9. kadencja, 2. posiedzenie, 3. dzień (20-12-2019)

30. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 80. rocznicy pierwszych wysiedleń Polaków przez Niemców w czasie II wojny światowej (druki nr 101 i 108).

Poseł Sprawozdawca Tomasz Zieliński:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 80. rocznicy pierwszych wysiedleń Polaków przez Niemców w czasie II wojny światowej.

    Komisja na posiedzeniu w dniu 20 grudnia, czyli dzisiaj, po przeprowadzeniu pierwszego czytania - tylko dodam, że podczas posiedzenia komisji powstały różne propozycje, czy mamy używać słowa ˝wysiedleń˝, czy ˝wypędzeń˝ - i na zasadzie konsensusu uznano, że oba sformułowania znalazły się w proponowanej uchwale.

    Ostatecznie wszyscy członkowie komisji przyjęli projekt tej uchwały i wnosimy, aby Sejm raczył podjąć tę uchwałę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Głos z sali: Trzeba ją odczytać.)

    Marszałek:

    Panie pośle, czy mogę prosić o odczytanie tej uchwały?

    (Zebrani wstają)

    Poseł Sprawozdawca Tomasz Zieliński:

    ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie upamiętnienia 80. rocznicy pierwszych wysiedleń Polaków przez Niemców w czasie II wojny światowej.

    Wybuch II wojny światowej był szczególnie tragicznym doświadczeniem dla ludności Wielkopolski, Pomorza i Śląska oraz innych terenów wcielonych przez Niemców bezpośrednio do III Rzeszy. Eksterminacja elit, masowe wypędzenia ludności polskiej, zasiedlenie tych terytoriów przez Niemców, niszczenie wytworów polskiej kultury oraz grabież polskiej własności związane były z planami całkowitej germanizacji tych obszarów. Te wydarzenia stanowiły realizację nazistowskiej doktryny politycznej zwanej Lebensraum, czyli poszerzenia przestrzeni życiowej narodu niemieckiego.

    Na Pomorzu niemieckie władze okupacyjne na przełomie października i listopada 1939 r. wypędziły kilkadziesiąt tysięcy polskich mieszkańców Gdyni. Była to pierwsza tak wielka akcja wysiedleńcza przeprowadzona przez Niemców w czasie II wojny światowej.

    Dla namiestnika utworzonego na terenie okupowanej Wielkopolski przez Niemcy Kraju Warty, Polacy byli: 'elementem niegodnym do włączenia w społeczeństwo niemieckie'. Za jeden z początków zorganizowanej, masowej wywózki Polaków uznaje się utworzenie 5 listopada 1939 r. obozu przesiedleńczego na Głównej w Poznaniu, przez który przeszło ponad 33 tys. osób. W pierwszej kolejności wysiedlano ziemian, przedsiębiorców, inteligencję, działaczy niepodległościowych oraz osoby krytykujące niemiecki system nazistowski.

    Z terenów anektowanych przez Niemcy wysiedlono do Generalnego Gubernatorstwa łącznie niemal pół miliona Polaków, w tym także obywateli Polski pochodzenia żydowskiego i romskiego.

    Masowe wypędzenia Polaków z terenów Wielkopolski, Pomorza i Śląska oraz innych terenów wcielonych do III Rzeszy pozostają bolesnym i wciąż żywym wspomnieniem oraz przestrogą dla obecnych i przyszłych pokoleń.

    W 80. rocznicę pierwszych wysiedleń Polaków przez Niemców Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd wszystkim ofiarom˝.

Przebieg posiedzenia