9. kadencja, 25. posiedzenie, 2. dzień (21-01-2021)

16. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 584).

Senator Magdalena Kochan:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam projekt ustawy, który zapowiadany był przez większość senacką w momencie, kiedy uznaliśmy za priorytetowe szybkie przyjęcie przepisów zmieniających Kodeks cywilny. Chodzi o rządowy projekt ustawy z dnia 30 kwietnia 2020 r. Zauważyliśmy w tym projekcie szereg zmian, szereg potrzebnych zmian, ale też szereg błędów, niedociągnięć legislacyjnych dotyczących doprecyzowania różnych rzeczy, a także braków merytorycznych. Uznaliśmy jednak, że priorytetowe jest szybkie przyjęcie proponowanych zmian, tak żeby mogły skutecznie i szybko pomagać ofiarom najokropniejszego z przestępstw, jakim jest przestępstwo przemocy domowej - zjawiska, które w związku z pandemią niestety nasila się. I zapowiadana nowela tej ustawy jest przedmiotem dzisiejszych obrad.

    Co zmieniamy w ustawie już wcześniej przyjętej i będącej w obiegu prawnym? Otóż dodajemy nowy środek, który będzie bardziej chronił osoby pokrzywdzone przemocą w rodzinie, tzn. zakaz zbliżania się do osoby. W dziś obowiązujących przepisach mamy nakaz opuszczenia domu i sąsiedztwa, pobliża domu przez sprawcę przemocy, ale nie chronimy przecież mienia, tylko chronimy osoby. Zatem uważamy, że z tym nakazem opuszczenia mieszkania musi się wiązać zakaz zbliżania się do krzywdzonej osoby. Ten zakaz zbliżania się do osoby wprowadzamy do porządku prawnego, uzbrajając w ten środek Policję i żandarmerię, którą włączamy nowelą do procedury ˝Niebieskiej karty˝, oraz sądy. Osobie, która krzywdzi, przysługuje od tej decyzji odwołanie do sądu, które to odwołanie winno być wedle senatorów rozpatrywane w ciągu 48 godzin. Tu mamy kłopot, bo niekoniecznie zgadzamy się z Ministerstwem Sprawiedliwości co do tego terminu, ale precyzujemy, od kiedy biegnie te 48 godzin - od momentu wpłynięcia zażalenia do sądu.

    Upraszczamy sposób podpisywania protokołów, którymi trzeba opatrzyć czynność opuszczenia i zabrania swoich rzeczy przez sprawcę przemocy. Uznajemy, że może on zabrać swoje rzeczy potrzebne mu do wykonywania pracy, także zwierzęta domowe, ale przy podpisywaniu tego protokołu wystarczy osoba, która jest pokrzywdzona przemocą, albo osoba przez nią wyznaczona, nie musi to być protokół podpisywany in gremio, tak jak zeznania osoby, która jest pokrzywdzona przemocą, nie musi się to odbywać w obecności podejrzanego o przemoc. A więc zabranie rzeczy z domu musi także dostać akceptację osoby, która w domu pozostaje, czyli ofiary przemocy. Protokół i zeznania mogą być złożone bez obecności osoby podejrzanej o dokonywanie przemocy czy też sprawcy przemocy, z tym że policjant, żandarm ma obowiązek poinformowania o treści złożonych zeznań osobę podejrzaną o to przestępstwo lub zawiadomić ją. I tutaj też precyzujemy, jak to zawiadomienie ma wyglądać, w przypadku gdy kontakt z podejrzanym o dokonywanie przemocy lub ze sprawcą przemocy jest utrudniony. Na drzwiach wspólnego mieszkania w zaklejonej kopercie znajduje się zawiadomienie o powodzie, dla którego zostały zastosowane wobec niego wszystkie środki, ale, to także precyzujemy, jest on podany w sposób niebudzący wątpliwości i łatwo zrozumiały przez osobę, która przecież niekoniecznie musi znać język prawny.

    Dokonaliśmy także szeregu zmian legislacyjnych, redakcyjnych. Usunęliśmy błędy odesłania. Przywołaliśmy prawdziwą nazwę funduszu, o którym mówimy, w skrócie: sprawiedliwości. Ma on swoją urzędową nazwę: fundusz poszkodowanym i postpenitencjarny... To już państwo lepiej wiecie, gdzieś mi tu w papierkach zginęła nazwa. Przepraszam: Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Taka formuła jest zastosowana w przepisach, które przedkładamy Wysokiej Izbie.

    Dostosowywanie (Dzwonek) i zmiana...

    Już kończę, pani marszałek.

    Oczywiście te redakcyjne kwestie i te rzeczy nie budzą żadnych wątpliwości. Warto je przyjąć.

    Ostatnie zdanie. Przyzwyczajeni jesteśmy do niechęci do rozpatrywania inicjatyw senackich przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Z tym większą przyjemnością przedstawiam państwu projekt ustawy kodeksowej, wobec którego Sejm zastosował prawidłową legislację i którego pierwsze czytanie odbywa się na sali plenarnej. Ale z przykrością muszę powiedzieć, że proponowany przez senatorów termin wejścia w życie tej ustawy to jest termin 30 listopada 2020 r. Zatem przedkładając Wysokiej Izbie ten projekt, proszę w imieniu ofiar okrutnego i obrzydliwego przestępstwa o szybkie procedowanie i wprowadzenie w życie proponowanych rozwiązań. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia