9. kadencja, 10. posiedzenie, 1. dzień (15-04-2020)

3. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 33).

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Maciej Kopeć:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo się cieszę z tych wszystkich głosów, które dzisiaj tutaj padły. Na podstawie wypowiedzi przedstawicieli klubów mogę wnosić, że ten projekt będzie dalej procedowany. Stąd odniosę się może nie do wszystkich szczegółów tego projektu, ale do kwestii najistotniejszych. Oczywiście patrzę na ten sam projekt - zresztą państwo posłowie mówiliście wielokrotnie o tym, że jest on przede wszystkim niezgodny z obowiązującym dzisiaj porządkiem prawnym. To po pierwsze. Była też dzisiaj mowa o tym, że te wyliczenia są niepełne i nieprawidłowe, niepoprawne, więc trudno odnosić się do szczegółów. Uzasadnienie tego projektu też jest niepełne. Trudno mówić również o tym, czy ten projekt tak naprawdę daje kompetencje do tego, aby na jego bazie powstały wszystkie akty wykonawcze. Natomiast przede wszystkim dotyczy to chociażby kwestii dotacji czy miejsc, gdzie jest mowa o 100% dotacji, kiedy tak naprawdę przepisy na to nie pozwalają, a odniesień nie ma. Ale, jak sądzę, ta dyskusja jest jeszcze przed nami, stąd nie będę się odnosił do szczegółów tego projektu.

    Natomiast padło tutaj wiele różnych sformułowań, do których trzeba się odnieść. Polska dużo inwestuje w edukację. W roku 2017 Polska przeznaczyła 4,9% swojego PKB na edukację, przy średniej Unii 4,6%. Na edukację przeznaczono 11,9% łącznych wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych, przy średniej Unii 10,2%.

    Była też mowa, i o tym zresztą również jest w uzasadnieniu, o małych szkołach. Trzeba przede wszystkim powiedzieć, że istotną zmianą było przywrócenie kompetencji kuratora w kwestii opiniowania likwidacji szkół przez samorządy, bo trzeba pamiętać, że wcześniej likwidowano tysiące szkół, a dziesiątki tysięcy nauczycieli straciło pracę. Natomiast można oczywiście popatrzeć na te elementy finansowe, które wspierają małe szkoły. Gdybyśmy je po prostu przeanalizowali, to w roku 2019 tam, gdzie mamy specjalną wagę, to wsparcie wynosiło 251 mln. Dodatkowe środki są przeznaczane także na małe samorządy, które prowadzą szkoły. Gdybyśmy na to spojrzeli, w roku 2019 były to 3 mld zł, w roku 2019 to jest specjalna waga na mniej zamożne samorządy i te, które prowadzą małe szkoły. W roku 2019 to jest kwota wynosząca 220 mln. Z jednej strony mówimy o kompetencjach kuratora, jeżeli chodzi o kształtowanie sieci szkół, z drugiej strony mówimy także o specjalnym wsparciu dla tych samorządów, które podejmują wysiłek, trud prowadzenia właśnie szkół czy rozbudowanej sieci szkół.

    Kolejną kwestią jest oczywiście ta, o której dyskutujemy - wynagrodzenia nauczycieli. Tak naprawdę wynagrodzenia nauczycieli stanęły na 1 września 2012 r. i od tego czasu mamy wzrost tych wynagrodzeń, który zaczął następować od waloryzacji płac w roku 2017, przez rok 2018, 2019, o 21,2%. Tak naprawdę gdyby na to popatrzeć, w roku 2012 wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela dyplomowanego to 3109 zł, obecnie - 3817, a w roku 2012 tzw. wynagrodzenie średnie to 5 tys., w roku 2020 - 6141. A więc widzimy tutaj także dość istotną zmianę, która nastąpiła. Oczywiście oprócz tego jest jeszcze inne, dodatkowe wsparcie, chociażby dodatek za wychowawstwo klasy w wysokości minimum 300 zł czy wsparcie dla nauczycieli stażystów.

    Jedną z istotnych zmian dotyczących finansowania szkół jest też kwestia subwencjonowania dzieci 6-letnich w przedszkolu. Jest to istotne wsparcie. To wsparcie w latach 2017-2019 to 4,7 mld zł. Ale to także dotacja przedszkolna, pamiętajmy, bo tutaj w tych wielu wypowiedziach często się zapomina, że tak naprawdę to wsparcie winno dotyczyć (Dzwonek) kwestii związanej z finansowaniem przedszkoli przez samorząd.

Przebieg posiedzenia