9. kadencja, 22. posiedzenie, 2. dzień (10-12-2020)
13. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii Anna Kornecka:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Monitorowana jest sytuacja związana z tempem likwidacji książeczek mieszkaniowych i wysokością wypłacanych premii gwarancyjnych, jak również wypełniane są wytyczne ˝Narodowego programu mieszkaniowego˝ odnoszące się do przyjęcia nowych rozwiązań w celu finalizacji systemu refundacji premii gwarancyjnych, w związku z czym został właśnie przygotowany projekt nowelizacji ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych, zawierający poszerzony katalog czynności uprawniających do wypłaty premii gwarancyjnej.
Jak już zauważono, projekt został ujęty w tzw. części społecznej pakietu mieszkaniowego, w pakiecie ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa, chodzi o ustawę z dnia 28 października 2020 r., która w dniu dzisiejszym będzie przedmiotem prac Wysokiej Izby. Pakiet mieszkaniowy powinien wejść mniej więcej w połowie stycznia 2021 r. Według danych, które posiadamy, na koniec 2019 r. w naszym kraju, nasi obywatele mieli jeszcze ok. 1 mln niezrealizowanych, niezlikwidowanych książeczek mieszkaniowych, przy czym w 2019 r. zlikwidowano tych książeczek mniej więcej ok. 14 tys. Szacujemy zatem, że jeszcze dosyć spora część społeczeństwa czeka z realizacją, z likwidacją tych książeczek mieszkaniowych z uwagi właśnie na wąski katalog możliwości, czynności, które uprawniają do ich likwidacji i zarazem otrzymania premii gwarancyjnej. Tak więc te działania legislacyjne, które zostały podjęte, jak najbardziej wychodzą naprzeciw postulowanym przez panów posłów w pytaniu oczekiwaniom, aby rozszerzyć katalog czynności, w związku z którymi można ubiegać się o premię gwarancyjną.
Projekt ustawy rozszerza obowiązujący katalog wydatków, w związku z którymi można ubiegać się o premię gwarancyjną, zawierający obecnie m.in. wydatki związane z dokonaniem remontu polegającego na wymianie okien lub instalacji gazowej lub instalacji elektrycznej, o nowe działania inwestycyjne, takie jak montaż, modernizacja instalacji gazowej, instalacji elektrycznej, oraz dodatkowo wprowadza wydatki związane z wymianą, montażem lub modernizacją instalacji wodno-kanalizacyjnej.
Jeszcze szerszy zakres inwestycji uprawniający do premii gwarancyjnej stanowią wydatki poniesione na realizację przedsięwzięć termomodernizacyjnych. Szczegółowy wykaz rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług określa rozporządzenie ministra rozwoju i inwestycji z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych, ale przykładowe pozycje zawarte są w załączniku do tego rozporządzenia określającym wydatki związane z zakupem materiałów budowlanych lub urządzeń lub poniesione na usługi. I są to: materiały budowlane do docieplania przegród budowlanych, płyt balkonowych oraz fundamentów wchodzące w skład systemów dociepleń lub wykorzystywane do zabezpieczenia przed zawilgoceniem, wymiana stolarki zewnętrznej okien, okien połaciowych, drzwi balkonowych, drzwi zewnętrznych, bram garażowych, zakup, montaż kotła gazowego kondensacyjnego, zakup, montaż kotła olejowego kondensacyjnego. Po raz pierwszy pojawił się także nowy tytuł wydatkowy, jakim jest instalacja ekologicznego źródła ciepła, czyli pompy ciepła, kolektora słonecznego, instalacji fotowoltaicznej czy systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła z powietrza wywiewanego.
Kolejne zmiany, jakie zostały zawarte w nowelizacji ustawy, to możliwość uzyskania premii gwarancyjnej przez właścicieli książeczek mieszkaniowych, którzy mają już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Mogą oni ubiegać się o premię w związku z ponoszeniem przez okres przynajmniej 5 lat opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Właściciele książeczek mieszkaniowych, którzy nie mają własnych lokali, ale zawarli umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do własności, uprawnienie do premii uzyskają po zapłacie części ceny mieszkania w łącznej wartości nie niższej niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu. Uprawnienie do likwidacji książeczki i uzyskania premii będzie przysługiwało po upłynięciu co najmniej 12 miesięcy umowy najmu instytucjonalnego mieszkania.
Jednocześnie uwzględnione zostaną postulaty środowisk zrzeszających właścicieli książeczek i modyfikacji ulegnie przepis umożliwiający zakup mieszkania lub domu jednorodzinnego na rynku wtórnym również w części ułamkowej, pod warunkiem że prawo własności będzie dotyczyło nie mniej niż 1/4 części takiego mieszkania lub domu jednorodzinnego.
Zdecydowaliśmy się również powiązać sytuację posiadaczy książeczek mieszkaniowych z możliwością taniego wynajmu nowego mieszkania, w przyszłości własnego, tj. również w modelu dojścia do własności przez uwzględnienie właścicieli książeczek mieszkaniowych w kryteriach pierwszeństwa (Dzwonek) przy przeprowadzaniu naboru wniosków o zawarcie umowy najmu w programie ˝Mieszkanie na start˝. Gmina, określając w drodze uchwały rady gminy stanowiącej akt prawa miejscowego m.in. zasady przeprowadzania naboru wniosków o zawarcie umowy najmu mieszkania, uwzględniałaby w niej zawsze nowe kryterium pierwszeństwa, musiałaby również określić wartość punktową tego kryterium, aby mogło podlegać ocenie w naborze wniosków o zawarcie umowy najmu mieszkania.
I ostatnia rzecz. Wprowadziliśmy mechanizm rejestracji książeczek mieszkaniowych. Czas na to jest do końca 2022 r. czyli jest to okres 2-letni, taki przejściowy, po to, aby móc zweryfikować liczbę rzeczywiście istniejących książeczek i oszacować łączną liczbę zobowiązań budżetowych, które z tego wynikają. To jest konieczne z kolei do tego, by oszacować, czy trzeba zaprojektować kolejne rozwiązania, które przyspieszą proces likwidacji książeczek mieszkaniowych, oczywiście poprzez dalsze rozszerzenie katalogu usług, które z tym będą związane.
Banki, które będą prowadziły rejestrację książeczek mieszkaniowych, będą również zobligowane do tego, żeby informować posiadaczy tych książeczek o zmieniających się przepisach prawa i w związku z tym przysługujących im nowych uprawnieniach związanych z posiadaniem tych książeczek. Oczywiście książeczki, które nie zostaną zarejestrowane w tym terminie, nie stracą swojej, że tak powiem, wartości, mocy, będzie tutaj jedynie konieczność zarejestrowania ich później i niestety odczekania jakiegoś czasu na to, żebyśmy mogli zabudżetować środki na wynikające z nich premie gwarancyjne. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia