9. kadencja, 22. posiedzenie, 2. dzień (10-12-2020)
13. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Minister Rodziny i Polityki Społecznej Marlena Magdalena Maląg:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z inicjatywy pana prezydenta Andrzeja Dudy została przyjęta ustawa o powstaniu centrów usług społecznych i koordynacji tych usług. Jest to rozwiązanie na poziomie lokalnym, nowatorskie, pilotażowe i przede wszystkim mające na celu skoordynowanie działań w zakresie szeroko rozumianej polityki społecznej na terenie danej gminy. Chodzi tutaj przede wszystkim o szersze spojrzenie na usługi pomocy społecznej, wolontariat, wsparcie osób niepełnosprawnych, ale także wsparcie szeroko rozumianych rodzin.
Centra usług społecznych są nową jednostką organizacyjną. Mogą powstawać w dwojaki sposób, w dwóch trybach: z przekształcenia istniejących już ośrodków pomocy społecznej w centra usług społecznych - wówczas centrum będzie funkcjonowało na obszarze jednej gminy, przejmując przy tym cały obecny ośrodek pomocy społecznej - albo na zasadzie porozumienia dwóch lub więcej gmin i wówczas będą świadczyły takowe usługi dla kilku gmin, które zawarły porozumienie. Koordynacja usług, jeżeli chodzi o centra usług społecznych, to przede wszystkim skoordynowanie polityki społecznej, polityki rodzinnej, promocja ochrony zdrowia, promocja kultury, edukacji, polityki prorodzinnej, ale także wspieranie osób niepełnosprawnych. Celem centrum usług społecznych jest integrowanie i koordynowanie usług świadczonych przez różnych lokalnych usługodawców, zarówno publicznych, jak i tych niepublicznych.
Centra usług społecznych odpowiadają przede wszystkim na potrzeby mieszkańców. Centra usług mogą być adresowane do lokalnej społeczności lub szerzej, w zależności od zawartych porozumień, także tych międzygminnych. Oczywiście ich funkcjonowanie dla mieszkańców jest bezpłatne, mają charakter pomocowy. Również wokół centrów usług społecznych jest skupiony szeroki wolontariat.
Jak wygląda sytuacja, jeżeli chodzi o centra usług społecznych? Obecnie na terenie kraju - a przypomnę, że program tak naprawdę rozpoczął swoje funkcjonowanie w tym roku - funkcjonuje pięć centrów usług społecznych. (Gwar na sali)
Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:
Czy można prosić o wyciszenie rozmów?
Minister Rodziny i Polityki Społecznej Marlena Magdalena Maląg:
Powstały centra: w województwie lubuskim - jedno, w województwie mazowieckim - jedno, w województwie śląskim - dwa, w województwie zachodniopomorskim - jedno.
31 grudnia ub.r. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej ogłosiło skierowany do samorządów konkurs z budżetem 100 mln zł z możliwością wykorzystania na funkcjonowanie czterech typów centrów usług społecznych. Typ pierwszy dotyczy centrów usług społecznych działających na obszarze jednej gminy. Centrum powstaje na bazie przekształcenia ośrodka pomocy społecznej. Tutaj są takie podkategorie: gminy do 5 tys. mieszkańców, gminy od 5 tys. do 100 tys. mieszkańców i gminy powyżej 100 tys. mieszkańców. Typ drugi to centra usług społecznych działające na obszarze dwóch gmin lub więcej, powstałe na podstawie porozumienia międzygminnego, o którym już wspominałam. Typ trzeci to centra usług społecznych działające na obszarze gmin powyżej 100 tys. mieszkańców, które powstają poprzez utworzenie nowej jednostki organizacyjnej. I typ czwarty to centra usług społecznych działające w miastach na prawach powiatu, z wyłączeniem miast wojewódzkich, bo one mogą skorzystać z centrów na bazie typu trzeciego.
Jak wygląda rozstrzygnięcie konkursu? Część tych zadań jeszcze trwa. W odpowiedzi na konkurs zgłosiły się 52 samorządy z wnioskami na kwotę 149 mln zł. Przypomnę, że budżet, który mieliśmy zabezpieczony na to zadanie, to 100 mln zł. Na chwilę obecną w ramach pierwszej rundy konkursu podpisano 21 umów na dofinansowanie na kwotę 62 mln zł, 12 projektów (Dzwonek) jest w trakcie podpisywania umów na kwotę 32 mln zł, a w drugiej rundzie złożone zostały trzy wnioski, z których jeden już też jest podpisany. Tak że kwota 100 mln zł będzie wydatkowana, z umów, które podpisujemy, powstaną 34 centra usług społecznych. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że jest to rozwiązanie pilotażowe. Po tym pilotażowym rozwiązaniu, po zebranej ewaluacji tego programu będziemy chcieli stworzyć rozwiązanie ustawowe, wykorzystując doświadczenia tego 3-letniego programu, aby takie centra mogły funkcjonować już na bazie zebranych doświadczeń w całym kraju. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia