9. kadencja, 23. posiedzenie, 2. dzień (16-12-2020)
9. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:
Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Bardzo dziękuję za to pytanie, bo to rzeczywiście jest temat niezmiernie istotny z punktu widzenia najbliższej perspektywy dotyczącej środków europejskich, której realizacja zbliża się nieuchronnie. I wiemy też, wypłata tych środków w żaden sposób nie jest i nie będzie zagrożona warunkowością, o czym jeszcze nie tak dawno mówiono. W każdym razie, szanowni państwo, tak jak pan minister zauważył, wsparcie miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze wpisuje się oczywiście w politykę zrównoważonego rozwoju, o której było już wspominane, jak również w program Prawa i Sprawiedliwości.
Pierwsza rzecz, jaką należy wyjaśnić, to to, że to opracowanie rzeczywiście ma walor naukowy, tzn. było przygotowane przez Polską Akademię Nauk, przez Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania. Wobec tego dane, na jakich się opierało, i metodologia są ściśle naukowe. Oczywiście mamy kryteria, bo opinia była zamawiana, stawialiśmy pewne warunki.
Można powiedzieć, że te warunki, te kryteria przypisania tych 139 miast w dwóch krokach, bo wpierw była to liczba 119, później ona została poszerzona w wyniku aktualizacji tej listy, miała swoje, można powiedzieć, dwa kroki... Pierwszy krok, ta pierwsza delimitacja to było uwzględnienie podstawowych warunków statystycznych i prognoz statystycznych, przede wszystkim GUS-owskich, które sprowadzają się do takich kryteriów jak zmiana rejestrowanej liczby ludności, prognoza liczby ludności GUS w latach 2018-2030 w konkretnej gminie, zmiana liczby bezrobotnych, czyli dynamika, zmiana dochodów własnych w budżetach gminy, zmiana liczby udzielonych noclegów, zmiana liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych oraz - siódme kryterium - zmiana liczby siedzib największych spółek według listy 2 tys. spółek ˝Rzeczpospolitej˝ - przy zastosowaniu odpowiednich zmian porównywalnych, przekrojowych czasowo oraz niewielkich zmian wskaźników źródłowych. A więc jeśli chodzi o podstawowe kryteria, to było tych siedem elementów.
Jeżeli chodzi o tę grupę, która została wyselekcjonowana na podstawie tych kryteriów, następne kryteria, które w drugim etapie były wzięte pod uwagę, to starość demograficzna, saldo migracji, wykształcenie ludności, poziom edukacji szkolnej, ubóstwo dochodowe, aktywność społeczna, dostępność do usług, zaawansowana przedsiębiorczość, zamożność samorządów, zamożność mieszkańców w przeliczeniu na mieszkańca i na wydatki na inwestycje, stopa bezrobocia, dostępność przestrzenna oraz poziom urbanizacji.
A więc de facto wszystkie zagadnienia społeczne, które wpływają na ten ogólny kształt rozwoju tkanki miejskiej, zostały wzięte pod uwagę. Jeżeli tutaj jest jakieś pole do dyskusji w sensie tego, jakie kryterium mogłoby być brane pod uwagę spośród tych 21, które tutaj zostały zaproponowane, to jesteśmy otwarci na rozmowy i na jakieś konstruktywne podejście do aktualizacji tej polityki. Ja tutaj nie widzę żadnego problemu, tylko wydaje mi się, że to jest na tyle wyczerpujące, że znalezienie innego kryterium będzie niezmiernie trudne, ale oczywiście jesteśmy tutaj otwarci.
Następne w kolejności było pytanie, jakie mechanizmy i jakie wsparcie jest planowane dla tych samorządów. Po pierwsze, w nadchodzącej perspektywie takie narzędzie, które miałoby służyć tym ośrodkom, to zintegrowane inwestycje terytorialne, tzw. ZIT. Większość tej pomocy będzie się koncentrowała w tym zakresie. Dzisiaj jesteśmy na takim etapie, gdzie trwają prace nad przygotowaniem tych zintegrowanych inwestycji terytorialnych na poziomie samorządów województw. One dzisiaj identyfikują te miejsca, wspierają też te samorządy, żeby one rzeczywiście pokazywały powiązania między pewnymi grupami przestrzennymi, terytoriami przestrzennymi, tak żeby jednoczyć się i próbować przedstawiać wspólne założenia i wspólne plany, które mogłyby być realizowane w ramach ZIT-ów, czyli można powiedzieć, że w głównej mierze będą to regionalne programy operacyjne, czyli zarządzane przez zarządy województw.
My oczywiście w ramach kontraktów programowych będziemy wymagać od samorządów, żeby mocno wskazywać i stawiać na ZIT-y, tak żeby bardzo nisko schodzić z tymi potrzebami inwestycyjnymi, żeby je rzeczywiście identyfikować, oczywiście w jakimś stopniu, bo środki europejskie mają to do siebie, że mają swoje limity, również w jakiś sposób czynić zadość tym wszystkim oczekiwaniom, które w tych miastach będą się pojawiały.
Ale oczywiście (Dzwonek) jest również cały szereg narzędzi, które będą do wykorzystania przez te miasta na poziomie krajowym. Były tu wskazane miasta, które akurat nie zakwalifikowały się. Pan minister wskazał tutaj Piotrków, Leszno, Koszalin, Suwałki, Siedlce. To, szanowni państwo, w żaden sposób nie wyklucza tych podmiotów z pomocy, która będzie bardzo szeroka, ale już nie jakby w imię idei tego programu i tej opinii, którą stworzyliśmy...
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Dziękuję.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:
...na potrzeby nowej perspektywy, ale z punktu widzenia takiego globalnego podejścia obecnego rządu do tego rodzaju ośrodków. Mocno stawiamy na te ośrodki. Strategia rozwoju regionalnego i strategii zrównoważonego, odpowiedzialnego rozwoju dokładnie o tym mówią, żeby nie...
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Panie ministrze, w odpowiedzi na pytanie uzupełniające będzie można rozwinąć wątek. Trzymajmy się zasad.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:
Dobrze, tylko ostatnie zdanie.
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Dobrze.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:
Oczywiście będziemy kierowali tę pomoc również do tych ośrodków. Mamy kilka programów, chciałem powiedzieć chociażby o tym dotyczącym rozwoju lokalnego, ze środków norweskich - to jest sprawa, która aktualnie jest rozstrzygana. To też jest nasz pomysł na to, aby odpowiadać na zapotrzebowanie tych miast. A więc na pewno będziemy starali się koncentrować na tych ośrodkach średnich i małych. Panu ministrowi bardzo to leży na sercu i z taką determinacją o to walczy.
Tak że bardzo dziękuję za to pytanie. Mam nadzieję, że uda się pomóc tym ośrodkom, które pan minister wskazywał. Proszę też o taki już indywidualny kontakt. Będziemy pracowali nad tymi rozwiązaniami. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia