9. kadencja, 13. posiedzenie, 1. dzień (19-06-2020)
5. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (druk nr 421).
Poseł Barbara Bartuś:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W polskim systemie władza prawa władza ustawodawcza należy do Sejmu i Senatu. Funkcja prawodawcza jest jedną z trzech podstawowych funkcji Sejmu. Polska konstytucja nie przewiduje możliwości zastępowania Sejmu w jego funkcji ustawodawczej przez inne organy. Uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 26 marca br. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej dodano do regulaminu Sejmu dział IIIa zawierający przepisy określające zasady odbywania posiedzeń Sejmu, komisji i podkomisji sejmowych z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających porozumiewanie się na odległość.
Wysoki Sejmie! Te przepisy wpisują się w całości w stwierdzenie OBWE, które 21 kwietnia br. na swojej stronie zamieściło komunikat, w którym stwierdza: Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE oraz Zgromadzenie Parlamentarne OBWE stwierdziły, że w obliczu pandemii COVID-19 wystawiającej na próbę demokrację silna rola parlamentów ma zasadnicze znaczenie. Parlamenty w całym regionie OBWE muszą zatem podjąć zdecydowane kroki, aby zapewnić kontynuację prac w okresie blokady i dystansu społecznego. Widzimy, że wiele z parlamentów właśnie to robi. Pomimo zakłóceń harmonogramów i trudności w organizowaniu regularnych sesji plenarnych i komisji, co wpływa na spowolnienie regularnego procesu stanowienia prawa, liczne parlamenty w całym regionie OBWE wykazują elastyczność i zaangażowanie w dostosowaniu się do bieżących okoliczności.
Niektóre parlamenty podjęły szybkie działania w celu zmiany swoich regulaminów wewnętrznych lub sposobu uchwalania ustaw, które pozwalają im kontynuować działalność za pośrednictwem platform internetowych i pracy zdalnej. W innych krajach po raz pierwszy internetowe spotkania komisji parlamentarnych są transmitowane na żywo w Internecie i telewizji, dzięki czemu sytuacja nadzwyczajna staje się okazją do zwiększenia przejrzystości, zobrazowania odpowiedzialności oraz przybliżenia pracy parlamentarnej obywatelom w czasach, gdy wielu czuje się niedoinformowanych i odizolowanych.
Ten komunikat wydany przez OBWE blisko miesiąc po tym, jak wprowadziliśmy te przepisy, można uznać za pochwałę polskiego Sejmu. Mało tego, ten komunikat był zobrazowany zdjęciem z polskiego Sejmu.
Zgodnie jednak z art. 2 uchwały dodane przepisy, czyli cały dział IIIa, mają utracić moc z dniem 30 czerwca br. Projekt, który mam przyjemność państwu prezentować, proponuje uchylenie tego przepisu, a tym samym bezterminowe utrzymanie przepisów działu IIIa w regulaminie Sejmu.
Jednocześnie należy podkreślić, że odbywanie posiedzeń Sejmu, komisji i podkomisji sejmowych z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających porozumiewanie się na odległość jest możliwe jedynie w przypadku, gdy zachodzą przesłanki wskazane odpowiednio w art. 198a ust. 1 i art. 198j ust. 1 regulaminu Sejmu, tj. w sytuacji, kiedy jest wprowadzony stan wyjątkowy, stan klęski żywiołowej, stan wojenny lub stan epidemii w rozumieniu ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. Dlatego też ten rozdział stosuje się tylko do takich sytuacji. Ten rozdział nie nakazuje trybu zdalnego, tak jak powiedziałam, poprzez wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej, tylko ten artykuł, te przepisy mówią, że w zaistnieniu jednej z tych sytuacji posiedzenie Sejmu może być prowadzone z wykorzystywaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających porozumiewanie się na odległość.
Dlatego też rekomenduję państwu, wnioskuję o to, aby uchylić art. 2. Stosowny projekt uchwały złożyliśmy Wysokiemu Sejmowi. Taka jest nasza rekomendacja i wydaje się, że ten przepis może istnieć (Dzwonek), a to, czy on będzie wykorzystywany, będzie zależało od sytuacji, jaka będzie panowała w naszym kraju. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia