9. kadencja, 22. posiedzenie, 2. dzień (10-12-2020)
14. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Wojciech Murdzek:
Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Jeśli chodzi o te pytania, te kwestie, które wybrzmiały choćby w tym przedłożeniu pana posła Girzyńskiego, to jest propozycja zmian w ustawie o szkolnictwie wyższym i nauce. To propozycja, która została dosłownie na świeżo zakomunikowana poprzez przedstawienie pakietu nazwanego pakietem wolności akademickiej na konferencji prasowej 9 grudnia.
Ważne jest, że rzeczywiście ta odpowiedź w przekonaniu pana ministra i współpracowników jest odpowiedzią na może jeszcze nieliczne przypadki, które gdzieś występują, i to od wielu lat. Ale to przypadki, które są niezwykle ważne w życiu i funkcjonowaniu szkół wyższych. Te przypadki są, tak jak wspomniałem, praktycznie pojedyncze, ale one sięgają wielu lat wstecz. W zasadzie można by było wymienić po kolei wszystkich ministrów, którzy z tym mieli do czynienia, w różnej skali. Natomiast często jest tak, że przechodzimy z tego poziomu dyskusji uczelnianej na poziom dyskusji publicznej, medialnej, a na końcu, jak już tu dużo było na ten temat powiedziane, sytuacja opisana, w jakiejś mierze skodyfikowana trafia na poziom ministerstwa, no i wtedy próbujemy coś z tym zrobić. Zdajemy sobie sprawę, że sytuacja po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę o nauce i szkolnictwie wyższym z 2018 r. też bardzo wyraźnie umocniła pozycję rektorów i autonomię uczelni. I o ile tego typu problemy są dobrze i konsekwentnie rozwiązywane na poziomie danej uczelni - i to dobrze, bo wtedy pewnie sprawa nie opuszcza murów uczelni - o tyle w przeciwnym przypadku staje się to czasami przedmiotem dyskusji publicznej, co niekoniecznie służy danej uczelni i danej społeczności, bo może prowadzić do różnych wewnętrznych podziałów.
Dlatego też ze świadomością, że poprzez te propozycje podkreślamy właśnie rolę i autonomię rektorów, dajemy narzędzie, które pozwoli precyzyjnie działać w tych niewątpliwie drażliwych przypadkach. Rektor dzięki zmianom wprowadzonym w ustawie będzie mógł powoływać się na konkretne przepisy, żeby rzeczywiście jego rozstrzygnięcia miały umocowanie. Jeżeli tak się nie stanie i z poziomu uczelni wkroczymy w przestrzeń zewnętrzną, to oczywiście problem może trafić do Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze. Jeżeli rozstrzygnięcie tej komisji zakończy temat, to pewnie rzeczywiście będzie jakiś finał, natomiast jeżeli nie, to jeszcze sąd apelacyjny może już jako zupełnie zewnętrzna instytucja to rozstrzygnięcie wzmocnić.
Dajemy to narzędzie też pracownikom naukowym, którzy opierając się na tych przepisach, będą wiedzieli, czego się spodziewać, będą pewniejsi tego, co próbują przekazać. I to właśnie bez takiej natychmiastowej sankcji, która mogłaby od razu wiązać wypowiedź, jakąś debatę ze wszczęciem postępowania i ze zamianą. Chodzi o połączenie wszczęcia podstępowania z ewentualnymi sankcjami.
To są zjawiska, tak jak wspomniałem, nieliczne, ale bardzo, bardzo wrażliwe. I myślę, że te rozstrzygnięcia, stosunkowo proste, odzwierciedlające (Dzwonek) przed wszystkim ducha konstytucji, będą pomagały rektorom, władzom uczelni, ale też będą działały na korzyść nauczycieli akademickich, żeby te kwestie unormować. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia