9. kadencja, 25. posiedzenie, 1. dzień (20-01-2021)

11. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o rozpatrywaniu reklamacji i sporów klientów podmiotów rynku finansowego oraz o Funduszu Edukacji Finansowej (druk nr 834).

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Piotr Patkowski:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Miałem świadomość, że ten projekt jest kontrowersyjny, natomiast zacząłbym od apelu do pani przewodniczącej Skowrońskiej: rozumiem, pani poseł, że możemy się nie zgadzać, lecz istotą parlamentaryzmu jest spór. Ale prosiłbym, aby jednak nie zarzucać mi kłamstw, a jeśli już takie zarzuty padają, to prosiłbym, aby padały konkretne argumenty, w którym zdaniu konkretnie skłamałem. Możemy się nie zgadzać, ale proszę jednak, żeby nie rzucać takich oskarżeń.

    Natomiast odnoszę się już do meritum. Chciałem bardzo podziękować panu posłowi Cymańskiemu za tę deklarację. Mamy pełną świadomość, że ten projekt wzbudza kontrowersje. Będziemy chcieli to wyjaśniać i będziemy mieli, mam nadzieję, okazję w trakcie prac komisji ku temu, aby ten projekt wyjaśniać, uzupełniać wiedzę, ale też poprawiać zgodnie ze wskazaniami Wysokiej Izby, wysokiej komisji.

    Jeszcze raz chciałbym powtórzyć jedną rzecz. Dziękuję też klubowi Lewicy i PSL-u, tutaj były wątpliwości, ale też była deklaracja do dalszych prac, do poprawiania projektu. Mam nadzieję, że w trakcie prac komisji razem z prezesem UOKiK-u i przedstawicielami UOKiK-u też będziemy mogli stosowne poprawki wnieść.

    Jeszcze raz chcę przypomnieć: przenosimy jeden do jednego kompetencje rzecznika finansowego do UOKiK-u, ale ze względu na to, że UOKiK jest silniejszą instytucją niż rzecznik finansowy, to zakres jego działalności i siła będą o wiele skuteczniejsze niż rzecznika finansowego. Dobrze państwo wiecie, że liczą się nie tylko merytoryczne kompetencje, ale też siła podmiotu, który takie kompetencje posiada. I prezes UOKiK-u, co doskonale wiemy, takie kompetencje posiada.

    Krótki rys, jak wygląda sytuacja ochrony konsumentów na rynku finansowym w Europie. W modelu kontynentalnym w takich państwach jak Francja, Hiszpania czy Włochy mamy instytucję rzecznika finansowego przypisaną bezpośrednio do resortów - w tych państwach do resortów związanych gospodarką, a w Niemczech do resortu sprawiedliwości - a w takich krajach jak Szwecja, Szwajcaria czy Finlandia mamy takie kompetencje właśnie w takiej instytucji jak UOKiK, czyli nie tworzymy nowego modelu. Mało tego, powielamy sprawdzony model w państwie zachodnim. Nie ma ani jednego państwa w Europie, które ma obecnie nieskuteczny system, jaki jest w Polsce.

    (Poseł Krystyna Skowrońska: Nieprawda, nieprawda.)

    Pani poseł, jeżeli mógłbym dokończyć.

    Jednocześnie chciałbym zauważyć, że do wykazu prac legislacyjnych został wpisany projekt, który wzmacnia prezesa UOKiK-u. Będzie dalej powoływany w takim trybie jak dotychczas, ale będzie to kadencja, i to kadencja praktycznie niewygasalna. Aby prezesa UOKiK-u można było odwołać, będą musiały być spełnione konkretne przesłanki ustawowe. Nie będzie to władza dyskrecjonalna nikogo z administracji centralnej. Tak że prezes UOKiK-u zaraz będzie organem o wiele silniejszym i o wiele bardziej niezależnym niż jest obecnie rzecznik finansowy.

    Jeśli chodzi o stanowisko Konfederacji, panie pośle, rząd nie jest od tego, żeby jakieś podmioty coś zabolało. Nie jesteśmy od tego, żeby karać banki, żeby je bolało. To są firmy, które działają legalnie. Nie chcemy ich karać. Chcemy, aby podlegały takim samym regułom. Prosił pan o jeden przykład. Nie będzie to przykład stricte rządowy, tylko będzie to przykład UOKiK-u. Otóż UOKiK w roku 2020 za wprowadzanie konsumentów w błąd ukarał Pekao SA i PKO BP łączną karą w wysokości 60 mln zł. Mam nadzieję, że ten przykład pomoże. Tych z państwa, którzy mają wątpliwości, chciałbym zapytać, czy jesteście państwo w stanie wskazać chociaż jedną tak skuteczną interwencję rzecznika finansowego jaką prezes UOKiK-u złożył wobec tych dwóch banków. Myślę, że mógłby być z tym pewien problem.

    Jeśli chodzi o wątpliwości co do procesu procedowania tego projektu, jest czymś zupełnie naturalnym, że w trakcie uzgodnień są pewne kontrowersje i pewne uwagi ze strony innych resortów odnośnie do resortu wnioskującego. Oczywiście niektóre uwagi były wyjaśnione szybciej, niektóre później. Najtrudniej było osiągnąć konsensus z Ministerstwem Sprawiedliwości, ale chcę zauważyć, że taki konsens przy wydatnej pomocy Rządowego Centrum Legislacji udało się osiągnąć. Tak samo w przypadku podmiotów, które zgłaszały w opiniowaniu uwagi, często krytyczne, było to albo przez Ministerstwo Finansów, albo przez prezesa UOKiK-u wyjaśniane, uzgadniane. Myślę, że w trakcie prac komisji sejmowych będzie to miało swój wyraz.

    W związku z tym mam prośbę do Wysokiej Izby, aby dać temu projektowi szansę, ale przede wszystkim dać szansę polskim konsumentom, polskim osobom fizycznym, aby były chronione zarówno ex ante, jak i ex post przed czynnikami zaburzającymi równowagę na rynku finansowym. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia