9. kadencja, 27. posiedzenie, 2. dzień (17-03-2021)

12. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego Bogdan Święczkowski:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Jestem troszeczkę zdziwiony i zażenowany, że będę musiał odpowiedzieć na pytanie, dlaczego polski parlament uchwalił takie, a nie inne, przepisy w 2016 r. Ale oczywiście pozwolę sobie udzielić odpowiedzi na to pytanie, cytując uzasadnienie zawarte w druku sejmowym nr 451, projekcie właśnie dotyczącym zmiany w tym zakresie. Otóż szanowni państwo, poprzednia koalicja rządowa rzutem na taśmę zdążyła uchwalić bardzo szeroką zmianę Kodeksu postępowania karnego i wprowadzić w Polsce proces kontradyktoryjny. Ta zmiana w moim najgłębszym przekonaniu miała doprowadzić do tego, żeby procesy karne kończyły się uniewinnieniami, a w szczególności sprawy gospodarcze były zamiatane pod dywan. Takie jest moje wewnętrzne przekonanie i takie przekonanie wyrażała także większość sejmowa, która po zmianie władzy w 2015 r. natychmiast podjęła działania ustawodawcze, aby tę zmianę Kodeksu postępowania karnego i tzw. kontradyktoryjność postępowania karnego uchylić i zlikwidować. I takie zmiany miały miejsce. Wróciliśmy do poprzedniego wzoru prowadzenia postępowań przygotowawczych poprzez uchwaloną zmianę, która weszła w życie 5 kwietnia 2016 r. Niestety w ramach tej zmiany, powrotu do poprzednio obowiązujących przepisów postępowania karnego, nie wprowadzono przepisów przejściowych i ta zmiana, która umożliwiała sądowi zwrot akt sprawy do prokuratury celem uzupełnienia postępowania, nie dotyczyła właśnie tych akt, które zostały tam skierowane w czasie obowiązywania przepisów dotyczących procesu kontradyktoryjnego.

    W związku z powyższym, żeby tę lukę prawną wyeliminować, tak aby sąd miał taką możliwość, została wprowadzona zmiana, o której wspomniała pani poseł, która pojawia się w pytaniu. Zatem ta zmiana w żadnym wypadku nie miała związku z żadnym konkretnym postępowaniem karnym, a li tylko likwidowała lukę prawną, która powstała przy uchwalaniu przepisów zmieniających Kodeks postępowania karnego.

    Pragnę podkreślić, szanowni państwo, że zarówno w kodeksie z 1969 r., jak i w Kodeksie postępowania karnego z 1997 r. istniały przepisy umożliwiające sądowi zwrot sprawy prokuratorowi do postępowania przygotowawczego. Przepis ten został uchylony jedynie w czasach rządów Platformy Obywatelskiej w 2015 r. Przepis umożliwiający sądowi zwrot akt prokuratorowi do postępowania przygotowawczego celem uzupełnienia tegoż postępowania nie obowiązywał. Zatem w 2016 r. wróciliśmy, szanowni państwo, do powszechnie akceptowalnej sytuacji, kiedy to sąd kontrolujący akta przedłożone przez prokuratora może te akta zwrócić do prokuratury celem uzupełnienia postępowania przygotowawczego. Ta zmiana była jak najbardziej zasadna, korzystna dla stron, przede wszystkim dla sądu, ale także z uwagi na zasadę prawdy obiektywnej. To jest odpowiedź na to pytanie. Oczywiście możecie państwo zapoznać się z dokumentami sejmowymi dotyczącymi tego procesu legislacyjnego.

    Warto podkreślić, szanowni państwo, że sam proces kontradyktoryjny od początku do końca wprowadzony właśnie w 2015 r. tak naprawdę uniemożliwiał skuteczne i obiektywne wyjaśnienie sprawy każdego z podejrzanych, a później oskarżonych w postępowaniu sądowym, albowiem w trakcie tego postępowania kontradyktoryjnego, szanowni państwo, nie decydowała zasada prawdy obiektywnej, tylko decydowała zasada, kto ma więcej pieniędzy, kto może mieć lepsze opinie, kto ma lepsze dowody, ten wygrywa w postępowaniu karnym. W tej chwili najważniejsza jest zasada prawdy obiektywnej, najważniejsze są ustalenia faktyczne poczynione przez sąd.

    Na kanwie pytania, także pani poseł, państwa posłów, pragnę powiedzieć, że decyzja prokuratury o umorzeniu postępowania przeciwko Danielowi Obajtkowi była kontrolowana przez niezawisły sąd i sąd tę decyzję utrzymał w mocy. A więc proszę państwa, żebyście się zdecydowali, czy sądy w Polsce są niezawisłe, czy są zawisłe. Ja uważam, że są niezawisłe, a ta decyzja została skontrolowana, szanowni państwo.

    Natomiast przechodząc do pytania drugiego (Dzwonek), muszę powiedzieć, że zawiadomienie o przestępstwie w sprawie, o którą państwo pytacie, złożył człowiek, złożyła osoba, która została skazana w procesie karnym - prawomocnie w procesie karnym - w toku którego zeznania składał pan Daniel Obajtek. Ta osoba złożyła to zawiadomienie wraz ze stenogramem zarejestrowanych rozmów. Prokurator zapoznał się ze stenogramem tychże rozmów, a także zapoznał się z dokumentami z sądu, z orzeczeniami sądu, który uznał zeznania złożone w tamtym postępowaniu przez Daniela Obajtka za zeznania prawdziwe i zdecydował się odmówić wszczęcia postępowania przygotowawczego.

    W dokumencie, w zawiadomieniu o przestępstwie osoba zawiadamiająca wskazała, iż do tego zawiadomienia dołącza płytę CD. Natomiast przesłuchiwana przez prokuratora jako zawiadamiająca o przestępstwie poinformowała prokuratora, że dołączyła nie płytę CD, a pendrive. W aktach tegoż postępowania sprawdzającego na dzień dzisiejszy nie ma płyty CD ani nie było nigdy pendrive’a. W związku z powyższym zdecydowaliśmy się wszcząć postępowanie wewnętrzne służbowe, czy... Aha, jednocześnie muszę powiedzieć, że sprawdziliśmy wszystkie wykazy dowodów rzeczowych w prokuraturze i taki dokument w postaci nagrania CD nie istnieje. Natomiast oczywiście sprawdzamy, jest postępowanie wyjaśniające, czy wraz z tym zawiadomieniem została złożona taka płyta CD, czy też, jak poinformował zawiadamiający, złożone zostało jakiekolwiek nagranie na pendrivie. Jednakże, szanowni państwo, zawiadamiający złożył pełen stenogram tychże rozmów, nagrań, z którym zapoznał się prokurator i przeprowadził analizę tychże nagrań. Oczywiście można różnie oceniać wypowiedzi znajdujące się w tym stenogramie, jeżeli chodzi o kwestie obyczajowe, etyczne, natomiast ocena prokuratora była jednoznaczna, że było tam brak znamion czynu zabronionego w postaci składania fałszywych zeznań. W związku z powyższym prokurator odmówił wszczęcia postępowania, na co zawiadamiający nie złożył zażalenia. Nie złożył zażalenia, w związku z powyższym decyzja jest prawomocna. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia