9. kadencja, 25. posiedzenie, 2. dzień (21-01-2021)

16. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 584).

Poseł Krzysztof Paszyk:

    Bardzo dziękuję.

    Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Pani Senator! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści chciałbym przedstawić nasze stanowisko wobec pierwszego czytania senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 584, ale nim to uczynię chciałbym podziękować Senatowi za tę inicjatywę, za podjęcie pracy eksperckiej, również nad tym, aby tzw. ustawę separacyjną doprecyzować, poprawić. Niniejszym to czynię i składam podziękowania na ręce pani senator.

    Procedowany projekt dotyczy doprecyzowania przepisów w celu zwiększenia ochrony osób zagrożonych przemocą w rodzinie ze strony wspólnie z nimi zamieszkujących osób. I to jest problem, o którym trzeba sobie na tej sali jasno powiedzieć. On jest ponad podziałami politycznymi, on jest ponad wszelkiego rodzaju podziałami światopoglądowymi, ideologicznymi, a przynajmniej być powinien. To jest pierwsza sprawa. Z niesmakiem wysłuchiwałem przed chwilą jakichś docinek i złośliwości, które gdzieś się pojawiały. Nie powinno tego być, jeśli szczere są nasze intencje, aby pracować nad wyeliminowaniem z naszej przestrzeni społecznej przemocy domowej.

    Projekt jest kontynuacją, co już tu wybrzmiało, przyjętej w 2020 r. noweli Kodeksu postępowania cywilnego mającej przeciwdziałać przemocy w rodzinie. Głównym założeniem zeszłorocznego projektu było nadanie policji uprawnienia w postaci możliwości wydania wobec osoby stosującej przemoc w rodzinie nakazu natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazu zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia. Jeśli ofiara boi się powrotu sprawcy, może wystąpić do sądu o przedłużenie nakazu. Ma na to 14 dni. Sprawca przemocy może odwołać się od tego do sądu, który jego zażalenie rozpatrzy w ciągu 3 dni.

    Ubiegłoroczny projekt w opinii specjalistów miał istotne braki, w tym przede wszystkim brak zakazu zbliżania się do osoby pokrzywdzonej przez sprawcę. Czyli np. bijący żonę i dziecko mąż musi opuścić mieszkanie, ale ma możliwość wywierać presję, stosować przemoc, np. pod miejscem pracy matki czy też pod sklepem, gdzie robi ona zakupy. Sprawca nie ma zakazu zbliżania się do pokrzywdzonych. Poza obszarem mieszkania jego najbliższego otoczenia osoba pokrzywdzona nie ma możliwości realnego i całkowitego odizolowania się od sprawy. Na gruncie dotychczasowych, jak i nowych regulacji prawnych nie ma możliwości orzeczenia doraźnego zakazu zbliżania się do osoby dotkniętej przemocą, o ile nie toczy się postępowanie karne, w ramach którego taki środek może zostać zastosowany.

    W ocenie rzecznika praw obywatelskich nowe regulacje, choć mocno rozszerzają zakres ochrony osoby dotkniętej przemocą, nie są jednak wystarczające. Warto też na to dzisiaj zwrócić uwagę. Nie wypełniają wymogów art. 52 konwencji stambulskiej, który stanowi, że strony przyjmują konieczne środki ustawodawcze lub inne środki umożliwiające właściwym władzom nakazanie sprawcy przemocy domowej w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia opuszczenia miejsca zamieszkania ofiary lub osoby zagrożonej na odpowiedni okres oraz zakazania sprawcy wchodzenia do lokalu zajmowanego przez ofiarę lub osobę zagrożoną lub kontaktowania się z ofiarą lub osobą zagrożoną. Środki podejmowane zgodnie z niniejszym artykułem będą dawać pierwszeństwo bezpieczeństwu ofiar lub osób zagrożonych, przy czym nadal nie jest spełniony standard konwencji polegający na natychmiastowym zakazie zbliżania się do osoby, a nie tylko do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia. Ochrona osoby dotkniętej przemocą ma zatem istotną lukę, która jak najszybciej powinna zostać wypełniona przez ustawodawcę, co było wielokrotnie wskazywane.

    Klub Parlamentarny Koalicja Polska jest również za tym, aby jak najszybciej przystąpić do prac nad tym projektem, bo nie jest on przeciwko komuś, nie godzi w politykę któregokolwiek (Dzwonek) ze stronnictw obecnych na tej sali, ale przede wszystkim ma służyć Polkom i Polakom. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia