9. kadencja, 11. posiedzenie, 1. dzień (29-04-2020)
4. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 279).
Poseł Marzena Okła-Drewnowicz:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicja Obywatelska przedstawić stanowisko dotyczące druku nr 279, mowa oczywiście o przemocy domowej.
Projekt, który państwo wnieśliście jako rząd Prawa i Sprawiedliwości, jest na pewno projektem, który wpisuje się w walkę, jeśli chodzi o przemoc w rodzinie. Wiemy o tym, że tak naprawdę z przemocą domową instytucje państwowe, publiczne rozpoczęły walkę niespełna 20, może trochę przeszło 20 lat temu, ale poprzednie rządy i obecny rząd bardzo różnie podchodziły do problematyki przemocy domowej. Chciałabym przypomnieć, jak wyglądała walka rządów z przemocą domową.
Pierwszą fundamentalną ustawą była na pewno ustawa z 2005 r. i tutaj wielką zasługę miała z pewnością pani minister Izabela Jaruga-Nowacka. Kolejną ustawą, która nowelizowała tę ustawę, była ustawa z 2010 r. Wprowadził ją rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u. To ona zakazywała kar cielesnych w wychowywaniu w rodzinie, to ona wprowadziła zespoły interdyscyplinarne, to ona dawała nowy zakres organizacji, zarządzania ˝Krajowego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie˝. Naprawdę wiele się zmieniło. Powstawały nowe ośrodki, szły pieniądze do samorządów i to wsparcie dla ofiar przemocy na pewno było lepsze i większe.
Fundamentalny, wręcz milowy krok zrobiono z pewnością w roku 2015, kiedy to rząd Platformy Obywatelskiej i PSL przyjął ustawę ratyfikującą konwencję stambulską. To naprawdę był milowy krok. Jeszcze gdy trwały prace nad tą ratyfikacją, udało nam się doprowadzić do tego, że gwałt ścigany był z urzędu, a nie na wniosek ofiary. Mieliśmy wtedy wielkie szczęście, bo urzędującym prezydentem był prezydent Bronisław Komorowski i to on w kwietniu 2015 r. podpisał tę ustawę. Polska ratyfikowała konwencję stambulską i na tym tak naprawdę się skończyło.
Obecnie urzędujący prezydent na pytanie o konwencję odpowiedział w marcu 2017 r. - najlepiej jej nie stosować. Niestety w 2016 r. słyszeliśmy, że w Ministerstwie Sprawiedliwości trwały prace nad wypowiedzeniem tej konwencji, a przecież to, co dzisiaj państwo zaprezentowaliście w tym projekcie, jest właśnie realizacją jednego z postulatów, z postanowień tej konwencji. Co było później? Później państwo zaserwowaliście w sylwestra, 31 grudnia 2018 r., haniebną ustawę, skierowaliście ją do konsultacji społecznych, która mówiła o tym, że jednorazowa przemoc to nie przemoc, która mówiła o tym, że samorządy nie muszą przyjmować gminnych strategii, a ówczesna premier Beata Szydło powiedziała nawet do samorządowców Zakopanego: boście są odważni. To była wasza propozycja skierowana do kobiet, które były ofiarami przemocy w rodzinie. Mało tego, odebraliście pieniądze wielu organizacjom, NGOs, m.in. Centrum Praw Kobiet, które od ponad 20 lat walczyły z przemocą domową, pomagały ofiarom. Tak przez te wszystkie lata wyglądała wasza pomoc ofiarom przemocy domowej.
Dzisiaj państwo przynosicie, owszem, dobry projekt i z pewnością go poprzemy. Po latach upokorzeń kobiet, piekła kobiet, które im zgotowaliście, dzisiaj robicie ukłon w ich kierunku. Nie wiem, być może dlatego, że zbliżają się wybory prezydenckie. Chcę państwu powiedzieć, że skorzystamy z tego ukłonu i dzisiaj powiemy wam: sprawdzam, bo boimy się, że ten projekt ustawy ujrzał światło dzienne tuż przed wyborami, ale po wyborach tego projektu może już nie być.
Dlatego dzisiaj, pani marszałek, w imieniu klubu Koalicja Obywatelska składam wniosek o niezwłoczne przystąpienie po zakończeniu pierwszego czytania, bez odsyłania projektu do komisji, do dalszego procedowania tego projektu. Zróbmy to natychmiast, tu i teraz, tym bardziej że są szczególne okoliczności i warunki: jest pandemia, są kwarantanny, ofiary są zamknięte ze sprawcami, więc nie ma czasu, nie ma czasu na komisje, nie ma czasu na jakąkolwiek zwłokę. Naprawdę, w wielu polskich rodzinach, domach rozgrywa się piekło kobiet, w zaciszu domowym, w czasie pandemii. Proszę więc o to, abyśmy jak najszybciej przystąpili do drugiego czytania, bez odsyłania projektu do komisji. Stać nas na to jako opozycję, bo dobre projekty dla ludzi, dla kobiet, dla ofiar (Dzwonek) przemocy, dla słabszych jesteśmy zawsze w stanie poprzeć. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia