9. kadencja, 28. posiedzenie, 1. dzień (14-04-2021)
2. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1073).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Magdalena Rzeczkowska:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Od 1 lipca 2020 r. szef Krajowej Administracji Skarbowej przejął zadanie poboru opłat drogowych i prowadzi prace zmierzające do wdrożenia w Polsce nowoczesnego systemu poboru opłaty elektronicznej dla pojazdów ciężkich opartego na technologii pozycjonowania satelitarnego. System ten zastąpi obecnie wykorzystywany system viaTOLL. Przedłożony Wysokiej Izbie projekt ustawy będzie stanowił podstawę do stworzenia jednolitego systemu poboru wszystkich opłat drogowych.
Kierujemy się przede wszystkim korzyścią dla obywateli: przedłożony projekt pozwoli na odejście od dotychczasowej metody poboru opłaty opartej na bramkach autostradowych.
Obecnie szef KAS pobiera opłatę za przejazd autostradą na dwóch odcinkach autostrad płatnych: A2 - Konin - Stryków, A4 - Bielany Wrocławskie - Sośnica. To właśnie na tych odcinkach w pierwszej kolejności 1 grudnia br. zostaną podniesione szlabany i wdrożona zostanie nowa metoda poboru opłaty za przejazd autostradą. Taki termin jest związany z wygaśnięciem dotychczasowych umów na obsługę bramek. Przedłużenie tych umów wiązałoby się z koniecznością poniesienia wielomilionowych wydatków na ich modernizację, utrzymanie, wymianę sprzętu... (Gwar na sali)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)
Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:
Przepraszam bardzo, pani minister.
Czy można prosić o umożliwienie wystąpienia pani minister?
Przepraszam, jeszcze chwileczkę.
Proszę bardzo.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Magdalena Rzeczkowska:
Dziękuję.
Projekt przewiduje dwie możliwości opłacania przejazdu autostradą: poprzez zakup biletu autostradowego i na podstawie danych geolokalizacyjnych, analogicznie jak ma to miejsce w przypadku pojazdów ciężkich. Bilet autostradowy będzie można kupić nie tylko poprzez nowoczesne kanały dystrybucji online, ale też na stacjach paliw, w kiosku. To będzie wygodne dla osób, które nie korzystają z rozwiązań cyfrowych. Nie zapominamy o takich osobach.
Projekt nie wprowadza obowiązku przechowywania, przekazywania danych geolokalizacyjnych czy instalowania aplikacji, i chciałabym to podkreślić. To po stronie obywateli jest wybór formy wnoszenia opłaty. W przypadku zakupu biletu autostradowego Krajowa Administracja Skarbowa nie będzie znała tożsamości kierującego.
Projektowane przepisy wprowadzają również możliwość zmiany metody poboru opłat na odcinkach koncesyjnych autostrad A1, A2 i A4. Konieczność ujednolicenia systemu poboru opłat drogowych również na tych odcinkach była wskazywana przez Najwyższą Izbę Kontroli i projekt w tym zakresie realizuje zalecenia izby. Taka zmiana będzie możliwa na wniosek, za zgodą koncesjonariuszy, tym samym nie uchybiając zobowiązaniom Skarbu Państwa wynikającym z zawartych już umów. Nawet jeżeli koncesjonariusze nie zdecydują się na zmianę sposobu poboru opłat, to rozwiązanie w zakresie biletu zwiększa interoperacyjność, wygodę obywateli.
Dopuszczenie przedsiębiorców do dystrybucji biletów autostradowych pozwoli, aby z wykorzystaniem tych samych narzędzi, np. aplikacji mobilnych, został dokonany zakup biletu na państwową autostradę, ale chodzi też o wniesienie opłaty na odcinku koncesyjnym. Obowiązek wniesienia opłaty za przejazd autostradą będzie spoczywał na właścicielu, posiadaczu, użytkowniku pojazdu. Analogicznie jak w przypadku biletów komunikacji miejskiej czy opłat za parkowanie niewniesienie opłaty będzie skutkowało nałożeniem opłaty dodatkowej. Opłata nie zostanie pobrana, jeżeli w ciągu 3 dni od zakończenia przejazdu zostanie zakupiony bilet elektroniczny za nieopłacony przejazd.
Podkreślam też, że przedłożony projekt przewiduje ułatwienia w rejestracji przewoźników w systemie e-TOLL. Zmniejszamy zakres danych, które będą konieczne do rejestracji. Znosimy przede wszystkim obowiązek podawania numerów rejestracyjnych przyczep i naczep. Projektowane przepisy umożliwią też wykonywanie części obowiązków związanych z uiszczaniem opłat drogowych przez dostawcę kart flotowych. To będzie np. rejestracja czy aktualizacja danych. Analogicznie jak dystrybutor biletów autostradowych dostawca kart flotowych będzie zawierał umowę z szefem KAS. Do tej umowy na jednolitych warunkach będzie mógł przystąpić każdy podmiot świadczący tego typu usługi. Budując system e-TOLL, Krajowa Administracja Skarbowa angażuje przedsiębiorców w celu zapewnienia dogodnej obsługi obywatelom.
Przepisy przewidują też rozwiązania mające na celu utrzymanie szczelności systemu poboru opłat poprzez objęcie kontrolą prawidłowości uiszczenia opłat drogowych przez wszystkich użytkowników. Kontrole te będą przeprowadzać funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, uzupełniająco funkcjonariusze Policji i inspektorzy inspekcji transportu drogowego. Weryfikacja prawidłowości obowiązku wnoszenia opłat za przejazd odcinkami płatnymi autostrad będzie dokonywana także w oparciu o dane przekazane z systemu kamer zainstalowanych na tych odcinkach.
Korzyści wynikające z planowanej koncepcji wdrożenia poboru opłaty za przejazd autostradą to przede wszystkim zmniejszenie korków dzięki temu, że brak jest konieczności zatrzymania pojazdów przed bramkami w celu uiszczenia opłaty za przejazd, i otwartość na interoperacyjność na poziomie krajowym we współpracy z koncesjonariuszami. (Dzwonek) Będzie tu możliwość objęcia jednolitym systemem poboru opłat odcinków autostrad koncesyjnych. Oznacza to brak konieczności ponoszenia kosztów rozbudowy i utrzymania placów poboru i bramek autostradowych, poprawę komfortu kierowców ze względu na skrócenie czasu przejazdów, wprowadzenie wygodnych metod płatności za płatne autostrady i ułatwienia dla profesjonalnych przewoźników. Dziękuję bardzo i proszę Wysoką Izbę o rozpatrzenie projektu ustawy. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia