Komisja Ustawodawcza, obradująca pod przewodnictwem posła Arkadiusza Myrchy (KO), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o partiach politycznych (druk nr 1231).

W posiedzeniu udział wziął Łukasz Kohut – poseł do Parlamentu Europejskiego.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Marcin Wójcik, Magdalena Żychlińska – z sekretariatu Komisji w Biurze Analiz Sejmowych; Wojciech Miller oraz Przemysław Sadłoń  – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Dzień dobry. Otwieram kolejne posiedzenie Komisji Ustawodawczej. Porządek posiedzenia został doręczony. Witam panie i panów posłów. Witam pana europosła. Witam panów mecenasów, przedstawicieli Biura Legislacyjnego. Witam pracowników sekretariatu Kancelarii Sejmu.

W dzisiejszym porządku obrad mamy pierwsze czytanie poselskiego projektu o zmianie ustawy o partiach politycznych. Wnioskodawców reprezentuje pan przewodniczący Arkadiusz Mularczyk. Pierwsze czytanie dzisiejszego projektu wyczerpuje porządek posiedzenia.

Głosowanie kworum zostało uruchomione. Proszę o naciskanie guzików na tabletach, a my przejdziemy do omówienia projektu ustawy. Głosowanie kworum, póki co, zostawiamy oczywiście otwarte. Zamkniemy je bezpośrednio przed ewentualnymi dalszymi głosowaniami. Dziękuję.

Panie przewodniczący, proszę.

Poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Dziękuję bardzo. Witam serdecznie pana przewodniczącego, witam koleżanki i kolegów posłów, Biuro Legislacyjne i zaproszonych gości. Przedłożona nowelizacja ustawy o partiach politycznych dotyczy art. 18 ust. 1. Celem nowelizacji jest generalnie anonimizacja danych osobowych, a w szczególności danych adresowych osób, które reprezentują partie polityczne, są członkami zarządów partii politycznych czy prezydiów, ale także osób, które są uprawnione do reprezentowania partii na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych partii, a także osób popierających zgłoszenie tych partii politycznych do rejestrów.

Podkreślenia wymaga, że ustawa o partiach politycznych jest ustawą, jeżeli mogę użyć takiego sformułowania, dosyć starą, bo jest z 1997 r. Wówczas w tej ustawie przewidziano, iż do zgłoszenia partii politycznych należy przedstawić dane osobowe, a w szczególności adresy zamieszkania osób zgłaszających, a także osób wchodzących w skład organów uprawnionych do reprezentowania partii na zewnątrz. Jak wiemy, przepisy dotyczące ochrony danych osobowych w Polsce w znaczny sposób się rozwinęły. Dzisiaj prywatność obywateli, a w szczególności miejsca ich zamieszkania są chronione. Można w pewien sposób odnieść wrażenie, że ustawa o partiach politycznych nie poszła z duchem czasu, a mianowicie, że osoby, które w ustawie o partiach politycznych są uprawnione czy też wchodzą w skład organów uprawnionych do reprezentowania partii korzystają z mniejszej ochrony niż obywatele, którzy takich funkcji nie pełnią.

W związku z powyższym proponujemy, ażeby ta ochrona obejmowała także w tym przypadku ochronę adresu zamieszkania tych osób. W takim też kierunku idzie właśnie nowelizacja art. 18 ust. 1, który otrzymuje nowe brzmienie, a także ust. 2, który jest przepisem dostosowującym. Celem ustawy jest to, żeby jak najszybciej doszło do takiej właśnie nowelizacji ustawy o partiach politycznych. Taki jest główny cel nowelizacji ustawy o partiach politycznych. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący.

W tym momencie oddałbym głos panom mecenasom z Biura Legislacyjnego, ponieważ wiem, że są zgłoszone uwagi do tego projektu. Po wysłuchaniu tych uwag oddam głos członkom Komisji. Zatem, panie mecenasie, bardzo proszę.

Legislator z Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu Przemysław Sadłoń:
Dziękuję bardzo. Przemysław Sadłoń, Biuro Legislacyjne. My z naszej strony rzeczywiście mamy uwagi. One mają dwojaki charakter. Biorąc pod uwagę, że jesteśmy na etapie pierwszego czytania, to może na ten moment ograniczę się do uwag, które mają charakter ogólny, a nie odnoszą się do tekstu projektu. Jakkolwiek samo założenie tej nowelizacji czy cel tej nowelizacji jest słuszny, rzeczywiście wydaje się, że zasada jawności w tym przypadku nie powinna skutkować tym, że dane dotyczące osób reprezentujących partie polityczne w zbyt szerokim zakresie będą ujawniane, to w naszym przekonaniu, ten zakres nowelizacji powinien być nieco szerszy. Już postaram się krótko przedstawić, co mamy na myśli.

Tak jak pan przewodniczący na początku wspomniał, ustawa o partiach politycznych jest ustawą już dosyć leciwą i ten standard rozdziału materii pomiędzy ustawę a rozporządzenie w międzyczasie ewoluował. W tym przypadku mamy do czynienia z taką sytuacją, że zakres informacji, która składa się na ewidencję partii politycznych, w zasadzie wynika z rozporządzenia, bowiem w art. 23 ustawodawca wskazał czy zobowiązał ministra sprawiedliwości do określenia wzoru i sposobu prowadzenia ewidencji. Jest to jedyny przepis, który tak naprawdę odnosi się do zakresu informacji, które w ewidencji mają być zawarte. Ten zakres jest nieukształtowany w ustawie, on wynika tylko z samego rozporządzenia i z tego, w jaki sposób właśnie ten wzór ewidencji został w tym rozporządzeniu określony. Natomiast w naszej ocenie zasadnicze kwestie dotyczące zakresu informacji gromadzonych w ewidencji powinny wynikać z ustawy i rekomendujemy, aby właśnie w tym zakresie poszerzyć tę nowelizację. To znaczy, aby do projektu dodać przepis, który uzupełniałby przepisy ustawy o taką regulację, która wyraźnie wskazywałby, jakiego rodzaju informacje w ewidencji są gromadzone. Oczywiście z uwzględnieniem tego założenia, które przyświeca wnioskodawcom, aby część z tych informacji nie była udostępniana, aby w odniesieniu do części informacji zasada jawności nie… Inaczej, aby nie wszystkie informacje, które są zawarte w ewidencji były udostępniane.

Druga kwestia, o którą w naszej ocenie należałoby poszerzyć tę nowelizację odnosi się do sposobu udostępniania ewidencji. Z ustawy wynika, że ewidencja jest udostępniana w postaci odpisów i wypisów. Jak wskazują wnioskodawcy – zresztą jest to do sprawdzenia też w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w Warszawie – ewidencja jest też udostępniana w postaci elektronicznej w BIP-ie sądu. W naszej ocenie, ten drugi sposób udostępniania też powinien znajdować wyraźną podstawę prawną i byśmy rekomendowali państwu, aby w pracach rozszerzyć ten projekt właśnie o taki przepis ustawy, który wyraźnie wskazywałby, że ta ewidencja może być udostępniana także w postaci elektronicznej, w Biuletynie Informacji Publicznej.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Przepraszam, że wejdę w słowo, a obecnie na jakiej podstawie prawnej w takim razie jest to publikowane?

Legislator Przemysław Sadłoń:
Na pewno nie wynika to wprost z przepisów ustawy o partiach politycznych. Szukaliśmy takiego ogólnego przepisu, który ewentualnie uprawniałby do udostępniania tych informacji w BIP-ie. Nie znaleźliśmy takiego, natomiast też nie wykluczam, że na podstawie jakiś ogólnych rozwiązań sąd uznał, że może udostępniać informacje w ten sposób. Niemniej wydaje nam się, że taka podstawa jednak wyraźnie powinna wynikać z ustawy o partiach politycznych. Tak, może na tym etapie to tyle z uwag ogólnych. Jeżeli państwo przejdziecie do szczegółowego rozpatrywania dzisiaj, to będziemy zgłaszali też uwagi dotyczące samej treści projektu. Oczywiście zobowiązujemy się czy wyrażamy gotowość do kooperacji z wnioskodawcami, gdy państwo uznacie rzeczywiście to za celowe, do przygotowania takich uzupełniających propozycji w tych kwestiach, o których wcześniej wspomniałem, czyli w kwestiach, które mogłyby ewentualnie uzupełnić ten projekt. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Bardzo dziękuję za te wstępne uwagi.

Panie przewodniczący, czy w imieniu wnioskodawców będziecie państwo rozważali ewentualnie rozszerzenie tego projektu o materię wskazaną przez pana mecenasa?

Poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Tak, bo rozmawialiśmy z panem mecenasem, rzeczywiście to jest tak, że ta punktowa zmiana, jak wszyscy widzimy, jest ustaleniowa, konieczna i właściwa. Wydaje się, że w krótkim czasie jesteśmy w stanie dopracować również te pozostałe przepisy. Chodzi o dopasowanie całego systemu do tej zmiany. Myślę, że przy wsparciu legislatorów sejmowych jesteśmy w stanie szybko, bo w ciągu tygodnia, 10 dni, przygotować już taką systemową nowelizację tego obszaru.

Panie przewodniczący, pójdźmy w tym kierunku, że na kolejnym posiedzeniu Komisji powiedzmy za 10 dni przedstawilibyśmy już taką systemową regulację, która w sposób całościowy uregulowałaby kwestię anonimizacji adresów osób uprawnionych do reprezentowania partii na zewnątrz.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Dobrze. W takim razie, czy dzisiaj po pierwszym czytaniu przystępujemy do omówienia poszczególnych jednostek redakcyjnych? Nie, poczekamy na tę autopoprawkę, kiedy będzie całość i wtedy sobie omówimy…

Poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Tak. Myślę, że tak. Ewentualnie prosiłbym o stanowisko panów z Biura Legislacyjnego, ale myślę, że chyba powinniśmy się wstrzymać z tym przejściem do pracy, bo jak wiemy, te przepisy wymagają jeszcze rozszerzenia.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Dobrze. Panie mecenasie, bo widzę zgłoszenie. Bardzo proszę.

Legislator Przemysław Sadłoń:
Szanowni państwo, jeżeli rzeczywiście podzielacie naszą ocenę i uznajecie za celowe rozszerzenie tego projektu, to na dzisiejszym posiedzeniu ewentualnie można zakończyć pierwsze czytanie. Dyskusja nad ogólnymi założeniami projektu może się odbyć. Natomiast na kolejnym posiedzeniu Komisji nastąpiłaby faza szczegółowego rozpatrzenia. Do tego kolejnego posiedzenia zakładam, że będziemy mieli już taką propozycję, która by mogła ten projekt uzupełnić i w formie poprawki zostanie przedstawiona.

Natomiast nic dzisiaj nie stoi na przeszkodzie, aby etap pierwszego czytania zrealizować, i żeby to pierwsze czytanie mogło się zakończyć. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Dobrze, to mamy chyba sytuację jasną, jest wola i zgoda wnioskodawców na taki sposób postępowania. Z tego, co wiem, nie ma też zgłoszeń członków Komisji odnośnie do samej tej materii, więc zgodnie z sugestią pana mecenasa dzisiaj ta dyskusja na poziomie ogólnym, co do intencji i kształtu tego projektu, a po autopoprawce zrobimy już szczegółowe omówienie i będziemy zamykali temat, bo chyba… Tylko skończę zdanie, już sekundkę. Mówiłem, że nie ma zgłoszeń, więc mogę uznać, że chyba jest powszechna zgoda co do zaproponowanej treści projektu.

Widzę, że jest zgłoszenie od pana europosła. Bardzo proszę.

Poseł do Parlamentu Europejskiego Łukasz Kohut:
Dziękuję, panie przewodniczący. Chciałem tylko pana posła zapytać, czy to stanowisko wyrażone w uzasadnieniu było konsultowane z właściwymi organami Unii Europejskiej, np. z Europejskim Inspektoratem Danych Osobowych czy z Dyrekcją Generalną do Spraw Sprawiedliwości i Konsumentów Komisji Europejskiej? Tylko tyle. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Dziękuję bardzo za ten ważny europejski głos.

Panie przewodniczący?

Poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Jak pan wie, jest to projekt poselski i trudno żebyśmy projekt poselski konsultowali. Oczywiście można wystąpić o jakąś ekspertyzę Biura Analiz Sejmowych czy rozważyć konsultację, tylko pytanie, jaki jest cel czy sens takiej konsultacji.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Rozumiem, że z grona członków Komisji też chyba nie pada taki wniosek byśmy występowali do Biura Analiz Sejmowych czy do MSZ-etu o opinię o ewentualnej zgodności. Zresztą przepis nie budzi jakichkolwiek szerszych kontrowersji. Rozumiem, że to było raczej tak w charakterze uzupełnienia?

Poseł do Parlamentu Europejskiego Łukasz Kohut:
Dokładnie tak. Po prostu chciałem tylko dopytać, czy były jakiekolwiek konsultacje w tej sprawie.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Mamy odpowiedź, że nie było i nie ma takiej potrzeby. Rozumiemy. W związku z powyższym… Bardzo proszę, panie mecenasie.

Legislator Przemysław Sadłoń:
Odnosząc się do kwestii konsultowania tego projektu, chcemy tylko wskazać, tak jak pan przewodniczący wspomniał, to jest projekt poselski, więc obowiązek konsultacyjny w tym przypadku realizuje marszałek Sejmu. Po wniesieniu projektu, projekt był przesłany do konsultacji z następującymi podmiotami: z Sądem Najwyższym, prokuratorem generalnym, Naczelną Radą Adwokacką, Krajową Radą Radców Prawnych i prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Na ten moment tych opinii jeszcze nie ma. Niewykluczone, że właśnie w międzyczasie, to jest przed kolejnym posiedzeniem Komisji, jeżeli któryś z tych podmiotów będzie chciał wyrazić stanowisko, to takie stanowisko zostanie przesłane do Sejmu. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Bardzo dziękuję za to uzupełnienie – znacząca wiedza. W związku z tym, skoro nie ma zgłoszeń i uwag, co do kierunku zmiany tego projektu, możemy uznać, że pierwsze czytanie projektu ustawy będziemy mieli za sobą.

W związku z powyższym czekamy na zapowiedzianą autopoprawkę i przy szczegółowym omówieniu przepracujemy wszystkie jednostki redakcyjne.

Na tym wyczerpaliśmy porządek dzisiejszego posiedzenia. Dziękuję panie przewodniczący, dziękuję panom mecenasom.

Poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS):
Dziękuję bardzo, do widzenia.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Przepraszam, jeszcze tylko zakończymy głosowanie kworum. Kto jeszcze nie oddał głosu, to proszę, bo jest to równoznaczne ze złożeniem podpisu na liście obecności, skoro nie ma innych głosowań. Już jest głosowanie zakończone, ale chyba nie mamy zgłoszeń…

Sekretarz Komisji Marcin Wójcik:
Pani poseł Bartuś.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Zgłasza się?

Sekretarz Komisji Marcin Wójcik:
Dzwoniła.

Przewodniczący poseł Arkadiusz Myrcha (KO):
Dobrze. W takim razie, jeżeli nie ma przeciwwskazań, to bardzo proszę o zarządzenie ewentualne drugiego głosowania, jako głosowania uzupełniającego, bo faktycznie dzisiejszy porządek wyczerpaliśmy bardzo szybko, więc żeby też nie czynić nikomu krzywdy i kłopotu… Oczywiście kto już oddał głos przy pierwszym kworum, to już nie musi drugi raz głosowa, może nie trzeba. Zamykamy głosowanie kworum uzupełniającego. Proszę o publikację – 23. Dobrze, dziękuję.

Zatem każdy, kto chciał mógł w pierwszym lub w drugim głosowaniu wziąć udział, więc zamykam posiedzenie Komisji. Kolejne za 10 dni, jak już będzie autopoprawka, to oczywiście termin wyznaczymy. Dziękuję bardzo. Do widzenia.