9. kadencja, 25. posiedzenie, 1. dzień (20-01-2021)
12. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 860).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jan Sarnowski:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiany dzisiaj projekt ustawy zawiera pakiet kilkunastu rozwiązań, które mają na celu uszczelnienie systemu podatkowego w zakresie obrotu towarami akcyzowymi, w szczególności skażonym alkoholem etylowym, wyrobami energetycznymi, suszem tytoniowym, paliwami opałowymi i żeglugowymi oraz sprowadzanymi do Polski samochodami osobowymi. Projektowane zmiany pozwolą na poprawę warunków funkcjonowania uczciwie działających przedsiębiorców. Znacznie utrudnią proceder firmom naruszającym prawo, takim, które stanowią wobec uczciwego biznesu nieuczciwą konkurencję, często działającą w szarej strefie.
Przepisy były przedmiotem konsultacji społecznych i w dużej części są realizacją postulatów przedsiębiorców, w szczególności organizacji zrzeszających producentów i dystrybutorów towarów akcyzowych. Pośrednim skutkiem wprowadzonych zmian będzie zwiększenie wpływów podatkowych o ponad 200 mln zł rocznie.
Jakie są najistotniejsze zmiany, które przewiduje projekt? Po pierwsze, elektronizacja. Od przyszłego roku, podobnie jak od kilku lat w przypadku rozliczeń VAT-u, również w akcyzie przedsiębiorcy składać będą deklaracje nie na papierze, a elektronicznie. Umożliwi to automatyczną analizę deklaracji przy pomocy stosowanych przez administrację algorytmów, dzięki czemu urząd szybciej wykryje firmy dokonujące nadużyć, a z drugiej strony będzie też szybciej wydawał decyzje w sprawach uczciwych przedsiębiorców.
Zmiany w prawie pozwolą też na efektywniejsze zwalczanie używania niżej opodatkowanego oleju opałowego do celów napędowych, np. w samochodach. Skutkiem takiego działania są nie tylko straty w budżecie państwa i nieuczciwa konkurencja na rynku paliw, ale przede wszystkim realne niebezpieczeństwo dla kierowców. Używanie takiego paliwa naraża ich na awarie pojazdów i wypadki. Teraz jakość paliwa pod kątem jego pochodzenia badać będzie nie tylko Krajowa Administracja Skarbowa, ale również Inspekcja Handlowa. Dzięki temu liczba kontroli pod kątem unikania płacenia akcyzy wzrośnie aż kilkukrotnie. Wskutek takich działań wzrośnie także bezpieczeństwo kierowców.
Regulacja znacznie utrudni uzyskiwanie zezwoleń na obrót towarami akcyzowymi przez współpracujące z podatkowymi przestępcami tzw. słupy. Często są to osoby posługujące się kradzionymi dowodami tożsamości, ale niestety także czasami osoby bezdomne lub bezrobotne. Dzięki zmianom w prawie urzędowi łatwiej będzie odmówić wydania zezwolenia akcyzowego, gdy będzie miał uzasadnione podstawy sądzić, że wnioskujący nie będzie płacił akcyzy, np. gdy nie ma środków ani doświadczenia, które pozwoliłyby mu na prowadzenie działalności, którą deklaruje urzędowi.
Na bezpieczeństwo Polaków, szczególnie na ich zdrowie, wpłyną też przepisy, które utrudnią proces odzyskiwania alkoholu etylowego z produktów zawierających w swym składzie alkohol częściowo skażony. Taki alkohol jest przez przestępców częściowo, często niewystarczająco, odkażany, a potem służy do produkcji nielegalnych napojów alkoholowych, których konsumpcja może powodować poważne choroby. Aby ułatwić ściganie takich przestępców, proponuje się rejestrację podmiotów nabywających wyroby zawierające alkohol etylowy o mocy powyżej 50%.
Innym problemem identyfikowanym przez Krajową Administrację Skarbową jest oszustwo poprzez zakup paliwa zwolnionego z akcyzy na potrzeby statków śródlądowych i rybackich. Takie paliwo trafia niestety często na rynek na potrzeby innych pojazdów. Proponujemy, aby warunkiem zwolnienia z akcyzy stało się wpisanie statku, na którego potrzeby kupuje się paliwo, do odpowiedniego rejestru, tak aby można było zweryfikować, czy statek w rzeczywistości pływa albo jest zdolny do pływania.
Przepisy przeciwdziałają również unikaniu opodatkowania samochodów osobowych. Sposobem obejścia akcyzy jest przerabianie samochodów na ciężarowe, później rejestracja pojazdów w Polsce, a później znów przeróbka na osobówki. Aby to utrudnić, akcyza obejmie również szczególne przypadki takich zmian. Z kolei przy rejestracji samochodu ciężarowego jego właściciel będzie przesyłał do urzędu skarbowego elektroniczny formularz opisujący kluczowe parametry pojazdu.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Wysoką Izbę o skierowanie przedstawionego projektu do dalszych prac parlamentarnych. Dziękuję bardzo za uwagę.
Przebieg posiedzenia