9. kadencja, 26. posiedzenie, 2. dzień (25-02-2021)
36. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 899).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo!
(Poseł Joanna Mucha: Proszę zostać w maseczce.)
Jednak?
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Tak, tak, pani minister, bardzo proszę.
(Poseł Joanna Mucha: Następne osoby...)
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska:
Dobrze.
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedłożony projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw stanowi odpowiedź na utrudnienia w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w zakresie procedury cywilnej, sądowo-administracyjnej oraz postępowania przed Sądem Najwyższym. Te utrudnienia spowodowane są trwającą od marca ub.r. pandemią wywołaną wirusem SARS-CoV-2. Zaistniała sytuacja epidemiologiczna i trudny do przewidzenia moment zakończenia tego stanu niosą za sobą konieczność dalszej cyfryzacji usług publicznych oraz usprawnień powyższych procedur w celu zagwarantowania obywatelom prawa do sądu, czyli konstytucyjnej zasady wynikającej z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w tym także prawa do sądu sprawnego i prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
W pierwszej kolejności proponuje się wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego poprzez, po pierwsze, wprowadzenie sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej, czyli projektowany art. 9861-11, wzorowanej na sprawdzonym już rozwiązaniu dotyczącym aukcji elektronicznej ruchomości. Regulacja ta ma na celu rozwiązanie dwóch problemów, które zostały dostrzeżone przy licytacji prowadzonej w formie tradycyjnej, czyli dotychczasowej. Po pierwsze, elektroniczna forma licytacji egzekucji z nieruchomości przyspieszy to postępowanie, które niejednokrotnie ze względu na wielość podmiotów w niej uczestniczących jest szczególnie długotrwałe. Po drugie, zniweluje problem ewentualnych zmów między licytantami w celu obniżenia ceny nabycia i wpłynie ma poprawę transparentności licytacji, albowiem przetarg odbywający się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego uniemożliwi tego typu działania.
Szczegółowe regulacje wprowadzonej sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej kształtują się w sposób następujący. Po pierwsze, e-przetarg będzie odbywał się wyłącznie na wniosek wierzyciela, czyli wierzyciel wnioskuje o przeprowadzenie licytacji w takiej właśnie formie, a w przypadku egzekucji prowadzonej przez kilku wierzycieli - na wniosek jednego z nich, przy czym wniosek ten będzie mógł zostać złożony zarówno w pierwszej jak i w drugiej licytacji. Rozwiązania te wynikają z założenia, że nowy rodzaj licytacji będzie znacznie bardziej efektywny od tego dotychczasowego. Po drugie, w przypadku gdy egzekucja zostanie skierowana do kilku nieruchomości dłużnika, przyjęte zostały mechanizmy zapobiegania sprzedaży majątku dłużnika w szerszych rozmiarach, aniżeli jest to konieczne do osiągnięcia celu egzekucji, czyli do zaspokojenia roszczenia dochodzonego przez wierzyciela. Po trzecie wreszcie, projekt zakłada, że w obwieszczeniu o licytacji, które komornik będzie zamieszczał na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej, nie będzie się podawać danych osobowych dłużnika z uwagi na możliwość powielenia tych danych i ewentualną stygmatyzację tegoż dłużnika. W celu poszerzenia dostępu do informacji o licytowanej nieruchomości proponuje się udostępnienie danych dotyczących protokołu, opisu i oszacowania w systemie teleinformatycznym. Po czwarte, licytacja nieruchomości powinna trwać w każdym przypadku tydzień, co pozwoli na uzyskanie możliwie najwyższej ceny, jeśli chodzi o sprzedaż nieruchomości.
Z uwagi na konieczność wdrożenia stosownego systemu i opracowania aktów wykonawczych przyjęto, że zaprezentowane przeze mnie przepisy w omawianej części projektu powinny wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, o czym stanowi art. 12 pkt 1 projektu. Składanie wniosków o przeprowadzenie sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej powinno być uzależnione od możliwości technicznych komornika. Vacatio legis w tym ostatnim zakresie powinno wynosić rok od wejścia w życie ustawy, o czym stanowi art. 10 projektu.
Dla osiągnięcia wspomnianych na wstępie celów projektu ustawy w ocenie ustawodawcy niezbędne są również zmiany dotyczące ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w zakresie stosowanych przy rozpoznawaniu spraw przez sądy powszechne procedur postępowania, jak również przez sądy administracyjne i Sąd Najwyższy. Przede wszystkim w projekcie jako zasadę przyjęto odbywanie rozpraw i posiedzeń jawnych w formie odmiejscowionej, czyli zdalnej, przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W przypadku braku możliwości skorzystania z takiego rozwiązania przewiduje się przeprowadzenie posiedzenia niejawnego. Takie rozwiązanie jest uzasadnione przede wszystkim potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa (Dzwonek) uczestników postępowania oraz pracowników wymiaru sprawiedliwości.
U podstaw przyjętego rozwiązania legło również założenie, że prawo strony do rozpoznania sprawy przed sądem to przede wszystkim prawo do sądu sprawnego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki...
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Dziękuję, pani minister.
Pani minister, proszę zmierzać do końca.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska:
...jak również prawo do zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
Dobrze. Dziękuję.
(Poseł Joanna Jaśkowiak: Pani minister...)
W celu usprawnienia postępowania i zapewnienia możliwości realizowania procesów przed sądem przewiduje się również wdrożenie komunikacji elektronicznej między sądem i fachowymi pełnomocnikami za pomocą poczty elektronicznej.
(Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska: Nie słyszy.)
Konieczność - już kończę - uniknięcia paraliżu sądów i postępowań przed sądami obliguje również do wprowadzenia rozwiązania, które było już zawarte w ustawie COVID-owej z marca 2020 r. w postaci ustalenia katalogu spraw pilnych, jednakże z uwagi na czas obowiązywania tej ustawy przepisy wygasły, innymi słowy potrzeba i stan epidemii uzasadniają wprowadzenie tych przepisów w powyższym zakresie.
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Dziękuję, pani minister.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska:
Już kończę, pani marszałek, ostatnie zdanie.
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Szanujmy się nawzajem. Naprawdę jest późna godzina, a mamy duże opóźnienie.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska:
Dobrze. Dziękuję bardzo.
Proszę zatem o poparcie przedstawionego projektu i mam nadzieję na szybkie nad nim procedowanie. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia