9. kadencja, 27. posiedzenie, 1. dzień (16-03-2021)

Oświadczenia.

Poseł Ewa Kozanecka:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przed 40 laty, 19 marca 1981 r., w sali sesyjnej Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy miały miejsce wydarzenia bydgoskie, w czasie których doszło do pobicia przez funkcjonariuszy ZOMO działacza chłopskiego Michała Bartoszcze i dwóch związkowców: Mariusza Łabentowicza i przewodniczącego bydgoskiej ˝Solidarności˝ Jana Rulewskiego. Przybyli oni na sesję wojewódzkiej rady narodowej na oficjalne zaproszenie, gdzie mieli zabrać głos w sprawie problemów polskiej wsi i upomnieć się o prawo do zrzeszania się rolników w niezależnym od władz związku zawodowym. Wbrew wcześniejszym zapewnieniom uniemożliwiono im jednak wystąpienie, a gdy zaczęli protestować przeciwko pogwałceniu prawa do swobodnej wypowiedzi i wyrażania poglądów, zostali brutalnie usunięci przez milicjantów.

    Wydarzenia te wywołały w całym kraju ogromne społeczne wzburzenie wobec ówczesnych władz i prowadzonej polityki, czego wyrazem było proklamowanie na terenie całego kraju strajków solidarnościowych. Olbrzymia presja społeczna i groźba przeprowadzenia ogólnopolskiego strajku generalnego po raz kolejny zmusiła rząd do przystąpienia do negocjacji z ˝Solidarnością˝. Determinacja strajkujących sprawiła, że opór obozu władzy wobec postulatu zalegalizowania niezależnego związku zawodowego rolników indywidualnych został skutecznie przełamany.

    Trwający od pobicia związkowców w Bydgoszczy kryzys społeczno-polityczny został zażegnany w wyniku zawarcia 30 marca 1981 r. porozumienia warszawskiego. Stwarzało ono podstawy do rozpoczęcia ostatecznych rozmów z przedstawicielami władz na temat warunków prawnego uznania niezależnego związku zawodowego rolników indywidualnych.

    16 marca 1981 r. w okupowanej siedzibie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego w Bydgoszczy, gdzie trwał ogólnopolski strajk chłopski, podjęte rozmowy pomiędzy komisją rządową a rolniczym komitetem strajkowym przyniosły pomyślny finał w postaci zawarcia porozumienia bydgoskiego w dniu 17 kwietnia 1981 r. Władza zobowiązała się stworzyć ramy prawne umożliwiające swobodną działalność Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych ˝Solidarność˝, który został ostatecznie zalegalizowany 12 maja 1981 r.

    Wysoka Izbo! Aby Sejm Rzeczypospolitej Polskiej mógł uczcić 40. rocznicę kryzysu bydgoskiego 1981 r. i powstania niezależnego samorządnego związku zawodowego rolników indywidualnych i wszystkich uczestników wydarzeń bydgoskich oraz osoby zaangażowane w walkę o powstanie niezależnego od władz komunistycznych związku zawodowego rolników, złożyłam do przyjęcia przez Wysoką Izbę stosowną uchwałę. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia