9. kadencja, 15. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2020)

15. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu Ireneusz Zyska:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Poseł! Szanowni Państwo! Bardzo dziękuję za to pytanie. Trzeba powiedzieć, że w ostatnich latach obserwujemy nasilające się zjawisko suszy, ale też zmiany klimatyczne powodujące nawalne deszcze, bardzo szybko przybierające, tzw. błyskawiczne powodzie, podtopienia zarówno na obszarach miast - ostatnio obserwowaliśmy to w Warszawie, gdzie były trudności z przejeżdżaniem głównymi arteriami komunikacyjnymi - jak i, przede wszystkim, na obszarach wiejskich. To wieś powinna być beneficjentem działań skierowanych przeciwko pustynnieniu, przeciwko suszom, przeciwko nawalnym deszczom. Rząd Prawa i Sprawiedliwości, rząd Rzeczypospolitej Polskiej prowadzi działania mające na celu ochronę Polski zarówno na obszarach miejskich, jak też na obszarach wiejskich przed powodziami i tymi drastycznymi zmianami klimatu. Dla przykładu powiem, że poziom retencji w Polsce jest na poziomie ok. 6%. Dla porównania w Hiszpanii - 40%. W związku z tym nie możemy w tej chwili ulegać złudzeniu, że mamy czas, kiedy występują opady deszczu, i to powinno nas jakoś uspokoić. Wręcz przeciwnie, powinniśmy wprowadzać rozwiązania, które w sposób jednostajny pozwolą na gospodarowanie wodami opadowymi.

    I tak, drodzy państwo, Ministerstwo Klimatu zapewnia wsparcie z Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝ na realizację przez miasta zrównoważonych systemów gospodarowania wodami opadowymi z udziałem rozwiązań z zakresu zielono-niebieskiej infrastruktury. Dotychczas podpisano umowy o dofinansowanie na kwotę powyżej 1 mld zł. Obecnie trwa nabór wniosków o dofinansowanie, alokacja w ramach tego naboru, który potrwa do 28 sierpnia br. To jest kwota 60 mln zł.

    Ale żebym dobrze wykorzystał czas, który został tutaj przyznany na odpowiedź, w pierwszej kolejności odniosę się do pytania, które pani poseł zadała. Mianowicie od wczoraj, od 22 lipca poprzez narodowy fundusz ochrony środowiska, który jest operatorem tego programu, Ministerstwo Klimatu wprowadziło program retencja na wsi z budżetem 50 mln zł. Jest to program, w którego przypadku nie ma górnej granicy dofinansowania wniosku, a dotacja może wynieść nawet 70% kwalifikowanych kosztów danego projektu. Oczywiście może to następować do wyczerpania puli środków, ale program będzie realizowany do grudnia przyszłego roku. Jeżeli wcześniej zostaną środki wyczerpane, to, tak jak pani poseł tutaj słusznie zauważyła - dziękuję, że to jest dostrzegane, te działania Ministerstwa Klimatu - Ministerstwo Klimatu przygotowało duży program: ˝Adaptacja do zmian klimatu oraz ograniczanie skutków zagrożeń środowiska˝. Jest to jeden z 26 programów uwzględnionych w pakiecie zielonych inwestycji. Łączna wartość wszystkich programów to 7,8 mld zł. Tenże program retencja na wsi jest dedykowany jednostkom samorządu terytorialnego na obszarach wiejskich, miastom do 5 tys. mieszkańców.

    Natomiast to nie wszystko. Jest prowadzony program o budżecie 100 mln zł z funduszy norweskich dedykowany miastom poniżej 90 tys. mieszkańców na budowę tzw. zielonej i niebieskiej infrastruktury, który również ma służyć retencjonowaniu wody tam, gdzie ona po prostu jest darem natury, gdzie jako woda opadowa powinna być retencjonowana. Zgodnie z ramową dyrektywą wodną, dyrektywą Unii Europejskiej, powinniśmy dążyć do retencjonowania wody w miejscu, gdzie ona się gromadzi, nie doprowadzając do tego, że spływa do cieków wodnych i tam poprzez piętrzenie generuje zagrożenia podtopieniami i powodziami. Również program ˝Adaptacja do zmian klimatu oraz ograniczanie skutków zagrożeń środowiska˝ z budżetem 553 mln zł jest realizowany w zakresie zapobiegania suszy i gospodarowania wodą opadową. Koniecznie muszę również wspomnieć o niesłychanie ważnym programie, jaki został wprowadzony przez pana ministra klimatu, ale z inicjatywy pana prezydenta Andrzeja Dudy. Chodzi o program ˝Moja woda˝, który cieszy się ogromnym powodzeniem.

    Jest to dofinansowanie w kwocie 5 tys. zł do jednej instalacji w zakresie zbiornika przydomowego na gromadzenie deszczówki. Chcę powiedzieć, że w ciągu zaledwie (Dzwonek) 1,5 miesiąca zostało złożonych 10 tys. wniosków na kwotę 48 mln zł. Jeżeli wcześniej zostanie wyczerpany budżet całego programu, który został przewidziany na kwotę 100 mln zł, wówczas, jestem przekonany o tym, że będą uruchamiane kolejne działania, bo jak powiedziałem, kwestia retencjonowania wody, zapobiegania zjawisku suszy jest priorytetem dla Ministerstwa Klimatu. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia