9. kadencja, 21. posiedzenie, 3. dzień (27-11-2020)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 19 listopada 1885 r. urodził się gen. Kazimierz Sosnkowski, działacz niepodległościowy, szef sztabu I Brygady Legionów Polskich, minister spraw wojskowych, komendant główny Związku Walki Zbrojnej, wicepremier i minister stanu w rządzie Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie, wódz naczelny Polskich Sił Zbrojnych. Początki jego działalności wojskowej i politycznej sięgają czasów Józefa Piłsudskiego. Wieloletnia znajomość, wspólna walka o niepodległość, stworzenie Związku Strzeleckiego oraz wspólny pobyt w areszcie w Magdeburgu przerodziły się w przyjaźń między tymi dwiema wybitnymi osobistościami polskiej historii. Jednakże w trakcie zamachu majowego Sosnkowski nie potrafił opowiedzieć się po żadnej ze stron, czego konsekwencją było podjęcie próby samobójczej przez strzał w klatkę piersiową. Hospitalizacja i rekonwalescencja generała trwały ponad rok.

    Po wybuchu I wojny światowej Sosnkowski został szefem sztabu I Brygady Legionów Polskich. Pod koniec 1918 r. ze stopniem generała brygady w powstającym Wojsku Polskim dowodził Okręgiem Generalnym ˝Warszawa˝. Przeprowadził mobilizację polskiej organizacji wojskowej. Został także wiceministrem spraw wojskowych. Rok później krótko stał na czele armii rezerwowej. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej został ministrem spraw wojskowych, członkiem Rady Obrony Państwa i dowódcą Okręgu Korpusu Nr VII w Poznaniu. Przed wybuchem II wojny światowej został inspektorem sił zbrojnych, a po jej wybuchu dowodził Frontem Południowym. Nieudana próba połączenia Armii ˝Karpaty˝ z Armią ˝Kraków˝ i w konsekwencji niemożność zorganizowania frontu obrony sprawiły, że Sosnkowski polecił żołnierzom przedostanie się na Węgry. Sam dotarł do Budapesztu, a stamtąd z pomocą Węgrów do Francji. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Władysław Raczkiewicz wyznaczył go na swojego następcę. Jako wicepremier i minister stanu sprzeciwił się układowi Sikorski-Majski. Po śmierci gen. Sikorskiego został naczelnym wodzem Polskich Sił Zbrojnych. W 1944 r. został pozbawiony funkcji wojskowych i wyemigrował do Kanady. Ze względu na jego antykomunistyczne poglądy wielokrotnie odmawiano mu wizy do Wielkiej Brytanii i Ameryki. To dzięki emigracyjnym działaniom Sosnkowskiego podpisano akt zjednoczenia narodowego. Chwała jego pamięci. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia