9. kadencja, 21. posiedzenie, 1. dzień (18-11-2020)

11. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskich projektach ustaw o zmianie ustawy o paszach (druki nr 735, 736 i 751).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Anna Gembicka:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zacznę może od tych dwóch ostatnich pytań, dotyczących mączek kostnych. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że ta decyzja pozostaje w gestii Komisji Europejskiej. My oczywiście jako ministerstwo rolnictwa w grupach roboczych apelujemy o przyspieszenie prac nad tym. Faktycznie, w Unii Europejskiej dalej obowiązuje wprowadzony w 2001 r. z uwagi na chorobę szalonych krów w związku ze stosowaniem w żywieniu zwierząt mączek zwierzęcych zakaz stosowania tego surowca białkowego do produkcji pasz. Wyjątek stanowi białko owadzie, które od 2017 r. może być stosowane w żywieniu zwierząt akwakultury. W chwili obecnej w Komisji Europejskiej trwają dyskusje na temat decyzji w sprawie przywrócenia skarmiania mączkami mięsno-kostnymi z wykluczeniem skarmiania tym samym gatunkiem. Planowane jest dopuszczenie tzw. krzyżowego stosowania przetworzonych białek pochodzenia zwierzęcego w żywieniu trzody chlewnej i drobiu. Ale tak jak wspomniałam, decyzja leży w gestii Komisji. My oczywiście ze swojej strony na każdym spotkaniu w grupach roboczych apelujemy o przyspieszenie prac. Mamy nadzieję, że to się spotka z pozytywnym odzewem.

    Jeżeli chodzi o pytanie pani poseł Kozłowskiej - pani poseł pytała o plan w sprawie działań umożliwiających wykorzystanie źródeł białka alternatywnych dla białka soi genetycznie modyfikowanej w żywieniu zwierząt. Plan ten jest dostępny na stronie ministerstwa rolnictwa, ale pani poseł prosiła też o odpowiedź na piśmie, więc oczywiście to wszystko przekażemy na piśmie jak najbardziej.

    Chciałam też zaznaczyć, że jeżeli chodzi o państwa Unii Europejskiej, to stopień uzależnienia od pasz GMO średnio wynosi do 97% w Polsce, to jest ok. 75%, czyli faktycznie Polska na tym tle się wyróżnia pozytywnie. Analizy, którymi dysponujemy jako ministerstwo, pokazują, że wejście w życie 1 stycznia 2021 r. tego zakazu negatywnie wpłynęłoby na polskie rolnictwo, przede wszystkim z uwagi na ograniczoną dostępność i brak konkurencyjności cenowej materiałów paszowych z roślin strączkowych. Całkowite zastąpienie białka sojowego krajowymi nasionami roślin strączkowych jest trudne do zrealizowania również ze względu na dopuszczalny udział tych pasz w diecie zwierząt, szczególnie w mieszankach paszowych dla drobiu i młodych świń, m.in. ze względu na nadmierną zawartość węglowodanów strukturalnych oraz substancji antyżywieniowych.

    Warto też zaznaczyć, jeżeli chodzi o te dane, bo one były przez różnych posłów podawane i się różniły. Oczywiście przekażemy także informację na piśmie, jaka dokładna jest ilość białka w rocznej produkcji surowca, ponieważ takimi danymi dysponujemy. Wiemy dobrze, że brak dostępu do surowców paszowych genetycznie modyfikowanych wywołałby reperkusje związane ze wzrostem kosztów produkcji i spadkiem dochodów. W ważnych gałęziach produkcji rolniczych mógłby wywołać sytuację kryzysową w drobiarstwie skutkującą spadkiem produkcji eksportu żywca drobiowego oraz bankructwa części ferm. W produkcji żywca wieprzowego zakaz stosowania pasz GMO mógłby pogorszyć opłacalność oraz efektywność produkcji w Polsce.

    Szanowni Państwo! Sporo pojawiało się pytań odnośnie do tego, jakie działania ministerstwo podejmuje w tym zakresie, aby zmniejszyć udział pasz GMO. Jeżeli chodzi o te działania, to przede wszystkim jest realizowana pomoc dla rolników w postaci dopłat bezpośrednich do produkcji tej grupy roślin. Jest to instrument, który się przyczynia do łagodzenia trudności występujących w sektorze roślin strączkowych. W ramach przeglądu instrumentu wsparcia związanego z produkcją zdecydowaliśmy o wprowadzeniu od 2017 r. zmian w zasadach przyznawania pomocy w sektorze roślin wysokobiałkowych. Celem jest stworzenie bardziej przyjaznych warunków, bardziej konkurencyjnej bazy surowców do produkcji pasz. W związku z tym od 2017 r. obowiązują zmienione zasady (Dzwonek) przyznawania wsparcia związanego z produkcją w sektorze roślin wysokobiałkowych.

    Mogę jeszcze 10 sekund? Dziękuję bardzo.

    Pojawił się temat stawek, jeżeli chodzi o różnego rodzaju wsparcie produkcji i faktycznie wyższa stawka jest sosowana do pierwszych 75 ha upraw, później ta stawka jest już mniejsza. Ale znowu stawki są regulowane na poziomie Komisji Europejskiej, w związku z tym oczywiście my także ten temat będziemy poruszać.

    Kolejne działania, które są prowadzone, to działania Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych związane z kwestiami naukowymi. Ministerstwo rolnictwa także jest partnerem w konsorcjum badającym różnego rodzaju możliwości upraw i różnego rodzaju odmiany soi we wszystkich rejonach glebowo-klimatycznych kraju.

    Oczywiście cały ten spis działań, które ministerstwo podejmuje, też przekażemy państwu zgodnie z prośbą na piśmie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia