9. kadencja, 26. posiedzenie, 1. dzień (24-02-2021)
5. i 6. punkt porządku dziennego:
5. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 907).
6. Pierwsze czytanie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (druk nr 578).Poseł Urszula Rusecka:
Bardzo dziękuję.
Panie Marszałku! Panie, Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Pragnę przedstawić poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 907.
Wysoka Izbo! Proponowany projekt ustawy wychodzi naprzeciw postulatom opozycjonistów antykomunistycznych od lat walczących z niesprawiedliwościami wobec dawnych działaczy. Jest on odpowiedzią na postulaty zawarte w apelu 141 sygnatariuszy wystosowanym w przededniu czterdziestolecia podpisania porozumień sierpniowych, którego inicjatorami i autorami byli panowie Jarosław Maciej Goliszewski, dr Grzegorz Kostrzewa-Zorbas i Leszek Stall.
Jest to kolejny projekt ustawy w trwającym od 5 lat procesie przywracania godności działaczom opozycji antykomunistycznej. Dopiero rząd Prawa i Sprawiedliwości zrównoważył opozycjonistów w ich uprawnieniach z kombatantami okresu wojennego. Przypomnę, że w ubiegłym roku została uchwalona ustawa zapewniająca im emerytury, które stanowią dwukrotność minimalnej emerytury. Procedowany projekt to kolejny ważny krok w kierunku zadośćuczynienia prawnego i moralnego ludziom, którzy walczyli o naszą wolność.
Rzeczony projekt ustawy wprowadza zmiany w następujących ustawach: w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w ustawie z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych, a także w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz w ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych.
Wysoka Izbo! Projektowane zmiany we wskazanych aktach prawnych dotyczą zwiększenia progów dochodowych uprawniających do jednorazowej pomocy pieniężnej i okresowej pomocy pieniężnej oraz umożliwienia przyznania pomocy pieniężnej jednorazowej dwa razy w roku. Mają one na celu umożliwienie udzielenia pomocy szerszej grupie osób uprawnionych, zwłaszcza w przypadkach, jeżeli daną osobę dotkną negatywne zdarzenia losowe lub dozna ona istotnego pogorszenia stanu zdrowia, co z reguły pociąga za sobą istotne zwiększenie wydatków na ochronę zdrowia, usługi opiekuńcze lub zniwelowanie skutków zdarzenia losowego, np. pożaru.
Zwiększeniu ulegną również stawki pomocy pieniężnej możliwej do udzielenia przez szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, gdyż ich obecna wysokość nie zawsze pozwala na udzielenie pomocy w wysokości adekwatnej do potrzeb, zwłaszcza jeśli chodzi pokrycie takich wydatków, jak zakup wózka inwalidzkiego czy dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych do rodzaju niepełnosprawności.
Dla zachowania systemowej jednolitości wskazane zmiany w proponowanej ustawie będą dotyczyć również pomocy udzielanej przez szefa urzędu kombatantom i osobom represjonowanym, cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, osobom deportowanym do pracy przymusowej i osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Radziecki oraz represjonowanym politycznie żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, w kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych.
Wysoka Izbo! Zawarto w ustawie rozwiązanie, na podstawie którego działacze opozycji antykomunistycznej (Dzwonek) i osoby represjonowane z powodów politycznych pozostające w zatrudnieniu będą uprawnieni do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 5 dni roboczych.
Panie marszałku, 1 minutę jeszcze, bo nie jestem w stanie wszystkiego przekazać. Ten projekt jest bardzo szeroki i dużo osób czeka na tę ustawę.
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Ale, pani poseł, niech pani wyluzuje. Jedziemy, spokojnie.
Poseł Urszula Rusecka:
Dobrze.
Projektowana ustawa wprowadza bardzo ważne zmiany w emeryturach i rentach i to jest też sedno tej ustawy. Mają one na celu zniwelowanie negatywnych skutków represji politycznych stosowanych przez reżim komunistyczny i godzących w wolności pracownicze. Osoby, które wskutek represji za prowadzone działania na rzecz odzyskania niepodległości zostały zmuszone do zaprzestania świadczenia pracy w wykonywanym uprzednio zawodzie, z reguły później podejmowały pracę gorzej płatną. Wiele lat później fakt ten miał negatywne konsekwencje przy ustalaniu wysokości należnych świadczeń emerytalno-rentowych. Dlatego wprowadzenie takiej nowej kategorii okresów składkowych, w połączeniu z proponowanymi w ustawie rozwiązaniami polegającymi na przyjęciu fikcji prawnej otrzymywania w tym czasie przeciętnego wynagrodzenia, choć częściowo będzie łagodziło ekonomiczne skutki doznawanych represji.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zmian w proponowanej ustawie jest jeszcze wiele. Szczegółowo będziemy je omawiać na posiedzeniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Natomiast warte podkreślenia jest jeszcze to, że proponowane obecnie przepisy popiera m.in. szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pan minister Jan Kasprzyk, ale także Rada do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych, której przewodniczy pani Zofia Romaszewska - doradca prezydenta Andrzeja Dudy.
Bardzo dziękuję wszystkim tym, którzy przyczynili się do tego, że dzisiaj procedujemy nad tym projektem ustawy. Bardzo dziękuję panu ministrowi Stanisławowi Szwedowi i wszystkim, których wymieniłam na początku tego wniosku.
W związku z powyższym wnoszę do Wysokiej Izby, aby ten proponowany projekt ustawy został przez Wysoką Izbę przyjęty. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia