9. kadencja, 28. posiedzenie, 1. dzień (14-04-2021)
9. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o:
- rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa,
- senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw
(druki nr 1014, 990 i 1036).Poseł Hanna Gill-Piątek:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wiele tutaj usłyszeliśmy pochwał, zresztą zasłużonych, dla tego projektu, wiele dobrych słów padło, kombatanckich wspomnień, natomiast my chcemy powiedzieć: więcej demokracji, realnej demokracji w ręce polskiej młodzieży. Niestety nie widzimy tutaj chęci w pełni przekazania głosu młodym i dania im pewnej sprawczości, by mogli uczyć się demokracji w działaniu, by mogli decydować o swoich sprawach. Widzimy tutaj jasny komunikat: macie, pobawcie się, ale na naszych zasadach, my was będziemy pilnować na każdym kroku i wszystko zatwierdzać. Niestety trochę tak to przedłożenie wygląda. W swoim projekcie, drogi rządzie, mówicie młodym tak: w demokrację możecie się bawić, ale odtąd dotąd, na tyle wam pozwolimy.
Nie da się oczywiście nie zgodzić z pochwałami, które tutaj już wybrzmiały. Rząd postanowił jednak nie dawać młodzieżowym radom funkcji inicjatywnej, ograniczając ich rolę do funkcji konsultacyjnej. To będzie duża strata dla społeczności lokalnych, bo to młodzi często przynoszą pomysły kreatywne, nieszablonowe i przede wszystkim własne.
Nie będę też rozwodzić się nad tym, jak kuriozalny model finansowania działania rad młodzieżowych państwo proponujecie, licząc na to, że rady będą spotykały się rzadko, a ich członkowie będą mało aktywni. Na jednego radnego według OSR-u przypada 1,31 zł na miesiąc. Słyniecie jednak ze skąpienia na zadania samorządów, więc tutaj z naszej strony zero zaskoczenia.
Inną rzeczą jest, jak ustawowo państwo próbujecie zamontować mechanizm uciszania młodzieży niewygodnej dla danego składu samorządu. Uważamy, że w przypadku złożenia wniosku młodzieżowa rada czy sejmik powinny być po prostu być powoływane, bez możliwości dania bana jakiejś organizacji na kolejny rok.
Poruszając się jednak w ramach, które przewiduje przedłożenie rządowe, w imieniu Koła Parlamentarnego Polska 2050 zgłaszam dwa pakiety poprawek. Po pierwsze, pozwólcie młodym samodzielnie stworzyć statut. Aktualnie projekt ustawy mówi, że to dorosła rada nadaje młodzieżowej radzie statut. A ja pytam: Dlaczego? Stworzenie takiego aktu jak własny statut to kluczowy moment każdego demokratycznego ciała, a wy próbujecie młodych w tym wyręczać czy może też zachować nawet całkowitą kontrolę. Pozwólcie młodym chociaż na stworzenie wersji pierwotnej, nad którą rada czy sejmik i tak potem będzie pracować. To nieduży krok, ale w dobrą stronę.
Po drugie, skoro kwestie wyboru opiekuna i tak reguluje statut uchwalany przez dorosłą radę czy sejmik, dlaczego nie pozwolicie młodzieżowej radzie dokonać wyboru opiekuna już samodzielnie? Według projektu nadal ma to robić dorosła rada spośród wystawionych przez swój młodzieżowy odpowiednik kandydatów. A przecież na zasady wyboru dorosła rada i tak ma już wpływ, bo zatwierdza brzmienie statutu. To jest po prostu ręczne sterowanie.
Polska 2050 oczywiście poprze ten projekt, bo to jest duży krok do przodu. Apeluję jednak, abyśmy potraktowali młodych ludzi poważnie. Namawiam szczególnie stronę rządową do pochylenia się nad poprawkami. Idźmy za ciosem, bo mamy szansę wspólnie nadać większą podmiotowość młodym tworzącym młodzieżowe rady i sejmiki.
Dziękuję też wszystkim organizacjom młodzieżowym, które uczestniczyły w pracach nad tą ustawą, a z mojej strony szczególnie Pokoleniu 2050. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia