzestrzeganie przepisów AML/CFT, wprowadzając minimalny i maksymalny poziom kar przewidzianych w krajowych przepisach. Po utworzeniu krajowych rejestrów beneficjentów rzeczywistych oraz rachunków bankowych VI dyrektywa idzie o krok dalej i tworzy połączone rejestry na szczeblu unijnym. Oba te narzędzia ogromnie usprawnią pracę organów zajmujących się wykrywaniem i ściganiem przestępstw, prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.
Rząd podziela punkt widzenia Komisji Europejskiej i popiera jej inicjatywę. Mając na uwadze powyższe informacje, zwracam się do Wysokiej Komisji z uprzejmą prośbą o przyjęcie obu stanowisk rządu. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję.
Posłem sprawozdawcą do tych obu dokumentów – jeszcze raz przypomnę, COM 420 i COM 423, które wspólnie omawiamy – jest pan poseł Jarosław Wałęsa, którego proszę oczywiście o odniesienie się do obu dokumentów. Bardzo proszę, panie pośle.
Poseł Jarosław Wałęsa (KO):
Dziękuję, pani przewodnicząca. Jeżeli przyjmujemy, że ten projekt regulacji oznacza ujednolicenie unijnego zbioru przepisów, to tylko należy się tym cieszyć. Zgadzam się ze stanowiskiem rządu, że należy popierać takie rozwiązania. Jednocześnie też trzeba zwrócić uwagę, że przy tak kompleksowym podejściu i zaangażowaniu różnych jednostek we wszystkich krajach członkowskich na pewno musimy, i zgadzam się tu po raz kolejny z rządem, zwrócić uwagę na to, że potrzeba jeszcze dodatkowych konsultacji na poziomie poszczególnych krajów członkowskich, tak żeby rozwiązać problemy dotyczące szeregu pojęć, które mogą budzić wątpliwości interpretacyjne. To jest jeszcze ciągle przed nami. Jednocześnie ten dokument zawiera szereg bardzo ambitnych założeń terminowych, to znaczy określonych czasowo, które w tej chwili mogą budzić wątpliwości, czy wszystkie te instytucje, w każdym kraju członkowskim, będą w stanie nadążyć za przestrzeganiem tych terminów. To się okaże w praniu, czy uda się to zrobić. Ale na pewno należy na to jeszcze zwracać uwagę. Z naszej strony wydaje mi się, że możemy w pełni poprzeć stanowisko rządu. Projekt ten nie budzi wątpliwości, jeśli chodzi o zasadę pomocniczości. Jeżeli ma likwidować szereg tych luk, które w tej chwili obowiązują w obecnym systemie, ma uszczelnić aktualne regulacje, to jak najbardziej możemy tutaj popierać to stanowisko bez dodatkowych wniosków i uwag ze strony naszej Komisji.
Przewodnicząca poseł Anita Czerwińska (PiS):
Bardzo dziękuję, panie pośle.
Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos w sprawie tego dokumentu? Nie widzę zgłoszeń. Proponuję w takim razie następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 7 ust. 4 ustawy dokumenty o sygnaturach COM(2021) 420 wersja ostateczna oraz COM(2021) 423 wersja ostateczna i odnoszące się do nich projekty stanowiska RP. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Czy jest sprzeciw wobec takiej konkluzji? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt V.
Przechodzimy do ostatniego pkt VI, czyli sprawy bieżące. Kolejne posiedzenie Komisji odbędzie się jutro o godz. 10.00. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt VI.
Porządek dzienny został wyczerpany. Protokół będzie dostępny w sekretariacie Komisji. Bardzo dziękuję panu ministrowi, wszystkim państwu towarzyszącym i zapraszam jutro na Komisję. Dziękuję.
Zamykam posiedzenie Komisji.