9. kadencja, 27. posiedzenie, 1. dzień (16-03-2021)
2. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustaw regulujących przygotowanie i realizację kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej (druki nr 916 i 963).
Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Piotr Naimski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pytań nie jest dużo, będę starał się na nie odpowiedzieć. Rozumiem, że mam 5 minut, panie marszałku, tak?
Grupując zatem niektóre pytania i odpowiedzi, może zacznę od tego, w jaki sposób osobom i jednostkom - to się powtarzało w różnych pytaniach - są rekompensowane straty w sytuacji, kiedy planowane czy prowadzone inwestycje ingerują w ich własność. To jest dość szczegółowo opisane w ustawie. Ustawa przewiduje odszkodowania. Ustawa nie dotyka kwestii odszkodowań w ogólnym znaczeniu. Ona dotyczy faktycznie procedur, dotyczy kwestii administracyjnych. Tak jak powiedział pan poseł Nowak, w normalnych warunkach regulacyjnych w tej chwili przygotowanie średniej inwestycji zabiera przeciętnie 56 miesięcy. My specustawami skracamy ten czas do 19 miesięcy i to jest istota tych przedłożeń, istota tych regulacji.
Jeżeli chodzi o konkretne pytanie pana posła Krzysztofa Tchórzewskiego, to przenosimy ciężar odszkodowań ze Skarbu Państwa na inwestorów, ale to jest jednorazowe odszkodowanie, a inwestorzy są zwolnieni równocześnie z opłat, które są przewidziane na długi czas, wynikających z dzierżawy tych elementów. W związku z tym to jest coś za coś. To upraszcza też tę historię.
Jeżeli chodzi - to jest kwestia powtarzająca się - o niemoc w postaci braku projektu ustawy korytarzowej, to rzeczywiście tak jest. Rzeczywiście tak jest, że ustawa korytarzowa bardzo by się w Polsce przydała. Niestety jest tak, że przekonsultowanie rozwiązań, które by wszystkich w naszym państwie zadowoliły, okazuje się - dzisiaj możemy to powiedzieć - bardzo trudne, jeżeli nie niemożliwe. W związku z tym poruszamy się stopniowo i ta seria specjalnych ustaw, o której przecież wiemy, zapoczątkowana ustawą drogową, jak powiedział któryś z panów posłów, ma swoją kontynuację. Za każdym razem, przy każdej nowelizacji uwzględniamy w tych specjalnych ustawach doświadczenia z ich stosowania. To nie jest tak, że dzisiaj po raz pierwszy proponujemy specjalną ustawę i że w związku z tym lista inwestycji to jest coś nowego, coś, co spadło nam z nieba. Nie, akurat formy ustawy specjalnej używamy - przypominam - od roku 2015. Ona była uchwalana jeszcze za poprzednich rządów - Platformy i PSL. My po prostu ją dzisiaj poprawiamy. Wynika to z naszych sześcioletnich doświadczeń. W związku z tym to jest pewien proces, to, co się składa na doświadczenie z realizacji specjalnych ustaw, i będzie to, jest już w tej chwili, doskonałym materiałem do przemyśleń dotyczących szerszego podejścia, czyli tzw. ustawy korytarzowej. Na razie jest tak, że skupiamy się na działaniach praktycznych, tak bym to chciał powiedzieć.
Jeżeli chodzi o konsultacje z samorządami, to sprawa ta padała już w wielu pytaniach. Otóż po pierwsze projekt nowelizacji był konsultowany i uzgodniony w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego - żeby to jasno powiedzieć. Oczywiście konsultacje z samorządami przy konkretnych inwestycjach muszą być i są prowadzone. Czasami jest tak, że samorząd czy władze samorządowe po prostu nie są w stanie zrozumieć interesu wykraczającego poza granice samorządu. Wtedy rzeczywiście jest problem, takie problemy bywają, dlatego co do niektórych z tych linii, inwestycji są propozycje uzupełnienia w tej nowelizacji. To pozwoli pokonać te problemy. (Dzwonek)
Panie marszałku, czy mogę prosić o wydłużenie?
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Jeszcze minutę.
Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Piotr Naimski:
Jeżeli chodzi o ilość konfliktów, które mamy po drodze podczas realizacji tych inwestycji - wszystko jedno, czy w elektroenergetyce, czy gazowych - to wbrew pozorom rzeczywistych, ostrych konfliktów, gdy mamy sprzeciw właścicieli do samego końca, nie ma dużo. Na szczęście nie ma ich dużo. Jest prośba o to, żeby je przedstawić państwu na piśmie, my to zrobimy, ale nie jest źle w tej sprawie, tak bym to powiedział.
Pątnów. Pątnów jako miejsce, gdzie mamy istotne źródło energii, ważne dla kraju. Warto przypomnieć, że to jest bardzo duże źródło, które jest w rękach właściciela prywatnego. Trzeba to brać pod uwagę, i to trzeba wiedzieć. My wiemy skądinąd, że właściciel Pątnowa, spółki PAK, złożył wniosek o przyłączenie ewentualnego bloku gazowego 650 MW. To są decyzje inwestycyjne prywatnego właściciela, a skądinąd jest tak, że planując budowę elektrowni jądrowych, atomowych w Polsce, bierzemy pod uwagę miejsca, a jest ich kilka czy nawet kilkanaście - to zostało przyjęte przez rząd w październiku i jest to wykazane w planie rozwoju energetyki jądrowej w Polsce - gdzie trzeba zastąpić elektrownie, które będą ulegały wygaszeniu. Takim miejscem jest Bełchatów i teoretycznie takim miejscem jest Pątnów. Jest pytanie, czy będziemy budowali elektrownie w dwóch czy w trzech miejscach, to jest jeszcze przed nami. Pierwsza będzie na Wybrzeżu Gdańskim, o czym często informujemy w innych miejscach.
Pan marszałek prosił, bym skończył. Ja już kończę, dziękuję bardzo. Na te pytania, w odniesieniu do których państwo prosili o odpowiedź na piśmie, odpowiedzi oczywiście państwo będziecie mieli. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia