9. kadencja, 14. posiedzenie, 1. dzień (15-07-2020)
1. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o wsparciu dla rynku ubezpieczeń należności handlowych w związku z przeciwdziałaniem skutkom gospodarczym COVID-19 (druki nr 431 i 482).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju Olga Semeniuk:
Ale to może państwo pozwolą mi się teraz wypowiedzieć.
(Poseł Paulina Hennig-Kloska: No nie, obyczaj jest taki, że albo przed, albo po.)
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Rozumiem, że pani minister poprosiła o głos, ponieważ nie może uczestniczyć w obradach?
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju Olga Semeniuk:
Tak.
Panie Marszałku! Bardzo dziękuję...
(Poseł Paulina Hennig-Kloska: Ale przedstawiciel rządu musi uczestniczyć. Ja mam ważne uwagi.)
Będą, oczywiście.
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Posłuchajmy naprzód, co pani minister ma do powiedzenia.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Skandal!)
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju Olga Semeniuk:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Bardzo dziękuję za możliwość zabrania głosu.
Z uwagi na COVID-19 i jego istotny wpływ na gospodarkę zakłady ubezpieczeń oferujące ubezpieczenia należności handlowych dokonują przeglądu swoich portfeli. Jako Ministerstwo Rozwoju i rząd dostajemy jasne sygnały z rynku, że te zakłady ubezpieczeniowe mogą znacznie obniżyć limity lub w ogóle zlikwidować ekspozycję, a cięcia mogą dotyczyć pojedynczych przedsiębiorców, a także całych branż lub rynków. Dlatego potrzebna jest systemowa odpowiedź, jaką proponujemy w niniejszej ustawie.
W 2019 r. ubezpieczono należności handlowe na kwotę 165 mld zł, w tym 60 mld zł w eksporcie. Przyznane limity ubezpieczeniowe umożliwiły polskim przedsiębiorcom zrealizowanie i zabezpieczenie ponad 533 mld obrotów handlowych, w tym 118 mld zł dotyczyło transakcji zagranicznych, co stanowiło ogółem ok. 12% eksportu Polski. W zależności od rozwoju sytuacji istnieje zagrożenie, że ekspozycja ta może zostać zredukowana o 20% do 50% w porównaniu ze stanem sprzed pojawienia się pandemii COVID-19, a to może oznaczać redukcję limitów ubezpieczonych należności o 80 mld zł.
Znaczne ograniczenie ubezpieczeń dla polskich przedsiębiorców oznaczać będzie tak znaczne podniesienie ryzyka transakcji, że tym samym doprowadzi do spowolnienia wymiany handlowej i całej gospodarki. Natychmiastowym skutkiem będzie istotne pogorszenie płynności finansowej, w tym znaczny wzrost ryzyka niewypłacalności. Dla Skarbu Państwa spadek transakcji handlowych będzie oznaczał pogorszenie się sytuacji makroekonomicznej oraz zmniejszenie wpływów zarówno z tytułu podatków CIT, jak i VAT.
Projektowane rozwiązanie ma na celu zniwelowanie tych wszystkich zagrożeń. Proponowany w przedłożonym Wysokiej Izbie projekcie ustawy mechanizm będzie polegał na zawarciu przez ministra rozwoju odpowiednio wystandaryzowanych umów reasekuracji z zakładami ubezpieczeń, które wyrażą chęć przystąpienia do programu rządowego. Tego typu reasekuracja zakłada, że Skarb Państwa w zamian za stały udział z składce ubezpieczeniowej przejmuje część ryzyka ubezpieczeniowego możliwych odszkodowań. Te poziomy składek będą ewoluować: 80%, potem 100% - po przekroczeniu pewnych kwot wypłaconych odszkodowań. Staramy się tym samym chronić przychody i płynność finansową zakładów ubezpieczeń, sprawiając jednocześnie, że po przekroczeniu określonej kwoty odszkodowań udział Skarbu Państwa w ryzyku ustaje. Wyznaczamy bezpieczną granicę zaangażowania państwa.
Przeniesienie ryzyka dotyczy całych portfeli ubezpieczeniowych. Zakłady ubezpieczeń nie wybierają, co chcą nam przekazać, a czego nie. Nie ma zatem możliwości dokonywania przez ubezpieczycieli negatywnej selekcji ryzyka. Tym samym działamy systemowo, ale i zabezpieczamy interesy Skarbu Państwa przed szczególnie ryzykownymi zobowiązaniami. To rozwiązanie jest wzorowane ma mechanizmie niemieckim, które tam uruchomione na znacznie większą skalę już z powodzeniem jest wdrażane.
Wysoka Izbo! Zwracam się z uprzejmą prośbą o przyjęcie projektu w kształcie zreferowanym przez komisję sejmową.
Dodatkowo chciałam dodać informację związaną z wczorajszym posiedzeniem Komisji Finansów Publicznych, na którym w ciągu 2 godzin padło wiele pytań, na które starałam się razem z dyrekcją Departamentu Rozwoju Inwestycji w Ministerstwie Rozwoju odpowiadać. Jeżeli chodzi o wszelkie pytania, które dzisiaj padną, proszę o zgłoszenia w drodze pisemnej. Na wszystkie odpowiemy, mam nadzieję, że w najszybszym trybie.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Ale takiego trybu nie ma.)
Pani Wiceprzewodnicząca! Wszystkie pytania, które padały na wczorajszym posiedzeniu komisji... Po to są stworzone komisje, aby praca polegała na zadawaniu konkretnych pytań i odpowiedzi. (Oklaski)
(Poseł Krystyna Skowrońska: Pani mnie nie musi uczyć.)
(Poseł Małgorzata Chmiel: Co? Pani nas poucza?)
Chciałabym jeszcze tylko dodać, że wczoraj pojawiały się pytania dotyczące konstytucji, praworządności w związku z tym projektem, dlatego chętnie ustosunkujemy się drogą pisemną. Bardzo dziękuję, panie marszałku. (Oklaski)
(Poseł Monika Wielichowska: Co za buta.)
(Poseł Krystyna Skowrońska: To było aroganckie.)
Przebieg posiedzenia