9. kadencja, 21. posiedzenie, 3. dzień (27-11-2020)

34. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2021 Rokiem Krzysztofa Kamila Baczyńskiego (druki nr 615 i 700).

Poseł Bożena Żelazowska:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska przedstawiam stanowisko klubu w sprawie ustanowienia roku 2021 Rokiem Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.

    W roku 2021 mija 100. rocznica urodzin Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, przedstawiciela tragicznego pokolenia Kolumbów, pisarzy, których lata młodości to walka o wolność naszej ojczyzny. Czas wojny to czas definiujący ich ówczesną rzeczywistość, codzienność spod znaku katastrofizmu i apokalipsy spełnionej. Rzeczywistość wojenna nie pozwalała im cieszyć się młodością, szczęściem, miłością czy też innymi wartościami. Zamiast wierności wybrali nierówną walkę z okupantem. Kolumbowie byli poetami czynu, wcielali w działanie i udowadniali w życiu prawdę głoszonych przez siebie słów. Ujrzeli świat zagłady, śmierć, upadek dawnego świata, rozpad wartości moralnych, dlatego nazwano ich pokoleniem apokalipsy spełnionej. Wojna określiła ich młodość, odebrała im dojrzałość, przyniosła śmierć. W większości zginęli w czasie powstania warszawskiego.

    Poeta wzrastał w patriotycznym duchu dokonań ojca walczącego w legionach i dziadka, powstańca styczniowego. Baczyński uczęszczał do Gimnazjum im. Stefana Batorego i pisał wiersze, jeszcze zanim opuścił tę szkołę. Obdarzony był niezwykłymi zdolnościami w zakresie sztuki i planował studia w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, aby zostać ilustratorem i artystą grafikiem. Myślał również o studiowaniu we Francji. Wybuch II wojny światowej i rodzinna tragedia, czyli śmierć ojca Krzysztofa w lipcu 1939 r., zniweczyły te plany na zawsze. Podobnie jak wielu jego przyjaciół Baczyński aktywnie działał w harcerstwie i był członkiem klubu sportowego. W czasie wojny studiował literaturę polską na podziemnym uniwersytecie. Był także związany z socjalistyczną grupą Płomienie oraz z wydawnictwem Droga. Jednak lewicowe sympatie młodego poety znacznie osłabły po 17 września 1939 r., a ostatecznie wystygły po odkryciu w kwietniu 1943 r. grobów w Katyniu.

    Baczyński rwał się całym sercem do czynnego udziału w akcjach zbrojnych, choć dowódcy niechętnie ryzykowali życie znanego i cenionego poety, którym już w tym okresie był. Zaangażowany w działalność konspiracyjną służył w batalionie ˝Zośka˝, a następnie ˝Parasol˝. Poeta w swoich ponadczasowych wierszach porusza takie tematy jak wierność, miłość, ojczyzna. Baczyński nie boi się pokazywać ludzkiego strachu przed śmiercią, tragizmu wyboru i poświęcenia życia dla wolności. (Dzwonek)

    Jeszcze chwileczkę, jeżeli mogę, pani marszałek.

    Tragiczna śmierć 23-letniego poety nie zniweczyła jego dorobku literackiego. Baczyński osiągnął dojrzałość w sposób tak zdumiewająco szybki, że jego twórczość to zdanie w pełni wypowiedziane i skończone, to poezja wysokiego i samodzielnego lotu, choć lot ten trwał krótko. Ale nam, czytającym jego poezję, zawsze będzie towarzyszyła ta uporczywa tęsknota za wszystkimi tymi wierszami, których napisać nie zdążył.

    W imieniu klubu Koalicji Polskiej rekomenduję Wysokiej Izbie tę uchwałę. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia