9. kadencja, 26. posiedzenie, 1. dzień (24-02-2021)
2. i 3. punkt porządku dziennego:
2. Pierwsze czytanie przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym (druk nr 935).
3. Pierwsze czytanie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym (druk nr 951).Poseł Daniel Milewski:
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Rozpatrując te dwa projekty ustaw, dwa przedłożenia dotyczące pracy Sądu Najwyższego, mamy też sposobność, aby z perspektywy 3 ostatnich lat spojrzeć na wprowadzoną przez Wysoką Izbę do polskiego porządku prawnego w 2017 r. instytucję skargi nadzwyczajnej i na rzeczywiście bezpośrednio z nią związaną, a wówczas powołaną Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
W tym kontekście, drodzy państwo, cieszą słowa senackiego uzasadnienia przyznające, iż skarga nadzwyczajna często jest ostatnią deską ratunku dla podsądnych, którzy czują się skrzywdzeni niesprawiedliwymi wyrokami. Można odnieść wrażenie, iż jedynym czynnikiem - powiedzmy - negatywnym, przytłaczającym jest ilość spraw, jakimi obywatele pragną zainteresować podmioty uprawnione do wniesienia skargi nadzwyczajnej. Czuć w uzasadnieniu senackiego projektu głęboki szacunek dla pracy wykonywanej w tym zakresie przez służby prokuratora generalnego, rzecznika praw obywatelskich, jak też samego Sądu Najwyższego. Ten głos w polskiej debacie publicznej, debacie nad reformą wymiaru sprawiedliwości był, szanowni państwo, bardzo potrzebny. I jest potrzebny. Jest potrzebny, bo jest prawdziwy, skoncentrowany na potrzebach obywateli, a nie obliczony wyłącznie na bieżące korzyści polityczne.
Życzę wam wszystkim, nam wszystkim, życzę naszym współpracownikom z sejmowej opozycji, by więcej w naszej debacie było tego właśnie języka, języka zrozumienia i szacunku obecnego w pakiecie dokumentów, które z podpisem marszałka Grodzkiego trafiły do prac Wysokiej Izby.
Oczywiście w sensie legislacyjnym projekt senacki jest całkowicie skonsumowany przez przedłożenie prezydenckie, nieco szersze, a przez to lepiej, w pewnym wymiarze kompleksowo odpowiadające na najpilniejsze potrzeby w zakresie bieżącego funkcjonowania Sądu Najwyższego.
Wspomniałem już o dużej ilości spraw, z jakimi obywatele zwracają się do podmiotów uprawnionych. Przez 3 lata obowiązywania ustawy o Sądzie Najwyższym kilkanaście tysięcy obywateli złożyło podania do prokuratora generalnego i rzecznika praw obywatelskich uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej w ich sprawie. Jak podkreślono w senackim uzasadnieniu, te 3 lata to zbyt krótki okres, by przy tak dużym zainteresowaniu obywateli, skromnym zapleczu urzędników RPO i Prokuratury Krajowej, którzy rozpatrują wnioski, naprawić często - jak to nazwano - bezprawie judykacyjne.
Wydłużenie terminu postulowane zarówno przez pana prezydenta, jak i Senat wychodzi naprzeciw zarówno względom praktycznym wynikającym z trwającej pandemii, jak i jest po prostu wyrazem szacunku dla obywateli, którzy pokładają słuszną ufność w państwo prawa, jakim coraz bardziej jest nasza Rzeczpospolita.
Warto raz jeszcze podkreślić, iż przedłożenie prezydenckie jest propozycją bardziej kompleksową. Jedną z propozycji zawartych w tym przedłożeniu jest wykorzystanie potencjału i doświadczenia obecnych ławników Sądu Najwyższego. Jest proponowane przedłużenie I kadencji ławników do 31 grudnia 2022 r. Za tą zmianą przemawia również sytuacja epidemiczna.
Wymienione były już przez panią minister kwestie dotyczące archiwizowania dokumentów, jak też te, które mają na celu wzmocnienie obowiązującej we wszystkich postępowaniach przed Sądem Najwyższym tzw. zasady jawności wewnętrznej, wyrażającej wprost prawo stron i uczestników postępowania zarówno do przeglądania akt sądowych, jak i uzyskiwania z nich odpisów, kopii i wyciągów.
Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Życzę nam owocnej pracy w komisjach nad tym projektem. Jak już wspomniałem, ten projekt, obydwa te projekty mają w swoich założeniach głęboki szacunek dla obywateli, poczucia sprawiedliwości. Życzę w imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości owocnych prac nad tym projektem. Deklarujemy wszelką otwartość i gotowość do konstruktywnej współpracy. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia