9. kadencja, 22. posiedzenie, 1. dzień (09-12-2020)

5. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o wypowiedzeniu Porozumienia Prowizorycznego w sprawach handlowych i nawigacyjnych między Polską a Bułgarją, podpisanego w Sofji dnia 29 kwietnia 1925 roku (druki nr 688 i 726).

Poseł Andrzej Szejna:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Umowa międzynarodowa, jaką jest Porozumienie Prowizoryczne w sprawach handlowych i nawigacyjnych między Polską a Bułgarją, to bez cienia wątpliwości cenny, ale już relikt prawa międzynarodowego i sztuki dyplomacji. Niniejsza umowa została zawarta 29 kwietnia 1925 r. Dla przypomnienia w ramach ciekawostki, szczególnie dla posłów prawicy: 26 marca 1925 r. Sejm również ratyfikował konkordat ze Stolicą Apostolską, a oczywiście lewica, czyli Polska Partia Socjalistyczna, głosowała przeciw.

    Zgodnie z podpisanym w dniu 31 maja 2007 r. Protokołem między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Bułgarii o przeglądzie umów dwustronnych art. 1-10 i 16-17 porozumienia utraciły moc obowiązującą. Porozumienie obowiązuje zatem w niewielkiej części, bo dotyczącej art. 11-15 i art. 18, który reguluje warunki wypowiedzenia niniejszego porozumienia. Obowiązujące przepisy porozumienia mają w dużej mierze charakter historyczny, a kwestie w nich zawarte są regulowane innymi aktami prawa międzynarodowego - przez prawo Unii Europejskiej oraz umowy międzynarodowe dotyczące kwestii morskich zawierane w ramach działalności Międzynarodowej Organizacji Morskiej. Nie zmienia to faktu, że część obowiązujących przepisów jest niezgodna z prawem Unii Europejskiej, m.in. art. 11 ust. 6 porozumienia dotyczący rybołówstwa. Jak wiemy, Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zalicza rybołówstwo do obszarów kompetencji dzielonej między Unią Europejską a państwami członkowskimi, a zachowanie morskich zasobów biologicznych w ramach wspólnej polityki rybołówstwa do obszarów wyłącznej kompetencji Unii Europejskiej. Państwa członkowskie Unii Europejskiej nie mogą zatem rezerwować dla siebie uprawnień do korzystania z zasobów rybołówczych, które stanowią własność wspólną. Ponadto wspomniany artykuł narusza ustanowioną w prawie Unii Europejskiej swobodę świadczenia usług w transporcie morskim.

    Wypowiedzenie porozumienia pozwoli na usunięcie z polskiego systemu prawnego aktu prawa międzynarodowego niezgodnego z prawem Unii Europejskiej oraz niestosowanego od dłuższego czasu. Stan prawny po wypowiedzeniu porozumienia nie ulegnie zmianie, ponieważ, jak już wspominałem, kwestie objęte postanowieniami porozumienia będą regulowane prawem Unii Europejskiej oraz innymi umowami międzynarodowymi, których stronami są Rzeczpospolita Polska oraz Republika Bułgarii.

    Klub parlamentarnym Lewica oczywiście poprze projekt ustawy o wypowiedzeniu Porozumienia Prowizorycznego w sprawach handlowych i nawigacyjnych między Polską a Bułgarją, podpisanego w Sofii dnia 29 kwietnia 1925 roku. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia