9. kadencja, 27. posiedzenie, 1. dzień (16-03-2021)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel:

    Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiejsze oświadczenie mam na temat konstytucji marcowej w 100. rocznicę jej uchwalenia.

    17 marca 1921 r. przypada wielkie święto polskiej demokracji, czyli 100-lecie uchwalenia konstytucji marcowej. Ustawa ta stanowiła, że władza zwierzchnia należy do narodu, struktura państwa oparta została zaś na trójpodziale władzy. Do innych najważniejszych elementów konstytucji marcowej należały pięcioprzymiotnikowe wybory, likwidacja przywilejów stanowych w odniesieniu do obowiązującego prawa, uzyskanie praw wyborczych przez kobiety, określenie parlamentu jako najwyższej władzy, oparcie ustroju na samorządzie terytorialnym czy kontrola państwa poprzez Najwyższą Izbę Kontroli.

    Konstytucja marcowa była bardzo nowoczesna, tak samo jak polska myśl polityczna w tamtym okresie. Z kolei jako jej największą słabość wskazuje się jej nieefektywność.

    Dzień przyjęcia konstytucji marcowej był dniem wielkiego święta, nie tylko na warszawskich ulicach. Tego dnia do Sejmu przybył naczelnik państwa Józef Piłsudski, który wspólnie z posłami i członkami rządu udał się w uroczystym pochodzie na nabożeństwo do katedry św. Jana w Warszawie.

    Konstytucja ta obowiązywała od wejścia w życie, czyli od 1 czerwca 1921 r., do chwili wejścia w życie konstytucji kwietniowej, czyli do 24 kwietnia 1935 r. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia