9. kadencja, 12. posiedzenie, 1. dzień (27-05-2020)
2. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (druki nr 281 i 365).
Poseł Krystian Kamiński:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Na wstępie należy wskazać przyczyny, które doprowadziły do przedstawienia proponowanego projektu ustawy. Jest to permanentna słabość narzuconego Polsce prawa unijnego, które ma niekorzystny wpływ na funkcjonowanie nadzoru nad rynkiem ubezpieczeniowym w kontekście podmiotów zagranicznych.
Zgodnie z obowiązującą na rynku finansowym zasadą wynikającą z prawa unijnego firmy ubezpieczeniowe, jeśli uzyskają licencję w którymś państwie unijnym, mogą działać na terenie całej Unii, w tym naturalnie w Polsce. Jednak z tej zasady wynika również kolejna zasada, które zakładają prymat nadzoru organu państwa macierzystego. Założenie było takie, że krajowe nadzory, które regulują działalność firm ubezpieczeniowych, będą działały w sposób zharmonizowany, w oparciu o analogiczne standardy, będą się ze sobą komunikowały i będą współpracowały. Okazuje się jednak, że ten system funkcjonuje bardzo słabo. Skutki braku nadzoru nad zagranicznymi firmami ubezpieczeniowymi, w szczególności w zakresie ryzyka, a w konsekwencji - niewypłacalności, możemy odczuć wszyscy. W przypadku niewypłacalności zagranicznego podmiotu, który sprzedał polisy ubezpieczeniowe w Polsce i zarobił na nich duże pieniądze, które ulokował naturalnie w swoim państwie macierzystym, ubezpieczeni zwrócą się o wypłatę do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, na który składają się de facto wszyscy ubezpieczeni, przede wszystkim przez polskie zakłady ubezpieczeń. Realnie wobec takiego niewypłacalnego zagranicznego zakładu ubezpieczeń polski organ nadzoru, Komisja Nadzoru Finansowego, nie będzie mógł nic zrobić.
Wysoka Izbo! Przedstawiony obecnie obowiązujący stan prawny to kolejny przykład rezygnacji przez Polskę z nadzorowania własnego rynku finansowego, tu akurat w kontekście działalności podmiotów zagranicznych. To przykład powolnej erozji państwa polskiego, będącej wynikiem bezkrytycznej wiary w unijne swobody przepływu. Proponowane przez ustawę przepisy dające możliwość natychmiastowej interwencji przez Komisję Nadzoru Finansowego w przypadku konieczności niezwłocznego usunięcia nieprawidłowości bez obowiązku wcześniejszego powiadomienia właściwego organu nadzorczego państwa siedziby zakładu i oczekiwania na właściwą reakcję tego organu to rozwiązanie idące w dobrą stronę, jednak może okazać się niewystarczające.
Konfederacja stoi na stanowisku, że przepisy polskiego prawa powinny w większym stopniu niż proponowane zabezpieczać możliwość skutecznego egzekwowania stosowania się przez zagraniczne firmy ubezpieczeniowe do polskiego prawa, a przede wszystkim powinny zrywać z zasadą nadzoru przez państwo macierzyste na rzecz nadzoru przez państwo, na którego terytorium świadczone są usługi. Niemniej zaproponowane w projekcie ustawy dodatkowe uprawnienia KNF wobec zagranicznych firm ubezpieczeniowych to krok w dobrą stronę. Przyjmujemy z zadowoleniem każde, nawet najmniejsze, otrzeźwienie administracji rządzącej zmierzające do odzyskania suwerenności, tu akurat w odniesieniu do możliwości egzekwowania stosowania prawa polskiego przez zagraniczne firmy ubezpieczeniowe działające w Polsce. Jednocześnie dostrzegając szereg problemów związanych z funkcjonowaniem w Polsce prawa unijnego, Koło Poselskie Konfederacja apeluje do rządu o przeprowadzenie przeglądu wszystkich unijnych regulacji z zakresu rynku finansowego, w tym ubezpieczeniowego, w kontekście braku stosowania kompetencji nadzorczych po stronie Komisji Nadzoru Finansowego w związku z jednolitym paszportem europejskim oraz zasadą odpowiedzialności przed macierzystym organem nadzoru przez zagraniczne podmioty prowadzące działalność w Polsce, a następnie podjęcie działań zmierzających do zmiany prawa na poziomie unijnym oraz krajowym w celu zapewnienia odpowiednich kompetencji. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której brak właściwych i skutecznych środków prawnych po stronie KNF doprowadzi do tego, że pieniądze Polaków zostaną wyprowadzone przez zagraniczne podmioty do swoich państw w wyniku działalności niezgodnej z prawem, przy całkowitej niemocy polskiej administracji.
Konfederacja stoi na stanowisku, że wszystkie podmioty prowadzące działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinny być nadzorowane przez Komisję Nadzoru Finansowego w taki sam sposób, bez względu na to, czy są to podmioty krajowe czy zagraniczne, gdyż nadzór nad naszym rynkiem finansowym jest jednym z podstawowych elementów naszej suwerenności. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia