9. kadencja, 11. posiedzenie, 1. dzień (29-04-2020)
5. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o udzielaniu pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców (druk nr 300).
Poseł Adrian Zandberg:
Wysoka Izbo! Czasy przyszły wyjątkowe i wróciły w tej Izbie słowa, których dawno tu nie było: zwolnienia grupowe, masowe bezrobocie, cięcia, wreszcie restrukturyzacja. W takim czasie wyjątkowa staje się odpowiedzialność państwa. Opowieść o tym, że rynek dobrze sobie radzi bez pomocy państwa, brzmiała dobrze podczas prosperity, ale jak zawsze okazała się niewiele warta w chwili próby.
Pomoc dla przedsiębiorstw, które są dziś zagrożone upadłością, jest konieczna. Ale muszę powiedzieć, że uśmiechałem się pod nosem, czytając tę ustawę, bo miałem poczucie, że to jest produkt z przeszłości, wręcz zamierzchłej przeszłości, bo wszystko teraz, w czasie kryzysu, dezaktualizuje się naprawdę szybko. I nic dziwnego, bo oczywiście powinniście byli państwo to narzędzie uruchomić już dawno temu. To jest przecież po prostu dopełnienie starego rządowego programu z 2014 r, jak to zresztą było wspominane. Ale powiem coś miłego: to jest dobrze, proszę państwa, że w tej ustawie umożliwiacie wejście kapitałowe państwa, objęcie przez państwo udziałów. Niestety jest jeden problem: środki, które zapisaliście w tych przepisach, mogą wywołać co najwyżej wzruszenie ramion, bo 120 mln zł to są pieniądze zupełnie niewspółmierne do skali problemów, z którymi będziemy się borykać, wychodząc z tego kryzysu. To jest zresztą przypadłość całego tego programu. On jest zbyt skromny, żeby realnie kryzys zamortyzować.
Mówimy tu o wydawaniu publicznych środków, a w związku z tym trzeba bardzo uczciwie porozmawiać o celach i o warunkach tej pomocy. I tego niestety w tej ustawie mocno brakuje. Nie wolno powtórzyć błędów z przeszłości, kiedy uspołeczniono straty, a zyski trafiły do nielicznych kieszeni najbogatszych. Dlatego Lewica zgłosi do tego projektu konkretne poprawki. To odnosi się do tej i każdej innej ustawy dotyczącej pomocy publicznej. Tam gdzie płynie pomoc, powinien obowiązywać kategoryczny zakaz wypłaty premii i bonusów, dodatkowych bonusów dla kadry zarządzającej.
Niestety po wprowadzeniu waszej antypracowniczej tarczy już związkowcy donoszą, że kolejne zarządy obcinają pracownikom płace, ale swoim członkom wynagrodzenia podnoszą. To jest niemoralne i niedopuszczalne. Ale to też dowodzi, że pomoc musi być realnie kontrolowana, inaczej zamiast na ratowanie firm, zamiast na ratowanie miejsc pracy w rzeczywistości trafi do prywatnych kieszeni nielicznych. Jeżeli ktoś sięga po publiczne środki, to znak, że czas obscenicznych wynagrodzeń dla zarządów tej firmy się skończył, i najwyższy czas, żeby to jasno powiedzieć. Te pieniądze mają służyć utrzymaniu działalności, a nie utrzymaniu luksusowego życia panów prezesów. I oczekujemy wprowadzenia takich zmian, które przed tym zabezpieczą.
Wreszcie sprawa kluczowa - warunki zatrudnienia, obowiązek zatrudniania na uczciwych warunkach. Firmy, które przetrwają przy pomocy państwa, dzięki pomocy państwa, nie mogą jak gdyby nigdy nic zatrudniać nadal na śmieciówkach. Chyba już teraz wszyscy na sali widzimy, proszę państwa, do czego doprowadziła ta patologia na rynku pracy. Z tym trzeba po prostu skończyć.
Piszecie państwo w tej ustawie, że jej celem jest przywrócenie rentowności firm. To jest za mało. Te cele muszą być zdecydowanie ambitniejsze. Tym celem musi być odtworzenie dobrej jakości miejsc pracy. I to jest jedyny powód, dla którego w ogóle możemy rozmawiać w tej Izbie o wspieraniu prywatnych biznesów z publicznych pieniędzy. Bo przypominam, że te pieniądze pochodzą w większości z podatków, które płacą w Polsce pracownicy, i trzeba gospodarować nimi tak, żeby wynikła z tego korzyść była korzyścią całego społeczeństwa, a nie tylko wąskiej grupy właścicieli.
Na koniec. Od kilku tygodni pan premier Morawiecki zaczął powtarzać po Lewicy, że pomoc państwa nie powinna trafiać do firm z rajów podatkowych. Bardzo dobrze, panie premierze. A teraz czas opanować kolejną lekcję. Pomoc państwa nie może się rozpłynąć w przepastnych kieszeniach nielicznej grupy prezesów firm. Ta ustawa wymaga poprawek, po to żeby zabezpieczyć interes publiczny. Dlatego Lewica opowiada się za skierowaniem jej do dalszych prac w komisji. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia