9. kadencja, 26. posiedzenie, 1. dzień (24-02-2021)

5. i 6. punkt porządku dziennego:

   5. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 907).
   6. Pierwsze czytanie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (druk nr 578).

Senator Magdalena Kochan:

    Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Celem projektu, nad którym dzisiaj procedujemy, jest przywrócenie godności i sprawiedliwości osobom, którym zawdzięczamy wolną ojczyznę. Ma on w tytule: o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tak, chodzi o zmianę wysokości emerytur. Czas pobytu w więzieniu, internowania, podejmowania pracy zawodowej niezgodnej ze swoimi kwalifikacjami, wykształceniem, często bardzo, bardzo nisko płatnej jest dzisiaj zaliczany do okresu pracy potrzebnego do uzyskania prawa do emerytury, ale jednocześnie przelicznik, za pomocą którego wyliczamy tę emeryturę, wynosi zero. Przywracając sprawiedliwość, chcemy powiedzieć tym osobom: nie, czas trwania represji jest zaliczany do czasu waszej pracy zawodowej z wynagrodzeniem o wysokości równej średnim krajowym zarobkom w czasie trwania tej represji.

    W związku z powyższym zgodnie z naszym projektem Zakład Ubezpieczeń Społecznych do 31 sierpnia 2021 r. ponownie ustali wysokość kapitału początkowego, obliczy wysokość emerytury z uwzględnieniem składek z okresu represji wszystkim osobom, które mają potwierdzony status działacza opozycji antykomunistycznej albo osoby represjonowanej z powodów politycznych. Koszt tego przedsięwzięcia obliczyliśmy szacunkowo na 83 mln zł i będzie on finansowany przez budżet państwa. Drugi problem, który rozstrzygamy w tym projekcie ustawy, to kwestia partycypowania w kosztach ewentualnych pobytów osób, o których mówimy w ustawie, w domach pomocy społecznej. Uważamy, że nie rodziny lub macierzyste gminy winny partycypować w koszcie ich pobytu, tylko urząd do spraw kombatantów.

    Senat pracował nad tą ustawą w wyjątkowym, szybkim, przewidzianym w § 69 regulaminu Senatu tempie. Wysłał ją do Sejmu 18 sierpnia 2020 r. Wyznaczył także termin wejścia w życie tej ustawy na 14 dni od momentu jej ogłoszenia. Mówię o tym nie bez kozery, zbliża się bowiem pełna rocznica wydarzeń sierpniowych. My, senatorowie, uznaliśmy, że choć w ten sposób powiemy temu środowisku: pamiętamy o was. Chcemy naprawić to, co było zaniedbane. Po ludzku was rozumiemy i szanujemy. Przygotowujemy, procedujemy i przyjmiemy projekt ustawy przygotowany nie przez Senat, ale przez waszych kolegów: pana Leszka Stalla, Jarosława Goliszewskiego, opracowany przez pana Grzegorza Kostrzewę-Zorbasa i prof. Tomasza Siemiątkowskiego, którym z tej mównicy najserdeczniej raz jeszcze dziękuję za inicjatywę i pracę nad tym projektem, za zaangażowanie w czasie całego procesu legislacyjnego.

    Dlaczego Sejm przetrzymał ten projekt przez ponad pół roku? Nie wiem. Nie chcę wierzyć, że chodziło tu o małostkowość związaną z kwestią autorstwa projektu. Jeszcze raz podkreślam, że nie senatorowie, a osoby, o których przed chwilą wspomniałam, są jej autorami. Dlaczego Sejm, jeśli chciał włączyć projekt do - zapewne taką usłyszymy odpowiedź - szerszego projektu omawianego przed chwilą przez moją poprzedniczkę... Powiem tak: wszystkie rozstrzygnięcia, które zawarliście państwo w poselskim projekcie, są ważne, ale można było na 40. rocznicę wydarzeń sierpniowych obdarować działaczy opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane czy im wynagrodzić, czyli podnieść wysokość ich emerytur dużo wcześniej. Chodzi o pół roku. Szkoda.

    Wnoszę o przyjęcie projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia