9. kadencja, 20. posiedzenie, 1. dzień (27-10-2020)
11. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2019 roku (druk nr 522) wraz z opinią Komisji do Spraw Kontroli Państwowej (druk nr 638).
Poseł Jan Łopata:
Bardzo dziękuję.
Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Przed kilku minutami wysłuchaliśmy sprawozdania, tzn. opinii Komisji do Spraw Kontroli Państwowej, ale również głosu klubowego klubu Prawa i Sprawiedliwości i zapewne u wielu słuchaczy może rodzić się pytanie, o co znowu PiS-owi chodzi. Wszak przez wszystkie poprzednie 4 lata minionej kadencji zarówno opinie komisji do spraw kontroli - podejmowane oczywiście głosami większości PiS-u - jak i ocena klubowa tegoż ugrupowania były również negatywne. Można by rzec, że czas i okoliczności się zmieniają, zaś uczucia Prawa i Sprawiedliwości do Najwyższej Izby Kontroli są stałe, czyli negatywne. I o dziwo macie swojego prezesa, bo wszak go sami wskazaliście, a w funkcji wiceprezesa - głównego cenzora poczynań NIK w poprzednim okresie, więc to naprawdę ewenement i naprawdę przeciwskuteczna postawa. A mogę powiedzieć, że krzywdzicie i źle, niesprawiedliwie oceniacie pracę setek kontrolerów, ludzi bardzo zaangażowanych w wypełnianie misji tej instytucji, instytucji bardzo dobrze ocenianej przez obywateli, przez społeczeństwo.
Niedawno wchodziliśmy w 100-lecie powołania Najwyższej Izby Kontroli, a w dekrecie powołującym zapisano zasady i prezentowano wartości takie jak uczciwość, rzetelność, sumienność, dociekliwość, obiektywizm, które to zasady - jestem o tym głęboko przekonany - przyświecały również w pracy inspektorom i pracownikom izby w roku 2019, realizującym plan pracy NIK na ten właśnie 2019 r.
Do planu pracy NIK na rok sprawozdawczy zgłoszono łącznie 195 propozycji tematów kontroli, w tym również zgłosiły je organy Sejmu i Senatu. W roku 2019 Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła również 2166 kontroli jednostkowych w 1740 podmiotach. Działalność kontrolna NIK ma dostarczyć i dostarcza władzom Rzeczypospolitej i społeczeństwu wiedzy o funkcjonowaniu państwa i realizowaniu zadań publicznych. Służy temu sporządzanie i upublicznianie informacji o wynikach kontroli. Informacja taka jako końcowy raport podsumowujący wyniki przeprowadzonej kontroli planowej czy doraźnej jest cennym materiałem, cenną wiedzą o zachodzących zjawiskach gospodarczych czy społecznych. Może być również - i powinna być - przyczynkiem do podjęcia działań naprawczych, korygujących.
Wysoki Sejmie! W III części sprawozdania z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2019 r. zamieszczone są informacje o wynikach kontroli z ogólnego tematu pt.: Realizacja zadań państwa w świetle kontroli NIK.
Wśród kontroli zakończonych w 2019 r. w obszarze rolnictwa na szczególną uwagę zasługuje ta dotycząca zmian w organizacji i funkcjonowaniu administracji rolnej. I to tam czytamy? Otóż - tu cudzysłów - zniesienie Agencji Rynku Rolnego oraz Agencji Nieruchomości Rolnych i utworzenie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa zostało nierzetelnie przygotowane i nienależycie wdrożone, co niekorzystnie wpłynęło na sytuację pracowników zgłoszonych podmiotów, ład organizacyjny oraz stan organizacyjny nowej struktury NIK. NIK stwierdziła, że nie wskazano kryteriów przyjmowania pracowników do KOWR i nie uregulowano kwestii ochrony przed zwolnieniami osób w szczególnej sytuacji życiowej, np. kobiet w ciąży czy w wieku przedemerytalnym. To są zarzuty i oceny bardzo mocne, wręcz dyskwalifikujące osoby wprowadzające tę niby reformę.
Dalej, inny przykład z obszaru wiejskiego, a mianowicie Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę finansowania działalności ochotniczych straży pożarnych. I co stwierdzono? Ano postawiono zarzut, który przed wprowadzeniem tych zmian był eksploatowany politycznie w sposób permanentny, a mianowicie NIK stwierdziła brak jednolitych zasad określających kolejność zaspokajania potrzeb sprzętowo-szkoleniowych, w oparciu o które mogłyby być racjonalnie rozdysponowane pochodzące z licznych źródeł środki publiczne na działalność OSP. Podział środków - to też cytuję - na działalność OSP nie zawsze zdeterminowany był rolą, jaką jednostki te odgrywały w systemie ochrony przeciwpożarowej, ich potencjałem oraz aktywnością. Przecież to jest dyskwalifikacja tego upaństwowionego systemu dystrybucji pieniędzy, publicznych pieniędzy. To są wyniki kontroli Najwyższej Izby Kontroli w roku 2019.
Wysoki Sejmie! Odnoszę wrażenie, że te właśnie (Dzwonek) z konieczności krótkie przykłady obnażające państwo PiS są przyczynkiem do negatywnej opinii klubu Prawa i Sprawiedliwości i większości w Komisji do Spraw Kontroli Państwowej. My tej opinii nie podzielamy.
Dziękujemy wszystkim pracownikom Najwyższej Izby Kontroli za ogromną, rzetelną pracę, za rzetelne podejście do ważnych społecznie gospodarczych zjawisk. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia