9. kadencja, 28. posiedzenie, 1. dzień (14-04-2021)
17. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób (druki nr 1071 i 1076).
Poseł Michał Szczerba:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Krajowy Ośrodek Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie budzi od lat różnego rodzaju emocje. Kilka lat temu, 28 września 2018 r., na zjeździe katedr prawa karnego i kryminologii na wydziale prawa w Wyższej Szkole Prawa i Administracji w Rzeszowie prof. Monika Płatek przytoczyła fragmenty listów osób, które znajdują się w Gostyninie: błagamy o pomoc, ten ośrodek to nie terapia, to obóz, nie mam już siły. Gostynin to miejsce, w którym przetrzymuje się bezterminowo ludzi, którzy odbyli karę więzienia i nie popełnili żadnego nowego przestępstwa. Są tu osadzeni przez sąd cywilny, który uznaje, że stwarzają zagrożenie. Zostają zamknięci na czas nieograniczony w miejscu, które sami określają jako, cytuję, obóz koncentracyjny gorszy od więzienia.
Szanowni państwo, od wielu lat Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, prof. Adam Bodnar apelowali o pilną nowelizację ustawy, która umożliwia umieszczanie osób stwarzających zagrożenie w ośrodku w Gostyninie. Rzecznik praw obywatelskich przez wiele lat wskazywał wiele luk wpływających na skuteczność działań wobec tych osób oraz na ich prawa i zasady pobytu w ośrodku. Dotychczas nie podjęto inicjatywy legislacyjnej, aby kompleksowo znowelizować tę ustawę. Pojawiła się taka szansa. Ale szanowni państwo, ta szansa nie została wykorzystana. Tak naprawdę to, co w tej chwili zostało zaprezentowane jako projekt poselski, jest pewnego rodzaju kroplówką, w sytuacji kiedy w ośrodku w tej chwili są 93 osoby, a tak naprawdę w tym ośrodku zostało stworzonych 60 miejsc. Jest perspektywa rozwoju, rozbudowy Gostynina, ale z drugiej strony mamy do czynienia z podmiotem leczniczym, mamy do czynienia z podmiotem, który miał realizować przede wszystkim funkcję terapeutyczną wobec osób tam się znajdujących, pacjentów, którzy stwarzają zagrożenie i dla siebie samych, i dla społeczeństwa przede wszystkim.
Będę zadawał pytania do pana ministra, bo to pan minister, jak rozumiem, Woś, ale tak naprawdę pan minister zdrowia powinien nam odpowiedzieć, jaka jest w tej chwili sytuacja ośrodka. Będę pytał: Czy te użyczone przez jednostkę organizacyjną Służby Więziennej na rzecz ośrodka nieruchomości zostały już wytypowane, bo przecież taki jest również zapis umowy? Czy tego rodzaju nowe miejsce użyczone od Służby Więziennej będzie mieć status filii, o której mowa w zarządzeniu ministra zdrowia z dnia 5 marca 2021 r.? Kto będzie podejmować decyzję o przetransportowaniu konkretnego pacjenta z ośrodka do budynku użyczonego od Służby Więziennej? Czy zakłada się, że będzie to od razu większa liczba pacjentów ośrodka, aby doprowadzić do respektowania rozporządzenia ministra zdrowia z 14 stycznia 2014 r.? Jaki regulamin będzie obowiązywał w takim miejscu i kto będzie nim kierował? Czy przemyślano kwestię zorganizowania całego zaplecza terapeutycznego, aby móc w praktyce realizować program terapeutyczny przewidziany w ustawie? Chciałbym zwrócić uwagę na liczebność poszczególnych kategorii personelu przypadających na 10 osób umieszczonych w ośrodku. Kto będzie w przypadku osób umieszczonych w tym nowym miejscu przygotowywał opinie na potrzeby sądu, który co 6 miesięcy rozstrzyga o potrzebie dalszego pobytu w ośrodku? Dla ośrodka w Gostyninie tym właściwym sądem jest Sąd Okręgowy w Płocku. Jaka będzie finansowa opieka medyczna w przypadku osób umieszczonych w budynku użyczonym od Służby Więziennej?
Chciałbym, żeby te pytania dzisiaj znalazły konkretne odpowiedzi. I w odniesieniu również (Dzwonek) do udzielonych odpowiedzi klub Koalicji Obywatelskiej podejmie decyzję o dalszych losach tego projektu. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia