9. kadencja, 14. posiedzenie, 2. dzień (16-07-2020)
14. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 437 i 437-A).
Poseł Andrzej Grzyb:
Dziękuję, panie marszałku, za zaproszenie.
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Proszę bardzo.
Poseł Andrzej Grzyb:
Chciałbym bardzo też serdecznie podziękować koleżankom i kolegom, którzy z jednej strony... i pani sprawozdawcy projektu, jak również tym, którzy zabierali głos przede mną, bo część argumentacji została, że tak powiem, już przedstawiona. W szczególności pan poseł Dyduch, jak mi się wydaje, bardzo celnie to ocenił, mówiąc, że ten projekt zmiany ustawy nosi wiele cech projektu rządowego, tylko że został przedstawiony przez państwa posłów. Tak to odczuwam, że de facto jest to projekt rządowy. Likwiduje się fundusz celowy, Fundusz Niskoemisyjnego Transportu. Powołuje się zobowiązanie wieloletnie Fundusz Niskoemisyjnego Transportu w narodowym funduszu ochrony środowiska. Zmienia się również tego, kto dysponuje tym kontem. Jest tutaj wiele zmian, wskazanych jest pięć ustaw.
Natomiast ja bardzo chciałbym zwrócić uwagę na przychody tego nowego wieloletniego zobowiązania. Chodzi o środki od operatora systemu przesyłowego, środki, które będą pochodziły z likwidowanego rachunku, oraz przychody z opłaty zastępczej powołanej art. 23 ust. 1 ustawy o biopaliwach i biokomponentach. De facto to jest główne źródło finansowania tego funduszu.
Czemu ma służyć ta nowela? Część argumentów została tutaj wymieniona, ale tak naprawdę brak jest w uzasadnieniu odpowiedzi na pytanie, jakie są efekty dotychczasowego funkcjonowania Funduszu Niskoemisyjnego Transportu, który został przyjęty, pamiętam, po osiągnięciu konsensusu, uznano, że należy to zrobić. Brak jest jasnych przesłanek, co ma poprawić ta zmiana prawa w zakresie efektów rozwoju niskoemisyjnego transportu. Zmienia się ustawowe zobowiązania na cele ustalone przez Radę Nadzorczą Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jest pytanie, czy ustawodawca chce świadomie rezygnować z tego, żeby akurat grono, jakim jest rada nadzorcza, określało te cele, które miały stanowić jedną z podstaw rozwoju i modernizacji tego sektora transportu.
Nic nie mówi się o wysokości środków gromadzonych i zmianach po wprowadzeniu zobowiązania wieloletniego. Brak jest de facto oceny skutków regulacji. Fundusz Niskoemisyjnego Transportu ulega likwidacji przed uruchomieniem jakichkolwiek działań w zakresie transportu, a w tym celu był stworzony. Powinniśmy ocenić, dlaczego tak się dzieje, jakie są tutaj punkty oporu, które sprawiają, że działa on nieefektywnie, jak sądzę, bo chyba stąd ta zmiana. Był on przyczynkiem do ustanowienia opłaty zastępczej, narodowego celu wskaźnikowego, czyli zamiany obniżenia ilości biokomponentów i biopaliw na rynku ustalonego na dany rok za tę opłatę, przy czym ta opłata de facto jest 10 razy niższa niż koszt zakupu biokomponentów, czyli odbywa się to kosztem rozwoju sektora biopaliw, również rolników, którzy produkują surowce rolnicze potrzebne dla tego rozwoju.
Co zatem z tymi środkami po zmianie ustawy? Jak będą rozdysponowane? Pytanie o równomierne traktowanie również poszczególnych technologii w zakresie rozwoju niskoemisyjnego transportu, czy sektor biopaliw utrzyma tam swoje należne miejsce, czy tylko będzie preferowana elektromobilność, czy w tworzeniu funduszu celowego będzie mógł ten sektor biopaliw liczyć również na odpowiednie wsparcie. Pytanie, co z planem wprowadzenia benzyny E10. W większości krajów, przynajmniej w połowie krajów Unii Europejskiej, taki produkt już wdrożono. Wdrożenie takiego produktu wymaga edukacji i promocji. Rozporządzenie wykonawcze do Funduszu Niskoemisyjnego Transportu wydane przez ministra do spraw energii zakładało promocję etyliny 10. Czy znajdzie to uznanie w kierunkach ustalanych przez Radę Nadzorczą Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej? Nie mamy na to odpowiedzi.
Nowelizacja ogranicza do zera do roku 2027 wydatki z budżetu związane z kierunkami rozwoju, jakie miał wspierać likwidowany Fundusz Niskoemisyjnego Transportu. Pytanie: Dlaczego? Branża biopaliw, branża rolnicza bardzo ostro protestowała przy ostatniej nowelizacji ustawy, gdzie wprowadzono narodowy, gdzie narodowy cel wskaźnikowy był redukowany opłatą zastępczą, i w chwili obecnej ma też taki dylemat. O to bardzo trudno było w dyrektywie RED II o odnawialnych źródłach energii. Ochronić 7-procentowy udział biopaliw z surowców rolniczych do roku 2030, a jednocześnie mamy do roku 2030 14% udziału OZE w transporcie i ten cel jest poza zasięgiem, jeżeli nie wykorzystamy akurat tych (Dzwonek) 7% udziału biopaliw z surowców rolniczych, nie mówiąc o tym, co to daje dla sektora rolniczego. To są pasze, to jest płodozmian, to jest wiele innych celów.
Tak że ta zmiana to nie tylko pięć ustaw wskazanych w tej ustawie, ale również konsekwencje, które mogą dotyczyć wielu różnych sektorów, i na to chciałem zwrócić uwagę. Nie sprzeciwiamy się przekazaniu tego do komisji, ale uważamy, że na te pytania powinniśmy uzyskać odpowiedź w trakcie prac w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia