9. kadencja, 15. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2020)

15. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Sebastian Skuza:

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Wpłaty do budżetu państwa są elementem mechanizmu wyrównawczego regulującego finanse samorządowe i stanowią one pewien mechanizm solidarnościowy. Trzeba zaznaczyć, że idea ta jest zgodna z Europejską Kartą Samorządu Terytorialnego, a sam mechanizm wyrównawczo-korekcyjny występuje w systemach finansowych wielu krajów europejskich.

    Nie można powiedzieć, że każda gmina czy każdy powiat mogłyby osiągnąć takie same dochody, z tego względu, że np. nie każda miejscowość może być miejscowością turystyczną, czy też ze względu na kwestie jakości gleby czy zasobów naturalnych. Wysokość wpłat gmin, powiatów w przypadku tzw. janosikowego jest uzależniona od wysokości wskaźnika dochodów podatkowych danej jednostki samorządu terytorialnego w przeliczeniu na jednego mieszkańca tej jednostki, w odniesieniu do analogicznego wskaźnika obliczanego łącznie dla danej grupy jednostek, czyli dla gmin, powiatów i województw.

    Jeżeli chodzi o zmianę janosikowego, to mogę powiedzieć, że Ministerstwo Finansów dostrzega potrzebę reformy w ogóle systemu dochodów jednostek samorządu terytorialnego, w tym mechanizmu wyrównawczo-korekcyjnego. Wspólnie z Bankiem Światowym Ministerstwo Finansów prowadziło prace nad koncepcją nowego systemu wyrównawczo-korekcyjnego dla JST. Mimo pozytywnej kierunkowej opinii przedstawicieli samorządu terytorialnego odnośnie do kierunku projektowych zmian strona samorządowa Zespołu do Spraw Systemu Finansów Publicznych Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego wskazała, że zasadne jest prowadzenie szerszych, kompleksowych prac nad całym systemem dochodów jednostek samorządu terytorialnego, nie tylko nad samym mechanizmem. Można powiedzieć, że te prace już się rozpoczęły. Przy Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego powołano zespół do prac w obszarze finansów samorządowych. Zespół ten już rozpoczął swoje prace. Pierwsze, inauguracyjne posiedzenie zespołu odbyło się w Ministerstwie Finansów w dniu 28 lutego tego roku, niemniej jednak kolejne zaplanowane spotkania zostały tymczasowo zawieszone. Myślę, że teraz już wrócimy do prac. Wczoraj w trybie stacjonarnym już miało miejsce spotkanie komisji wspólnej rządu i samorządu.

    Odnośnie do kwestii finansów samorządu terytorialnego chciałem powiedzieć, że najważniejsze źródła dochodów samorządu terytorialnego, czyli udziały w CIT, udziały w PIT i subwencja ogólna, po półroczu wykazują kwoty o wartości 102% w stosunku do roku ubiegłego.

    Jakie działania już podjął rząd w celu wsparcia jednostek samorządu terytorialnego? Można zaobserwować, że w tarczach antykryzysowych zostały wprowadzone rozwiązania, które zmieniały stosowanie indywidualnego wskaźnika zadłużenia. Wyłączono z tego wskaźnika skutki COVID-u, jak również w sposób stały koszty obsługi długu, co zostało bardzo dobrze przyjęte przez stronę samorządową. Jest również możliwość odroczenia w czasie wpłaty janosikowego, a Ministerstwo Finansów uzyskało możliwość przyspieszenia wpłaty rat subwencji.

    Jeżeli chodzi o wsparcie finansowe sensu stricto, to chciałem powiedzieć, że w ustawie o bonie turystycznym została przyjęta możliwość przyjęcia uchwały przez Radę Ministrów odnośnie do przekazania środków dla jednostek samorządu terytorialnego na wydatki inwestycyjne. Kwota tego wsparcia dla gmin i powiatów będzie wynosiła łącznie co najmniej 6 mld zł, w tym co najmniej 5 mld zł dla gmin i co najmniej 1 mld zł dla powiatów. Podkreślam te słowa ˝co najmniej˝, gdyż prawdopodobnie kwota Funduszu Inwestycji Samorządowych zostanie jeszcze zwiększona. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia