9. kadencja, 27. posiedzenie, 1. dzień (16-03-2021)
6. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej (druki nr 969 i 987).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję wszystkim klubom za poparcie ustawy, również za wcześniejszą pracę w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, gdzie faktycznie mogliśmy odbyć merytoryczną dyskusję nad ważną ustawą. Nie do końca się zgodzę z głosami, że to jest tylko ustawa techniczna, bo ona dokonuje szeregu dobrych zmian i dotyczy pracowników socjalnych, ale nie tylko, bo dokonuje też zmian ułatwiających opiekowanie się podopiecznymi czy samym podopiecznym korzystanie z pomocy. Nie ma mowy o likwidacji ani samorządowych jednostek, ani prywatnych. Rozwiązania, które wprowadza, mają tylko zapewnić podstawowy standard opieki, żeby nie dochodziło do nadużyć bądź też do takiej sytuacji, gdzie w ogóle nie ma zapewnionej opieki, a brzmi, że tak powiem, bardzo elegancko, że mamy wsparcie, a tego wsparcia tak naprawdę nie otrzymujemy.
W tej dyskusji pojawiały się też pytania o zmiany systemowe. Oczywiście zmiany, które są wprowadzane, w jakimś zakresie dotyczą zmian systemowych, bo wiemy, że chodzi o pracowników, którzy pracują bezpośrednio z rodziną. To jest główna zmiana, do której zmierzamy, w tym też oczywiście chodzi o rodzinne domy pomocy społecznej. Wiemy, że ten kierunek trzeba kontynuować, bo to jest dobry kierunek. Będziemy również dyskutować za jakiś czas nad deinstytucjonalizacją, co też będzie kwestią związaną ze wsparciem, jeśli chodzi o wsparcie opieki społecznej.
Jeśli chodzi o kwestie systemowe, to zapewne też dobrym przykładem będzie to, co mamy w tej chwili wdrożone w życie w 2020 r., po raz pierwszy, pilotażowo, chodzi o centrum usług społecznych. Przypominam, że to był projekt prezydencki, zobaczymy - jest ponad 30 takich projektów realizowanych - jak to będzie funkcjonowało. I wtedy też możemy ponownie, tak jak już tutaj to było powiedziane, wspólnie razem ze środowiskiem, z samorządami - bo przypominam, że obszar pomocy społecznej to jest głównie zadanie samorządów - siąść i zastanowić się, jak na nowo zbudować pomoc społeczną w Polsce, bo zgoda co do tego, że mając doświadczenie kilkudziesięciu lat, w tej chwili zupełnie inaczej musimy podchodzić do wsparcia, jeśli chodzi o pomoc społeczną, o opiekę specjalistyczną. W tym zakresie jesteśmy otwarci na rozmowy, na dyskusje.
Kwestie, które rozwiązaliśmy - odpowiadając na poszczególne pytania dotyczące pracowników socjalnych - tu się znajdują. Oczywiście, że postulatów było więcej, a nieujęcie ich w ustawie wynika przede wszystkim z kosztów. Jeżeli nie mamy środków na pokrycie wszystkich rozwiązań, to zaproponowaliśmy rozwiązania, na które mamy w budżecie zapewnione środki. W tej ustawie na ten rok jest 50 mln zł przeznaczonych na realizację ustawy i w tym zakresie możemy oczywiście te rozwiązania wprowadzać.
Jeśli chodzi o wsparcie - bo były też o to pytania - dotyczące domów pomocy społecznej, to tylko w tamtym roku 130 mln zł dodatkowo przeznaczyliśmy na wsparcie domów pomocy społecznej, w tym również na wynagrodzenia dla pracowników. Wiemy, że to okres trudny, związany z COVID-em, szczególnie w domach pomocy społecznej.
Dzisiaj możemy powiedzieć, że sytuację w domach pomocy społecznej mamy ustabilizowaną: na prawie 80 tys. podopiecznych zakażonych mamy kilkadziesiąt osób, czyli bardzo niski procent. Jak również gros, bo prawie na poziomie 80% podopiecznych DPS-ów mamy wyszczepionych, czyli te działania, które podjęliśmy, też spowodowały, że domy pomocy społecznej są dzisiaj w dobrej sytuacji.
W tym roku przeznaczyliśmy już na funkcjonowanie domów pomocy społecznej ponad 50 mln zł. W ubiegłym roku jeszcze środki z europejskich funduszy - były na poziomie prawie 30 mln zł. Czyli przekazaliśmy te środki, żeby wspomóc domy pomocy społecznej i dzisiaj możemy powiedzieć, że w Polsce nie obserwowaliśmy tak dramatycznych obrazków jak z innych krajów europejskich dotyczących choćby osób starszych, które w domach pomocy społecznej nie otrzymywały pomocy. W Polsce do takich sytuacji nie dochodziło.
Co do konkretnych propozycji poprawek, to jeżeli poprawki nie generują kosztów, to oczywiście będziemy na posiedzeniu komisji jeszcze dyskutować. Jeżeli to są poprawki, które jednak wymagałyby zwiększenia środków, to oczywiście nie możemy takich zmian dzisiaj poprzeć, nie mając zapewnionych w budżecie państwa środków na realizację tej ustawy.
Jeszcze raz wszystkim klubom dziękuję za poparcie. Do poprawek odniesiemy się na posiedzeniu komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia